“PHÚC CHO NHá»®NG AI CÓ TINH THẦN NGHÈO KHÓ”.
BÀI ÄỌC I: 2 Cr 1, 1-7
“Thiên Chúa an á»§i chúng tôi để chÃnh chúng tôi có thể an á»§i những ai lâm cảnh gian truân”.
Khởi đầu thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côrintô.
Phaolô, Tông đồ cá»§a Äức Giêsu Kitô do ý Thiên Chúa, và anh Timôthêu kÃnh gởi Há»™i thánh Thiên Chúa tại Côrintô và hết thảy các thánh ở khắp miá»n Acaia: Nguyện xin ân sá»§ng và bình an cá»§a Thiên Chúa, Cha chúng ta, và cá»§a Chúa Giêsu Kitô, ở cùng anh em.
Chúc tụng Thiên Chúa là Cha Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, là Cha nhân từ cùng là Thiên Chúa má»i niá»m an á»§i, là Äấng an á»§i chúng tôi trong má»i ná»—i gian truân, để chÃnh chúng tôi có thể an á»§i những ai lâm cảnh gian truân, vá»›i niá»m an á»§i mà Thiên Chúa đã an á»§i chúng tôi. Bởi vì cÅ©ng như các ná»—i Ä‘au khổ cá»§a Äức Giêsu Kitô chan chứa trong chúng tôi thể nà o, thì nhá» Äức Kitô, chúng tôi cÅ©ng được an á»§i chứa chan thể ấy. Nếu chúng tôi chịu gian truân là để anh em được an á»§i và được cứu rá»—i; nếu chúng tôi được an á»§i là để anh em được an á»§i; nếu chúng tôi được uá»· lạo là cho anh em được uá»· lạo và được cứu rá»—i; niá»m an á»§i đó sẽ là m cho anh em kiên nhẫn chịu các ná»—i Ä‘au khổ mà chÃnh chúng tôi cÅ©ng Ä‘ang chịu, hầu cho niá»m hy vá»ng cá»§a chúng tôi vá» anh em được vững mạnh, (vì) biết rằng nếu anh em thông phần và o các ná»—i Ä‘au khổ, thì anh em cÅ©ng sẽ thông phần và o niá»m an á»§i.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 33, 2-3. 4-5. 6-7. 8-9
Äáp: Các bạn hãy nếm thá» và hãy nhìn coi cho biết Chúa thiện hảo nhưá»ng bao (c. 9a).
1) Tôi chúc tụng Chúa trong má»i lúc, miệng tôi hằng liên lỉ ngợi khen Ngưá»i. Trong Chúa linh hồn tôi hãnh diện, bạn nghèo hãy nghe và hãy mừng vui. – Äáp.
2) Các bạn hãy cùng tôi ca ngợi Chúa, cùng nhau ta hãy tán tạ danh Ngưá»i. Tôi cầu khẩn Chúa, Chúa đã nháºm lá»i, và Ngưá»i đã cứu tôi khá»i má»i Ä‘iá»u lo sợ. – Äáp.
3) Hãy nhìn vá» Chúa để các bạn vui tươi, và các bạn khá»i hổ ngươi bẽ mặt. Kìa ngưá»i Ä‘au khổ cầu cứu và Chúa đã nghe, và Ngưá»i đã cứu há» khá»i má»i Ä‘iá»u tai nạn. – Äáp.
4) Thiên thần Chúa hạ trại đồn binh chung quanh những ngưá»i sợ Chúa và bênh chữa há». Các bạn hãy nếm thá» và hãy nhìn coi, cho biết Chúa thiện hảo nhưá»ng bao. Phúc đức ai tìm nương tá»±a ở nÆ¡i Ngưá»i. – Äáp.
ALLELUIA: 1 Sm 3, 9
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tá»› Chúa Ä‘ang lắng tai nghe; Chúa có lá»i ban sá»± sống Ä‘á»i Ä‘á»i. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mt 5, 1-12
“Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu thấy Ä‘oà n lÅ© đông đảo, Ngưá»i Ä‘i lên núi, và lúc Ngưá»i ngồi xuống, các môn đệ đến gần Ngưá»i. Bấy giá» Ngưá»i mở miệng dạy há» rằng:
“Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, vì Nước Trá»i là cá»§a há». – Phúc cho những ai hiá»n là nh, vì há» sẽ được Äất Nước là m cÆ¡ nghiệp. – Phúc cho những ai Ä‘au buồn, vì há» sẽ được á»§i an. – Phúc cho những ai đói khát Ä‘iá»u công chÃnh, vì há» sẽ được no thoả. – Phúc cho những ai hay thương xót ngưá»i, vì há» sẽ được xót thương. – Phúc cho những ai có lòng trong sạch, vì há» sẽ được nhìn xem Thiên Chúa. – Phúc cho những ai ăn ở thuáºn hoà , vì há» sẽ được gá»i là con Thiên Chúa. – Phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chÃnh, vì Nước Trá»i là cá»§a há».
“Phúc cho các con khi ngưá»i ta ghen ghét, bách hại các con, và bởi ghét Thầy, há» vu khống cho các con má»i Ä‘iá»u gian ác. Các con hãy vui mừng hân hoan, vì phần thưởng cá»§a các con sẽ trá»ng đại ở trên trá»i. Ngưá»i ta cÅ©ng đã từng bắt bá»› các tiên tri trước các con như váºy”.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Con ngưá»i Ä‘i tìm vinh quang sang giầu, Chúa dạy: Phúc cho những ai có tâm hồn nghèo khó. Con ngưá»i dùng má»i khôn ngoan mánh lá»›i để vượt khá»i ngưá»i khác, Chúa dạy: Phúc cho những ai hiá»n là nh. Con ngưá»i trốn tránh Ä‘au khổ và dùng má»i cách để thoát khá»i buồn sầu, Chúa dạy: Phúc cho những ai sầu khổ.
Các Bà i Äá»c hôm nay cung cấp cho chúng ta những chất liệu để suy tư.
TRONG BÀI ÄỌC I Khởi đầu thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Côrintô, thánh Phaolô cho chúng ta hai lý do để chịu đựng Ä‘au khổ: để được Thiên Chúa an á»§i, và để chúng ta an á»§i những ai cần được chúng ta an á»§i.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu cho con ngưá»i biết Tám Mối Phúc trong cuá»™c Ä‘á»i; những Ä‘iá»u nà y hoà n toà n ngược lại vá»›i những gì mà con ngưá»i thưá»ng hay suy nghÄ©.
(Theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên OP)
________________________________
BÀI PHÂN TÃCH (Mt 5, 1-12)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Bắt đầu từ hôm nay, thứ Hai tuần X Thưá»ng niên, chúng ta sẽ trở vá» vá»›i thánh sá» Matthêu, là thánh sá» chÃnh trong năm A, ta sẽ gặp Thánh sá» Matthêu cho đến hết tuần 21 Thưá»ng niên.
Như đã biết, Tin mừng Matthêu được viết cho ngưá»i Do thái giáo trở lại, vì thế thánh Matthêu trình bà y cho ngưá»i Do thái dung mạo cá»§a Chúa Giêsu là má»™t Môsê má»›i, Äấng mà dân Israen Ä‘ang mong chá».
Tin mừng Matthêu có 3 chương đặc biệt: Chương 5, 6, 7, mà ta gá»i là CÃC BÀI GIẢNG TRÊN NÚI.
Ngá»n núi ở đây Matthêu không xác định rõ đó là núi nà o trong nước Do Thái. Hình như nó có tÃnh biểu tượng, mà Matthêu muốn gom tất cả các bà i giảng cá»§a Chúa Giêsu nằm rải rác khắp nÆ¡i và o 3 chương nà y.
Và đặc biệt trong suốt tuần X nà y, Phụng vụ cho ta nghe các bà i giảng ở trong Chương 5, là một chương cốt tuỷ và chủ yếu.
Bà i Tin mừng hôm nay có tên là TÃM Má»I PHÚC, hay còn gá»i là HIẾN CHÆ¯Æ NG NƯỚC TRỜI, nó bao gồm 8 mối phúc hay 8 cách thức mà ngưá»i ta có thể chiếm hữu Nước Trá»i.
VẤN ÄỀ ÄẶT RA:
Tại sao ta đã có Bảng Tháºp Äiá»u (10 giá»›i răn) mà ngưá»i Do Thái nà o cÅ©ng thuá»™c lòng. Váºy có cần thiết phải có TÃM Má»I PHÚC nữa không?
Thưa: Rất cần thiết.
Vì Mặc dù 10 giá»›i răn trong Cá»±u ước giúp ta sống tốt hÆ¡n, trở nên ngưá»i đạo đức hÆ¡n. Nhưng nó chỉ dẫn ta đến Cá»a Nước Trá»i thôi. Dẫn đến Cá»a Nước Trá»i là má»™t chuyện, còn và o được Nước Trá»i hay không lại là chuyện khác.
Còn TÃM Má»I PHÚC má»›i thá»±c sá»± dẫn ta và o Nước Trá»i.
Bằng chứng, Bà i Tin mừng Tám Mối phúc thưá»ng được Ä‘á»c trong LỄ CÃC THÃNH, đó là những ngưá»i đã sống trá»n vẹn má»™t trong tám mối phúc đó và bây giá» Ä‘ang được hưởng hạnh phúc trong Nước Trá»i.
Vì thế Tám mối phúc rất quan trá»ng mà ta cần hiểu rõ, suy ngẫm, và sống trong suốt cuá»™c Ä‘á»i trần thế nà y.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU THẤY ÄOÀN LŨ ÄÔNG ÄẢO, NGƯỜI ÄI LÊN NÚI, VÀ LÚC NGƯỜI NGá»’I XUá»NG, CÃC MÔN ÄỆ ÄẾN GẦN NGƯỜI. BẤY GIỜ NGƯỜI MỞ MIỆNG DẠY HỌ RẰNGâ€
Khung cảnh nà y là m ta nhá»› lại khung cảnh long trá»ng ngà y xưa: ông Môsê theo lệnh truyá»n cá»§a Chúa, đã lên núi Sinai để được Thiên Chúa ban cho Bảng Tháºp Äiá»u (10 giá»›i răn) để truyá»n lại cho dân.
Hôm nay Chúa Giêsu cÅ©ng lên núi như váºy để long trá»ng công bố HIẾN CHÆ¯Æ NG NƯỚC TRỜI.
Thiên Chúa thưá»ng chá»n khung cảnh núi cao để công bố những huấn thị quan trá»ng.
“NGƯỜI NGá»’I XUá»NG, CÃC MÔN ÄỆ ÄẾN GẦN NGƯỜIâ€
Äiá»u nà y cà ng là m tăng vẻ uy nghiêm cá»§a má»™t vị tôn sư đáng kÃnh, “ngồi xuống†là tư thế cá»§a má»™t vị thầy, các há»c trò vây quanh để là m tăng sá»± tôn kÃnh và uy nghiêm.
“”Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, vì Nước Trá»i là cá»§a há».
Phúc cho những ai hiá»n là nh, vì há» sẽ được Äất Nước là m cÆ¡ nghiệp.
Phúc cho những ai đau buồn, vì hỠsẽ được ủi an.
Phúc cho những ai đói khát Ä‘iá»u công chÃnh, vì há» sẽ được no thoả.
Phúc cho những ai hay thương xót ngưá»i, vì há» sẽ được xót thương.
Phúc cho những ai có lòng trong sạch, vì hỠsẽ được nhìn xem Thiên Chúa.
Phúc cho những ai ăn ở thuáºn hoà , vì há» sẽ được gá»i là con Thiên Chúa.
Phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chÃnh, vì Nước Trá»i là cá»§a há».
Phúc cho các con khi ngưá»i ta ghen ghét, bách hại các con, và bởi ghét Thầy, há» vu khống cho các con má»i Ä‘iá»u gian ác. Các con hãy vui mừng hân hoan, vì phần thưởng cá»§a các con sẽ trá»ng đại ở trên trá»i. Ngưá»i ta cÅ©ng đã từng bắt bá»› các tiên tri trước các con như váºyâ€
DẤU CHỈ CỦA SỰ MÂU THUẪN:
Má»›i thoáng nhìn thì nhiá»u ngưá»i có cảm nghÄ© đó là những Ä‘iá»u mâu thuẫn vá»›i quan niệm ngưá»i Ä‘á»i. Nhưng chỉ có ai khao khát chân thiên mỹ, há» má»›i khám phá ra đó là những giá trị tháºt cá»§a cuá»™c sống. Äó má»›i là cách thức dẫn ta và o Nước Trá»i.
Má»I PHÚC THỨ NHẤT: TINH THẦN NGHÈO KHÓ.
Chúa Giêsu công bố mối phúc thứ nhất đó là giá trị tháºt cá»§a cuá»™c sống:
TINH THẦN NGHÈO KHÓ.
Tinh thần khó nghèo sẽ Ä‘i ngược lại những quan niệm cá»§a ngưá»i Ä‘á»i vá» tiá»n cá»§a.
Ở đây ta cần lưu ý đến TINH THẦN NGHÈO KHÓ hơn là THỰC TẠI NGHÈO KHÓ.
Như váºy già u hay nghèo theo tinh thần Phúc âm là tuỳ thuá»™c và o thái độ cá»§a má»—i ngưá»i đối vá»›i cá»§a cải váºt chất. Do đó má»™t ngưá»i nghèo xÆ¡ xác, mà cứ để lòng trà mÆ¡ ước cá»§a cải và ước muốn là m già u bằng những phương tiện bất chÃnh, thì có thể được coi là giầu có trong tư tưởng và ước muốn.
Trái lại má»™t ngưá»i giầu có vá» cá»§a cải váºt chất, nhưng nếu há» là m già u cách chÃnh đáng, nếu biết dùng cá»§a cải và o việc từ thiện bác ái, và không để lòng trà dÃnh bén và o cá»§a cải, thì trước mặt Thiên Chúa há» cÅ©ng được chúc phúc.
Ngưá»i có tinh thần nghèo khó là ngưá»i mà tâm hồn luôn trống rá»—ng, không chứa đầy tham vá»ng, dục vá»ng ở Ä‘á»i nà y để luôn có chá»— cho Thiên Chúa ngá»± và o. Má»™t khi tâm hồn há» có Chúa, tức hỠđã có Nước Trá»i, đúng như mối phúc: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, vì Nước Trá»i là cá»§a há».†Còn ngưá»i không có tinh thần nghèo khó thì không được như váºy.
Mátthêu nhấn mạnh đến tinh thần nghèo khó: “Phúc cho ai có tinh thần nghèo khó”, do đó theo Mátthêu, con ngưá»i và o được Nước Trá»i không đương nhiên vì tình trạng nghèo khó, mà vì thái độ tinh thần cá»§a há»;
Ngà y nay ngưá»i ta quá đỠcao vai trò tiá»n bạc, và coi nó như là chìa khóa để giải quyết tất cả, có tiá»n là có tất cả. Nhưng tháºt ra, tiá»n bạc không có nghÄ©a gì trước những giá trị tinh thần hay giá trị siêu nhiên. Ngưá»i ta thưá»ng nói:
“Tiá»n có thể mua được mái nhà , nhưng không mua được mái ấm.
Tiá»n có thể mua được đồng hồ, nhưng không mua được thá»i gian.
Tiá»n có thể mua được trái tim, nhưng không mua được tình yêu.
Tiá»n có thể mua được thân xác, nhưng không mua được tâm hồn.
Tiá»n có thể mua được máu, nhưng không mua được sức khoẻ.
Tiá»n có thể mua được thuốc, nhưng không mua được sá»± sống.
Tiá»n có thể mua được Ä‘á»i nà y, nhưng không mua được Ä‘á»i sau.
Tiá»n có thể mua được con ngưá»i, nhưng không mua được Thiên Chúa.â€
Má»I PHÚC THỨ HAI: HIỀN LÀNH
“Phúc cho những ai hiá»n là nh, vì há» sẽ được Äất Nước là m cÆ¡ nghiệpâ€
Theo quan niệm ngưá»i Ä‘á»i nếu ta cứ ăn ở hiá»n là nh, ta sẽ bị ăn hiếp. Ở đây Chúa bảo ta cứ ăn ở hiá»n là nh, mà theo nghÄ©a Thánh kinh: hiá»n là nh thưá»ng Ä‘i đôi vá»›i khiêm hạ và bé má»n để được đất hứa là m cÆ¡ nghiệp.
Má»I PHÚC THỨ BA: ÄAU BUá»’N
“Phúc cho những ai Ä‘au buồn, vì há» sẽ được á»§i an.â€
Dưới con mắt ngưá»i Ä‘á»i, thì Ä‘au buồn là má»™t bất hạnh. Ãể bù lại Chúa hứa cho ngưá»i sầu khổ sẽ được an á»§i.
Má»™t vị thánh đã nói: Thiên Chúa thương ai cà ng nhiá»u, Ngà i cà ng gởi nhiá»u Ä‘au khổ đến cho ngưá»i ấy. Vì thế, chẳng thà chịu Ä‘au khổ để được Thiên Chúa an á»§i yêu thương; hÆ¡n là sống trong hạnh phúc mà không cảm nháºn được tình thương Thiên Chúa.
Má»I PHÚC THỨ TƯ: ÄÓI KHÃT ÄIỀU CÔNG CHÃNH
“Phúc cho những ai đói khát Ä‘iá»u công chÃnh, vì há» sẽ được no thoả.â€
Dưới cặp mắt ngưá»i Ä‘á»i, nếu ngưá»i ta ao ước sống Ä‘á»i công chÃnh, ngưá»i ta sẽ bị coi là ảo tưởng. Nhưng Chúa lại hứa cho ngưá»i đói khát sá»± công chÃnh được no thoả, vì chÃnh Chúa là Äấng Công chÃnh, Ngà i sẽ cho những ai khao khát Ngà i được thá»a chà phỉ lòng.
Má»I PHÚC THỨ NÄ‚M: THÆ¯Æ NG XÓT NGƯỜI
“Phúc cho những ai hay thương xót ngưá»i, vì há» sẽ được xót thương.â€
Dưới cái nhìn ngưá»i Ä‘á»i, nếu ngưá»i ta cứ thương xót mãi, ngưá»i ta có thể bị lợi dụng. Còn Chúa lại hứa cho hỠđược xót thương, vì Chúa là Äấng già u lòng thương xót, cháºm bất bình và rất đỗi khoan nhân, vì thế ai hay thương xót ngưá»i thì há» sẽ được Thiên Chúa xót thương.
Má»I PHÚC THỨ SÃU: Ä‚N Ở THUẬN HOÀ
“Phúc cho những ai ăn ở thuáºn hoà , vì há» sẽ được gá»i là con Thiên Chúa.â€
Theo kinh nghiệm con ngưá»i, thì những ngưá»i ăn ở thuáºn hoà , thưá»ng hay bị ngưá»i khác qua mặt. Còn Chúa lại hứa cho hỠđược là m con Thiên Chúa.
Má»I PHÚC THỨ BẢY: BỊ BÃCH HẠI VÃŒ LẼ CÔNG CHÃNH
“Phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chÃnh, vì Nước Trá»i là cá»§a há».â€
Ta không nên hiểu mối phúc nà y dà nh cho ngưá»i Công giáo, mà dà nh cho bất cứ ai, ngay cả khi chưa tin Chúa và chưa phải là Kitô hữu.
Äó là tất cả những con ngưá»i Ä‘ang lên tiếng cho công lý trong xã há»™i hôm nay, há» Ä‘ang bị trù dáºp, bị loại bá» vì sá»± lên tiếng đó. Há» là những con ngưá»i anh hùng, khi nhiá»u ngưá»i không dám lên tiếng vì sợ nguy hiểm cho bản thân và gia đình mình. Trong khi những con ngưá»i đó đã mạnh dạn lên tiếng, đấu tranh cho công lý cho hạnh phúc cá»§a ngưá»i khác
Mặc dù há» chưa tin nháºn Chúa, chưa gia nháºp Äạo Công giáo, thì Chúa đã hứa ban Nước Trá»i cho há» rồi.
Váºy ngưá»i Công giáo cà ng phải mạnh mẽ hÆ¡n nữa, chứ đừng sống ù lì trong kiếp cam chịu để cho sá»± dữ, sá»± bất công hoà nh hà nh. PHẢI LÊN TIẾNG MẠNH MẼ.
Má»I PHÚC THỨ TÃM: BỊ BÃCH HẠI VÃŒ ÄẠO
“Phúc cho các con khi ngưá»i ta ghen ghét, bách hại các con, và bởi ghét Thầy, há» vu khống cho các con má»i Ä‘iá»u gian ác. Các con hãy vui mừng hân hoan, vì phần thưởng cá»§a các con sẽ trá»ng đại ở trên trá»i. Ngưá»i ta cÅ©ng đã từng bắt bá»› các tiên tri trước các con như váºyâ€.
Chúa Ä‘i trước vác Tháºp Giá lên đồi Canvê để chết thay cho con ngưá»i.
Biết bao các thánh tỠđạo thuá»™c má»i thá»i đại cÅ©ng anh dÅ©ng tiến lên hy sinh vì tình yêu; trong số đó có 118 vị tỠđạo cá»§a quê hương Việt-Nam chúng ta.
Trong thế giá»›i ngà y nay vẫn còn có những ngưá»i Ä‘ang bị bách hại, bị ghét bá», bị vu khống vì lẽ công chÃnh do việc tin theo Chúa, Chúa hứa cho há» nước Trá»i. Ta có thể tưởng tượng những ngưá»i bị bách hại vì lẽ công chÃnh, những ngưá»i bị cấm đạo ở những miá»n đất vẫn còn bị cấm thá»±c hà nh đức tin sẽ được an á»§i biết bao khi được nghe phúc thứ Tám cá»§a Tám mối Phúc nà y.
Chúa Giêsu đã mở rá»™ng cá»a má»i gá»i má»i ngưá»i và o Nước Trá»i. Ngà i đã vạch sẵn phương pháp sống để cho con ngưá»i được hạnh phúc vá»›i Ngưá»i. Tám mối phúc cÅ©ng có thể gá»i là “tám con đưá»ng†và o Nước trá»i.
Cuá»™c sống có nhiá»u con đưá»ng. Có những con đưá»ng nhiá»u cạm bẫy, nhiá»u chông gai. Có những con đưá»ng đưa chúng ta Ä‘i và o ngõ cụt và tá»™i lá»—i.
Chúng ta Ä‘ang Ä‘i trên những con đưá»ng nà o?
Nếu chúng ta Ä‘ang lạc lối, hãy quay trở vá» những con đưá»ng Chúa Giêsu đã mở lối cho chúng ta trong bà i tin mừng hôm nay.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho chúng con luôn vượt thắng má»i trở ngại trần gian để con sống xứng đáng là ngưá»i con cá»§a Chúa. Xin cho chúng con sẵn sà ng tiến bước trên những con đưá»ng Chúa má»i gá»i chúng con bước Ä‘i và luôn tin tưởng phó thác trá»n cuá»™c Ä‘á»i con cho Chúa; vì chỉ có Chúa má»›i là nguồn hạnh phúc tháºt cho chúng con mà thôi.
Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

