Lời Chúa thứ hai tuần II thường niên năm chẵn (18/01/2016)

“TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ”.

BÀI ĐỌC I: 1 Sm 15, 16-23
“Vâng lời thì tốt hơn của lễ. Chúa truất phế không cho ông làm vua nữa”.
Trích sách Samuel quyển thứ nhất.

Trong những ngày ấy, Samuel nói cùng Saolê rằng: “Thôi! Tôi sẽ tuyên bố cho ông những điều Thiên Chúa đã nói với tôi trong đêm qua”. Và Saolê đáp: “Ngài cứ nói”. Samuel liền nói: “Khi ông tự thấy ông còn bé nhỏ, há ông đã chẳng được đặt làm thủ lãnh các chi họ Israel sao? Và Thiên Chúa đã chẳng xức dầu phong ông làm vua Israel sao? Chúa đã sai ông lên đường và nói: “Hãy đi giết quân Amalec tội lỗi, và hãy giao chiến với chúng cho đến khi tận diệt chúng”. Tại sao ông không nghe lời Chúa, mà lại chạy theo chiến lợi phẩm và làm điều tội lỗi trước mặt Chúa như vậy?” Saolê nói với Samuel: “Vâng, tôi đã nghe lời Chúa, đã đi trên đường Chúa sai tôi, đã bắt Aga vua Amalec, và tàn sát dân Amalec. Nhưng trong các chiến lợi phẩm, dân chúng đã lấy chiên bò, những vật nhất hạng họ cướp được để tế lễ Chúa là Thiên Chúa của họ tại Galgalê”.

Samuel nói: “Này Chúa ưa thích của lễ toàn thiêu và hy lễ hơn sự vâng lời Chúa ư? Vì vâng lời thì tốt hơn của lễ, và tuân lệnh thì cao đẹp hơn dâng mỡ cừu; vì phản bội thì giống như tội tà thuật, còn ngoan cố thì giống như tội thờ bụt thần. Vậy bởi ông khinh bỉ lời Chúa, nên Chúa truất phế không cho ông làm vua nữa”.

Đó là lời Chúa.

PHÚC ÂM: Mc 2, 18-22
“Tân lang còn ở với họ”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Marcô.

Khi ấy, môn đồ của Gioan và các người biệt phái ăn chay, họ đến nói với Chúa Giêsu rằng: “Tại sao môn đồ của Gioan và các người biệt phái ăn chay, còn môn đồ Ngài lại không ăn chay?” Chúa Giêsu nói với họ: “Các khách dự tiệc cưới có thể ăn chay khi tân lang còn ở với họ không? Bao lâu tân lang còn ở với họ, thì họ không thể ăn chay được. Nhưng sẽ đến ngày tân lang bị đem đi, bấy giờ họ sẽ ăn chay. Không ai lấy vải mới mà vá áo cũ, chẳng vậy, miếng vải vá sẽ rút lại mà kéo áo cũ, và chỗ rách lại tệ hơn. Cũng không ai đổ rượu mới vào bầu da cũ, chẳng vậy, rượu sẽ làm vỡ bầu da, và rượu đổ, bầu da hư. Nhưng rượu mới phải để trong bầu da mới”.

Đó là lời Chúa.
_______________________

SUY NIỆM & CHIA SẺ:

LƯỚT QUA CÁC BÀI ĐỌC:

Các Bài Đọc hôm nay xoay quanh sự xung đột giữa Thiên Chúa và con người, giữa cái cũ và cái mới. Trong mọi trường hợp, con người phải luôn vâng phục Thiên Chúa.

A/- TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Samuel quyển thứ nhất, Thiên Chúa sai Samuel đến để truất phế ngôi vua của Saolê, vì nhà vua đã không tuân phục Thiên Chúa để tru diệt toàn bộ quân Amalek.

Sau khi giao chiến với người Amalek và thắng trận, Saolê đã không thực thi trọn vẹn lời Đức Chúa truyền, hai điều Saolê đã bất tuân Thiên Chúa:

(1) ông đã không tru diệt Agag, vua Amalek; và
(2) ông đã để cho quân lính giữ lại những thú vật béo tốt. Việc làm của Saolê không qua mặt được Đức Chúa; Ngài sai Samuel tới để hạch tội bất tuân của Saolê: “Tại sao ngài đã không nghe theo tiếng Đức Chúa? Tại sao ngài đã xông vào lấy chiến lợi phẩm và làm điều dữ trái mắt Đức Chúa?”

Vâng lời Thiên Chúa trọng hơn mọi hy lễ:

Ông Samuel nói: “Đức Chúa có ưa thích các lễ toàn thiêu và hy lễ như ưa thích người ta vâng lời Đức Chúa không? Này, vâng phục thì tốt hơn là dâng hy lễ, lắng nghe thì tốt hơn là dâng mỡ cừu.” Đây là điều quan trọng mà tác giả Sách Thánh Vịnh cũng như các ngôn sứ đã không ngừng lập đi lập lại để răn bảo dân chúng (x/c Psa 40:6, 51:16; Isa 1:10-17; Mic 6:5-8; Amo 5:21-24; Hos 6:6). Bất tuân lệnh Thiên Chúa được đồng hóa với những tội nặng như tội như bói toán và thờ ngẫu tượng.

Hậu quả của tội bất tuân là Saolê bị Thiên Chúa truất quyền làm vua:

“Bởi vì ngài đã gạt bỏ lời của Đức Chúa, nên Người đã gạt bỏ ngài, không cho làm vua nữa.”

B/- TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Marcô, Chúa Giêsu dùng câu hỏi của những người thuộc thời đại cũ để giúp họ nhận ra thời đại mới đã bắt đầu; họ cần có tâm hồn mới để lãnh nhận giáo lý mới của Ngài mang đến.
__________________________

ĐI VÀO BÀI TIN MỪNG:

“KHI ẤY, MÔN ĐỒ CỦA GIOAN VÀ CÁC NGƯỜI BIỆT PHÁI ĂN CHAY”

Bài Tin mừng hôm nay được cả 03 Thánh sử Nhất lãm thuật lại: Matthêu (Mt 9, 14 -17); Marcô (Mc 2, 18-22) và Luca (Lc 5, 33 -39). Cả 03 thánh sử đều công nhận có 02 nhóm: Nhóm môn đệ Gioan (Tảy Giả) và Nhóm Pharisêu tích cực ăn chay.

Ăn chay là một trong những truyền thống đạo đức tốt đẹp của người Do Thái. Mỗi năm họ chỉ bắt buộc giữ chay vào ngày lễ Xá Tội, ngày toàn dân xưng tội để được Chúa thứ tha, ngày này thích hợp cho việc giữ chay. Nhưng có một số người đạo đức hơn, họ sẽ giữ chay hai ngày trong tuần, thứ Hai và thứ Năm.

Ăn chay, đó là thái độ con người tỏ lòng ăn năn sám hối, mong chờ Đấng Cứu Thế, chính vì thế ở thế kỷ thứ I, khi Gioan Tẩy Giả xuất hiện kêu gọi mọi người ăn năn sám hối, chuẩn bị tâm hồn đón chờ Đấng Cứu Thế, thì rộ lên phong trào ăn chay, mà tích cực nhất là 02 nhóm các môn đệ Gioan và Pharisêu. Như vậy, câu đầu tiên của Bài Tin mừng đã cho biết điều này.

Các môn đệ Ðức Giêsu bị chê trách là không ăn chay như các môn đệ của Gioan và Biệt Phái.

HỌ ĐẾN NÓI VỚI CHÚA GIÊSU RẰNG: “TẠI SAO MÔN ĐỒ CỦA GIOAN VÀ CÁC NGƯỜI BIỆT PHÁI ĂN CHAY, CÒN MÔN ĐỒ NGÀI LẠI KHÔNG ĂN CHAY?”

Người ta có thể ăn chay để từ chối những điều mình ưa thích, cho tâm hồn thanh thản hơn. Hoặc là để tự kiềm chế, để biết mình có thể làm chủ lấy mình chứ không để những thứ ưa thích làm chủ mình. Để chắc chăc rằng không gì mình yêu thích đến độ mình không thể từ bỏ chúng… Chúa Giêsu không chống đối việc ăn chay theo tinh thần đạo đức, ngược lại Ngài còn khuyên các môn đệ của mình phải ăn chay để có thể trừ quỷ.

Điều rắc rối là có một số người ăn chay nhằm mục đích khoe khoang lối sống lập dị, khắc khổ. Họ muốn người ta chú ý về đời sống đạo đức của mình. Họ muốn người ta khâm phục ý chí mạnh mẽ của họ. Hơn thế nữa họ muốn cả Thiên Chúa phải nhìn đến “sự tan nát bên ngoài” của họ. Họ ăn chay mà mặt mày nhăn nhó, quần áo xốc xếch, vẻ mặt khổ não… Họ tưởng rằng chính những hành động phụ thêm đó sẽ làm cho Thiên Chúa động lòng.

Chính vì vậy câu hỏi: “Tại sao các môn đệ ông Gioan và các môn đệ người Pharisêu ăn chay, mà môn đệ ông lại không ăn chay?” (Mc 2, 18) không nhằm ngụ ý trách móc, mà nhằm ngụ ý khoe khoang: “Môn đệ ông không giống chúng tôi gì hết, chúng tôi ăn chay tuần 2 lần, chúng tôi sống khắc khổ lắm, quần áo chúng tôi xốc xếch, đầu tóc chúng tôi rối nùi…” Ngụ ý sâu xa của họ là chúng tôi đạo đức thánh thiện lắm đây!

Ðức Giêsu hiểu rõ việc giữ chay quan trọng như thế nào trong đời sống đạo, và hơn nữa những tập tục truyền thống của đạo đời Do Thái. Ngài đã thẳng thắn trả lời cho những người này câu hỏi mà họ đã đặt ra.

CHÚA GIÊSU NÓI VỚI HỌ: “CÁC KHÁCH DỰ TIỆC CƯỚI CÓ THỂ ĂN CHAY KHI TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ KHÔNG? BAO LÂU TÂN LANG CÒN Ở VỚI HỌ, THÌ HỌ KHÔNG THỂ ĂN CHAY ĐƯỢC. NHƯNG SẼ ĐẾN NGÀY TÂN LANG BỊ ĐEM ĐI, BẤY GIỜ HỌ SẼ ĂN CHAY.

Chúa Giêsu đã cho họ biết tại sao môn đệ của Ngài không ăn chay. Ngài là một người biết rõ lề luật của người Do Thái, trong đó có một luật ghi rằng: “Những ai đến dự tiệc cưới đều được miễn trừ mọi việc tuân hành nghi lễ tôn giáo để tránh làm giảm niềm vui”.

Tuần lễ kết hôn là tuần lễ hạnh phúc nhất của người Do Thái. Họ mở tiệc ăn mừng cùng với những người bạn thân thiết của họ. Trong cuộc vui đó không thể có việc giữ chay dựa trên cả lý và tình. Về lý thì luật lệ không buộc họ phải ăn chay. Về tình thì họ phải chia sẻ niềm vui với người bạn của mình. Cho nên Chúa Giêsu đã nói: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ” (Mc12, 19). Chúa Giêsu đã ví các mộn đệ của Ngài như bạn thân của cô dâu và chú rể được mời đến chia sẻ niềm vui với họ. Vì vậy họ không thể và càng không được phép ăn chay vì đang chung vui với cô dâu chú rể.

– Trong Cựu ước, giao ước Thiên Chúa lập với dân Người được ví như lễ cưới và Thiên Chúa là chàng rể của dân Israel (x. Hs 2 ; Is 54, 4-6 ; Gr 2,2).

– Trong Tân Ước, chính Đức Giêsu là chàng rể trong bữa tiệc như Is 25, 6-9 đã loan báo. Ngài là Đấng Mêsia đang có mặt giữa khách dự tiệc cưới. Vì thế, các môn đệ của Ngài không ăn chay, nhưng sẽ tới ngày chàng rể (Đức Giêsu) bị đem đi, tức là bị giết, các môn đệ mới ăn chay. Và các ông ăn chay là để chờ đợi ngày chàng rể trở lại (x. Cv 14,1-3).

Đức Giêsu đưa ra hình ảnh tiệc cưới để trả lời. Lẽ dĩ nhiên khách dự tiệc cưới không thể ăn chay khi chàng rể còn ở với họ, đó là điều hợp lý. Nhưng ở đây, Ngài muốn nói đến một điều sâu xa hơn, Ngài muốn xác nhận với họ Ngài là Đấng Cứu Thế, là chàng rể trong tiệc cưới mà các ngôn sứ và Tiên tri đã loan báo, và đặc biệt là hoàng tử trong tiệc cưới Nước Trời.

Nếu họ ăn chay để tỏ lòng sám hối và chờ mong Đấng Cứu Thế, thì khi Đấng Cứu Thế đến, họ không cần phải ăn chay. Đức Giêsu chính là Đấng cứu thế, Ngài là chàng rể trong dụ ngôn, các môn đệ của Ngài là những khách dự tiệc cưới, như vậy các môn đệ không thể ăn chay.

Marcô dùng cụm từ “không thể” ở đây rất chí lý, có nghĩa khi chàng rể còn ở với họ, họ có muốn ăn chay cũng không được, vì tiệc cưới là tiệc vui, khách dự tiệc phải sống trong niềm vui với đôi tân hôn, không ai được phép buồn khi đi dự tiệc cưới vì sẽ bị lạc điệu. Đức Giêsu muốn nói các môn đệ của Ngài không được phép ăn chay khi Ngài còn ở với họ.

VẤN ĐỀ ĐẶT RA:

Nhưng vấn đề chủ chốt ở đây, người Pharisêu và môn đệ Gioan có công nhận Ngài là Đấng Cứu Thế không? Vì nếu họ công nhận Ngài là Đấng Cứu Thế thì bản thân họ cũng không ăn chay như vậy, vì đã có Đấng Cứu thế rồi. Khổ nỗi, vì họ không công nhận Đức Giêsu là Đấng Cứu Thế nên họ ăn chay tích cực để tỏ cho mọi người biết họ là những con người đạo đức, trong khi họ đã loại bỏ chính Đấng Cứu Thế.

“Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi rồi, bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó”.

“Bị đem đi”, Đức Giêsu muốn nói đến cái chết của Ngài và sự phục sinh, lên trời, Ngài không còn ở với các môn đệ bằng xương bằng thịt nữa, mặc dù Ngài vẫn hiện diện với họ khi Ngài phán: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ, làm phép rửa cho họ nhân danh Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần, dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em. Và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.” (Mt 28, 19-20)

Khi Đức Giêsu không còn ở với các môn đệ, Ngài nói: “bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó”.

Đây là lý do giải thích tại sao Giáo hội tin Đức Giêsu là Đấng Cứu Thế mà Giáo hội vẫn có những ngày chay tịnh? thưa: Lúc này ăn chay nó mang ý nghĩa: Ăn năn sám hối trở về với Chúa và mong chờ Ngày Chúa quang lâm, đến lần thứ hai, để thực hiện cuộc phán xét.

Như vậy câu trả lời của Đức Giêsu cho người Pharisêu và môn đệ Gioan nhắm vào 02 điều:

(1) LÝ DO ĂN CHAY:

Ăn chay phải có mục đích rõ ràng. Đức Giêsu cho biết lý do tại sao các môn đệ của Ngài chưa ăn chay: “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại có thể ăn chay, khi chàng rể còn ở với họ? Bao lâu chàng rể còn ở với họ, họ không thể ăn chay được.” Chúa Giêsu nhận Ngài chính là chàng rể, và khách dự tiệc cưới, bạn hữu của chàng rể là các môn đệ.

(2) THỜI GIAN ĂN CHAY:

Chay tịnh có lúc của nó, không phải lúc nào cũng ăn chay. Chúa Giêsu cho biết khi nào các môn đệ của Ngài sẽ ăn chay: “Nhưng khi tới ngày chàng rể bị đem đi rồi, bấy giờ họ mới ăn chay trong ngày đó.”

“KHÔNG AI LẤY VẢI MỚI MÀ VÁ ÁO CŨ, CHẲNG VẬY, MIẾNG VẢI VÁ SẼ RÚT LẠI MÀ KÉO ÁO CŨ, VÀ CHỖ RÁCH LẠI TỆ HƠN. CŨNG KHÔNG AI ĐỔ RƯỢU MỚI VÀO BẦU DA CŨ, CHẴNG VẬY, RƯỢU SẼ LÀM VỠ BẦU DA, VÀ RƯỢU ĐỔ, BẦU DA HƯ. NHƯNG RƯỢU MỚI PHẢI ĐỂ TRONG BẦU DA MỚI”..

Đức Giêsu cho môn đệ Gioan và người Pharisêu biết, không những vấn đề ăn chay mà tất cả những lời Ngài giảng dạy là đạo lý mới, nó thuộc về thời Tân ước. Nhưng muốn đón nhận đạo lý đó, cần phải có tinh thần mới. Không thể tiếp nhận đạo lý của Đức Giêsu với một tinh thần cũ kỹ, vì nó phản tác dụng. Tinh thần cũ nó thuộc về thời Cựu ước. Người ta phải biết mở rộng tâm hồn mình ra, để đón nhận ánh sáng của Đức Kitô. Nếu ta cứ nhìn với một cái nhìn hẹp hòi, cứ sống với lối sống ích kỷ mà ta đã sống, thì làm sao lời của Đức Giêsu có thể đi vào và biến đổi đời ta được.

Sự không tương hợp giữa đạo lý của Đức Giêsu với lối sống hẹp hòi cố chấp, được Đức Giêsu diễn tả bằng 02 hình ảnh:

1/. HÌNH ẢNH THỨ NHẤT: VẢI MỚI MÀ VÁ VÀO ÁO CŨ.

Đức Giêsu nói, nếu làm như vậy, miếng vá mới đã vá vào sẽ kéo vải cũ, khiến chỗ rách lại càng rách thêm. Về việc may mặc thời đó: Quần áo được dùng rất lâu, từ thế hệ này qua thế hệ khác, và luôn luôn phải được vá lại. Một điều rất căn bản trong việc vá, là miếng vá không được phép lấy ra từ miếng vải mới dệt xong. Nếu không, miếng vá mới khi ướt sẽ co lại và kéo cho vết rách cũ to thêm. Vì vậy, khi vá người ta phải chọn miếng vải cũ hợp với quần áo cũ rách rưới.

2/. HÌNH ẢNH THỨ HAI: ĐỔ RƯỢU MỚI VÀO BẦU DA CŨ.

BẦU DA MỚI – RƯỢU MỚI.

Bầu da mới, nghĩa là bầu da còn sức đàn hồi, có thể trương nở, chứ không teo tóp hay khô queo. Bầu da Chúa Giêsu nói ở đây chính là tâm hồn của chúng ta. Thánh Phaolô nói: “Rõ ràng anh em là bức thư của Đúc Kitô… không phải viết bằng mực đen nhưng bằng Thần Khí của Thiên Chúa Hằng sống, không phải ghi trên những tấm bia bằng đá, nhưng trên những tấm bia bằng thịt, tức là lòng người” (2Cr 3,3).

Đức Giêsu dùng hình ảnh rất quen thuộc về cách chứa rượu của người Do Thái. Thời đó người ta chưa có bình đựng rượu nên họ thường chứa trong một cái bầu làm bằng da thú. Nếu rượu mới đổ vào bầu da cũ, rượu lên men và thải ra lượng khí carbon độc hại, túi da sẽ rách và rượu chảy ra ngoài. Trái lại rượu mới phải chứa trong bầu da mới vì da mới có tính đàn hồi nên sẽ không bị rách.

Vậy, bầu da mới là tâm hồn mới, không phải là một tâm hồn đã chết khô mà là một tâm hồn nghèo khó, khiêm nhường, tâm hồn trong sạch và tâm hồn luôn có Chúa Thánh Thần ngự trị để luôn sống Phúc Âm trong cuộc sống đời thường đó là: từ bi, nhân hậu, tha thứ, hiền lành, thánh thiện, yêu thương, hy sinh và phục vụ tha nhân.

KẾT HỢP GIỮA MỚI – CŨ: KIỆN TOÀN CÁI CŨ TRÊN TINH THẦN CÁI MỚI:

Qua những hình ảnh trên, Chúa Giêsu muốn các môn đệ đi vào sự kết hợp thâm sâu thân tình với Thiên Chúa, thao thức kiếm tìm ý nghĩa đích thực của Tin Mừng giữa những điều luật buộc phải giữ.

“Rượu mới, bầu cũng phải mới”, cái “mới” ở đây không phá bỏ cái “cũ” nhưng đã được chắt lọc từ sự tinh hoa của cái cũ. Tin Mừng của Chúa phải được đón nhận bằng tất cả lòng quảng đại và yêu mến. Nếu luật cũ là “mắt đền mắt, răng đền răng” thì luật mới phải vượt lên sự hiềm thù đền trả 1-1 mà là “nếu bị ai vả má bên phải thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa. Nếu ai muốn anh để lấy áo trong của anh thì hãy để cho nó lấy cả áo ngoài. Nếu có người bắt anh đi một dặm thì hãy đi với người ấy hai dặm. Ai xin thì hãy cho; ai muốn vay mượn thì đừng ngoảnh mặt đi” (Mt 5, 39-42).

Trong cuộc sống, không phải cái gì cũ cũng là xấu, trái lại kỷ niệm xưa thì đáng trân trọng, bạn cũ thì thân tình, đồ cổ thì quý. Trái lại cũng có trang vở mới tinh khôi, thanh khiết, có con đường mới thẳng tắp, chiếc cầu mới nối liền nhịp sống hai bên bờ sông…Đó là cái mới đáng trân trọng được xây nền tảng cái cũ, được chắt lọc từ sự tinh túy của cái cũ. Chúa Giêsu đã đến không phải để phá bỏ cái cũ nhưng kiện toàn và khắc lên đó một tinh thần mới, tinh thần khiêm tốn phục vụ và yêu thương trọn vẹn.

Đời sống xã hội hôm nay đang từng ngày đổi thay, vì thế Giáo Hội cũng luôn trăn trở đi tìm cách thế hữu hiệu nhất để loan báoTin Mừng hầu cho đời sống đạo có chiều sâu vững vàng và phải bén rễ vào Đức Kitô, nếu không chúng ta sẽ bị đánh bật bởi những cái mới, trào lưu sống “hời hợt, ào ào, vội vã” mà đánh mất căn tính của mình.

Giáo hội Chúa Kitô phải là giáo hội của người nghèo, luôn lắng nghe và đồng cảm với người nghèo. Sở dĩ Tin Mừng chưa được nhiều người đón nhận vì cách rao giảng của chúng ta có phần chưa phù hợp, chưa đáp ứng đủ nhu cầu tâm linh nơi con người. Ước gì mỗi kitô hữu biết đến với mọi người bằng cung cách phục vụ khiêm tốn như Chúa Giêsu, bằng niềm hân hoan của thực khách trong đại tiệc hôn lễ, bằng nỗi khao khát hướng đến điều trọn lành.

Amen.
___________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

Lời Chúa thứ hai tuần II thường niên năm chẵn (18/01/2016) – (Mc 2, 18-22)