“TẤT CẢ NHá»®NG GÃŒ CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM CHO CÃC CON, THÃŒ HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA”.
BÀI ÄỌC I: St 13, 2. 5-18
“Bác không muốn có sá»± bất bình giữa bác và cháu: vì chúng ta là anh em vá»›i nhau”.
TrÃch sách Sáng Thế.
Bấy giá» Abram rất già u, có nhiá»u và ng bạc. Ông Lót, ngưá»i Ä‘i vá»›i Abram, cÅ©ng có nhiá»u đà n chiên, bò và lá»u trại. Miá»n đó không đủ chá»— cho cả hai cùng ở, vì há» có nhiá»u tà i sản, nên không thể ở chung vá»›i nhau. Bởi thế các ngưá»i chăn chiên cá»§a Abram và cá»§a Lót hay xảy ra cãi lẫy nhau. Khi ấy dân Canaan và dân Phêrêzê ở miá»n nà y.
Váºy Abram nói cùng Lót rằng: “Bác không muốn có sá»± bất bình giữa bác và cháu, giữa các ngưá»i chăn chiên cá»§a chúng ta, vì chúng ta là anh em vá»›i nhau. Trước mặt cháu có cả má»™t miá»n rá»™ng rãi, xin cháu hãy lìa khá»i bác: nếu cháu Ä‘i bên tả, thì bác sẽ Ä‘i bên hữu; nếu cháu chá»n phÃa tay phải, thì bác sẽ Ä‘i vá» phÃa tay trái”. Váºy Lót ngước mắt lên trông thấy cả miá»n đồng bằng sông GioÄ‘an, có nước dồi dà o. (Trước khi Chúa huá»· diệt thà nh Sôđôma và Gômôra, cả miá»n ấy và phÃa Segor như vưá»n địa đà ng cá»§a Chúa và như đất Ai-cáºp). Lót chá»n miá»n đồng bằng sông GioÄ‘an và đi vá» phÃa đông. Thế là hai bác cháu lìa xa nhau. Abram ở lại đất Canaan, còn Lót ở các đô thị gần sông GioÄ‘an, và cư ngụ tại Sôđôma. Dân thà nh Sôđôma rất xấu xa, vì quá tá»™i lá»—i trước mặt Chúa.
Sau khi Lót Ä‘i rồi, Chúa phán cùng Abram rằng: “Hãy ngước mặt lên và từ nÆ¡i ngươi Ä‘ang ở, hãy nhìn tứ phÃa: đông tây nam bắc. Tất cả đất mà ngươi trông thấy, Ta sẽ ban vÄ©nh viá»…n cho ngươi và dòng dõi ngươi. Ta sẽ là m cho con cháu ngươi đông như bụi đất. Nếu ai có thể đếm được bụi đất thì má»›i có thể đếm được con cháu ngươi. Hãy chá»—i dáºy và đi khắp miá»n nà y, vì chưng Ta sẽ ban miá»n nà y cho ngươi”. Bởi váºy Abram di chuyển lá»u trại đến ở thung lÅ©ng Mambrê, thuá»™c miá»n Hebron, và dá»±ng bà n thá» kÃnh Chúa ở đó.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 14, 2-3ab. 3cd-4ab. 5
Äáp: Lạy Chúa, ai sẽ được ở trong Ä‘á»n tạm Chúa? (c. 1a)
1) Ngưá»i sống thanh liêm và thá»±c thi công chÃnh, và trong lòng suy nghÄ© Ä‘iá»u ngay, và lưỡi không bịa lá»i vu khống. – Äáp.
2) Ngưá»i không là m ác hại đồng liêu, cÅ©ng không là m nhục cho ai lân cáºn. Ngưá»i coi rẻ đứa bất nhân, nhưng kÃnh yêu những ai tôn sợ Chúa. – Äáp.
3) Ngưá»i không xuất tiá»n đặt nợ thu lá»i, cÅ©ng không ăn hối lá»™ hại ngưá»i hiá»n lương. Ngưá»i thá»±c thi những Ä‘iá»u kể đó, thì muôn Ä‘á»i chẳng có lung lay. – Äáp.
ALLELUIA: Tv 118, 27
Alleluia, alleluia! – Xin Chúa cho con hiểu đưá»ng lối những huấn lệnh cá»§a Chúa, và con suy gẫm các Ä‘iá»u lạ lùng cá»§a Chúa. – Alleluia.
BÀI TIN MỪNG: Mt 7, 6. 12-14
“Tất cả những gì các con muốn ngưá»i ta là m cho các con, thì hãy là m cho ngưá»i ta”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Äừng lấy cá»§a thánh mà cho chó, và đừng vất ngá»c trai trước mặt heo, kẻo chúng già y đạp dưới chân, rồi quay lại cắn xé các con.
“Váºy tất cả những gì các con muốn ngưá»i ta là m cho các con, thì chÃnh các con hãy là m cho ngưá»i ta như thế! Äấy là điá»u mà lá» luáºt và các tiên tri dạy.
“Các con hãy và o qua cá»a hẹp, vì cá»a rá»™ng và đưá»ng thênh thang là lối đưa đến hư mất, và có nhiá»u kẻ Ä‘i lối ấy; cá»a và đưá»ng đưa tá»›i sá»± sống thì cháºt hẹp, và Ãt kẻ tìm thấy”.
Äó là lá»i Chúa.
_____________________________
PHẦN MỞ ÄẦU:
Các Bà i Äá»c hôm nay cho chúng ta lá»i dạy quà giá cá»§a Chúa Giêsu và gương chá»n lá»±a con đưá»ng khó Ä‘i cá»§a tổ phụ Abraham.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Sáng Thế, vì muốn bảo vệ tình nghÄ©a gia đình, tổ-phụ Abraham đỠnghị vá»›i ngưá»i cháu là ông Lot, phải sống xa nhau; và cho cháu quyá»n ưu tiên chá»n đất trước.
TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu dạy các môn đệ: “Hãy qua cá»a hẹp mà và o, vì cá»a rá»™ng và đưá»ng thênh thang thì đưa đến diệt vong, mà nhiá»u ngưá»i lại Ä‘i qua đó. Còn cá»a hẹp và đưá»ng cháºt thì đưa đến sá»± sống, nhưng Ãt ngưá»i tìm được lối ấy.”
(theo Lm. Anthony Äinh Minh Tiên, OP)
Chúng ta bắt đầu đi và o Bà i Tin mừng:
________________________________
BÀI PHÂN TÃCH (Mt 7, 6. 12-14)
Bá»I CẢNH BÀI TIN MỪNG:
Hôm nay thứ Ba tuần XII Thưá»ng niên năm lẻ, chúng ta sẽ tiếp tục các giáo huấn quan trá»ng cá»§a Chúa Giêsu trong Chương 7 Phúc âm Matthêu, được Ngà i công bố long trá»ng trên núi.
Nhưng khi nhìn và o tiêu đỠ(Mt 7, 6. 12-14), ta thấy Phụng vụ đã bá» bá»›t khá nhiá»u câu không trÃch, cụ thể là cả Ä‘oạn (Mt 7, 7 – 11), gồm 5 câu.
Tại sao Phụng vụ lại bỠnhững câu nà y, nó có ý nghĩa gì?
Thưa (Mt 7, 7 – 11) nói vá» giáo huấn: CỨ XIN THÃŒ SẼ ÄÆ¯á»¢C
Chúa Giêsu dạy: “”Anh em cứ xin thì sẽ được, cứ tìm thì sẽ thấy, cứ gõ cá»a thì sẽ mở ra cho. Vì há»… ai xin thì nháºn được, ai tìm thì sẽ thấy, ai gõ cá»a thì sẽ mở ra cho. Có ngưá»i nà o trong anh em, khi con mình xin cái bánh, mà lại cho nó hòn đá? Hoặc nó xin con cá, mà lại cho nó con rắn? Váºy nếu anh em vốn là những kẻ xấu mà còn biết cho con cái mình những cá»§a tốt là nh, phương chi Cha anh em, Äấng ngá»± trên trá»i, lại không ban những cá»§a tốt là nh cho những kẻ kêu xin Ngưá»i sao?
Rõ rà ng những giáo huấn nà y không liên ý vá»›i Bà i Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu dạy vá» CÃCH Äá»I NHÂN XỬ THẾ.
Vì không liên ý do đó Phụng vụ đã bá» bá»›t để là m nổi báºt giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu cho ngà y hôm nay.
Äó là bối cảnh Bà i Tin mừng (Mt 7, 6. 12-14).
Bà i Tin mừng hôm nay (Mt 7, 6. 12-14) tháºt ngắn gá»n, chỉ có 4 câu nhưng lại đầy súc tÃch, nó bao gồm 3 lá»i giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu dà nh cho các môn đệ và cho má»—i Kitô hữu chúng ta.
Äó là những khuôn và ng thước ngá»c cho cách đối nhân xá» thế và cho cách sống cá»§a má»—i ngưá»i.
CUá»N SÃCH “ÄẮC NHÂN TÂM†– tác giả Dale Carnegie
Chúng ta đã há»c rất nhiá»u cách đối nhân xá» thế trong những cuốn sách “Há»c Là m Ngưá»iâ€, mà nổi tiếng nhất là cuốn “Äắc Nhân Tâm†cá»§a tác giả Dale Carnegie, đó là cuốn sách là quyển sách nổi tiếng nhất, bán chạy nhất và có tầm ảnh hưởng nhất cá»§a má»i thá»i đại. Tác phẩm đã được chuyển ngữ sang hầu hết các thứ tiếng trên thế giá»›i và có mặt ở hà ng trăm quốc gia.
Trong đó tác giả đã đưa ra chìa khoá và ng cho má»i sá»± thà nh công ở Ä‘á»i, đó là : LUÔN BIẾT ÄẶT MÃŒNH VÀO QUAN ÄIỂM CỦA NGƯỜI KHÃC, có nghÄ©a muốn suy xét má»™t sá»± việc cho thấu đáo, ta hãy tìm hiểu quan Ä‘iểm cá»§a ngưá»i khác. Ngưá»i ấy Ä‘ang nghÄ© gì? Äang muốn gì? Biết ngưá»i, biết ta thì trăm tráºn trăm thắng.
Nhưng những giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu trong bà i Tin mừng hôm nay còn vượt cao hÆ¡n và xa hÆ¡n những suy nghÄ© cá»§a con ngưá»i.
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÃN CÙNG CÃC MÔN ÄỆ RẰNG: “ÄỪNG LẤY CỦA THÃNH MÀ CHO CHÓ, VÀ ÄỪNG VẤT NGỌC TRAI TRƯỚC MẶT HEO, KẺO CHÚNG GIÀY ÄẠP DƯỚI CHÂN, Rá»’I QUAY LẠI CẮN XÉ CÃC CONâ€.
Äây là giáo huấn đầu tiên cá»§a Bà i Tin mừng. Äể hiểu được giáo huấn nà y, chúng ta cần hiểu những cụm từ: “CỦA THÃNHâ€, “NGỌC TRAIâ€,…. “CHÓâ€,…“HEOâ€.
“CỦA THÃNH†– “NGỌC TRAIâ€.
Äó là những giá trị quý báu. Giáo há»™i sÆ¡ khai gá»i “cá»§a thánhâ€, “ngá»c trai†ở đây chÃnh là Mình Thánh Chúa. Còn trong mạch văn cá»§a Matthêu trong 3 chương 5, 6, 7 (Bà i giảng trên núi), “Cá»§a thánhâ€, “ngá»c trai†ở đây chÃnh là Nước Trá»i.
“CHÓ†– “HEOâ€:
Äó là những con váºt dÆ¡ dáy, ô uế theo quan niệm ngưá»i Do Thái, trong mạch văn ở đây ám chỉ những con ngưá»i không xứng đáng, hay dân ngoại.
Trong Tin Mừng Matthêu, những ngưá»i không xứng đáng chÃnh là những Kitô hữu đã chối Äạo hoặc cố chấp không chịu sám hối, cứ ở lì trong tình trạng tá»™i lá»—i cá»§a mình, khinh chê các giá trị Tin mừng.
Như váºy giáo huấn rõ rà ng cá»§a phần nà y là không nên Ä‘em giá trị Nước Trá»i cho những ngưá»i chối Äạo hoặc cố chấp trong tình trạng tá»™i lá»—i.
Không phải vì Giáo Há»™i Ãch ká»·, nhưng vì những ngưá»i đó không thấy được sá»± quý báu cá»§a Nước Trá»i nên há» không xứng đáng có nó. Giả dụ có đưa cho há», chẳng những há» coi thưá»ng mà còn “đạp dưới chân†quay lại “cắn xé†ngưá»i Ä‘em Tin mừng đến cho há».
Cứ im lặng, đừng nói gì là cách hay nhất, để đến má»™t lúc nà o đó, vá»›i Æ¡n Chúa tác động, há» má»›i khao khát những chân lý ấy. Là m như váºy để những “Cá»§a thánh†– “ngá»c trai†không bị há» xúc phạm.
Và o khoảng đầu thế ká»· thứ hai, sách ÄiÄ‘akhê coi cá»§a thánh ở đây là Mình Thánh Chúa, từ đó xác định rằng chỉ tÃn hữu má»›i được rước lá»…. Tuy nhiên, có thể hiểu cá»§a thánh hay ngá»c trai là Tin Mừng Nước Trá»i.
Trong phạm vi tự nhiên, ta cũng thấy được ý nghĩa giáo huấn của Chúa Giêsu, đó là :
Äừng có ngu ngốc, cố giải thÃch những Ä‘iá»u cao siêu, tốt đẹp cho những ngưá»i không đủ Ä‘iá»u kiện lãnh há»™i. Không những há» không biết quý trá»ng những giá trị tốt đẹp đó mà còn coi thưá»ng, chà đạp lên nó.
Sá»° NGÂY NGÔ CỦA NHÀ TRUYỀN GIÃO:
Äây là má»™t kinh nghiệm thá»±c tế mà những nhà truyá»n giáo đã thất bại, có nhiá»u ngưá»i ngây ngô nghÄ© rằng, cứ nói hay nói tốt, nói hùng hồn, mạch lạc và chặt chẽ vá» Äạo là ngưá»i ta sẽ chấp nháºn và tin theo. Nhưng thá» há»i có bao nhiêu ngưá»i đã tin theo Äạo vì những lá»i rao giảng nà y. Nếu váºy, thì ngà y nay số ngưá»i Công giáo đã đông rồi, đâu chỉ còn là 1/3 dân số toà n cầu.
BẢN CHẤT ÄÃCH THá»°C CỦA VIỆC TRUYỀN GIÃO:
Như váºy, việc truyá»n giáo đâu cứ phải nói hay, nói hùng hồn là ngưá»i ta tin theo, mà trên hết là cách sống Äạo cá»§a ngưá»i Công giáo và sá»± thúc đẩy cá»§a Chúa Thánh Thần. Äó má»›i là truyá»n giáo Ä‘Ãch thá»±c.
“VẬY TẤT CẢ NHá»®NG GÃŒ CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM CHO CÃC CON, THÃŒ CHÃNH CÃC CON HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA NHƯ THẾ! ÄẤY LÀ ÄIỀU MÀ LỀ LUẬT VÀ CÃC TIÊN TRI DẠYâ€
Äây là giáo huấn thứ hai trong Bà i Tin mừng, nó chÃnh là khuôn và ng thước ngá»c cho cách đối nhân xá» thế.
Nước Việt Nam trước khi Äạo Công giáo được truyá»n bá, đã được ảnh hưởng rất mạnh bởi Nho giáo. Phải nói tư tưởng cá»§a Nho giáo đã ăn sâu và o nếp sống, nếp suy nghÄ© cá»§a ngưá»i Việt chúng ta.
Äức Khổng TỠđã đưa ra má»™t khuôn và ng thước ngá»c: “Ká»¶ SỞ BẤT DỤC, VẬT THI Ư NHÂNâ€.
Có nghÄ©a Ä‘iá»u ta không muốn ngưá»i khác là m cho mình thì mình đừng là m cho ngưá»i ta. Äây là nguyên tắc và ng cho má»i sá»± thà nh công ở Ä‘á»i. Äó cÅ©ng là điá»u mà ông Dale Carnegie trong cuốn “Äắc Nhân Tâm†đã nhấn mạnh trong suốt tác phẩm cá»§a ông.
Nhưng so vá»›i giáo huấn cá»§a Chúa Giêsu thì giáo huấn cá»§a Khổng Tá» còn kém xa và tầm thưá»ng lắm, vì nó chỉ đứng trên bình diện tâm lý tá»± nhiên cá»§a con ngưá»i.
“Ká»¶ SỞ BẤT DỤC, VẬT THI Ư NHÂN†chỉ có giá trị trên phương diện TIÊU Cá»°C – “ÄỪNG LÀMâ€.
Trong khi Chúa Giêsu dạy: “TẤT CẢ NHá»®NG GÃŒ CÃC CON MUá»N NGƯỜI TA LÀM CHO CÃC CON, THÃŒ CHÃNH CÃC CON HÃY LÀM CHO NGƯỜI TA NHƯ THẾâ€, có giá trị tuyệt đối trên bình diện “TÃCH Cá»°C†– “MUá»Nâ€.
Äây là đỉnh cao cá»§a Bác ái và giá trị Tin mừng: “HÃY LÀMâ€
“ÄẤY LÀ ÄIỀU MÀ LỀ LUẬT VÀ CÃC TIÊN TRI DẠYâ€.
Chúa Giêsu còn nhấn mạnh, khuôn và ng thước ngá»c nà y chÃnh là đúc kết cá»§a tất cả lá» luáºt và các lá»i tiên tri trong Cá»±u ước đã dạy.
Như váºy khi thá»±c hiện lá»i giáo huấn nà y, ta đã sống trá»n vẹn Cá»±u Ước.
Chúng ta tin chắc rằng: Tất cả các lá» luáºt và lá»i cá»§a các tiên tri chÃnh là Lá»i Thiên Chúa ban cho dân.
Như váºy Khuôn và ng thước ngá»c mà Chúa Giêsu đưa ra, nó được xuất phát từ Thiên Chúa, nó phải vượt xa tất cả những giáo huấn cá»§a con ngưá»i.
Khoa xá» thế khôn ngoan trong cuá»™c sống dạy ta phải tránh không là m cho ngưá»i khác những gì mình không muốn há» là m cho mình. Tôi không muốn ngưá»i ta chá»i rá»§a, đánh Ä‘áºp, lưá»ng gạt hay lên án mình, thì tôi cÅ©ng phải tránh không là m những Ä‘iá»u nà y vá»›i há». Äây chỉ là nguyên tắc ứng xá» trong tương quan vá»›i nhau, chứ không phải là chuyện tôn giáo hay niá»m tin.
Thế nhưng, khi Chúa Giêsu chuyển nguyên tắc ứng xá» tiêu cá»±c ấy sang hình thức tÃch cá»±c, thì ta đã bước sang má»™t lãnh vá»±c hoà n toà n má»›i: lãnh vá»±c đức tin. Tháºt váºy, ta chỉ có thể ná»— lá»±c nâng đỡ, thông cảm, quảng đại, yêu mến hay tha thứ cho ngưá»i khác khi ta tháºt sá»± yêu mến Chúa Giêsu.
“CÃC CON HÃY VÀO QUA CỬA HẸP, VÃŒ CỬA RỘNG VÀ ÄÆ¯á»œNG THÊNH THANG LÀ Lá»I ÄÆ¯A ÄẾN HƯ MẤT, VÀ CÓ NHIỀU KẺ ÄI Lá»I ẤY; CỬA VÀ ÄÆ¯á»œNG ÄÆ¯A TỚI Sá»° Sá»NG THÃŒ CHẬT HẸP, VÀ ÃT KẺ TÃŒM THẤYâ€
Äây là giáo huấn thứ ba trong bà i Tin mừng.
Chúa Giêsu má»i gá»i chúng ta hãy Ä‘i và o CỬA HẸP. Lý do Chúa Giêsu đưa ra: Cá»a hẹp má»›i đưa ta đến sá»± sống, còn cá»a rá»™ng và đưá»ng thênh thang sẽ đưa ta đến sá»± hư mất.
Ngà i khẳng định mạnh mẽ: “CỬA VÀ ÄÆ¯á»œNG ÄÆ¯A TỚI Sá»° Sá»NG THÃŒ CHẬT HẸPâ€, và mỉa mai thay lại: “ÃT KẺ TÃŒM THẤYâ€, có nghÄ©a rất Ãt ngưá»i Ä‘i và o con đưá»ng đó vì ai cÅ©ng muốn Ä‘i và o: “CỬA RỘNG VÀ ÄÆ¯á»œNG THÊNH THANGâ€.
Rá»™ng hẹp ở đây hiểu theo nghÄ©a sá»± dá»… dãi, thoải mái theo ý mình và sá»± vất vả, khổ cá»±c theo ý Chúa. Theo Chúa, chúng ta không thể nà o sống theo sá»± dá»… dãi cá»§a bản thân mình, nhưng phải biết hy sinh để là m theo Ä‘iá»u Chúa muốn.
Phần đông con ngưá»i thÃch chá»n lá»±a đưá»ng bằng phẳng và ngắn nhất để Ä‘i, cách nà o Ãt cố gắng nhất để là m, việc nà o dá»… dà ng nhất nhưng lại có tiá»n nhiá»u nhất.
Thá»±c tế chứng minh, ngưá»i thà nh công là ngưá»i phải chá»n lá»±a ngược lại, như Chà sÄ© Nguyá»…n Thái Há»c đã nói: “Nếu đưá»ng Ä‘á»i bằng phẳng; anh hùng nà o có hÆ¡n ai?” Và i và dụ cho chúng ta thấy Ä‘iá»u nà y: Các lá»±c sÄ© trước khi Ä‘oạt huy chương và ng, há» phải hy sinh luyện táºp nhiá»u giá», nhiá»u ngà y, có khi hà ng tuần, hà ng tháng, hà ng năm và kiêng khem ăn uống. Binh lÃnh phải luyện táºp nhiá»u giá», vì há» tin: ”thao trưá»ng đổ mồ hôi, thì chiến trưá»ng bá»›t đổ máu.”
Lạy Chúa Giêsu, Chúa không dạy chúng con sống tiêu cá»±c để tìm sá»± an toà n khôn ngoan, nhưng dạy sống tÃch cá»±c để sống tâm tình yêu mến cá»§a ngưá»i môn đệ Chúa. Xin Chúa giúp chúng con ná»— lá»±c thá»±c hiện cho ngưá»i khác những gì mình muốn há» là m cho mình.
Amen.
__________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.

