“CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤT”.
BÀI ÄỌC I: Kn 11, 23 – 12, 2 (Hl 11, 22 – 12, 1)
“Chúa thương xót má»i loà i, vì Chúa yêu thương má»i tạo váºt”.
TrÃch sách Khôn Ngoan.
Lạy Chúa, trước mặt Chúa, cả vÅ© trụ và như hạt gạo trên đĩa cân, và như hạt sương sa trên mặt đất trước lúc rạng đông. Nhưng Chúa thương xót má»i loà i, vì Chúa có thể tác tạo má»i sá»±, và nhắm mắt là m ngÆ¡ trước tá»™i lá»—i loà i ngưá»i để hỠăn năn sám hối. Chúa yêu thương má»i tạo váºt, và không ghét bá» bất cứ váºt gì Chúa đã tác thà nh: vì nếu Chúa ghét bá» má»™t váºt gì, thì Ngưá»i đâu có tác tạo nó.
Nếu Chúa không ưng, thì là m sao má»™t váºt có thể tồn tại được? Hoặc váºt gì Chúa không kêu gá»i, thì là m sao nó duy trì được? Nhưng Chúa dung thứ hết má»i loà i: vì chúng thuá»™c vá» Chúa. Lạy Chúa, Chúa yêu thương các linh hồn.
Ôi lạy Chúa, thần trà cá»§a Chúa tốt là nh và hiá»n háºu đối vá»›i má»i loà i là dưá»ng nà o! Vì thế, lạy Chúa, Chúa từ từ sá»a phạt những kẻ lầm lạc, khuyên răn và dạy bảo những kẻ phạm lá»—i, để há» từ bá» tá»™i ác mà tin theo Chúa.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 144, 1-2. 8-9. 10-11. 13cd-14
Äáp: Lạy Chúa, lạy Thiên Chúa, con sẽ chúc tụng danh Chúa tá»›i muôn Ä‘á»i (x. c. 1).
Xướng:
1) Lạy Chúa con, lạy Thiên Chúa, con sẽ ca khen Chúa, và con sẽ chúc tụng danh Chúa tá»›i muôn Ä‘á»i. Hằng ngà y con sẽ chúc tụng Chúa, và con sẽ khen ngợi danh Chúa tá»›i muôn Ä‘á»i. – Äáp.
2) Chúa nhân ái và từ bi, cháºm bất bình và già u ân sá»§ng. Chúa hảo tâm vá»›i hết má»i loà i, và từ bi vá»›i má»i công cuá»™c cá»§a Chúa. – Äáp.
3) Lạy Chúa, má»i công cuá»™c cá»§a Chúa hãy ca ngợi Chúa, và các thánh nhân cá»§a Ngà i hãy chúc tụng Ngà i. Thiên hạ hãy nói lên vinh quang nước Chúa, và hãy đỠcao quyá»n năng cá»§a Ngà i.- Äáp.
4) Chúa trung thà nh trong má»i lá»i Ngà i phán, và thánh thiện trong má»i việc Ngà i là m. Chúa nâng đỡ hết thảy những ai sa ngã, và cho má»i kẻ khòm lưng đứng thẳng lên. – Äáp.
BÀI ÄỌC II: 2 Tx 1, 11 – 2, 2
“Danh Chúa được vinh hiển trong anh em, và anh em được vinh hiển trong Ngưá»i”.
TrÃch thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Thêxalônica.
Anh em thân mến, chúng tôi hằng cầu nguyện cho anh em: Thiên Chúa chúng ta Ä‘oái thương là m cho anh em nên xứng đáng Æ¡n Chúa kêu gá»i anh em, và xin Ngưá»i dùng quyá»n phép mà kiện toà n những ý định ngay là nh do lòng tốt cá»§a anh em và công việc cá»§a lòng tin anh em, để danh Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, được vinh hiển trong anh em, và anh em được vinh hiển trong Ngưá»i, do ân sá»§ng cá»§a Thiên Chúa, Chúa chúng ta, và cá»§a Chúa Giêsu Kitô.
Anh em thân mến, nhân vá» ngà y trở lại cá»§a Äức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, và vá» sá»± chúng ta táºp há»p bên cạnh Ngưá»i, chúng tôi nà i xin anh em chá»› vá»™i để mình bị giao động tinh thần, và đừng hoảng sợ bởi có ai nói tiên tri, hoặc bởi lá»i rao giảng hay bởi thư từ nà o được coi như do chúng tôi gởi đến, mà nói như thể ngà y Chúa gần đến.
Äó là lá»i Chúa.
ALLELUIA: Ga 14, 5
Alleluia, alleluia! – Chúa phán: “Thầy là đưá»ng, là sá»± tháºt và là sá»± sống; không ai đến được vá»›i Cha mà không qua Thầy. – Alleluia.
PHÚC ÂM: Lc 19, 1-10
“Con Ngưá»i đến tìm kiếm và cứu chữa Ä‘iá»u gì đã hư mất”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa Giêsu và o Giêricô và đi ngang qua thà nh, thì kìa, có má»™t ngưá»i tên là Giakêu, ông thá»§ lãnh những ngưá»i thu thuế và là ngưá»i già u có. Ông tìm cách để nhìn xem Chúa Giêsu là ngưá»i thế nà o, nhưng không thể được, vì ngưá»i ta đông quá, mà ông lại thấp bé. Váºy ông chạy lên trước, trèo lên má»™t cây sung để nhìn xem Ngưá»i, vì Ngưá»i sắp Ä‘i ngang qua đó.
Khi vừa đến nÆ¡i, Chúa Giêsu nhìn lên và trông thấy ông ấy, nên Ngưá»i bảo ông rằng: “Hỡi Giakêu, hãy xuống mau, vì hôm nay Ta phải lưu lại tại nhà ngươi”. Ông vá»™i và ng trụt xuống và vui vẻ đón tiếp Ngưá»i. Má»i ngưá»i thấy váºy, liá»n lẩm bẩm rằng: “Ông nà y lại đến trá» nhà má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i”.
Ông Giakêu đứng lên thưa cùng Chúa rằng: “Lạy Ngà i, tôi xin bố thà ná»a phần cá»§a cải tôi cho kẻ khó, và nếu tôi có là m thiệt hại cho ai Ä‘iá»u gì, tôi xin Ä‘á»n gấp bốn”. Chúa Giêsu bảo ông ấy rằng: “Hôm nay nhà nà y được Æ¡n cứu độ, bởi ngưá»i nà y cÅ©ng là con cái Abraham. Vì chưng Con Ngưá»i đến tìm kiếm và cứu chữa Ä‘iá»u gì đã hư mất”.
Äó là lá»i Chúa.
____________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Lc 19, 1-10)
“CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤTâ€
Hôm nay Chúa nháºt XXXI Thưá»ng niên năm C, Phụng vụ đưa chúng ta bước và o Chương 19 Phúc âm Luca.
Bước và o Chương 19, có nghĩa ta đã đến thà nh Giêricô, là chặng cuối cùng để bước và o Giêrusalem.
Và o Giêricô, Chúa Giêsu tuyên bố:
“”CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤTâ€
Cụm từ “TÌM KIẾM – CỨU CHỮA†là 2 chủ đỠlớn trong Phúc âm Luca.
Quả tháºt, không những chỉ đến vá»›i Giêricô, mà khi vâng lá»i Chúa Cha xuống thế gian thá»±c hiện Công trình cứu chuá»™c, mục Ä‘Ãch cá»§a Chúa là TÃŒM KIẾM – CỨU CHá»®A NHá»®NG GÃŒ Äà HƯ MẤT.
Äá»™c giả có thể tá»± há»i: Chúa tìm kiếm cái gì ?
Trong Chương 15, Luca đã đưa ra 3 dụ ngôn cho cuộc tìm kiếm nà y:
+ Dụ ngôn Con chiên bị mất (Lc 15, 4- 7)
+ Dụ ngôn Äồng bạc bị mất (Lc 15, 8 – 10)
+ Dụ ngôn Ngưá»i Cha nhân háºu (Lc 15, 11 – 32).
Như váºy, đối tượng tìm kiếm cá»§a Chúa gồm: 1 con váºt (con chiên) – 1 váºt vô tri vô giác (đồng bạc) – 1 con ngưá»i (đứa con hoang đà ng).
Hiểu theo nghÄ©a rá»™ng hÆ¡n, Chúa tìm kiếm tất cả những gì mà Thiên Chúa đã tạo dá»±ng, từ động váºt, đến váºt vô tri vô giác và chóp đỉnh là con ngưá»i. Vì tất cả công trình Sáng tạo cá»§a Thiên Chúa đã bị đổ vỡ, đã hư Ä‘i vì tá»™i Nguyên tổ.
Trong Bà i Tin mừng hôm nay, Chúa tìm kiếm má»™t con ngưá»i, nó không còn là nhân vât hư cấu, nhân váºt tưởng tượng trong dụ ngôn nữa, mà là má»™t con ngưá»i có tháºt bằng xương bằng thịt, đó là ông GIAKÊU.
Ông Giakêu bị hư mất vì ông là Thá»§ lãnh cá»§a ngưá»i thu thuế.
Mở đầu Bà i Tin mừng, Luca viết:
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU VÀO GIÊRICÔ VÀ ÄI NGANG QUA THÀNH, THÃŒ KÃŒA, CÓ MỘT NGƯỜI TÊN LÀ GIAKÊU, ÔNG THỦ LÃNH NHá»®NG NGƯỜI THU THUẾ VÀ LÀ NGƯỜI GIÀU CÓâ€
“GIAKÊU, ÔNG THỦ LÃNH NHá»®NG NGƯỜI THU THUẾ VÀ LÀ NGƯỜI GIÀU CÓâ€.
Như ta biết, Ngưá»i Thu thuế thưá»ng bị ngưá»i Do Thái quan niệm là ngưá»i tá»™i lá»—i, mà ông Giakêu lại là Thá»§ lãnh cá»§a những ngưá»i thu thuế thì tá»™i cá»§a ông còn gấp bá»™i.
Tại sao nói ngưá»i thu thuế là ngưá»i tá»™i lá»—i ?
Như ta biết thá»i Chúa Giêsu, nước Do Thái bị đế quốc La Mã cai trị, đô há»™. Äể có kinh phà trang trải cho Ä‘oà n quân viá»…n chinh, ngưá»i Rôma đặt ra rất nhiá»u thứ thuế. Ngưá»i Do Thái là m nghá» thu thuế, chÃnh là cá»™ng tác vá»›i ngoại bang để bóc lá»™t đồng bà o mình.
Trong quá trình thu thuế, Rôma chỉ quan tâm đủ số tiá»n được thu và không để ý đến số hoa hồng mà ngưá»i thu thuế được hưởng, vì thế những ngưá»i thu thuế thưá»ng vạch ra hoa hồng quá mức để hưởng lợi, ngưá»i Rôma không há» quan tâm.
Vì thế ngưá»i thu thuế thưá»ng là ngưá»i già u có.
Ông Giakêu là thá»§ lãnh những ngưá»i đó, nên ông còn tá»™i lá»—i hÆ¡n ngưá»i thu thuế má»™t báºc.
Nhưng khi nghe tin Chúa Giêsu sắp đi ngang qua, ông Giakêu rất mừng rỡ và cố chen và o đám đông để nhìn Chúa cho rõ.
Tại sao ông lại vui mừng ?
Có lẽ ông thấy cắn rứt lương tâm trước cuá»™c sống hiện tại, trước cái nghỠông Ä‘ang là m, ông MUá»N CÓ MỘT CUỘC Äá»”I ÄỜI. Nhưng cuá»™c đổi Ä‘á»i đó cần phải có má»™t cú hÃch tháºt mạnh má»›i lay chuyển được, và ông nghÄ© đây là cÆ¡ há»™i đưa đến cho ông, vì thế ông rất vui mừng, hăm hở để xem Chúa Giêsu là ngưá»i thế nà o.
Nhưng thân pháºn cá»§a ông lại là má»™t ngưá»i thấp bé, nên ông phải trèo lên cây sung.
Cuá»™c gặp gỡ giữa Chúa Giêsu và ông Giakêu tháºt thú vị.
Luca viết:
“KHI VỪA ÄẾN NÆ I, CHÚA GIÊSU NHÃŒN LÊN VÀ TRÔNG THẤY ÔNG ẤY, NÊN NGƯỜI BẢO ÔNG RẰNG: “Há» I GIAKÊU, HÃY XUá»NG MAU, VÃŒ HÔM NAY TA PHẢI LƯU LẠI TẠI NHÀ NGÆ¯Æ I”
“CHÚA GIÊSU NHÃŒN LÊN VÀ TRÔNG THẤY ÔNGâ€.
Cuá»™c gặp gỡ giữa Chúa và ông Giakêu là kết quả từ 2 phÃa:
+ Ông Giakêu đến với Chúa: Nếu ông Giakêu không đến cây sung trước và không trèo lên cây thì là m sao ông thấy Chúa.
+ Nhưng Chúa Giêsu má»›i là ngưá»i khởi xướng trước: Chúa lên tiếng trước.
“Há» I GIAKÊU, HÃY XUá»NG MAU, VÃŒ HÔM NAY TA PHẢI LƯU LẠI TẠI NHÀ NGÆ¯Æ Iâ€.
Xét trên phương diện con ngưá»i, Giakêu và Chúa chưa bao giá» gặp nhau trước đây. Tại sao Chúa lại biết ông và gá»i đúng tên ông.
Äiá»u nà y chỉ có thể hiểu: Chúa đã biết ông từ trước rồi.
Cũng như Chúa biết ta ngay từ khi ta được dựng nên trong lòng mẹ.
“VÃŒ HÔM NAY TA PHẢI LƯU LẠI TẠI NHÀ NGÆ¯Æ Iâ€. Thât là má»™t đặc ân Chúa dà nh cho ông.
Tại sao Chúa không chá»n ngôi nhà cá»§a má»™t thân hà o nhân sÄ©, má»™t ngưá»i công chÃnh mà lại chá»n nhà cá»§a má»™t ngưá»i tá»™i lá»—i ?
Tất cả lý do giải thÃch Ä‘á»u nằm trong câu chá»§ lá»±c hôm nay:
“”CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤTâ€
Chúa gặp được ông là Chúa đã tìm kiếm được ông. Nay để cứu chữa thì Chúa sẽ lưu lại nhà ông.
Luca đã ghi lại cảm nghÄ© cá»§a những ngưá»i chúng kiến như sau:
“MỌI NGƯỜI THẤY VẬY, LIỀN LẨM BẨM RẰNG: “ÔNG NÀY LẠI ÄẾN TRỌ NHÀ MỘT NGƯỜI TỘI Lá»–Iâ€
“LIỀN LẨM BẨMâ€. Lại lẩm bẩm.
Không biết những ngưá»i nà y có phải là ngưá»i Pharisiêu không ? Sao giống vá»›i ngưá»i Pharisiêu và kinh sư ở Galilê váºy ! Há»c “cùng má»™t thầyâ€, Ä‘á»c “cùng má»™t sáchâ€.
Luca viết:
“Các ngưá»i thu thuế và các ngưá»i tá»™i lá»—i Ä‘á»u lui tá»›i vá»›i Äức Giê-su để nghe Ngưá»i giảng. Những ngưá»i Pha-ri-sêu và các kinh sư bèn xầm xì vá»›i nhau: “Ông nà y đón tiếp phưá»ng tá»™i lá»—i và ăn uống vá»›i chúng.” (Lc 15, 1 – 2).
Việc Chúa Giêsu đến trá» nhà ông Giakêu ắt là m nhiá»u ngưá»i rất khó chịu. Chúa không há» quan tâm đến những thái độ khinh miệt đó, mà Ngà i chỉ nhằm CỨU CHá»®A NHá»®NG GÃŒ Äà HƯ MẤT.
Luca đã ghi lai sá»± kiện trong nhà ông Giakêu tháºt xúc động.
Äứng trước đặc ân và tình thương Chúa dà nh cho ông. Luca viết:
“ÔNG GIAKÊU ÄỨNG LÊN THƯA CÙNG CHÚA RẰNG: “LẠY NGÀI, TÔI XIN Bá» THà NỬA PHẦN CỦA CẢI TÔI CHO KẺ KHÓ, VÀ NẾU TÔI CÓ LÀM THIỆT HẠI CHO AI ÄIỀU GÃŒ, TÔI XIN ÄỀN GẤP Bá»Nâ€
“ÔNG GIAKÊU ÄỨNG LÊN THƯA CÙNG CHÚAâ€
Ông đứng lên để lá»i nói cá»§a ông được trịnh trá»ng chứ không phải là lá»i nói đùa, nói cho qua chuyện, xã giao, mà ông nói vá»›i táºn đáy lòng mình. Äó là những lá»i nghiêm chỉnh.
“LẠY NGÀI, TÔI XIN Bá» THà NỬA PHẦN CỦA CẢI TÔI CHO KẺ KHÓ, VÀ NẾU TÔI CÓ LÀM THIỆT HẠI CHO AI ÄIỀU GÃŒ, TÔI XIN ÄỀN GẤP Bá»Nâ€.
Tháºt xúc động, ông đã tá» lòng sám hối vá»›i má»™t quyết tâm còn Ä‘i quá luáºt Môsê qui định.
Trong Kinh Thánh không có má»™t lá»i nà o đẹp như váºy. Ông xin Ä‘á»n bù tất cả những thiệt hại mà ông đã gây ra từ trước đến giá».
Kết thúc Bà i Tin mừng, Luca đã ghi lại phản ứng của Chúa Giêsu:
“CHÚA GIÊSU BẢO ÔNG ẤY RẰNG: “HÔM NAY NHÀ NÀY ÄÆ¯á»¢C Æ N CỨU ÄỘ, BỞI NGƯỜI NÀY CŨNG LÀ CON CÃI ABRAHAM. VÃŒ CHƯNG CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤTâ€
Nếu độc giả tinh ý má»™t chút sẽ thấy. Từ khi Chúa và o nhà ông Giakêu, Ngà i chưa nói vá»›i ông má»™t lá»i nà o.
Váºy tại sao Chúa lại cứu chữa được má»™t con ngưá»i như váºy ?
Thưa chÃnh do Tình yêu cá»§a Chúa đã cứu chữa ông khi Ngà i nói vá»›i ông lúc còn ở cây sung:
““Há» I GIAKÊU, HÃY XUá»NG MAU, VÃŒ HÔM NAY TA PHẢI LƯU LẠI TẠI NHÀ NGÆ¯Æ Iâ€.
Như váºy, không phải là lá»i Chúa nói cứu chữa ông, mà chÃnh là tình yêu cá»§a Chúa dà nh cho ông mà ông Giakêu đã cảm nháºn được. Ông đã được đổi Ä‘á»i.
Äó là nghÄ©a cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay.
Ta tá»™i lá»—i thế nà o, Ä‘iá»u đó không quan trá»ng và chẳng nghÄ©a lý gì trước mặt Chúa. Cái mà Chúa cần nÆ¡i má»—i Kitô hữu là nháºn ra TÃŒNH YÊU CỦA CHÚA và cần có má»™t quyết tâm đứng lên và là m lại cuá»™c Ä‘á»i.
“NGƯỜI NÀY CŨNG LÀ CON CÃI ABRAHAMâ€.
Chỉ khi nà o ta biết sám hối và trở lại, ta má»›i xứng là con cái Abraham, nghÄ©a là cùng được đồng bà n vá»›i các Tổ phụ trong Bà n tiệc Nước trá»i.
Các Bà i Ä‘á»c Lá»i Chúa hôm nay nêu báºt lòng thương xót cá»§a Thiên Chúa biến đổi con ngưá»i.
TRONG BÀI ÄỌC I, TrÃch sách Khôn Ngoan, tác giả nêu báºt chá»§ Ä‘á»: Chúa thương xót má»i loà i, vì Chúa có thể tác tạo má»i sá»±, và nhắm mắt là m ngÆ¡ trước tá»™i lá»—i loà i ngưá»i để hỠăn năn sám hối.
TRONG BÀI ÄỌC II, TrÃch thư thứ hai cá»§a Thánh Phaolô Tông đồ gá»i tÃn hữu Thêxalônica, Thánh Phaolô khẳng định chÃnh tình yêu cá»§a Thiên Chúa má»›i là m cho chúng ta xứng đáng được hưá»ng nhá» Æ¡n cứu chuá»™c cá»§a Con Thiên Chúa, đấy không phải do sức ta có được.
TRONG BÀI TIN MỪNG, Luca đã tưá»ng thuáºt cuá»™c đổi Ä‘á»i cá»§a ông Giakêu và chÃnh Chúa Giêsu đã Ä‘i bước trước.
Với một và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng
____________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Lc 19, 1-10)
“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU VÀO GIÊRICÔ VÀ ÄI NGANG QUA THÀNHâ€
Khi má»›i đến Giêricô, ngay tại cổng thà nh, Chúa Giêsu đã thá»±c hiện má»™t phép lạ, đó là chữa cho ngưá»i mù được sáng mắt (Lc 18, 35 – 43). Sau phép lạ đó, Luca mô tả phản ứng cá»§a ngưá»i mù và dân chúng như sau: “Láºp tức, anh ta nhìn thấy được và theo Ngưá»i, vừa Ä‘i vừa tôn vinh Thiên Chúa. Thấy váºy, toà n dân cất tiếng ngợi khen Thiên Chúa.†(Lc 18, 43)
Sau phép lạ nà y Chúa Giêsu chÃnh thức bước và o Giêricô.
GIÊRICÔ:
Thà nh phố Giêricô là má»™t vùng đất thấp, có thể nói đó là nÆ¡i thấp nhất so vá»›i má»±c nước biển. Nằm trong má»™t miá»n trÅ©ng sâu gá»i là Ghor, dưới mặt nước biển 250 mét gần Biển Chết, nên cảnh váºt hoang vắng, lúc nà o cÅ©ng thấp thoáng bóng dáng thần chết. Ở đây, loại cây cá» phát triển mạnh, tạo nên má»™t vệt xanh tươi, má»™t ốc đảo. Äó còn là má»™t thà nh phố cổ xưa nhất thế giá»›i. Theo ý kiến các nhà Khảo cổ há»c, đã có ngưá»i cư ngụ ở đó từ năm 7.800 trước Chúa Giáng sinh, vá»›i những di tÃch đồn lÅ©y có từ 7.000 năm trước Chúa Giáng sinh.
(sưu tầm)
“ÄI NGANG QUA THÀNHâ€
Có nghĩa Chúa Giêsu không dừng lại ở bất kỳ điểm nà o trong Giêricô, vì đó chỉ là chặng mà Ngà i phải qua. Giêricô có gì mà Chúa phải dừng lại, vì đó là vùng đất chết.
Ngà i không dừng lại mà đi qua nó như một chặng bắt buộc để lên Giêrusalem.
Có phải Chúa Giêsu không dừng lại ở đó không? Có phải Ngà i không để lại một kỷ niệm nà o tại Giêricô không?
Thưa: Không. Trái lại tại đây sẽ xảy ra một sự kiện chấn động, một sự hoán cải ấn tượng.
ChÃnh ông Giakêu đã nÃu chân Chúa, không những dừng lại mà Ngà i còn phải lưu tại đó chứ không thể “ÄI NGANG QUAâ€.
“CÓ MỘT NGƯỜI TÊN LÀ GIAKÊU, ÔNG THỦ LÃNH NHá»®NG NGƯỜI THU THUẾ VÀ LÀ NGƯỜI GIÀU CÓ. ÔNG TÃŒM CÃCH ÄỂ NHÃŒN XEM CHÚA GIÊSU LÀ NGƯỜI THẾ NÀO, NHƯNG KHÔNG THỂ ÄÆ¯á»¢C, VÃŒ NGƯỜI TA ÄÔNG QUÃ, MÀ ÔNG LẠI THẤP BÉâ€
GIAKÊU:
Cái tên “Gia-kêu†trong tiếng Do Thái có nghÄ©a “NGƯỜI THANH KHIẾT, NGƯỜI CÔNG CHÃNHâ€.
Nhưng Luca lại nói, ông Giakêu nà y đứng đầu những ngưá»i thu thuế. Ngưá»i công chÃnh mà lại là m nghá» thu thuế sao! Không những là m nghá» thu thuế mà còn đứng đầu những ngưá»i thu thuế! Và đương nhiên ông phải là ngưá»i già u có, vì nghá» thu thuế là nghá» tiếp tay cho kẻ thống trị, cụ thể ở đây là hoà ng đế La Mã, đồng thá»i nghá» thu thuế luôn lem nhem chuyện tiá»n bạc, như váºy Giakêu già u có là điá»u tất nhiên. Ngưá»i thu thuế thá»i Äức Giêsu luôn bị dân chúng khinh miệt, bị xếp chung vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i và gái Ä‘iếm.
Không hiểu tại sao ông lại có tên Giakêu, đáng lý phải gá»i ông là “Kẻ bị tuyệt thông†má»›i đúng. Liệu ở đây có sá»± nhầm lẫn không?
Thưa: Không, không có gì nhầm lẫn hết, vì thá»±c tế cuá»™c sống cho thấy có nhiá»u ngưá»i là m chuyện đồi bại nhưng lại có cái tên rất đẹp. Cái tên trong trưá»ng hợp nà y không nói lên Ä‘iá»u gì , ngoại trừ sá»± lừa đảo. Ở đâu mà chẳng có lừa đảo, nó lừa đảo ở chá»—, khi má»›i nghe đến tên, ai cÅ©ng có thiện cảm, do đó dá»… bị mắc lừa.
“ÔNG TÃŒM CÃCH ÄỂ NHÃŒN XEM CHÚA GIÊSU LÀ NGƯỜI THẾ NÀOâ€.
Theo Luca, có lẽ ban đầu Gia kêu muốn nhìn xem Chúa Giêsu chỉ vì tò mò thôi.
Xem ông Giêsu nà y là ngưá»i thế nà o mà là m được những phép lạ cả thể và được toà n dân chúng khen ngợi.
Sá»± tò mò đó tháºt đáng quý, đó là bước khởi đầu, vì Thiên Chúa hay dùng cách nà y khi muốn tìm gá»i ai, ngưá»i đó trước tiên phải tò mò. Như ông Môsê xưa cÅ©ng vì tò mò khi chứng kiến bụi gai cháy rá»±c lá»a mà không bị tà n, và chÃnh vì sá»± tò mò nà y mà Môsê đã mạnh dạn đến gần để xem và được Thiên Chúa chá»n để giao cho má»™t sứ mệnh.
Ông Giakêu hôm nay cũng thế, cũng vì sự tò mò nên ông tìm cách để xem Chúa Giêsu.
Tại sao Giakêu lại tìm cách xem Chúa Giêsu?
Ắt hẳn không chỉ là sá»± tò mò đơn thuần mà còn vì trong con ngưá»i cá»§a ông luôn có sá»± day dứt, day dứt vì ông Ä‘ang sống má»™t cuá»™c sống không được tốt đẹp và luôn bị ngưá»i Do Thái khinh miệt.
Cái ý chà “tìm cách để xem cho biết Äức Giê-su là ai†đã nói lên sá»± day dứt nà y, nếu ông không day dứt, ông không cần phải đến đó, vì cuá»™c sống cá»§a ông đã đầy đủ. Nhưng cho dù đã đủ đối vá»›i Ä‘á»i sống váºt chất, nhưng ông lại thiếu thốn vá»›i Ä‘á»i sống tinh thần. chÃnh vì thế ông đã bị cuốn hút và o đám đông nà y.
“NHƯNG KHÔNG THỂ ÄÆ¯á»¢C, VÃŒ NGƯỜI TA ÄÔNG QUÃ, MÀ ÔNG LẠI THẤP BÉâ€.
Luca nói, Giakêu đã thất bại, ông thất bại không vì bất cứ lý do nà o ngoại trừ lý do “ÔNG THẤP BÉâ€. Tức quá lùn.
Luca mô tả rất hay vì Giêricô là vùng thấp nhất thế giá»›i, mà Giakêu còn thấp bé hÆ¡n má»i ngưá»i. Như váºy Giakêu dưới con mắt ngưá»i khác vừa là ngưá»i đáng khinh, vừa là ngưá»i thấp kém trong xã há»™i, không cần để ý.
Ông không chỉ lùn vá» thân xác, nhưng còn bị lùn vá» nhân cách, vỠđạo đức, thì là m sao ông có thể cao bằng má»™t ngưá»i Do Thái bình thưá»ng
“VẬY ÔNG CHẠY LÊN TRƯỚC, TRÈO LÊN MỘT CÂY SUNG ÄỂ NHÃŒN XEM NGƯỜI, VÃŒ NGƯỜI SẮP ÄI NGANG QUA ÄÓâ€.
Cuá»™c Ä‘á»i bao giá» cÅ©ng váºy: “cái khó ló cái khônâ€. Con ngưá»i không chịu đầu hà ng trước bất kỳ hoà n cảnh nà o mà phải tìm cách vượt qua.
Khuyết Ä‘iểm vá» thân xác không là dấu chấm hết cho bất cứ ai. Nếu váºy những ngưá»i cụt tay cụt chân, bại liệt chắc không thể tồn tại được. Nhưng ngưá»i ta vẫn phải sống và tìm má»i cách để tồn tại.
Trong trưá»ng hợp Giakêu cÅ©ng váºy.
Ta để ý các cụm từ “ÔNG CHẠY LÊN TRƯỚC “ và “TRÈO LÊN MỘT CÂY SUNG ÄỂ NHÃŒN XEM NGƯỜIâ€, có nghÄ©a nếu đứng ở mặt đất, ông không thể thấy Äức Giêsu váºy ông phải leo lên cao. Chạy tá»›i và leo lên, đó là động thái cá»§a trẻ con, nhưng Giakêu đã bất chấp tất cả, bất chấp tiếng cưá»i nhạo cá»§a ngưá»i chung quanh, vấn đỠbây giá» phải nhìn thấy Chúa.
Tin mừng cá»§a Luca luôn chú trá»ng đến độ cao, Äức Giêsu tuyển chá»n 12 tông đồ trong những môn đệ cá»§a Ngà i ở trên núi cao. Äức Giêsu tá» lá»™ vinh quang cá»§a Ngà i cho 03 môn đệ thân tÃn cÅ©ng ở trên núi cao (Tabor),… vì theo Luca ở trên cao, ta dá»… mở lòng mình ra đón nháºn chân lý.
Khi ta đưa mình lên cao, ta sẽ vượt lên trên những gì là tầm thưá»ng, những gì là vụn vặt trong sá»± Ãch ká»· cá»§a con ngưá»i, để ta được thanh thoát và tại đó ta má»›i gặp được Chúa. Những ai đã du lịch vùng núi má»›i trải nghiệm sá»± thú vị cá»§a độ cao nà y.
Giakêu trèo lên cây sung, đó là ná»— lá»±c cá»§a ngưá»i tá»™i lá»—i muốn trở vá» vá»›i Thiên Chúa. Ngà y nay tại Giêricô, có má»™t cây sung to lá»›n và được rà o chắn, ngưá»i ta cho rằng đó là cây sung mà Giakêu đã trèo lên. Giakêu sẽ không bao giá» ngá» rằng, việc là m cá»§a ông đã để lại má»™t ká»· niệm đẹp cho ngưá»i sau nà y.
Ta để ý cụm từ “NGƯỜI SẮP ÄI NGANG QUA ÄÓ†có nghÄ©a Äức Giêsu chưa đến, ông đã Ä‘i bước trước đến Ä‘iểm hẹn giữa ngưá»i tá»™i lá»—i vá»›i Chúa. Hình như trong thánh ý Thiên Chúa đã sắp sẵn cuá»™c gặp gỡ nà y và ông là ngưá»i phải Ä‘i bước trước.
“KHI VỪA ÄẾN NÆ I, CHÚA GIÊSU NHÃŒN LÊN VÀ TRÔNG THẤY ÔNG ẤY, NÊN NGƯỜI BẢO ÔNG RẰNG: “Há» I GIAKÊU, HÃY XUá»NG MAU, VÃŒ HÔM NAY TA PHẢI LƯU LẠI TẠI NHÀ NGÆ¯Æ Iâ€
Mặc dù Giakêu là ngưá»i Ä‘i trước, nhưng ngưá»i lên tiếng trước lại là Chúa Giêsu. Cuá»™c gặp gỡ giữa Thiên Chúa và ngưá»i tá»™i lá»—i luôn đòi há»i ná»— lá»±c cá»§a cả hai phÃa.
Nếu Giakêu không đến cây sung và trèo lên cao ắt không có cuá»™c gặp gỡ nà y. Và nếu Chúa Giêsu đổi ý, Ä‘i hướng khác cÅ©ng sẽ không có cuá»™c gặp gỡ nà y. Như váºy cuá»™c gặp gỡ luôn là ná»— lá»±c cá»§a cả hai phÃa.
“Há» I GIAKÊUâ€.
Äá»™c giả có thể thắc mắc: tại sao Chúa Giêsu lại biết tên ông và đã gá»i Ä‘Ãch thị tên đó, có ai nói cho Ngà i biết chăng? Trong khi đây là lần đầu tiên Chúa Giêsu đến Giêricô
Chắc chắn không có ai nói cho Ngà i biết, vì ngưá»i ta Ä‘ang muốn tránh ông như tránh má»™t dịch bệnh.
Giakêu không hiểu tại sao Ngà i lại biết tên ông. Khi Thiên Chúa gá»i tên ai, Ngà i không gá»i cái tên mà gá»i chÃnh con ngưá»i đó. Không phải Ngà i chỉ gá»i cái tốt mà còn gá»i cả cái xấu, vì tất cả tốt và xấu má»›i là m nên con ngưá»i đó. Nếu ta muốn hiểu thì chỉ có công nháºn Chúa Giêsu là Con Thiên Chúa má»›i giải thÃch được cụm từ “Há» I GIAKÊUâ€.
Vì Giakêu có nghÄ©a là “ngưá»i công chÃnh†theo tiếng Do Thái, nên ta có thể dịch lại câu nà y như sau: “Nà y ngưá»i công chÃnhâ€. Khi Äức Giêsu gá»i tên ông, Ngà i muốn nhắc cho ông nhá»›, má»—i ngưá»i Ä‘á»u được má»i gá»i để trở nên công chÃnh.
“VÃŒ HÔM NAY TA PHẢI LƯU LẠI TẠI NHÀ NGÆ¯Æ Iâ€
Không những Chúa Giêsu cho Giakêu thấy Ngà i, mà Chúa còn muốn lưu lại tại nhà ông nữa để ông được nhìn rõ hơn, để ông đi và o cuộc gặp gỡ thân tình với Ngà i.
Tại sao Chúa Giêsu không lưu lại tại nhà các thân hà o nhân sÄ©, các báºc vị vá»ng mà lại muốn trá» nhà ông Giakêu, má»™t con ngưá»i tá»™i lá»—i?
Vì Giakêu là ngưá»i mà Chúa Giêsu muốn tìm: THIÊN CHÚA LUÔN TÃŒM KIẾM KẺ TỘI Lá»–I.
“ÔNG VỘI VÀNG TỤT XUá»NG VÀ VUI VẺ ÄÓN TIẾP NGƯỜI. MỌI NGƯỜI THẤY VẬY, LIỀN LẨM BẨM RẰNG: “ÔNG NÀY LẠI ÄẾN TRỌ NHÀ MỘT NGƯỜI TỘI Lá»–I”.
“ÔNG VỘI VÀNG TỤT XUá»NGâ€.
Cụm từ “tụt xuốngâ€cho ta biết Chúa Giêsu Ä‘ang đứng dưới mặt đất, còn ông lại ở trên cao, cuá»™c gặp gỡ như váºy là không thể.
Con ngưá»i không được phép đặt mình hay bất cứ đối tượng nà o trên Thiên Chúa, vì khi là m như váºy chúng sẽ trở thà nh ngẫu tượng. Thiên Chúa phải ở trên tất cả, và là cùng Ä‘Ãch cho con ngưá»i, ta phải quy hướng vá» Ngà i trong cuá»™c Ä‘á»i nà y.
“VUI VẺ ÄÓN TIẾP NGƯỜIâ€.
Vội và ng tụt xuống để là m gì?
Thưa: Äể đón Chúa Giêsu và o nhà mình, vì Ngà i đã mở lá»i trước, Ngà i xin trỠở nhà ông hôm nay, bây giá» là lúc ông đón tiếp.
Thiên Chúa muốn ngá»± trong nhà linh hồn chúng ta, cho dù ta là con ngưá»i tá»™i lá»—i, hãy há»c bà i há»c cá»§a Giakêu: “mừng rỡ đón rước Ngưá»iâ€. Ta không được từ chối lá»i đỠnghị cá»§a Thiên Chúa, vì trước mặt Ngà i không ai là ngưá»i công chÃnh.
Vì thế ta đừng ngần ngại, cứ “vá»™i và ng tụt xuống, và mừng rỡ đón rước Ngưá»i và o nhà linh hồn mình, để Thiên Chúa biến đổi Ä‘á»i taâ€.
“MỌI NGƯỜI THẤY VẬY, LIỀN LẨM BẨM RẰNG: “ÔNG NÀY LẠI ÄẾN TRỌ NHÀ MỘT NGƯỜI TỘI Lá»–Iâ€.
Äây là lá»i xầm xì cá»§a những ngưá»i tá»± cho mình là công chÃnh. Ta đã gặp lá»i xầm xì nà y nhiá»u rồi, chẳng hạn khi Lêvi, má»™t ngưá»i thu thuế sau khi được Äức Giêsu kêu gá»i, ông đã mở tiệc thiết đãi Ngà i, bữa tiệc đó có đông ngưá»i thu thuế. Ngưá»i Pharisêu cÅ©ng xầm xì “Ông nà y và o dùng bữa ngưá»i tá»™i lá»—iâ€.
Tại sao kẻ tá»± cho mình là công chÃnh không dám nói lá»›n mà cứ xầm xì, lẩm bẩm? Ta để ý “xầm xì†là nói nhá» cho nhau nghe. Ngưá»i công chÃnh nói nhá» vá»›i ngưá»i công chÃnh, sợ ngưá»i tá»™i lá»—i nghe thấy được, lúc ấy còn gì là công chÃnh nữa.
“ÔNG GIAKÊU ÄỨNG LÊN THƯA CÙNG CHÚA RẰNG: “LẠY NGÀI, TÔI XIN Bá» THà NỬA PHẦN CỦA CẢI TÔI CHO KẺ KHÓ, VÀ NẾU TÔI CÓ LÀM THIỆT HẠI CHO AI ÄIỀU GÃŒ, TÔI XIN ÄỀN GẤP Bá»N”
Chúng ta bước và o phần chá»§ lá»±c cá»§a Bà i Tin mừng hôm nay, đó là cuá»™c đối thoại lịch sá» giữa Thiên Chúa vá»›i ngưá»i tá»™i lá»—i.
Giakêu tức khắc có má»™t quyết định: từ nay sẽ chấm dứt lối sống cÅ©. Ông sẽ lấy phân ná»a tà i sản cá»§a ông để bố thà cho ngưá»i nghèo. Còn đối vá»›i những ngưá»i đã bị ông gian láºn tiá»n bạc thì ông sẽ Ä‘á»n cho há» gấp bốn.
Theo Luáºt đạo Do thái:
Ai phạm tá»™i lá»—i đức công bình mà muốn được tha thì tùy mức tá»™i nặng nhẹ mà phải Ä‘á»n bù vá»›i mức độ khác nhau: nhẹ thì Ä‘á»n trả đủ số và cá»™ng thêm 1/5; nặng thì phải Ä‘á»n gấp đôi. Ông Gakêu xin Ä‘á»n gấp bốn nghÄ©a là ông tá»± thú tá»™i ông quá nặng và lòng sám hối cá»§a Giakêu đã Ä‘i quá xa theo luáºt định..
Còn theo luáºt Rôma:
Äối vá»›i những tá»™i trá»™m cắp công khai thì phải Ä‘á»n gấp bốn. Ông Giakêu xin Ä‘á»n gấp bốn tức là ông cÅ©ng thừa nháºn mình là má»™t tên tá»™i lá»—i công khai. Cho nên quyết định cá»§a ông vừa là khiêm nhưá»ng, vừa là công bình vừa là bác ái.
“CHÚA GIÊSU BẢO ÔNG ẤY RẰNG: “HÔM NAY NHÀ NÀY ÄÆ¯á»¢C Æ N CỨU ÄỘ, BỞI NGƯỜI NÀY CŨNG LÀ CON CÃI ABRAHAM. VÃŒ CHƯNG CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤTâ€.
Trước sá»± chân thà nh cởi mở cá»§a Giakêu, Chúa Giêsu rất mãn nguyện và Ngà i đã cho ông những lá»i rất chân tình và yêu thương.
“VÃŒ CHƯNG CON NGƯỜI ÄẾN TÃŒM KIẾM VÀ CỨU CHá»®A ÄIỀU GÃŒ Äà HƯ MẤTâ€.
Cụ thể hôm nay, Chúa Giêsu Ä‘i và o Giêricô không phải để tham quan hay du lịch, cÅ©ng không phải vì mục Ä‘Ãch lên Giêrusalem, nên không chú ý gì đến vùng đất nà y, nhưng Ngà i và o Giêricô để tìm kiếm và cứu những gì đã mất. Ở Giêricô, Äức Giêsu tìm và cứu gì? thưa: Tìm thấy Giakêu.
“Tìm và cứu những gì đã mấtâ€, có nghÄ©a trước đây cái đó đã có mà bây giá» bị mất và ta phải Ä‘i tìm. Äã mất, không có nghÄ©a nó không còn nữa, nó vẫn có nhưng vì lá»›p bụi phá»§ lên là m cho không còn thấy chúng.
Ông Giakêu và má»—i ngưá»i chúng ta cÅ©ng váºy, khi liá»u mình trong tá»™i, ta coi như đã đánh mất mình, ta không còn là ta nữa, ta đã chết má»™t cách thiêng liêng, không còn sống trong ân sá»§ng cá»§a Thiên Chúa. Nhưng Ngà i không bá» mặc chúng ta, Ngà i luôn Ä‘i tìm chúng ta, váºy ta hãy bắt chước ông Giakêu, hãy trở vá» vá»›i Ngà i.
Ta để ý khi Äức Giêsu và o nhà ông Giakêu, Ngà i chưa nói má»™t lá»i nà o, chỉ nguyên sá»± hiện diện cá»§a Ngà i đã đủ sức hoán cải Giakêu. Sá»± hiện diện cá»§a Chúa trong con ngưá»i cá»§a ta khi ta là kẻ tá»™i lá»—i cÅ©ng thế. Nhưng vấn đỠđặt ra là , ta có má»i Ngà i và o nhà linh hồn ta không? Ta hãy há»c bà i há»c cá»§a Giakêu là má»i Chúa và o ngá»± trong nhà linh hồn mình.
“BỞI NGƯỜI NÀY CŨNG LÀ CON CÃI ABRAHAMâ€.
ChÃnh vì là con cháu tổ phụ Ãp-ra-ham nên Giakêu má»›i được Æ¡n cứu độ. Kiểu nói “con cháu Ãp-ra-ham†ý muốn nói con cháu cá»§a những ngưá»i tin, vì Ãp-ra-ham là tổ phụ cá»§a những ngưá»i tin và o Thiên Chúa.
Chúng ta luôn tin tưởng và o Thiên Chúa trong suốt cuá»™c Ä‘á»i nà y, và niá»m tin đó có sức mạnh biến đổi ta. Äừng bao giá» thất vá»ng, đừng bao giá» ngã lòng, và cÅ©ng đừng bao giá» mang mặc cảm mình là con ngưá»i tá»™i lá»—i, ta hãy cương quyết đứng dáºy để trở vá» vá»›i Thiên Chúa.
Ngưá»i Giêricô hôm nay có quyá»n tá»± hà o vá» Giakêu, ông đã để lại cho Giêricô má»™t ká»· niệm đẹp, đó là cây sung và đã để lại má»™t câu nói thá»i danh: “Äây phân ná»a tà i sản cá»§a tôi, tôi cho ngưá»i nghèo; và nếu tôi đã chiếm Ä‘oạt cá»§a ai cái gì, tôi xin Ä‘á»n gấp bốn.â€
Trong tháng 11, tháng cầu cho các linh hồn, nhắc nhở ta luôn nhá»› đến những ngưá»i đã khuất, trong đó có Tiên nhân, ông bà , cha mẹ, vợ con, anh em chúng ta. Chúng ta hãy dâng lên Chúa những lá»i cầu nguyện và các việc là nh phúc đức dể cầu cho các linh hồn. Và tháng 11 cÅ©ng nhắc nhở ta vá» thân pháºn má»ng dòn cá»§a con ngưá»i, ta hãy bắt đầu lại cuá»™c Ä‘á»i như ông Giakêu hôm nay.
Lạy Chúa Giêsu, chÃnh vì gặp được Ngà i mà cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ngưá»i thu thuế đã được biến đổi. Xin cho chúng con biết tìm kiếm Chúa má»—i ngà y và mở lòng tiếp rước Chúa qua bà tÃch Thánh Thể, qua Lá»i Chúa. Ãể nhá» sức mạnh và ân sá»§ng cá»§a Chúa, chúng con cÅ©ng được đổi má»›i, từ bá» những việc là m bất chÃnh tá»™i lá»—i, mà trở nên xứng đáng vá»›i Æ¡n cứu độ Chúa ban.
Amen.
______________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

