LỜI CHÚA CHÚA NHẬT XVI THƯỜNG NIÊN NĂM A (23/7/2017) – (Mt 13, 24-30 hoặc 24-43) – DỤ NGÔN CỎ LÙNG – DỤ NGÔN HẠT CẢI – DỤ NGÔN MEN TRONG BỘT.

“HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”.

BÀI ĐỌC I: Kn 12, 13. 16-19
“Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn trở lại”.
Trích sách Khôn Ngoan.

Ngoài Chúa, không có chúa nào khác chăm sóc mọi sự, ngõ hầu minh chứng rằng Chúa không đoán xét bất công. Vì chưng, sức mạnh của Chúa là nguồn gốc sự công minh, và vì Người là Chúa mọi sự, nên tỏ ra khoan dung với mọi người. Chúa chỉ tỏ sức mạnh Chúa ra khi có kẻ không tin vào uy quyền của Chúa, và triệt hạ kẻ kiêu căng không nhìn biết Người.

Vì là chủ sức mạnh, nên Chúa xét xử hiền lành, Chúa thống trị chúng ta với đầy lòng khoan dung: vì khi Chúa muốn, mọi quyền hành tuân lệnh Người. Khi hành động như thế, Người dạy dỗ dân Người rằng: Người công chính phải ăn ở nhân đạo, và Người làm cho con cái Người đầy hy vọng rằng: Người ban cho kẻ tội lỗi ơn ăn năn sám hối.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 85, 5-6. 9-10. 15-16a
Đáp: Lạy Chúa, Chúa nhân hậu và khoan dung (c. 5a).

1) Lạy Chúa, vì Chúa nhân hậu và khoan dung, giàu lượng từ bi với những ai kêu cầu Chúa. Lạy Chúa, xin nghe lời con khẩn nguyện, và quan tâm đến tiếng con van nài. – Đáp.
2) Các dân tộc mà Chúa tạo thành, họ sẽ tới, lạy Chúa, họ sẽ thờ lạy Ngài, và họ sẽ ca tụng danh Ngài. Vì Ngài cao cả và làm những điều kỳ diệu; duy một mình Ngài là Thiên Chúa. – Đáp.
3) Nhưng lạy Chúa, Ngài là Thiên Chúa từ bi, nhân hậu, chậm bất bình, rất mực khoan dung và thủ tín. Xin đoái nhìn đến con và xót thương con. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: Rm 8, 26-27
“Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma.

Anh em thân mến, có Thánh Thần nâng đỡ sự yếu hèn của chúng ta. Vì chúng ta không biết cầu nguyện thế nào cho xứng hợp, nhưng chính Thánh Thần cầu xin cho chúng ta bằng những tiếng than khôn tả. Mà Đấng thấu suốt tâm hồn, thì biết điều Thánh Thần ước muốn. Bởi vì Thánh Thần cầu xin cho các thánh theo ý Thiên Chúa.

Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: Ga 6, 64b và 69b
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, lời của Chúa là thần trí và là sự sống; Chúa có những lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.

BÀI TIN MỪNG: Mt 13, 24-30 hoặc 24-43
“Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán một dụ ngôn khác cùng dân chúng rằng: “Nước trời giống như người kia gieo giống tốt trong ruộng mình. Trong lúc mọi người ngủ, thì kẻ thù của ông đến gieo cỏ lùng vào ngay giữa lúa, rồi đi mất. Khi lúa lớn lên và trổ bông thì cỏ lùng cũng lộ ra. Đầy tớ chủ nhà đến nói với ông rằng: ‘Thưa ông, thế ông đã không gieo giống tốt trong ruộng ông sao? Vậy cỏ lùng từ đâu mà có?’ Ông đáp: ‘Người thù của ta đã làm như thế’. Đầy tớ nói với chủ: ‘Nếu ông bằng lòng, chúng tôi xin đi nhổ cỏ’. Chủ nhà đáp: ‘Không được, kẻo khi nhổ cỏ lùng, các anh lại nhổ luôn cả lúa chăng. Hãy cứ để cả hai mọc lên cho đến mùa gặt. Và đến mùa, ta sẽ dặn thợ gặt: “Các anh hãy nhổ cỏ lùng trước, rồi bó lại từng bó mà đốt đi, sau mới thu lúa lại chất vào lẫm cho ta”.

Người lại nói với họ dụ ngôn khác mà rằng: “Nước trời giống như hạt cải người kia gieo trong ruộng mình. Hạt đó bé nhỏ hơn mọi thứ hạt giống, nhưng khi mọc lên, thì lớn hơn mọi thứ rau cỏ, rồi thành cây, đến nỗi chim trời đến nương náu nơi ngành nó”.

Người lại nói với họ một dụ ngôn khác nữa mà rằng: “Nước trời giống như men người đàn bà kia lấy đem trộn vào ba đấu bột, cho đến khi bột dậy men”.

Chúa Giêsu dùng dụ ngôn mà phán những điều ấy với dân chúng. Người không phán điều gì với họ mà không dùng dụ ngôn, để ứng nghiệm lời tiên tri đã chép rằng: “Ta sẽ mở miệng nói lời dụ ngôn, Ta sẽ tỏ ra những điều bí nhiệm từ lúc dựng nên thế gian”. Sau khi giải tán dân chúng, Người trở về nhà. Các môn đệ đến gặp Người và thưa rằng: “Xin Thầy giải thích dụ ngôn cỏ lùng trong ruộng cho chúng con nghe”. Người đáp rằng: “Kẻ gieo giống tốt là Con Người. Ruộng là thế gian. Còn hạt giống tốt là con cái Nước trời. Cỏ lùng là con cái gian ác. Kẻ thù gieo cỏ lùng là ma quỷ. Mùa gặt là ngày tận thế. Thợ gặt là các thiên thần. Cũng như người ta thu lấy cỏ lùng, rồi thiêu đốt trong lửa thế nào, thì ngày tận thế cũng sẽ xảy ra như vậy: Con Người sẽ sai các thiên thần đi thu tất cả gương xấu và mọi kẻ làm điều gian ác khỏi nước Chúa, rồi ném tất cả chúng vào lửa: ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng. Bấy giờ kẻ lành sẽ sáng chói như mặt trời trong Nước của Cha mình. Ai có tai để nghe thì hãy nghe”.

Đó là lời Chúa.
___________________________

PHẦN MỞ ĐẦU:

CHỦ ĐỀ:

KIÊN NHẪN CHỜ ĐỢI SỰ CÔNG BẰNG VÀ NHÂN TỪ CỦA THIÊN CHÚA.

Khi chứng kiến những cảnh thê lương, hậu quả của những trận lũ lụt hay động đất, con người hay thắc mắc:

Chúa nhân từ ở đâu sao không can thiệp mà lại để những điều đau thương xảy ra gây đau khổ cho dân lành?

Nếu không tìm được câu trả lời, họ tự kết luận: hoặc Thiên Chúa không có uy quyền để ngăn cản, hoặc có uy quyền nhưng không nhân từ để ngăn cản, và họ gạt Thiên Chúa ra ngoài cuộc sống!

Các bài đọc hôm nay muốn làm nổi bật sự khôn ngoan của Thiên Chúa trong việc quan phòng thế giới; đồng thời cũng nói lên những giới hạn về sự hiểu biết của con người.

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Khôn Ngoan, tác giả Sách Khôn Ngoan chứng minh Thiên Chúa luôn hành động khôn ngoan và đối xử nhân từ cũng như công bằng với hết mọi người.

TRONG BÀI ĐỌC II Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma, thánh Phaolô mặc khải cho chúng ta một chân lý: vì con người không biết cách cầu nguyện thế nào cho đúng, nên Thiên Chúa ban cho con người chính Thần Khí của Ngài, để giúp con người dâng lên những lời cầu nguyện thích hợp, vừa đẹp lòng Thiên Chúa vừa sinh ích lợi cho con người.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu trả lời một vấn nạn thường xuyên bị chất vấn bởi con người: Tại sao Thiên Chúa không tiêu diệt kẻ gian ác, mà cứ để chúng sống phây phây, ức hại dân lành?

(theo Lm. Anthony Đinh Minh Tiên, OP)

Chúng ta bắt đầu đi vào Bài Tin mừng:
________________________________

BÀI CHIA SẺ (Mt 13, 24-43)

BỐI CẢNH BÀI TIN MỪNG:

Hôm nay Chúa nhật XVI Thường niên năm A. Chúng ta trở lại Chương 13 Phúc âm Matthêu.

Như đã nói Chương 13 có tên gọi là: BÀI GIẢNG BẰNG DỤ NGÔN.

Có vài điểm mà ta cần chú ý:

1/. Khi nói Bài giảng bằng Dụ ngôn thì ta phải hiểu đó là những BÀI GIẢNG VỀ NƯỚC TRỜI, vì chỉ khi đề cập đến Nước Trời, Chúa Giêsu mới dùng đến dụ ngôn, còn các chủ đề khác thì không cần, vì Nước Trời là một thực tại siêu hình, không thể diễn tả bằng ngôn ngữ bình thường của con người, mà phải dùng đến lối ẩn dụ so sánh.

2/. Những bài giảng này nằm rải rác khắp nơi trong thời gian Chúa Giêsu rao giảng Tin mừng mà Matthêu đã cố gắng đúc kêt lại trong một chương, vì thế ta không nên hiểu các bài giảng này có tính liên tục xét về thời gian.

3/. Khi nói đến Bài giảng, ta thường nghĩ, nó phải kéo dài đến vài chục phút trở lên. Nhưng ở đây các bài giảng rất ngắn, như:

+ Dụ ngôn “Men trong bột” (Mt 13, 33) chỉ có 1 câu.

+ Dụ ngôn “Hạt cải” (Mt 13, 31-32) chiếm 2 câu.

Như vậy, các dụ ngôn trong Chương 13 này có xứng đáng gọi là BÀI GIẢNG không?

Thưa, chúng vẫn gọi là Bài giảng, vì nó đã cô đọng chân lý hết mức trong vài từ, nhưng nếu triển khai ra nó sẽ là Bài giảng rất dài.

4/. Trong 7 dụ ngôn Chương 13, chỉ có 2 dụ ngôn được Chúa Giêsu chính thức giải nghĩa, đó là:

+ Dụ ngôn Người gieo giống (Mt 13, 18 – 23)
+ Dụ ngôn Cỏ lùng (Mt 13, 36 – 43).

Như vậy, với 2 dụ ngôn này, ta phải bám sát vào lối giải thích của Chúa Giêsu để hiểu nó cách đứng đắn, chứ không như các dụ ngôn khác “Ai có tai để nghe thì hãy nghe”, có nghĩa muốn cắt nghĩa sao cũng được.

Bài Tin mừng hôm nay, Chúa Giêsu sẽ trình bày cùng lúc 3 dụ ngôn:

+ Dụ ngôn Cỏ lùng.
+ Dụ ngôn Hạt cải.
+ Dụ ngôn Men trong bột.

Chúa Giêsu sẽ giải thích Dụ ngôn Cỏ lùng.

Đó là bối cảnh Bài Tin mừng hôm nay.

Chúng ta bắt đầu bước vào Bài Tin mừng:

1/. DỤ NGÔN THỨ NHẤT: CỎ LÙNG:

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN MỘT DỤ NGÔN KHÁC CÙNG DÂN CHÚNG RẰNG:

NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ NGƯỜI KIA GIEO GIỐNG TỐT TRONG RUỘNG MÌNH. TRONG LÚC MỌI NGƯỜI NGỦ, THÌ KẺ THÙ CỦA ÔNG ĐẾN GIEO CỎ LÙNG VÀO NGAY GIỮA LÚA, RỒI ĐI MẤT”

“CHÚA GIÊSU PHÁN MỘT DỤ NGÔN KHÁC”

Sau khi đưa ra Dụ ngôn Người gieo giống, Chúa Giêsu lại giảng tiếp một dụ ngôn khác về Nước trời, đó là DỤ NGÔN CỎ LÙNG.

Chúng ta sẽ không còn thắc mắc tại sao Chúa Giêsu lại thích dùng dụ ngôn mà không nói trực tiếp với dân chúng điều Ngài muốn nói.

Trong Dụ ngôn Cỏ lùng này, Chúa Giêsu muốn nói rằng: Thiên Chúa là Đấng chỉ gieo lúa tốt, là con cái sự sáng, Ngài chỉ dựng nên tất cả những gì mà Kinh thánh gọi là tốt đẹp.

Nhưng “KẺ THÙ CỦA ÔNG”, tức Satan, lợi dụng lúc sơ hở (như mệt mỏi, ngủ quên) đến gieo cỏ lùng, tức con cái sự tối tăm, gieo rắc cái ác. Cỏ lùng được gieo “VÀO NGAY GIỮA LÚA”, chứ không phải gieo ở một nơi riêng biệt, hay bờ ruộng. Như vậy, cỏ lùng sẽ chèn và bóp nghẹt lúa, hút hết dưỡng chất từ đất không cho lúa phát triển.

Ta có thể thắc mắc: tại sao ông chủ lại sơ hở như vậy, ông không cho người canh chừng ruộng lúa của mình sao, lại để cho kẻ thù có cơ hội ra tay như vậy?

Thưa Thiên Chúa vẫn hành xử như thế, Ngài vẫn ngủ quên trong thế giới hôm nay để cho kẻ xấu, điều xấu, các lạc giáo, các lý thuyết sai lầm chết người, các nền văn hoá sự chết có cơ hội tung hoành. Thiên Chúa ngủ quên đến nỗi có triết gia đưa ra thuyết hoài nghi: Thiên Chúa đã chết rồi, hay không có Thiên Chúa. Cũng như Chúa Giêsu ngủ quên trong con thuyền của các môn đệ khi phong ba bão táp nổi lên.

Thiên Chúa vẫn ngủ quên để cho mọi sự dữ xảy ra như nó đã xảy ra để thử thách niềm tin của con cái sự sáng, để cho họ có cơ hội trưởng thành trong Đức Tin, Cậy, Mến.

Thánh giá bị đập gẫy, nhà thờ bị phá sập, đất đai của Giáo hội thì bị cướp, Linh mục bị giết, giáo dân bị bách hại khắp nơi.

Hình ảnh cỏ lùng được gieo ngay giữa lúa, đó cũng là thực trạng của Giáo hội hôm nay. Chúng ta vẫn tuyên xưng: Giáo hội thánh thiện. Vâng đúng vậy, Giáo hội thánh thiện vì có Chúa Giêsu là Đầu, Giáo hội thánh thiện trong giáo lý và tín điều của mình.

Nhưng Giáo hội lại bao gồm những con người bất toàn, yếu đuối và tội lỗi, đó là dấu vết cỏ lùng đang tồn tại trong Giáo hội. Chúng ta phải chấp nhận thực tại đó.

“KHI LÚA LỚN LÊN VÀ TRỔ BÔNG, THÌ CỎ LÙNG CŨNG LỘ RA. ĐẦY TỚ CHỦ NHÀ ĐẾN NÓI VỚI ÔNG RẰNG: “THƯA ÔNG, THẾ ÔNG ĐÃ KHÔNG GIEO GIỐNG TỐT TRONG RUỘNG ÔNG SAO? VẬY CỎ LÙNG TỪ ĐÂU MÀ CÓ?” ÔNG ĐÁP: “NGƯỜI THÙ CỦA TA ĐÃ LÀM NHƯ THẾ”.

“KHI LÚA LỚN LÊN VÀ TRỔ BÔNG, THÌ CỎ LÙNG CŨNG LỘ RA”

Lúa là lúa, cỏ lùng là cỏ lùng, không thể có chuyện: cỏ lùng phát triển thành lúa và ngược lại.

Như vậy khi lúa và cỏ lùng còn nhỏ, người ta có thể nhầm lẫn. Nhưng khi cả hai lớn lên sẽ có sự khác biệt rõ ràng.

Dụ ngôn có vẻ hơi gắt và cứng ngắc vì không có sự chuyển biến: Người xấu không thể trở thành người tốt sao? Và ngược lại người tốt cũng có lúc trở ra xấu xa sao?.

Thực tế, lúa và cỏ lùng vẫn có thể hoán cải cho nhau trên phương diện tâm linh. Hoán cải không những trên các cá thể tách biệt mà sự hoán cải có thể xảy ra trong cùng một cá thể, chúng ta tin như thế.

Vì nếu điều này không xảy ra thì Chúa Giêsu chẳng kêu gọi người ta ăn năn sám hối và Tin vào Tin mừng. Nếu Lúa là lúa, cỏ lùng muôn đời vẫn là cỏ lùng thì không còn gì để nói nữa. Nhưng đây không phải là điều mà dụ ngôn muốn nhắm đến.

“THƯA ÔNG, THẾ ÔNG ĐÃ KHÔNG GIEO GIỐNG TỐT TRONG RUỘNG ÔNG SAO? VẬY CỎ LÙNG TỪ ĐÂU MÀ CÓ?”

Một câu hỏi như có vẻ trách móc, nhưng đó cũng là câu hỏi rất phù hợp với kinh nghiệm nhà nông. Chẳng có bác nông dân nào lại dại dột gieo cỏ trong ruộng của mình. Không có ai làm như thế cả.

“VẬY CỎ LÙNG TỪ ĐÂU MÀ CÓ?”.

Không ai biết nó từ đâu mà có, có thể từ trong phân bón ruộng, hay có thể từ hạt phấn được gió đem đến. Người ta chỉ biết rằng: Sau khi gieo, cấy lúa, người ta phải nghĩ đến chuyện làm cỏ để lúa phát triển tốt, chẳng ai ngồi đó thắc mắc: “Cỏ từ đâu mà có?”.

“ÔNG ĐÁP: “NGƯỜI THÙ CỦA TA ĐÃ LÀM NHƯ THẾ”.

Ông chủ vẫn sẵn sàng trả lời cho thợ của mình biết: Chính kẻ thù của ông chứ không ai khác đã gieo cỏ lùng trong ruộng của ông. Chỉ có kẻ thù mới làm như vậy chứ người trong nhà, thợ của ông không ai làm thế.

Trong câu trả lời của ông chủ, nó hàm chứa nhiều điều bí ẩn:

Kẻ thù của ông là ai? Không xác nhận, nó từ đâu tới? cũng không đề cập, chỉ biết nó rất vô hình và bí ẩn.

Satan vẫn tấn công Giáo hội và thế giới này bí ẩn như vậy. Nó không hiện nguyên hình cho người ta thấy. Nếu nó hiện nguyên hình chắc chắn nó sẽ thất bại, vì nó vô cùng xấu xa, ghê gớm, không ai muốn theo nó.

Có lẽ cơn cám đỗ lớn nhất mà ma quỷ tấn công chúng ta hôm nay, không phải làm cho ta tin ma quỷ có thực. mà là chúng làm cho ta tin rằng không có sự hiện diện của chúng. Khi chúng ta tin không có ma quỷ, đó là lúc ta rơi vào cái bẫy của chúng lúc nào không biết.

“ĐẦY TỚ NÓI VỚI CHỦ: “NẾU ÔNG BẰNG LÒNG, CHÚNG TÔI XIN ĐI NHỔ CỎ”. CHỦ NHÀ ĐÁP: “KHÔNG ĐƯỢC, KẺO KHI NHỔ CỎ LÙNG, CÁC ANH LẠI NHỔ LUÔN CẢ LÚA CHĂNG. HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”

Sự nhiệt tình của những người thợ đáng hoan nghênh vì có tinh thần trách nhiệm, lo lắng cho chủ. Ông chủ nào có được những người thợ như vậy thật là diễm phúc. Họ xin xung phong đi nhổ cỏ trong ruộng của ông: “NẾU ÔNG BẰNG LÒNG, CHÚNG TÔI XIN ĐI NHỔ CỎ”.

Đó chính là thái độ dứt khoát của người không chấp nhận cái xấu trong thế giới này, họ không muốn cho kẻ xấu, gương xấu tồn tại vì sẽ làm hại những người con non yếu trong đức tin và nhân bản. Họ sẽ là những con người vùng lên làm cách mạng giải phóng cảnh bất công thối nát.

Ông chủ mặc dù nhận ra thành ý của những người thợ. Nhưng ông lại không tán thành giải pháp họ đưa ra.

Ông nói: “KHÔNG ĐƯỢC, KẺO KHI NHỔ CỎ LÙNG, CÁC ANH LẠI NHỔ LUÔN CẢ LÚA CHĂNG”. Mặc dù ai cũng ghét cỏ lùng, nhưng chính lòng nhân từ với cây lúa (sợ bị nhổ nhầm) nên cứ để cho cỏ lùng tồn tại. Như vậy cỏ lùng được tồn tại không phải vì nó xứng đáng để tồn tại mà nó tồi tại chỉ vì cây lúa.

“HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”

Lời nói của ông chủ làm cho chúng ta phải suy nghĩ và khó hiểu.

Tại sao Thiên Chúa lại để sự dữ hoành hành, thống trị thế giới và nhân loại, tại sao Ngài lại “cứ để cả hai cùng lớn lên cho tới mùa gặt”? Bao nhiêu vấn nạn mà không có lời giải đáp!

Thực tế “cỏ lùng” xuất hiện như một mầu nhiệm! Câu trả lời thật đơn giản và vắn tắt: “sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh lại làm bật luôn rễ lúa”. Kinh nghiệm cho thấy, chúng ta vẫn phải mãi“sống chung với cỏ lùng”. Trong thế cạnh tranh sinh tồn đó, đòi buộc “lúa-chúng ta” phải mạnh mẽ để chẳng những không biến thành cỏ lùng mà còn sinh sôi nảy nở, “hạt được 30, hạt được 60 hạt được 100”. Chương trình của Thiên Chúa thật huyền nhiệm biết bao!

Nhưng trong câu trả lời của ông chủ đã mạc khải cho ta biết Thiên Chúa là Đấng nhân từ, chậm bất bình và giàu lòng khoan dung. Ngài luôn cho mọi người có đủ thời gian và cơ hội để sám hối ăn năn và trở về. Nếu Thiên Chúa cũng hành xử nóng vội như những nhà chính trị thì còn ai có thể cứu thoát vì tất cả chúng ta đều là những tội nhân.

“VÀ ĐẾN MÙA, TA SẼ DẶN THỢ GẶT: CÁC ANH HÃY NHỔ CỎ LÙNG TRƯỚC, RỒI BÓ LẠI TỪNG BÓ MÀ ĐỐT ĐI, SAU MỚI THU LÚA LẠI CHẤT VÀO LẪM CHO TA”.

Nếu ông chủ trả lời: “HÃY CỨ ĐỂ CẢ HAI MỌC LÊN CHO ĐẾN MÙA GẶT”. Thì khi đến mùa gặt, ý nói Ngày Cánh chung, Ngày tận thế thì sự phán xét sẽ xảy ra, thời gian Thiên Chúa dành cho kẻ tội lỗi đã chấm dứt. Lúc này Cỏ lùng và lúa sẽ được tách biệt.

Số phận của cỏ lùng được đề cập trước tiên: “NHỔ CỎ LÙNG TRƯỚC, RỒI BÓ LẠI TỪNG BÓ MÀ ĐỐT ĐI.

Số phận của lúa: “SAU MỚI THU LÚA LẠI CHẤT VÀO LẪM”.

Như vậy số phận của cỏ lùng và lúa đã được phân định rõ ràng. Đây mới là sự công bằng của Thiên Chúa. Đến ngày đó không còn ai than trách: Tại sao Chúa lại đối xử bất công với chúng tôi, vì đã có quá nhiều thời gian để chuẩn bị mà tôi không chuẩn bị.

Qua dụ ngôn cỏ lùng, có lẽ Chúa Giêsu còn muốn nói đến một thảm kịch khác sâu sắc hơn, đó là thảm kịch của lòng người. Trong đáy thẳm tâm hồn, ai trong chúng ta cũng cảm nghiệm được sự giằng co xâu xé giữa một bên là khả năng hướng thiện và một bên là sức mạnh của tối tăm.

Cỏ lùng vẫn cố gắng vươn lên trong cánh đồng tâm hồn chúng ta.

Thánh Phaolô đã diễn tả chân lý ấy một cách chính xác khi Ngài nói: “Sự thiện tôi muốn thì tôi không làm, còn sự ác không muốn thì tôi lại làm”. Sức mạnh của tội ác, của ma quỉ, của sự dữ trong tâm hồn mỗi người chúng ta là một thực tại không thể chối cãi. Trong Kinh Lạy Cha, Chúa Giêsu đã chẳng dạy chúng ta cầu nguyện: Xin cứu chúng con khỏi mọi sự dữ đó sao?

II/. DỤ NGÔN THỨ HAI: HẠT CẢI:

“NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HỌ DỤ NGÔN KHÁC MÀ RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH. HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.

Nếu Dụ ngôn thứ nhất (Cỏ lùng) nhiễm màu sắc bi quan về một thế giới lúa và cỏ lùng mọc xen kẽ với nhau, mà Thiên Chúa cứ để cho cỏ lùng tồn tại.

Thì sang đến Dụ ngôn thứ hai (Hạt cải), nó mang đến cho ta niềm phấn khởi tột độ. Nó mang chiều hướng tích cực về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa.

Chúa Giêsu đã ví “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ HẠT CẢI NGƯỜI KIA GIEO TRONG RUỘNG MÌNH”.

Hạt cải bên nước Do Thái không như hạt cải ở Việt Nam. Hạt cải đó có một tiềm năng rất lớn mà nó đang ẩn chứa trong sự tầm thường nhỏ bé.

Hạt cải bé nhỏ nhưng có tiềm năng thành cây lớn: Giống như một hạt cải bé nhỏ nhưng Thiên Chúa đã cho nó một tiềm năng để trở thành cây lớn;

Tiềm năng được ban cho để sinh lợi cho Thiên Chúa, chứ không ích kỷ giữ cho mình. Như cây cải cung cấp chỗ ở cho chim trời, con người cũng phải dùng ơn thánh Thiên Chúa ban để bảo vệ những người yếu ớt bé nhỏ, chứ không chỉ biết lo lắng cho mình. Nếu ai cũng chỉ biết vun xới cho mình thì Nước Thiên Chúa lan rộng thế nào được?

Nước Thiên Chúa cũng vậy, khởi đi từ một nhóm người Do-Thái bé nhỏ hay từ Nhóm Mười Hai, nay đã chiếm khoảng 1/5 dân số thế giới và vẫn còn đang tiếp tục lan rộng cho đến tận cùng trái đất.

Nhưng hạt cải không tự động nẩy mầm, phải có tác nhân nào bên trong mới làm cho nó có khả năng này, tác nhân đó, chính là Thiên Chúa. Nếu không có Ngài thì hạt cải muôn đời vẫn là hạt cải.

Muốn sinh hiệu quả, hạt cải phải được “gieo xuống” lòng đất.

Chính Thiên Chúa mới là tác nhân chính làm cho hạt nảy mầm còn nỗ lực của chúng ta là cộng tác vào Công trình của Ngài. Thiên Chúa luôn cần đến sự cộng tác của mỗi chúng ta để làm cho Nước Thiên Chúa phát triển và lớn mạnh để cả nhân loại được đón nhận Tin mừng hầu biến đổi thế giới này.

Như Thánh Phaolô trong Thư thứ I Côrintô đã viết: “Tôi trồng. Apollo tưới. Nhưng Thiên Chúa mới làm cho lớn lên” (1 Cr 3,6).

Chúa Giêsu đã diễn tả rất sinh động về sự lớn mạnh của Nước Thiên Chúa: “HẠT ĐÓ BÉ NHỎ HƠN MỌI THỨ HẠT GIỐNG, NHƯNG KHI MỌC LÊN, THÌ LỚN HƠN MỌI THỨ RAU CỎ, RỒI THÀNH CÂY, ĐẾN NỖI CHIM TRỜI ĐẾN NƯƠNG NÁU NƠI NGÀNH NÓ.

Ban đầu thì hạt cải nhỏ bé hơn mọi thứ hạt khác. Nhưng đó không phải là thực tại cuối cùng. Cái thực tại cuối cùng còn nằm ở đàng xa mà ta không thấy, nó sẽ lớn lên và thành cây, đến nỗi chim trời có thể đến nương náu nơi ngành của nó.

Đến ngày Cánh chung cũng thế, Nước Thiên Chúa sẽ lớn mạnh, quy tụ mọi dân nước dưới gầm trời này.

Vì thế ta đừng bao giờ bi quan trước sự bách hại và đàn áp, mà hãy phóng cái nhìn của mình về tương lai, ta sẽ thấy từng đoàn người đông đảo, lũ lượt đến dự Bàn tiệc Nước Trời.

Vấn đề là ta sẽ làm gì để cộng tác với Thiên Chúa để làm cho Nước Chúa lớn mạnh, chứ đừng ngồi đó chờ sung rụng. Mội người đều có bổn phận và trách nhiệm làm cho Nước Thiên Chúa lớn lên.

III/. DỤ NGÔN THỨ BA: MEN TRONG BỘT

“NGƯỜI LẠI NÓI VỚI HỌ MỘT DỤ NGÔN KHÁC NỮA MÀ RẰNG: “NƯỚC TRỜI GIỐNG NHƯ MEN NGƯỜI ĐÀN BÀ KIA LấY ĐEM TRỘN VÀO BA ĐẤU BỘT, CHO ĐẾN KHI BỘT DẬY MEN”.

Men là một tác nhân, chất lên men, được cho vào khối bột để gây nên sự nở cho bột. Với chỉ một nắm men, nhưng được vùi trong cả ba thúng bột, chứ không phải một thúng, và cả ba đều dậy men. Như vậy có một sự biến đổi sâu xa, biến đổi tận căn, trước đó bột vẫn là bột, nhưng khi được ủ men, bột sẽ trở thành men.

Nắm men tuy bé nhỏ nhưng lại có tiềm năng làm nổi ba thúng bột: Giống như hạt cải bé nhỏ, Thiên Chúa cũng cho men một tiềm năng để làm dậy những khối bột lớn. Và cũng tương tự như thế về Nước Thiên Chúa.

Như vậy, những ai ở trong Nước Thiên Chúa cũng phải ý thức: Mình phải là men để biến đổi môi trường mình sống. Phải là men, có nghĩa phải làm chứng nhân cho người xung quanh bằng đời sống của mình. Nếu ai cũng ý thức được như vậy, người này làm men cho người kia, cứ tiếp tục như thế Nước Thiên Chúa sẽ được rộng mở.

MỐI TƯƠNG QUAN DỤ NGÔN HẠT CẢI – MEN TRONG BỘT.

Ý nghĩa và bài học của dụ ngôn hạt cải luôn đi song song với dụ ngôn men trong bột, và mỗi lần Giáo hội cho đọc Dụ ngôn này, cũng phải cho đọc dụ ngôn kia, không thể tách hai dụ ngôn riêng ra. Vì:

Dụ ngôn hạt cải nói đến sự tăng trưởng của Nước Trời theo chiều rộng.

Dụ ngôn nắm men trong bột ám chỉ Nước Trời theo chiều sâu, tức là sự biến đổi bên trong.

IV/. CHÚA GIÊSU GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG:

“CHÚA GIÊSU DÙNG DỤ NGÔN MÀ PHÁN NHỮNG ĐIỀU ẤY VỚI DÂN CHÚNG. NGƯỜI KHÔNG PHÁN ĐIỀU GÌ VỚI HỌ MÀ KHÔNG DÙNG DỤ NGÔN, ĐỂ ỨNG NGHIỆM LỜI TIÊN TRI ĐÃ CHÉP RẰNG: “TA SẼ MỞ MIỆNG NÓI LỜI DỤ NGÔN, TA SẼ TỎ RA NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”

Trước khi đi vào phần giải thích của Chúa Giêsu về Dụ ngôn cỏ lùng, thánh sử Matthêu muốn nêu bật đặc điểm lối giảng dạy của Chúa Giêsu, Ngài là một nhà sư phạm bậc Thầy.

Chúa Giêsu “KHÔNG PHÁN ĐIỀU GÌ VỚI HỌ MÀ KHÔNG DÙNG DỤ NGÔN”.

Điều này không những là phong cách của Chúa Giêsu mà ngay điều này cũng để ứng nghiệm Lời tiên tri đã nói về Chúa Giêsu.

Như vậy Chúa Giêsu đã được các tiên tri loan báo từ thời Cựu ước, không những loan báo về Sứ mệnh, về các việc làm mà còn tiên báo luôn cả cách giảng dạy. Có nghĩa Chúa Giêsu chính là Đấng được Thiên Chúa sai đến mà các tiên tri đã loan báo.

Chính nhờ giảng dạy bằng Dụ ngôn, Con Thiên Chúa mới mạc khải “NHỮNG ĐIỀU BÍ NHIỆM TỪ LÚC DỰNG NÊN THẾ GIAN”.

Những điều bí nhiệm này ta chỉ có thể lãnh hội qua những dụ ngôn.

Nếu Chúa Giêsu không dùng dụ ngôn thì ta không thể nào hiểu được, vì với thực tại Nước Trời siêu hình làm sao ngôn ngữ con người có thể diễn tả được.

GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG:

“SAU KHI GIẢI TÁN DÂN CHÚNG, NGƯỜI TRỞ VỀ NHÀ. CÁC MÔN ĐỆ ĐẾN GẶP NGƯỜI VÀ THƯA RẰNG: “XIN THẦY GIẢI THÍCH DỤ NGÔN CỎ LÙNG TRONG RUỘNG CHO CHÚNG CON NGHE”

Có lẽ Dụ ngôn Cỏ lùng là dụ ngôn khó hiểu đối với các môn đệ, nên các ông xin Chúa Giêsu giải thích.

Yêu cầu này của các môn đệ rất hợp lý, vì các ông là người nắm giữ kho tàng Nước trời, là người giảng dạy cho các tín hữu sau này nên các ông cần phải hiểu cặn kẽ.

“NGƯỜI ĐÁP LẠI RẰNG: “KẺ GIEO GIỐNG TỐT LÀ CON NGƯỜI. RUỘNG LÀ THẾ GIAN. CÒN HẠT GIỐNG TỐT LÀ CON CÁI NƯỚC TRỜI. CỎ LÙNG LÀ CON CÁI GIAN ÁC. KẺ THÙ GIEO CỎ LÙNG LÀ MA QUỶ. MÙA GẶT LÀ NGÀY TẬN THẾ. THỢ GẶT LÀ CÁC THIÊN THẦN”

Trước khi giải thích, Chúa Giêsu giới thiệu các nhân vật, các yếu tố trong Dụ ngôn Cỏ lùng.

+ Kẻ gieo giống tốt: Con người (Chúa Giêsu).
+ Kẻ gieo cỏ lùng: Ma quỷ.
+ Ruộng: là thế gian.
+ Hạt giống tốt: Con cái Nước trời.
+ Cỏ lùng: Con cái gian ác.
+ Thợ gặt: Các Thiên thần.
+ Mùa gặt: Ngày tận thế.

“CŨNG NHƯ NGƯỜI TA THU LẤY CỎ LÙNG, RỒI THIÊU ĐỐT TRONG LỬA THẾ NÀO, THÌ NGÀY TẬN THẾ CŨNG SẼ XẢY RA NHƯ VẬY:

CON NGƯỜI SẼ SAI CÁC THIÊN THẦN ĐI THU TẤT CẢ GƯƠNG XẤU VÀ MỌI KẺ LÀM ĐIỀU GIAN ÁC KHỎI NƯỚC CHÚA, RỒI NÉM TẤT CẢ CHÚNG VÀO LỬA: Ở ĐÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG.

BẤY GIỜ KẺ LÀNH SẼ SÁNG CHÓI NHƯ MẶT TRỜI TRONG NƯỚC CỦA CHA MÌNH”.

Trong phần giải thích, Chúa Giêsu đã đốt giai đoạn, không đề cập đến phần giữa của Dụ ngôn mà đi ngay vào phần kết, đó là thời điểm mùa gặt, ngày tận thế: “NGÀY TẬN THẾ CŨNG SẼ XẢY RA NHƯ VẬY”

Trong phần giữa của dụ ngôn, chúng ta để ý đến chi tiết: Đầy tớ đến thưa với chủ: “Thế thì cỏ lùng ở đâu mà ra vậy? ” Ông chủ đáp: “Kẻ thù đã làm đó! ” Đầy tớ nói: “Vậy ông có muốn chúng tôi ra đi gom lại không? ” (Mt 13, 27-28).

Nhưng ông chủ không cho đầy tớ làm việc này, lý do ông đưa ra: “Đừng, sợ rằng khi gom cỏ lùng, các anh làm bật luôn rễ lúa” (Mt 13, 29).

Ông chủ có ý muốn nói rằng, công việc phân biệt lúa và cỏ lùng không phải là công việc của các anh. Chúa Giêsu cũng muốn nói rằng: việc tách biệt kẻ xấu ra khỏi người tốt không phải là việc của con người, đó là việc của Thiên Chúa, của các Thiên thần.

Vì làm sao con người có thể nhìn sâu vào tâm khảm của mỗi người để kết luận họ tốt hay xấu. Con người chỉ xét theo bề ngoài mà thôi, mà nhìn theo bề ngoài đầy phiếm diện, chủ quan và con người cũng chỉ xét theo hiện tại thôi mà không biết đến quá khứ và tương lai của người đó. Họ sẽ ra sao, có tốt hơn không, không ai biết được.. Chỉ có Thiên Chúa mới nhìn thấu suốt con người, Ngài nhìn rõ cả quá khứ, hiện tại và tương lai, cái nhìn của Ngài mới trọn vẹn, nên việc tách biệt kẻ lành người dữ đó là việc của Thiên Chúa và của các Thiên thần..

Như vậy, ông chủ đã cho cỏ lùng được tồn tại cùng với lúa”. Lòng yêu thương của Thiên Chúa nằm ở chỗ đó, Ngài vẫn cho phép kẻ xấu, điều xấu tồn tại mà không huỷ diệt, Ngài cho họ có đủ thời gian để ăn năn sám hối và trở về.

Bây giờ đến phần chung cuộc, thể hiện đặc tính: Thiên Chúa công bằng vô cùng:

“CON NGƯỜI SẼ SAI CÁC THIÊN THẦN ĐI THU TẤT CẢ GƯƠNG XẤU VÀ MỌI KẺ LÀM ĐIỀU GIAN ÁC KHỎI NƯỚC CHÚA, RỒI NÉM TẤT CẢ CHÚNG VÀO LỬA: Ở ĐÓ SẼ PHẢI KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG”

Số phận của cỏ lùng, của người xấu được đề cập trước. Chúa Giêsu sẽ sai các Thiên thần đi gom các kẻ xấu lại. Các Thiên thần sau khi tách kẻ xấu ra khỏi người lành, dĩ nhiên không thể có sự nhầm lẫn, dù là sự nhầm lẫn nhỏ nhất. Các ngài sẽ “NÉM TẤT CẢ CHÚNG VÀO LỬA”. Động từ “ném” diễn tả điều gì đó thật kinh khủng, đáng sợ, không chút khoan nhượng như người ta vất đi cái cần vứt bỏ, không thương tiếc.

“KHÓC LÓC NGHIẾN RĂNG” là cụm từ Kinh thánh thường dùng để diễn tả về hoả ngục.

Trong hoả ngục chỉ có nghiến răng và cay cú, chứ không thể có tiếng cười hoan lạc. Những kẻ dữ chỉ còn biết đay nghiến về mình và nguyền rủa Thiên Chúa. Thật kinh khủng và hình phạt đó là vĩnh viễn, không còn chút hy vọng gì ra khỏi đó.

Các cụm từ: “Lửa, khóc lóc, nghiến răng” làm cho bất kỳ ai khi còn sống cũng phải run sợ hãi hùng. Ông bà ta thường nói: Nếu biết trước có ngày mình sẽ sa vào chốn đó thì tại sao mình còn làm, còn sống trong lội lỗi như vậy.

Tiếp đến Chúa Giêsu nói về số phận của lúa, của những người lành:

“BẤY GIỜ KẺ LÀNH SẼ SÁNG CHÓI NHƯ MẶT TRỜI TRONG NƯỚC CỦA CHA MÌNH”

“SÁNG CHÓI NHƯ MẶT TRỜI” là cụm từ Kinh thánh thường dùng để diễn tả cuộc sống trên thiên đàng. Lúc này họ không cần mặt trời, mặt trăng và các tinh tú đem lại sự sống, ánh sáng cho họ nữa, ví chính họ đã trở thành mặt trời rồi, họ sẽ sống vĩnh viễn. Thật là sự tương phản giữa hoả ngục và thiên đàng.

Dụ ngôn Cỏ lùng luôn là bài học cho mỗi Kitô hữu chúng ta, nó luôn mang tính thời sự.

Ta đừng bao giờ thất vọng hay bi quan trước những cảnh nhiễu nhương, bất công, thối nát đang xảy ra, hãy hướng về ngày Cánh chung để tin tưởng rằng Thiên Chúa công bằng vô cùng. Nếu cuộc đời này không thể có sự công bằng như chủ nghĩa Cộng sản thường rêu rao, tuyên truyền, thì sự công bằng sẽ được thể hiện tuyệt đối trong ngày sau cùng.

Kitô chúng ta cũng ý thức được thời gian Chúa cho cỏ lùng và lúa cùng tồn tại, đó là thời gian ta thực hiện cuộc thay đổi cho cuộc đời mình, đừng sống trong các thói quen tội lỗi bấy lâu. Hãy can đảm đứng lên để tự sửa chữa mình trong ơn thánh của Chúa, hãy dứt khoát với tội lỗi, hãy dứt khoát với quá khứ để bắt đầu làm lại cuộc đời.

“AI CÓ TAI ĐỂ NGHE THÌ HÃY NGHE”

Đó là kiểu nói Chúa Giêsu thường dùng để mời gọi mọi người hãy lắng nghe lời Ngài nói. Ngài mời gọi tất cả mọi người vì ai cũng có tai cả. Nhưng vấn đề là ta có tai để nghe không, hay là bịt tai lại không chịu nghe Lời Chúa mà dùng cái tai để nghe những lời vô bổ, những lời thóa mạ người khác.

Chúa Giêsu đã giải thích dụ ngôn Cỏ lùng quá rõ ràng, vấn đề là ta hãy nghe Chúa nói để có những quyết định thiết thực cho mình.

Lạy Chúa Giêsu, xin Chúa cho chúng con đừng chiều theo những cám dỗ, nhưng biết làm chủ lấy mình. Mỗi ngày con sẽ chú ý tập luyện một tính tốt và loại trừ tật xấu để trở nên con chiên gương mẫu, nên lúa tốt và có thể giúp cỏ lùng biến đổi thành lúa trong thửa ruộng của Ngài.

Amen.
_______________________________
Giuse Nguyễn Viết Tâm.