LỜI CHÚA CHÚA NHẬT VII THƯỜNG NIÊN NĂM A 2020 (23/02/2020) – (Mt 5, 38 - 48) – ĐỨC GIÊSU KIỆN TOÀN LUẬT MÔSÊ (tiếp theo)

“CÁC CON HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH CÁC CON”.

BÀI ĐỌC I: Lv 19, 1-2. 17-18

“Hãy yêu thương bạn hữu như chính mình”.

Trích sách Lêvi.

Chúa phán cùng Môsê rằng: “Ngươi hãy nói cho toàn thể cộng đồng con cái Israel: Các ngươi hãy nên thánh, vì Ta là Đấng Thánh, là Thiên Chúa các ngươi. Đừng giữ lòng thù ghét anh em, nhưng hãy răn bảo họ công khai, để khỏi mang tội vì họ. Đừng tìm báo oán, đừng nhớ lại lời mắng nhiếc của kẻ đồng hương. Hãy yêu thương các bạn hữu như chính mình. Ta là Chúa”.

Đó là lời Chúa.

ĐÁP CA: Tv 102, 1-2. 3-4. 8 và 10. 12-13.

Đáp: Chúa là Đấng từ bi và hay thương xót (c. 8a).

Xướng:

1) Linh hồn tôi ơi, hãy chúc tụng Chúa, và toàn thể con người tôi, hãy chúc tụng danh Người. Linh hồn tôi ơi, hãy chúc tụng Chúa, và chớ khá quên mọi ân huệ của Người. – Đáp.

2) Người đã tha thứ cho mọi điều sai lỗi, và chữa ngươi khỏi mọi tật nguyền. Người chuộc mạng ngươi khỏi chỗ vong thân, Người đội đầu ngươi bằng mão từ bi, ân sủng. – Đáp.

3) Chúa là Đấng từ bi và hay thương xót, chậm bất bình và hết sức khoan nhân. Người không xử với chúng tôi như chúng tôi đắc tội, và không trả đũa theo điều oan trái chúng tôi. – Đáp.

4) Cũng như từ đông sang tây xa vời vợi, Người đã ném tội lỗi xa khỏi chúng tôi. Cũng như người cha yêu thương con cái, Chúa yêu thương những ai kính sợ Người. – Đáp.

BÀI ĐỌC II: 1 Cr 3, 16-23

“Tất cả là của anh em, nhưng anh em thuộc về Đức Kitô, và Đức Kitô thuộc về Thiên Chúa”.

Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô.

Anh em thân mến, Anh em không biết anh em là đền thờ của Thiên Chúa và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em sao? Nếu ai xúc phạm tới đền thờ của Thiên Chúa, thì Thiên Chúa sẽ huỷ diệt người ấy. Vì đền thờ của Thiên Chúa là thánh, mà chính anh em là đền thờ ấy.

Đừng có ai lừa dối mình. Nếu có ai trong anh em cho mình là người khôn ngoan ở đời này, thì kẻ ấy hãy nên điên dại để được khôn ngoan: vì sự khôn ngoan của thế gian này là sự điên dại đối với Thiên Chúa, vì có lời chép rằng: “Chính Người bắt chợt những người khôn ngoan ngay trong xảo kế của họ”. Lại có lời khác rằng: “Chúa biết tư tưởng của những người khôn ngoan là hão huyền”. Vậy đừng có ai còn tự phô trương nơi loài người. Vì tất cả là của anh em, dù là Phaolô, hay Apollô, hoặc Kêpha, hoặc thế gian, sự sống hay sự chết, hoặc hiện tại hay tương lai. Tất cả là của anh em, nhưng anh em thuộc về Đức Kitô, và Đức Kitô thuộc về Thiên Chúa.

Đó là lời Chúa.

ALLELUIA: 1 Sm 3, 9

Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa đang lắng tai nghe; Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.

PHÚC ÂM: Mt 5, 38-48

“Các con hãy yêu thương thù địch các con”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe bảo: ‘Mắt đền mắt, răng đền răng’. Còn Thầy, Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác; trái lại, nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa. Và ai muốn kiện con để đoạt áo trong của con, thì hãy trao cho nó cả áo choàng nữa. Và ai bắt con đi một dặm, thì con hãy đi với nó hai dặm. Ai xin, thì con hãy cho. Ai muốn vay mượn, thì con đừng khước từ.

“Các con cũng đã nghe dạy rằng: ‘Hãy yêu thương tha nhân, và ghét thù địch’. Còn Thầy, Thầy bảo các con: Các con hãy yêu thương thù địch các con, hãy làm lành cho những kẻ ghét các con, và cầu nguyện cho những kẻ bắt bớ và vu khống các con, để các con nên con cái Cha các con ở trên trời, là Đấng làm cho mặt trời mọc lên trên người lành cũng như kẻ dữ, và cho mưa trên người công chính cũng như kẻ bất lương. Vì nếu các con yêu thương những kẻ yêu thương các con, thì còn có công gì? Nào những người thu thuế không làm như vậy ư? Và nếu các con chỉ chào hỏi anh em các con mà thôi, thì các con có làm gì hơn? Nào dân ngoại không làm như vậy sao? Vậy các con hãy nên trọn lành như Cha các con trên trời là Đấng trọn lành”.

Đó là lời Chúa.

_____________________________________

I/. BÀI SUY NIỆM (Mt 5, 38-48)

“CÁC CON HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH CÁC CON

Hôm nay Chúa nhật VII Thường niên năm A, chúng ta trở lại Chương 5 Phúc âm Matthêu để được nghe CHÚA GIÊSU KIỆN TOÀN LUẬT MÔSÊ (tiếp theo).

Trong Chúa nhật VI Thường niên vừa qua, ta đã được nghe Chúa kiện toàn một số luật Môsê, cụ thể:

+ ĐỪNG GIẬN GHÉT (Mt 5, 21 – 26)

+ CHỚ NGOẠI TÌNH (Mt 5, 27 – 30)

+ ĐỪNG LY DỊ (Mt 5, 31 – 32)

+ ĐỪNG THỀ THỐT (Mt 5, 33 – 37).

Trong Chúa nhật VII hôm nay, Chúa sẽ kiện toàn tiếp 2 luật quan trọng nữa, nó sẽ là cốt lõi cho luật Môsê (Cựu ước) và Tân ước, đó là:

+ CHỚ TRẢ THÙ (Mt 5, 38 – 42)

+ PHẢI YÊU KẺ THÙ (Mt 5, 43 – 48).

Gọi nó là luật cốt lõi vì YÊU THƯƠNG chính là nền tảng của luật Chúa (Tân ước).

A/.CHỚ TRẢ THÙ:

Mở đầu Bài Tin mừng, Matthêu viết:

“Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Các con đã nghe bảo: ‘Mắt đền mắt, răng đền răng’. Còn Thầy, Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác; trái lại, nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa”.

CÁC CON ĐÃ NGHE BẢO: ‘MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG’.

Cụm từ “CÁC CON ĐÃ NGHE BẢO” ý ám chỉ Luật Môsê.

“’MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG”, có nghĩa luật Môsê cho phép trả thù. Nhưng chỉ trả thù trong một mức độ cho phép, có giới hạn, tức trả thù tương xứng với những gì kẻ thù đã gây ra cho mình.

Rõ ràng Luật Môsê cho phép Báo thù. Nhưng BÁO THÙ TRONG MỘT GIỚI HẠN NHẤT ĐỊNH chứ không được báo thù tràn lan theo lòng thù hận của mình, chỉ trả thù tương xứng với những gì mình bị thiệt hại, chứ không được vượt qua mức đó.

Luật này được ghi rõ trong Sách Xuất hành:

Luật Báo thù của người Do Thái quy định như sau: “Nếu có nguy cơ tính mạng, thì ngươi phải lấy mạng đền mạng, mắt đền mắt, răng đền răng, tay đền tay, chân đền chân, bỏng đền bỏng, bầm đền bầm, sưng đền sưng” (Xh 21, 23-25). Luật này có cái tên là Luật TALIONIS

LUẬT TALIONIS

là luật xưa nhất trên thế giới, được tìm thấy trong Bộ Luật Hammurabi, khoảng 2250 BC. Luật này cũng được tìm thấy trong Cựu Ước ít là 3 lần (Xuất hành 21:23-25, Lev 24:19-20, Deut 19:21). Mấy điều quan trọng về Luật này cần lưu ý:

(1) Nó ngăn cấm việc gia tăng báo thù;

(2) Nó được thi hành bởi quan án và ngăn cấm việc báo thù cá nhân;

(3) Nó không được thi hành theo nghĩa đen, nhưng được tính bằng tiền bồi thường; và

(4) nó không phải là tất cả Luật của Cựu Ước, vì vẫn còn những luật yêu thương và tha thứ (Lev 19:18, Pro 25:21, Lam 3:30).

Sự tương xứng này có ý tránh sự báo thù quá mức của người này đối với người kia, vì tự bản thân luật đã định ra một giới hạn cho phép. Như vậy, phải công bằng mà nói, Luật Báo thù của người Do Thái là một luật rất tiến bộ, so với thời chưa có luật và so với các dân tộc xung quanh, tức chỉ cho phép trả thù có giới hạn.

Ta thấy rõ, mặc dù luật này có ưu điểm, nhưng nó lại chứa đầy nhược điểm.

Luật “Mắt đền mắt, răng đền răng” có khuynh hướng chiều theo bản tính tự nhiên của con người.

Tuy nhiên, chính vì con người muốn sống theo khuynh hướng tự nhiên, nên thế giới hôm nay mới không ngớt chiến tranh và đau khổ.

ĐÁNH PHỦ ĐẦU:

Đó là lối lý luận của kẻ mạnh.

Đánh phủ đầu là đánh trước khi người kia kịp đánh mình. Trên thế giới mỗi ngày có bao vụ sát nhân chỉ vì một chút oán hờn.

Như ta thấy điển hình trong chiến tranh giữa Israen và Palestin hiện nay. Cứ mỗi lần có trái rocket của nhóm Hồi giáo Hamas bắn vào lãnh thổ Israen là y như rằng sau đó có cuộc dội bom dữ dội của Israen xuống cao nguyên Golan đáp lại, tuy có lúc đi quá một chút.

Vì thế cuộc chiến giữa Israen và Palestin là cuộc chiến không có hồi kết và nó cứ dai dẳng mặc dù có đã bao cuộc dàn xếp của các nước lớn, gây ra biết bao sự thiệt hại nhân mạng và vật chất của cả hai bên.

Như vậy ta thấy Luật “MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG” mặc dù là luật tiến bộ trong Cựu ước, nó ngăn ngừa sự trả thù quá mức và phải giới hạn bởi sự thiệt hại của mình.

Chúa Giêsu đã kiện toàn luật này như sau. Matthêu viết:

“Còn Thầy, Thầy bảo các con: đừng chống cự lại với kẻ hung ác; trái lại, nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa. Và ai muốn kiện con để đoạt áo trong của con, thì hãy trao cho nó cả áo choàng nữa.

“ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”

Không những không được báo thù mà còn phải làm ngược lại.

“Đừng chống lại với kẻ ác được hiểu theo cả 2 nghĩa:

1/. Bây giờ mình không đủ khả năng và đủ lực để chống lại.

Trong trường hợp này, Chúa muốn người môn đệ phải loại bỏ ngay từ trong suy nghĩ sự báo thù, vì rất có thể sau này mình có điều kiện thì việc báo thù sẽ xảy ra.

Như vậy ngay từ lúc mình đang yếu thế, không làm gì được, cũng phải dẹp bỏ ngay ý nghĩ báo thù để nó không được manh nha lớn lên trong suy nghĩ và ước muốn.

Người ta thường nói: “Quân tử trả thù 10 năm vẫn chưa muộn”, đã nói lên ý chí và mong muốn báo thù mà bây giờ mình chưa thực hiện được nên nén lòng ẩn mình chờ thời, đợi sau này có dịp thuận tiện.

Chính vì ý nghĩ đó mà giữa con người với nhau không bao giờ có hòa bình thật sự, họ chỉ sống bằng mặt chứ không bằng lòng.

2/. Bây giờ mình có đủ điều kiện trả thù, thì càng không được trả thù.

Nhiều người nghĩ rằng: lời khuyên này của Chúa Giêsu cổ võ cho sự hèn nhát, yếu đuối và cam chịu. Họ cổ võ cho sự công bằng. Có thù thì phải trả, và chỉ cần trả đến mức giới hạn “ Mằt đền mắt, răng đền răng” là công bằng rồi.

Nhưng những người này đã lầm, vì Lời giáo huấn của Chúa Giêsu đề cao và cổ võ thái độ sống anh hùng. Chỉ có những ai sống anh hùng, mạnh mẽ, họ mới thắng nổi cái khuynh hướng của loài súc vật, mới vượt thắng được bản năng tự nhiên.

Còn nói về sự công bằng. Chúa muốn dạy cho các môn đệ bài học: Muốn đạt đến công bằng thì phải sống vượt quá sự công bằng. Ai chỉ dừng lại ở mức công bằng thì người đó không bao giờ có sự công bằng, mà chỉ là một kẻ ác.

Vì thế chúa Giêsu dạy: “ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

Chúa còn muốn đẩy sự kiện toàn luật này lên một mức cao hơn nữa, có nghĩa đi đến cùng khi Ngài đề ra các giải pháp cụ thể:

“nếu ai vả má bên phải của con, thì hãy đưa má bên kia cho nó nữa. Và ai muốn kiện con để đoạt áo trong của con, thì hãy trao cho nó cả áo choàng nữa. Và ai bắt con đi một dặm, thì con hãy đi với nó hai dặm. Ai xin, thì con hãy cho. Ai muốn vay mượn, thì con đừng khước từ”.

B/. PHẢI YÊU KẺ THÙ:

Đây chính là đỉnh cao của việc kiện toàn Luật Môsê.

Luật “CHỚ BÁO THÙ” chỉ là mặt TIÊU CỰC của luật yêu thương. Nhưng chỉ bằng đó ta cũng thấy khó rồi, cần phải vượt qua bản năng súc vật của mình mới có thể thi hành được.

Nhưng luật “PHẢI YÊU KẺ THÙ” mới chính là mặt TÍCH CỰC của Luật yêu thương.

Luật “ CHỚ BÁO THÙ” mới chỉ đưa ta vượt qua bản năng của súc vật. Còn “LUẬT YÊU KẺ THÙ” mới thăng hoa chúng ta thành “CON CÁI CHÚA.

Vì như Chúa nói:

“để các con nên con cái Cha các con ở trên trời, là Đấng làm cho mặt trời mọc lên trên người lành cũng như kẻ dữ, và cho mưa trên người công chính cũng như kẻ bất lương”

“ĐỂ CÁC CON NÊN CON CÁI CHA CÁC CON Ở TRÊN TRỜI”.

“NÊN CON CÁI CHA”, là mục tiêu và lý tưởng của Kitô hữu qua mọi thời đại.

Tất cả những gì Chúa giáo huấn trong Chúa nhật VII thường niên hôm nay đều hướng đến lời mời gọi của Chúa: “CÁC CON HÃY NÊN THÁNH như Chúa là Đấng thánh. Đó là lời mời gọi của Chúa cũng là lời kết của Bài Tin mừng hôm nay:

“Vậy các con hãy nên trọn lành như Cha các con trên trời là Đấng trọn lành”.

Các Bài đọc trong Chúa nhật VII Thường niên năm A hôm nay đều xoay quanh chủ đề:

“CHÚNG TA HÃY NÊN THÁNH”

TRONG BÀI ĐỌC I Trích sách Lêvi, tác giả đưa ra lý do tại sao ta phải nên Thánh.

Lý do đó, theo Thiên Chúa: “VÌ TA LÀ ĐẤNG THÁNH”. Chính vì Thiên Chúa là Đấng Thánh do đó chúng ta phải nên thánh, có như vậy ta mới là con Thiên Chúa.

Nhưng thế nào là thánh?

Người ta thường hình dung vị thánh là một người khổ hạnh, xa lánh thế gian, chuyên chăm đọc kinh cầu nguyện… Và khi hình dung như thế, người ta rất ngưỡng mộ các thánh nhưng lại không thích làm thánh.

Bài đọc I không đưa ra quan niệm nên thánh xa lạ như vậy.

Một vị thánh phải là người rất người, quan trọng họ phải có một lối sống, cách cư xử cao hơn những gì tầm thường.

Tác giả đưa ra tiêu chuẩn nên thánh như sau:

“Đừng tìm báo oán, đừng nhớ lại lời mắng nhiếc của kẻ đồng hương. Hãy yêu thương các bạn hữu như chính mình”.

Như vậy thánh đâu phải là người xa lánh thế gian. Nếu xa lánh thế gian thì làm gì có chuyện báo oán, mắng nhiếc người khác.

Thánh vẫn là người sống trong thế gian, vẫn chung đụng với bao người khác kể cả người thân, kẻ thù, người xa lạ. Nhưng thánh chính là người yêu thương các bạn hữu như chính mình.

Mặc dù tiêu chuẩn như thế đã là cao đẹp, nhưng nó vẫn còn hạn chế. Hạn chế ở chỗ: YÊU THƯƠNG CÁC BẠN HỮU CHỨ KHÔNG PHẢI YÊU KẺ THÙ

Sang đến Bài Tin mừng Chúa Giêsu sẽ đưa tiêu chuẩn đó lên mức cao hơn.

TRONG BÀI ĐỌC II Trích thư thứ nhất của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Côrintô, Thánh Phaolô không nhắc tới đền thờ Giêrusalem, không nhắc đến luật cũ nữa. Tân Ước là thời đại mới, dân Chúa thực sự không nên thánh nhờ đền thờ hay lề luật. Họ nên thánh, vì họ là dân thánh (1Phêrô 2, 9) nhờ được tái sinh bởi nước và Thánh Thần.

Phaolô cho họ thấy: “Anh em là đền thờ Thiên Chúa, và Thánh Thần Thiên Chúa ngự trong anh em” Từ nay họ là chi thể thánh của Đức Kitô “Anh em thuộc về Đức Kitô, Đức Kitô thuộc về Thiên Chúa”

Thánh Phaolô cho ta biết, bản chất cốt yếu của thánh thiện, không nhờ đền thờ hoặc bất cứ ai dù là Phaolô… hay luật lệ, mà chỉ nhờ một mình Thiên Chúa: “Chính nhờ Người, với Người và trong Người” đã làm cho ta nên thánh.

TRONG BÀI TIN MỪNG theo thánh Matthêu, Chúa Giêsu đòi các môn đệ trở nên trọn lành như Cha trên trời là Đấng trọn lành bằng việc yêu thương, tha thứ, cầu nguyện và làm ơn cho kẻ thù.

Với vài dòng suy niệm ngắn ngủi trên. Chúng ta cùng nhau bước vào Bài Tin mừng:

_____________________________

II/. BÀI CHIA SẺ (Mt 5, 38-48)

“KHI ẤY, CHÚA GIÊSU PHÁN CÙNG CÁC MÔN ĐỆ RẰNG: “CÁC CON ĐÃ NGHE BẢO: ‘MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG’. CÒN THẦY, THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

Tiếp nối với Bài Tin mừng Chúa nhật VI Thường niên năm A (Mt 5, 17 – 37), Chúa Giêsu đã kiện toàn 4 luật của Môsê:

+ Đừng giận ghét.

+ Chớ giết người

+ Chớ ngoại tình.

+ Chớ bội thề.

Tin mừng Chúa nhật VII Thường niên năm A, Chúa Giêsu sẽ kiện toàn 2 luật nữa của Môsê:

+ Chớ trả thù.

+ Phải yêu kẻ thù.

Chúng ta sẽ gặp lại cái điệp khúc sau đây: “CÁC CON ĐÃ NGHE BẢO:….. CÒN THẦY, THẦY BẢO”.

Vế trước là luật cũ, Luật Môsê. Vế sau là luật mới, luật của Chúa Giêsu, kiện toàn luât cũ.

+ LUẬT MÔSÊ, LUẬT TALIONIS: “’MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG’”

Luật này được trích trong sách Lêvi ( Lev 19, 18). Đây là Luật rất đúng đắn trong việc bảo tồn dân tộc Do Thái (Israen).

Như ta biết: Sau khi Dân Israen được Thiên Chúa, qua trung gian Môsê, đưa ra khỏi Ai Cập, vượt Biển Đỏ để đến miền Đất Hứa. Dân phải lang thang trong sa mạc 40 năm, đi qua các làng mạc và thành phố. Đi qua nơi nào, người Do Thái cũng bị các dân tộc loại trừ và tiêu diệt, họ không có một mảnh đất cắm dùi, vì thế họ phải dùng vũ lực để chiếm lấy, như vậy Israen luôn có nhiều kẻ thù.

Trong Cựu Ước, dân Chúa là một dân nhỏ bé sống chung đụng với nhiều dân tộc đông và mạnh hơn với văn hóa riêng của họ; nên dân Chúa cần được tự vệ, để bảo vệ mình bằng những điều luật cần thiết. Những luật của Cựu Ước trong việc báo thù có giới hạn nhất định, Luật này theo như lúc bấy giờ đã là một bước tiến văn minh so với trước khi có luật.

LUẬT TRẢ THÙ CÓ GIỚI HẠN:

Tại sao nói: Luật ‘MẮT ĐỀN MẮT, RĂNG ĐỀN RĂNG’ có một giới hạn nhất định?

thưa vì ta chỉ được trả thù bằng hoặc ít hơn những gì kẻ thù đã gây cho mình, không được trả thù nhiều hơn.

Nếu kẻ thù lấy của ta một con mắt hay một chiếc răng thì ta chỉ được quyền lấy lại kẻ thù một con mắt, một chiếc răng, không được trả thù hơn.

Chính nhờ Luật trả thù có giới hạn này mà xã hội Do Thái đã hạn chế rất nhiều sự độc ác dã man của con người. Vì cứ theo lòng thù hận tự nhiên, con người rất dễ đi đến cùng trong sự tàn bạo. Không những chỉ trả thù một con mắt hay một chiếc răng mà con người còn muốn kẻ thù, vợ con của y phải chết nữa. Hận thù sẽ chồng chất và không có lối thoát.

Cần dùng ngay việc trả thù, như vậy quá đủ rồi.

“CÒN THẦY, THẦY BẢO CÁC CON: ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”.

Đây là luật Chúa Giêsu đưa ra, kiện toàn Luật Môsê.

“ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”, có nghĩa Chúa Giêsu nghiêm cấm việc trả thù.

Tại sao Chúa Giêsu lại nghiêm cấm việc trả thù?

Thưa Trả thù sẽ không đi đến đâu, càng làm cho thù hận khoét sâu hơn, không có lối thoát.

Nếu ta trả được thù, thì chính con cháu, người thân của kẻ thù lại trả thù chúng ta,… như vậy thù hận sẽ chồng chất.

Nếu ngưng lại, không trả thù thì sự thù hận sẽ tan biến. Thù hận không nên thắt mà nên cởi.

Câu Chúa Giêsu nói: “ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”, thật khó biết bao, không phải lúc nào cũng áp dụng được.

“TA ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI KẺ HUNG ÁC” để kẻ hung ác không trở thành hung ác hơn nữa, chứ không phải để biến ta thành nạn nhân, làm cái bia để cho kẻ hung ác mặc sức đánh đập, vì làm như vậy là ta đang dung túng cho sự hung ác đó và làm cho kẻ hung ác đắc thắng, càng lún sâu vào sự hung ác.

“ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC” để biến kẻ hung ác thành người bạn, đó là mục đích Chúa Giêsu muốn nhắm đến. Vì một khi sự thù hận chấm dứt thì lúc đó chỉ còn tình bạn thôi.

“TRÁI LẠI, NẾU AI VẢ MÁ BÊN PHẢI CỦA CON, THÌ HÃY ĐƯA MÁ BÊN KIA CHO NÓ NỮA. VÀ AI MUỐN KIỆN CON ĐỂ ĐOẠT ÁO TRONG CỦA CON, THÌ HÃY TRAO CHO NÓ CẢ ÁO CHOÀNG NỮA. VÀ AI BẮT CON ĐI MỘT DẶM, THÌ CON HÃY ĐI VỚI NÓ HAI DẶM. AI XIN, THÌ CON HÃY CHO. AI MUỐN VAY MƯỢN, THÌ CON ĐỪNG KHƯỚC TỪ”

Từ nguyên tắc chung “ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”. Chúa Giêsu đã đưa ra một loạt việc làm cụ thể:

“NẾU AI VẢ MÁ BÊN PHẢI CỦA CON, THÌ HÃY ĐƯA MÁ BÊN KIA CHO NÓ NỮA”

Vì là kẻ hung ác, nếu có xảy ra vả má thì họ muốn vả cả má bên phải lẫn bên trái.

Ta cần để ý một chút câu Chúa nói:

Thường người ta chỉ vả má bên trái của người kia, cái vả đó sẽ rất đau vì thuận tay phải. Người vả dùng tay phái để vả má bên trái của người kia, người đối diện.

Còn khi vả má bên phải, người vả sẽ dùng mu bàn tay phải hay dùng tay trái, cái vả này sẽ không đau, vì trái tay, nhưng lại mang sự nhục nhã.

Câu Chúa nói: “NẾU AI VẢ MÁ BÊN PHẢI CỦA CON”, tức sau khi bị nhục nhã ê chề, THÌ HÃY ĐƯA MÁ BÊN KIA CHO NÓ NỮA” để hứng chịu một cái tát nảy lửa, đau thật sự.

Chính Chúa Giêsu sẽ đưa ra một lối giải thích hay nhất về câu nói của Ngài: đó là khi bị tên đầy tớ vả mặt, Ngài đã chẳng đưa má kia, song nghiêm nghị hỏi nó: “Nếu Ta đã nói không phải, thì hãy làm chứng không phải chỗ nào: còn nếu là phải, sao lại đánh Ta?” (Ga 18, 23).

Hãy phân biệt rõ: một đàng là mệnh lệnh, có giá trị đối với mọi người và cho mọi hoàn cảnh, đàng kia là một ví dụ cố ý phóng đại mà chẳng xét đến các điều kiện cụ thể hằng biến đổi luôn. Chúa Giêsu muốn công bố một lý tưởng, chứ không ban hành một đạo luật.

“VÀ AI MUỐN KIỆN CON ĐỂ ĐOẠT ÁO TRONG CỦA CON, THÌ HÃY TRAO CHO NÓ CẢ ÁO CHOÀNG NỮA”.

Đối với người Do Thái, chiếc áo ngoài rất quan trọng vì nó là áo phòng thân che chở cái giá rét khi đêm về. Cho dù người kia có nợ nần thế nào thì cũng không được xiết nợ chiếc áo ngoài, phải để cho họ con đường sống.

Chúa lại dạy: “VÀ AI MUỐN KIỆN CON ĐỂ ĐOẠT ÁO TRONG CỦA CON, THÌ HÃY TRAO CHO NÓ CẢ ÁO CHOÀNG NỮA”. Có nghĩa người ta chỉ kiện lấy chiếc áo trong thôi, nhưng với tinh thần “ĐỪNG CHỐNG CỰ LẠI VỚI KẺ HUNG ÁC”. Chúa muốn người môn đệ Chúa trao cho kẻ ác cả chiếc áo ngoài nữa.

Lời dạy của Chúa vẫn có tính lý tưởng. Đã là lý tưởng thì rất khó thực hiện.

“VÀ AI BẮT CON ĐI MỘT DẶM, THÌ CON HÃY ĐI VỚI NÓ HAI DẶM. AI XIN, THÌ CON HÃY CHO. AI MUỐN VAY MƯỢN, THÌ CON ĐỪNG KHƯỚC TỪ”.

Nước Do Thái thời Chúa Giêsu bị Rôma đô hộ. Lính Rôma có quyền bắt bất cứ người Do Thái nào gặp trên đường khuân vác đồ đạc cho họ và không ai được từ chối. Vì thế khi gặp lính Rôma, dân Do Thái nên tránh xa kẻo gặp xui xẻo

Một ví dụ cụ thể: Trong cuộc thương khó của Chúa Giêsu, lính La Mã đã bắt ông Simon đang trên đường về nhà vác đỡ thập giá cho Chúa Giêsu.

Trong trường hợp này Chúa Giêsu dạy: “AI BẮT CON ĐI MỘT DẶM, THÌ CON HÃY ĐI VỚI NÓ HAI DẶM”.

“AI XIN, THÌ CON HÃY CHO. AI MUỐN VAY MƯỢN, THÌ CON ĐỪNG KHƯỚC TỪ”

“Ai xin… ai muốn vay”: Lời khuyên gồm hai xác ngôn song song- hầu như đồng nghĩa: việc cho vay mượn thường tương đương với việc bố thí. “Cho đồng loại vay là làm việc từ thiện”, (Hc 29, 1) khẳng định thế.

Giữa người Do thái với nhau, cho vay không được ăn lời (Xh 22, 24; Lv 25, 35- 37; Đnl 15, 7- 11; 23, 20-21 tất cả các bản văn này đều quy chiếu về các “anh em” Do thái và đến hưu niên (année sabbatique) thì mọi nợ nần và vay mượn đều được tha ít nhất trên lý thuyết (Đnl 15). Làm thế là vì Israel muốn mãi mãi là một dân tộc sống tình anh em.

Ở đây hình như Chúa Giêsu muốn nới rộng luật ấy theo nghĩa Ngài yêu cầu hãy cho vay bất cứ ai xin vay, mà đừng để ý đến chủng tộc hay tôn giáo của họ. Gia đình Israel phải mở rộng cửa nhà mình cho tất cả mọi người.

Nhưng lời Chúa không được hiểu theo nghĩa đen, vì xã hội hôm nay đã xảy ra vô số vụ “quịt nợ”. Chúa Giêsu muốn những ai có điều kiện, khá giả hãy mở rộng lòng mình trước những nhu cầu có thật của anh em, giúp họ vượt qua cuộc sống khó khăn để sống cho ra con người. Nhưng cần phải thật tỉnh táo trước những vụ lừa gạt.

“CÁC CON CŨNG ĐÃ NGHE DẠY RẰNG: ‘HÃY YÊU THƯƠNG THA NHÂN, VÀ GHÉT THÙ ĐỊCH’. CÒN THẦY, THẦY BẢO CÁC CON: CÁC CON HÃY YÊU THƯƠNG THÙ ĐỊCH CÁC CON, HÃY LÀM LÀNH CHO NHỮNG KẺ GHÉT CÁC CON, VÀ CẦU NGUYỆN CHO NHỮNG KẺ BẮT BỚ VÀ VU KHỐNG CÁC CON, ĐỂ CÁC CON NÊN CON CÁI CHA CÁC CON Ở TRÊN TRỜI, LÀ ĐẤNG LÀM CHO MẶT TRỜI MỌC LÊN TRÊN NGƯỜI LÀNH CŨNG NHƯ KẺ DỮ, VÀ CHO MƯA TRÊN NGƯỜI CÔNG CHÍNH CŨNG NHƯ KẺ BẤT LƯƠNG.

Luật cuối cùng Chúa Giêu muốn kiện toàn đó là: HÃY YÊU THƯƠNG KẺ THÙ.

Có thể nói đây là luật cao nhất về yêu thương

TÌNH YÊU ĐỐI VỚI KẺ THÙ:

Tình yêu đối với kẻ thù, Nó khác hẳn với tình yêu đối với người thân.

Tình yêu đối với người thân, đó là thứ tình yêu tự nhiên, con người dễ chấp nhận, như tình yêu đối với người bạn đời, tình yêu với cha mẹ, con cái, anh em trong nhà, họ hàng thân thuộc,…

Còn tình yêu đối với kẻ thù là tình yêu đòi hỏi cả ý chí lẫn lý trí, nó không phải tình yêu tự nhiên, phải cố gắng nỗ lực mới có thể yêu kẻ thù của mình.

Trong tiếng Hy Lạp, có 3 động từ “yêu” chỉ 3 bình diện khác nhau:

(1) Erein: Tình yêu tự nhiên dành cho người mình yêu.

(2) Philein: Cũng là tình yêu tự nhiên dành cho người thân trong gia đình.

(3) Agapan: Tình yêu Thiên Chúa. Từ này chỉ được dùng trong khuôn khổ của Kitô giáo.

Như vậy, từ xưa đến nay, người ta chỉ dùng một trong hai động từ: Erein và Philein, tức chỉ yêu bằng với tình yêu tự nhiên, yêu người mình thích và yêu người thân trong gia đình. Còn kẻ thù không thể yêu bằng tình yêu tự nhiên được.

Từ Agapan chỉ xuất hiện khi Đức Giêsu dạy các môn đệ của Ngài phải yêu thương kẻ thù, Chúa Giêsu không dạy chúng ta yêu kẻ thù bằng một tình yêu tự nhiên, tức dùng trái tim yêu người mình yêu, nhưng Ngài dạy chúng ta phải yêu kẻ thù bằng với Tình yêu Thiên Chúa, tức con người phải dùng tới ý muốn của mình, nó là một thỏa thuận giữa lý trí và lòng muốn.

AGAPAN (Tình yêu kẻ thù trong Kitô giáo) được định nghĩa thế nào?

Đức Giêsu đã liệt kê ra các thể hiện cụ thể của nó:

– Làm ơn cho kẻ ghét anh em;

– Chúc lành cho kẻ nguyền rủa anh em;

– Cầu nguyện cho kẻ vu khống anh em;

– Ai vả anh má bên này, thì hãy giơ cả má bên kia nữa;

– Ai đoạt áo ngoài của anh, thì cũng đừng cản nó lấy áo trong;

– Ai xin, thì hãy cho, ai lấy cái gì của anh, thì đừng đòi lại.

Không như Bài Đọc I Thiên Chúa đòi ta phải nên thánh vì Ngài là Đấng Thánh.

Trong Bài Tin mừng này, Chúa Giêsu dạy ta phải yêu thương kẻ thù vì ĐỂ CÁC CON NÊN CON CÁI CHA CÁC CON Ở TRÊN TRỜI.

Chúa Cha trên trời mà Chúa Giêsu muốn mạc khải cho ta: “NGÀI LÀ ĐẤNG LÀM CHO MẶT TRỜI MỌC LÊN TRÊN NGƯỜI LÀNH CŨNG NHƯ KẺ DỮ, VÀ CHO MƯA TRÊN NGƯỜI CÔNG CHÍNH CŨNG NHƯ KẺ BẤT LƯƠNG.

Như vậy Chúa Giêsu khẳng định cách mạnh mẽ: Nếu ta không yêu thương kẻ thù thì ta không thể nào là con cái Cha trên trời, vì con nhà tông, không giống lông cũng giống cánh. Chúa Cha yêu thương hết mọi người, yêu cả người tốt lẫn kẻ xấu. Ngài vẫn cho mặt trời mọc lên cho mọi người mà không phân biệt một ai. Vậy nếu ta không yêu thương kẻ thù thì làm sao giống Cha trên trời được!

VÌ NẾU CÁC CON YÊU THƯƠNG NHỮNG KẺ YÊU THƯƠNG CÁC CON, THÌ CÒN CÓ CÔNG GÌ? NÀO NHỮNG NGƯỜI THU THUẾ KHÔNG LÀM NHƯ VẬY Ư? VÀ NẾU CÁC CON CHỈ CHÀO HỎI ANH EM CÁC CON MÀ THÔI, THÌ CÁC CON CÓ LÀM GÌ HƠN? NÀO DÂN NGOẠI KHÔNG LÀM NHƯ VẬY SAO?

Chúa Giêsu đưa ra lý luận rất thuyết phục, nếu ta không yêu thương kẻ thù, thì ta cũng chẳng khác gì người tội lỗi (người thu thuế), ta chẳng hơn gì họ. Mặc dù tình yêu kẻ thù nó đòi hỏi cả ý chí lẫn lý trí rất khó thực hiện, vì nó luôn đi ngược lại những gì là tự nhiên, song nó là lý tưởng để con cái Chúa hướng đến.

Một khi được gọi là lý tưởng, nó luôn khó và có khi cả cuộc đời ta chưa thể đạt được, nhưng ta vẫn được mời gọi để sống tình yêu ấy.

Nietzsche (Nít-chơ), một triết gia người Đức, đã gọi nhân đức hiền lành của Ki-tô giáo là hành động của những người hèn kém.

Theo bản tính tự nhiên, người ta dễ dàng niềm nở với người có thiện cảm với mình mà không cần một cố gắng nào; Đức Giê-su bảo những kẻ tội lỗi cũng làm được như thế.

Nhưng sẽ không dễ chút nào khi phải nhoẻn miệng cười thân ái với người mình không hy vọng gì được chào đáp lại hay phải tha thứ cho một người đã cho mình thấm thía kinh nghiệm “làm ơn mắc oán”.

VẬY CÁC CON HÃY NÊN TRỌN LÀNH NHƯ CHA CÁC CON TRÊN TRỜI LÀ ĐẤNG TRỌN LÀNH”.

Nếu trong Bài đọc I Thiên Chúa mời ta phải nên Thánh vì Ngài là Đấng thánh.

Ở đây Chúa Giêsu mời gọi ta hãy nên trọn lành như Cha các con trên trời là Đấng trọn lành. Cha trên trời luôn là nguyên nhân và cùng đích cho cuộc đời của ta, Ngài luôn là mẫu gương cho cuộc sống của ta.

Lạy Chúa, chúng con biết rằng yêu thương kẻ thù là một điều rất khó vì nó đi ngược lại với bản tính của chúng con, những con người yêu đuối tội lỗi. Xin ban cho chúng con thêm sức mạnh, lòng can đảm và vị tha để chúng con sống đúng theo lời Chúa dạy là yêu thương và tha thứ cho những người giận ghét chúng con.

Amen.

________________________________

Giuse Vĩnh Tâm.

LỜI CHÚA CHÚA NHẬT VII THƯỜNG NIÊN NĂM A 2020 (23/02/2020) – (Mt 5, 38 – 48) – ĐỨC GIÊSU KIỆN TOÀN LUẬT MÔSÊ (tiếp theo)