Lịch sử ngành truy�n thông của Tòa Thánh và động thái mới của �ức Phanxicô

Nhà báo kỳ cựu chuyên viết v� Vatican, Andrea Gagliarducci, vừa có một bài giá trị nói v� lịch sử ngành truy�n thông của Tòa Thánh và động thái mới đây của �ức Phanxicô (http://www.mondayvatican.com/vatican/pope-francis-a-new-model-for-vatican-communication).

Theo nhà báo này, các việc bổ nhiệm Ông Matteo Bruni làm Giám �ốc Phòng Báo Chí và hai Ông Alessandro Gisotti và Sergio Centofanti làm phó giám đốc xã luận của Bộ Truy�n Thông cho thấy ngành truy�n thông của Tòa Thánh đã diễn biến ra sao.

Trong Pastor Bonus (Mục tử Nhân lành), là tông hiến, cho đến nay, quy định các chức năng và nhiệm vụ của các bộ sở của Giáo Tri�u, Văn phòng Báo chí Tòa thánh được liên kết trực tiếp với Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh. Tin tức cho các bản tin hàng ngày, hướng dẫn v� việc tin tức nào sẽ được cung cấp, các hướng dẫn v� quản trị tin tức, tất cả đ�u xuất phát từ Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh. Giám đốc của Văn phòng Báo chí được kêu g�i lên khuôn thông tin này và truy�n đạt nó.

Do đó, Văn phòng Báo chí Tòa thánh không chỉ là một văn phòng báo chí. Nó cũng hoạt động như một văn phòng truy�n thông, và là trung gian giữa “cung điện� và các phương tiện truy�n thông.

Vai trò của Văn phòng Báo chí Tòa thánh là một phần của một kế sách toàn diện hơn: Tòa thánh có một loạt các phương tiện truy�n thông, tất cả đ�u độc lập, được giao cho nhiệm vụ cung cấp một viễn ảnh tin tức bao quát hơn nhìn theo quan điểm của Giáo hội.

Tá»� L’Osservatore Romano, tá»� báo của Tòa thánh, cuối cùng, được hạ sinh để bảo vệ Tòa thánh khá»�i những gì Ä�ức Piô IX gá»�i là “cuá»™c tấn công vào sá»± thậtâ€� – nghÄ©a là sá»± thao túng lịch sá»­ Ä‘i kèm vá»›i VÆ°Æ¡ng quốc Savoy trong mÆ°u toan sát nhập Lãnh địa Giáo hoàng.

�ài phát thanh Vatican được thành lập bởi nhà phát minh ra truy�n thanh, Guglielmo Marconi, và được thiết kế như một công cụ để truy�n bá viễn kiến của �ức Giáo Hoàng và Tòa thánh cho thế giới.

Cả hai công cụ đ�u rất quan tr�ng th�i chủ nghĩa phát xít ở � và trong Thế chiến thứ hai. Tòa Thánh đã có thể cung cấp một viễn kiến sáng suốt và có thực chất v� cuộc chiến nh� Osservatore Romano, một t� báo đã có thể vượt qua các bản tin chính thức của �.
�ức Piô XII đã phát động qua đài phát thanh các thông điệp hòa bình của ngài, các thông điệp hiện vẫn đang làm sáng t� nhi�u thách thức của th�i đại.

Cả �ài Vatican lẫn t� báo đ�u là những công cụ liên kết với Tòa thánh, nằm trong lãnh thổ Vatican. Cả Văn phòng Báo chí cũng nằm trong lãnh thổ Vatican. Thực ra, ban đầu, nó là một văn phòng báo chí liên kết với Osservatore Romano, nơi các nhà báo đưa tin v� Vatican có thể nhận được các bản tin và thông tin.

Nghịch lý thay, Công đồng Vatican II đã thay đổi m�i thứ. Các phương tiện truy�n thông đã nhảy vào cuộc thảo luận của Công đồng và cố gắng giải quyết và chỉ đạo một số quyết định của các Nghị phụ. �ức Phaolô VI hiểu được sự nguy hiểm. Ngài quyết định chuyển Văn phòng Báo chí ra ngoài tư�ng thành Vatican, và đưa ra nhi�u bộ máy l�c lựa truy�n thông, trong khi vẫn để đài phát thanh và t� báo tự do phát biểu.

Sau Công đồng Vatican II, tác động mới của ngành truy�n thông xã hội dẫn đến một văn phòng mà sau đó trở thành một Hội đồng Giáo hoàng, nghĩa là một loại thánh bộ ở Giáo Tri�u. �ài phát thanh bắt đầu phát sóng từ Palazzo Pio, bên ngoài Bức tư�ng Vatican, trong khi các tòa nhà lịch sử của nó bị b� lại bên trong các bức tư�ng này.

Do đó, các phương tiện truy�n thông của Vatican phần nào vẫn liên kết với lãnh thổ nh� bé của Thị Quốc, một ngôi làng đã mang xác thịt lại cho linh hồn của Tòa Thánh.

Quyết định nối kết Văn phòng Báo chí Tòa thánh với Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh ra đ�i từ lý do này. Bộ Truy�n thông mới đã thay đổi m�i thứ, vì nhi�u lý do.

Trước hết, tất cả các cơ quan truy�n thông của Vatican đã được thống nhất, để có sự phối hợp đáng kể v� nội dung. Các nội dung cũng đã được thống nhất. Từng bước, hướng xã luận đã chiếm ưu thế hơn việc quản trị thông tin. �ược củng cố với việc bổ nhiệm Alessandro Gisotti và Sergio Centofantias làm phó giám đốc xã luận, hướng xã luận sẽ là nơi khởi đầu của tất cả các hoạt động truy�n thông của Vatican.

NhÆ° thế, Bá»™ Truyá»�n thông của Vatican sẽ là ngÆ°á»�i sẽ quản trị thông tin, trong khi Phủ Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh – nÆ¡i các bản tin và thông tin chính thức phát xuất – mất trá»�ng lượng vá»� phÆ°Æ¡ng diện truyá»�n thông. Má»™t Ä‘iá»�u gì đó bị mất vá»� phía báo chí; má»™t Ä‘iá»�u gì đó đạt được vá»� phía truyá»�n thông định chế.

Biểu tượng của sự thay đổi này là quyết định di chuyển tất cả các phương tiện truy�n thông của Vatican ra ngoài lãnh thổ của Thị quốc Vatican. Bắt đầu từ năm tới, các văn phòng của đài phát thanh, truy�n hình và báo chí của Vatican sẽ được đặt tại Palazzo Pio, tại trụ sở của �ài phát thanh Vatican. Chỉ có bộ phận hành chánh là được giữ lại trong các bức tư�ng của Vatican.

Gần như có một cảm thức rằng đi�u này có nghĩa là một sự chuyển tiếp để bước sang một ngành truy�n thông chuyên nghiệp và và có tính định chế hơn, mặc dù là một ngành truy�n thông ít liên kết với Tòa Thánh hơn. �ể có cái nhìn xa hơn, ngư�i ta có thể đ�c trong đó thấy việc �ức Giáo Hoàng Phanxicô thích các các khu ngoại vi hơn là trung tâm. L’Osservatore Romano và ấn bản tiếng � của nó đang dành nhi�u không gian hơn cho các tin tức phát xuất từ Giáo hội ở các vùng ngoại vi. Các thông điệp của �ức Giáo Hoàng Phanxicô trong các biến cố hoặc lễ kỷ niệm được phát hành bởi các Giáo hội địa phương hoặc bởi các phương tiện truy�n thông của Vatican, nhưng chúng không xuất hiện trong các bản tin chính thức của Văn phòng Báo chí Tòa Thánh.

Các bá»™ phận truyá»�n thông của Vatican cân bằng Ä‘á»™ng thái này bằng cách nâng cao địa vị của tiếng Latinh – hiện đã có chÆ°Æ¡ng trình phát sóng hàng tuần bằng tiếng Latinh – để hiển thị lịch sá»­ của Tòa thánh và tính đặc thù của nó.

Gagliarducci nhận định rằng đây có thể là mô hình truy�n thông mới cho Tòa Thánh, một mô hình cũng xuất phát từ nhu cầu hợp lý hóa bộ phận truy�n thông. Tuy nhiên, mô hình này không nhằm chứng minh rằng chỉ đến nay, Tòa Thánh mới mở ra với thế giới: Tòa Thánh luôn luôn làm đi�u đó. Thay vào đó, Tòa Thánh muốn cho thấy việc mình từ b� viễn cảnh Vatican. Viễn cảnh này có nhi�u lý do để hiện hữu. Bây gi�, nó có nguy cơ bị lãng quên.

Viet Catholic