ÄTC bà y tá» láºp trưá»ng trên đây trong buổi cầu nguyện chiá»u thứ tư, 3-10-2018 tại Há»™i trưá»ng Thượng HÄGM ở ná»™i thà nh Vatican. Hiện diện trong phiên há»p từ lúc 16 giá» 30 có 250 nghị phụ và 40 dá»± thÃnh viên.
 Huấn từ cá»§a ÄTC
 Lên tiếng sau kinh giá» 9 và lá»i chà o mừng cá»§a ÄHY Louis Sako, Thượng Phụ, Công Giáo Canđê bên Irak, Chá»§ tịch theo lượt cá»§a phiên há»p, ÄTC đã Ä‘á»c bà i dụ dà i 20 phút, đỠra hướng Ä‘i cho Thượng HÄGM hiện nay vá» giá»›i trẻ. Hướng Ä‘i nà y có thể tóm tắt trong 3 từ mÆ¡ ước, hy vá»ng và những chân trá»i mở rá»™ng. Cụ thể ngà i yêu cầu các nghị phụ hãy can đảm nói thẳng trong tinh thần tá»± do, lắng nghe ngưá»i khác, thá»±c hà nh sá»± phân định, vượt thắng những thà nh kiến, tuyệt đối tránh xu hướng giáo sÄ© trị, thái độ tá»± mãn, tá»± phụ, tương quan đúng đắn giữa già và trẻ, là m tươi nở hy vá»ng. Có má»™t Ä‘iá»u rất cụ thể, đó là , ÄTC yêu cầu: cứ sau 5 bà i phát biểu thì má»i ngưá»i ngưng, im lặng trong 3 phút để suy tư vá» những gì đã nghe.
 Can đảm chia sẻ, thà nh tháºt phê bình
 ÄTC nói: â€Thượng HÄGM chúng ta Ä‘ang sống là má»™t thá»i Ä‘iểm chia sẻ. Vì thế, và o đầu tiến trình Thượng HÄGM nà y, tôi muốn má»i gá»i tất cả hãy can đảm nói, parresia, nói ngay nói thẳng, nghÄ©a là liên kết tá»± do, sá»± tháºt và bác ái. Chỉ có đối thoại má»›i là m cho chúng ta tăng trưởng. Má»™t sá»± phê bình thà nh tháºt và trong sáng là điá»u xây dá»±ng và trợ giúp, trong khi những chuyện tầm phà o vô Ãch, những tin đồn đại, nói xấu hoặc thà nh kiến thì không giúp Ãch gì.
 Khiêm tốn lắng nghe, đối thoại
 â€Tương ứng vá»›i việc can đảm nói lên ý kiến, phải có lòng khiêm tốn lắng nghe. Tôi đã nói vá»›i những ngưá»i trẻ trong tiá»n Thượng HÄGM rằng: â€Nếu các bạn nói Ä‘iá»u không là m tôi hà i lòng, thì tôi cà ng phải lắng nghe hÆ¡n, vì má»—i ngưá»i Ä‘á»u có quyá»n được lắng nghe, cÅ©ng như má»—i ngưá»i Ä‘á»u có quyá»n nóiâ€. Sá»± lắng nghe cởi mở nà y đòi phải có can đảm trong việc lên tiếng và nói thay cho bao nhiêu ngưá»i trẻ trên thế giá»›i không hiện diện. ChÃnh sá»± lắng nghe nà y mở ra môi trưá»ng đối thoại. Thượng HÄGM phải là má»™t việc thá»±c hà nh đối thoại, nhất là giữa những ngưá»i tham dá»±. Và thà nh quả đầu tiên cá»§a cuá»™c đối thoại nà y là má»—i ngưá»i cởi mở đối vá»›i sá»± má»›i mẻ, thay đổi ý kiến cá»§a mình nhá» những gì đã nghe ngưá»i khác. Äây là điá»u quan trá»ng đối vá»›i Thượng HÄGM. Nhiá»u ngưá»i trong các bạn đã chuẩn bị bà i tham luáºn trước khi đến đây, và tôi cám Æ¡n các bạn vì công việc nà y, – nhưng tôi má»i các bạn hãy tá»± do cứu xét những gì các bạn chuẩn bị như má»™t sÆ¡ thảo tạm thá»i, cởi mở đối vá»›i những bổ túc và thay đổi mà hà nh trình công nghị nà y có thể gợi ý cho má»—i ngưá»i. Chúng ta hãy cảm thấy tá»± do đón nháºn và hiểu ngưá»i khác và thay đổi những xác tÃn và láºp trưá»ng cá»§a chúng ta: đó là dấu hiệu má»™t sá»± trưởng thà nh lá»›n vá» mặt nhân bản và tinh thần.â€
 Thực hà nh phân định
 â€Thượng HÄGM là má»™t việc thá»±c hà nh cá»§a Giáo Há»™i vá» sá»± phân định. Nói thẳng thắn và cởi mở lắng nghe, đó là những thái độ căn bản để Thượng HÄGM trở thà nh má»™t tiến trình phân định. Phân định không phải là má»™t khẩu hiệu quảng cáo, cÅ©ng chẳng phải là má»™t kỹ năng tổ chức, hoặc là má»™t cái â€mốt†cá»§a triá»u đại giáo hoà ng nà y, nhưng là má»™t thái độ ná»™i tâm, ăn rá»… sâu trong má»™t hà nh vi đức tin. Phân định là phương pháp và đồng thá»i là mục Ä‘Ãch chúng ta nhắm tá»›i: nó dá»±a trên xác tÃn rằng Thiên Chúa Ä‘ang hoạt động trong lịch sá» thế giá»›i, trong các biến cố cá»§a cuá»™c sống, nÆ¡i những ngưá»i chúng ta gặp và há» nói vá»›i chúng ta. Vì thế, chúng ta được kêu gá»i đặt mình lắng nghe Ä‘iá»u Chúa Thánh Linh soi sáng cho chúng ta, theo những thể thức và trong đưá»ng hướng nhiá»u khi ta không lưá»ng trước được. Phân định cần không gian và thá»i gian. Vì thế, tôi qui định rằng trong các cuá»™c há»p, các phiên khoảng đại cÅ©ng như trong các cuá»™c há»p nhắm, cứ 5 bà i phát biểu thì giữ má»™t lúc thinh lặng, khoảng 3 phút, để má»—i ngưá»i chú ý đến âm hưởng những gì đã nghe gợi lên trong tâm hồn mình, để Ä‘i và o chiá»u sâu và lãnh há»™i những gì gây ấn tượng cho mình hÆ¡n cả. Sá»± chú ý ná»™i tâm nà y là chìa khóa để thá»±c hiện hánh trình nháºn thức, giải thÃch và chá»n lá»±a.
 Vượt lên trên thà nh kiến và quan niệm cố hữu
 â€Bước đầu tiên trong chiá»u hướng lắng nghe là giải thoát tâm trà chúng ta khá»i những thà nh kiến và những quan niệm cố hữu: khi chúng ta nghÄ© mình đã biết ngưá»i khác là ai và há» muốn gì thì chúng ta sẽ khó lắng nghe há» má»™t cách nghiêm túc. Những tương quan giữa các thế hệ là má»™t môi trưá»ng trong đó các thà nh kiến và những quan niệm cố hữu rất dá»… bám rá»… mà nhiá»u khi chúng ta không nháºn thấy.
 “Những ngưá»i trẻ bị cám dá»— coi những ngưá»i lá»›n là thứ lá»—i thá»i, còn những ngưá»i lá»›n thì bị cám dá»— coi ngưá»i trẻ là không có kinh nghiệm, biết ngưá»i trẻ là ai và nhất là há» cần phải sống và cư xá» thế nà o. Tất cả những Ä‘iá»u ấy có thể tạo nên má»™t chướng ngại lá»›n ngăn cảm đối thoại và cuá»™c gặp gỡ giữa các thế hệ. Phần lá»›n những ngưá»i hiện diện tại đây không thuá»™c thế hệ ngưá»i trẻ, vì thế Ä‘iá»u rõ rà ng là chúng ta phải để ý đến nguy cÆ¡ nói vá» ngưá»i trẻ theo những phân loại và khuôn mẫu nay không còn hợp thá»i nữa. Nếu chúng ta biết tránh nguy cÆ¡ đó, thì chúng ta sẽ góp phần là m cho sá»± liên minh giữa các thế hệ trở thà nh Ä‘iá»u có thể thá»±c hiện được.
Cám dá»— ngưá»i lá»›n cần vượt thắng
 â€Ngưá»i lá»›n phải vượt thắng cám dá»— coi nhẹ khả năng cá»§a ngưá»i trẻ và phán Ä‘oán há» má»™t cách tiêu cá»±c. Có lần tôi đã Ä‘á»c thấy sá»± nhắc đến đầu tiên vá» sá»± kiện nà y 3 ngà n năm trước Chúa Kitô và đã được tìm thấy trên má»™t bình sà nh ở thà nh Babilone cổ, trên đó có viết rằng â€tuổi trẻ là vô luân và ngưá»i trẻ không có khả năng cứu vãn ná»n văn hóa cá»§a dân tá»™câ€.
Trái lại những ngưá»i trẻ phải vượt thắng cám dá»— không lắng nghe ngưá»i lá»›n và không coi trá»ng ngưá»i già , coi há» là â€Ä‘ồ cổ, lá»—i thá»i và nhà m chánâ€, mà quên rằng tháºt là ngu xuẩn khi luôn luôn muốn bắt đầu từ số zero như thể cuá»™c sống chỉ bắt đầu vá»›i má»—i ngưá»i trong há». Trong thá»±c tế, ngưá»i già , mặc dù sức lá»±c cá»§a há» suy yếu, nhưng há» vẫn luôn là ký ức cá»§a nhân loại chúng ta, là căn cá»™i xã há»™i chúng ta, là mạch tim cá»§a ná»n văn minh chúng ta. Khinh rẻ, loại bá» ngưá»i già , và nhốt há» trong những khu cô láºp hoặc coi há» như không có, đó là dấu chỉ má»™t sá»± chiá»u theo não trạng trần tục Ä‘ang xâu xé các gia cư cá»§a chúng ta từ bên trong. LÆ¡ là vá»›i kho tà ng kinh nghiệm mà má»—i thế hệ thừa hưởng và thông truyá»n cho thế hệ sau, đó chÃnh là má»™t hà nh động tá»± há»§y diệt.
 Vượt thắng nạn giáo sÄ© lạm quyá»n
 â€Vì thế má»™t đà ng cần quyết liệt vượt thắng tai ương giáo sÄ© lạm quyá»n. Thá»±c váºy, lắng nghe và ra khá»i những quan niệm cố hữu cÅ©ng là má»™t thuốc giải độc mạnh mẽ chống lại nguy cÆ¡ giáo sÄ© trị, giáo sÄ© lạm quyá»n, mà má»™t đại há»™i như công nghị cá»§a chúng ta thưá»ng gặp phải, vượt lên trên những ý hướng cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta. Nó nảy sinh từ má»™t qua niệm duy ưu tú và loại trừ Æ¡n gá»i, giải thÃch sứ vụ mình nháºn lãnh như má»™t quyá»n bÃnh để thi hà nh thay vì là má»™t sá»± phục vụ nhưng không và quảng đại cần thá»±c hiện; và điá»u nà y dẫn tá»›i thái độ cho mình thuá»™c vá» má»™t nhóm có tất cả các câu trả lá»i và không cần lắng nghe há»c há»i gì cả. Thái độ giáo sÄ© trị là má»™t sá»± đồi bại và là căn cá»™i cá»§a bao nhiêu tai ương trong Giáo Há»™i: chúng ta phải khiêm tốn xin lá»—i và nhất là tạo Ä‘iá»u kiện để nó không tái diá»…n.â€
 Cảnh giác ngưá»i trẻ
 ÄTC nói tiếp: â€Nhưng đà ng khác, cần chữa trị virus tá»± mãn, tá»± phụ và vá»™i vã đưa ra những kết luáºn nÆ¡i nhiá»u ngưá»i trẻ. Má»™t ngạn ngữ Ai Cáºp nói: â€Nếu trong nhà bạn không có ngưá»i già , thì bạn hãy mua ngưá»i già vì bạn sẽ cần ngưá»i ấyâ€. Chối bá» và từ khước tất cả những gì được thông truyá»n qua bao thế ká»· thì chỉ dẫn tá»›i nguy cÆ¡ lạc hướng ngỡ ngà ng, thưá»ng Ä‘e dá»a nhân loại chúng ta; nó đưa tá»›i tình trạng hoang mang, thất vá»ng xâm nháºp tâm hồn cá»§a các thế hệ. Sá»± chất chứa kinh nghiệm con ngưá»i, qua dòng lịch sá», là kho tà ng quà giá nhất và đáng tin cáºy mà các thế hệ thừa hưởng cá»§a nhau. Không bao giỠđược quên mạc khải cá»§a Chúa, vốn soi sáng và mang lại ý nghÄ©a cho lịch sá» và cuá»™c sống chúng ta.â€
 Gặp gỡ giữa các thế hệ mang lại hy vá»ng
 â€Cuá»™c gặp gỡ giữa các thế hệ có thể rất phong phú để mang lại hy vá»ng. Ngôn sứ Gioel đã dạy chúng ta Ä‘iá»u đó – tôi đã nhắc nhở cho các bạn trẻ trong Tiá»n Thượng HÄGM – tôi nghÄ© đó là lá»i tiên báo ngà y nay: â€Những ngưá»i già cá»§a các bạn sẽ mÆ¡ ước, những ngưá»i trẻ cá»§a các bạn sẽ có thị kiến†(3,1).
 â€Không cần những lý luáºn thần há»c tinh vi để chứng tá» nghÄ©a vụ cá»§a chúng ta là giúp thế giá»›i ngà y nay tiến vá» Nước Thiên Chúa, mà không nuôi những hy vá»ng giả tạo, không phải chỉ thấy những đổ vỡ và tai ương. Thá»±c váºy, khi nói vá» những ngưá»i đánh giá sá»± kiện mà không có sá»± khách quan đầy đủ và không có phán Ä‘oán khôn ngoan, Thánh Gioan 23 đã nói: â€Trong những hoà n cảnh ngà y nay cá»§a xã há»™i nhân loại, há» không có khả năng thấy gì khác hÆ¡n là những đổ vỡ và tai ương; há» nói rằng thá»i đại chúng ta, nếu so vá»›i các thế hệ trước đây, thì hoà n toà n tệ hÆ¡n; và há» Ä‘i tá»›i độ cư xá» như thể há» không có gì cần há»c từ lịch sá» vốn là thầy cá»§a cuá»™c sống†(Diá»…n văn khai mạc Công đồng chung Vatican 2, 11-10-1962).
 Vì thế chúng ta đừng để mình bị cám dá»— vì những lá»i tiên báo tai ương, đừng phung phà năng lá»±c để â€Ä‘ếm những thất bại và than vãn cay đắngâ€, hãy chăm chú nhìn và o Ä‘iá»u thiện nhiá»u khi âm thầm, không phải là đỠtà i cá»§a các blog, và cÅ©ng chẳng được đưa lên trang đầu các báo chÃâ€, không kinh hãi trước những vết thương cá»§a thân mình Chúa Kitô, luôn bị thương vì tá»™i lá»—i và nhiá»u khi do chÃnh các con cái cá»§a Giáo Há»™i gây ra†(Diá»…n Văn vá»›i các GM má»›i dá»± khóa bồi dưỡng do Bá»™ GM và các Giáo Há»™i Äông phương, 13-9-2018).
 Kết luáºn cá»§a ÄTC
 â€Váºy chúng ta hãy dấn thân tìm tá»›i tương lai và từ Thượng HÄGM nà y không phải chỉ tạo ra má»™t văn kiện – thưá»ng chỉ được má»™t Ãt ngưá»i Ä‘á»c và bị nhiá»u ngưá»i phê bình – nhưng nhất là những đỠnghị mục vụ cụ thể, có thể thá»±c thi chÃnh nghÄ©a vụ cá»§a Thượng HÄGM, nghÄ©a là là m nảy mầm những giấc mÆ¡, khÆ¡i lên những lá»i ngôn sứ và thị kiến, là m cho hy vá»ng tươi nở, khÃch thÃch lòng tÃn thác, băng bó các vết thương, nối kết những quan hệ, khÆ¡i lên bình minh hy vá»ng, há»c há»i lẫn nhau, tạo ra má»™t sáng kiến tÃch cá»±c soi sáng tâm trÃ, sưởi ấm các tâm hồn và trả lại sức mạnh cho đôi tay, gợi hứng cho ngưá»i trẻ , tất cả giá»›i trẻ không phân biệt ai, viá»…n tượng má»™t tương lai đầy niá»m vui cá»§a Tin Mừngâ€.
G. Trần Äức Anh OP – Vatican
