Chúng ta khổ nhá»c Ä‘i trên đưá»ng Ä‘á»i. Äiá»u nà y đúng vá»›i má»i ngưá»i. Tất cả chúng ta cách nà y hay khác Ä‘á»u sống vá»›i những thấp kém, những giấc mÆ¡ tan vỡ và hụt hẫng sâu xa. Vì thế chúng ta có khuynh hướng đố kỵ, ghen tỵ vá»›i Ä‘á»i ngưá»i khác, nhìn ở há» những chuyện chúng ta không có.
Vá»›i tâm trạng nà y, cà ng ngà y nó sẽ là m chúng ta thất vá»ng vá» con ngưá»i mình, và thưá»ng thưá»ng, nó đặt chúng ta trong tình trạng không chấp nháºn những chuyện tốt đẹp, hạnh phúc, sáng tạo, và thú vị trong cuá»™c sống cá»§a chÃnh mình.
Thay vì chấp nháºn cuá»™c sống và sống má»™t cách sáng tạo, chúng ta lại là m cho nó trì trệ. Chúng ta báºn tâm đến má»™t cái gì đó còn thiếu và tuyệt vá»ng thèm muốn nó – má»™t ngưá»i bạn Ä‘á»i, má»™t tình bằng hữu, má»™t thà nh công, má»™t uy tÃn, má»™t ngoại hình, má»™t danh tiếng, má»™t địa vị nà o đó để sống – và chúng ta tương đối hóa, coi thưá»ng cuá»™c sống đến độ thấy Ä‘á»i mình bất hạnh và vô nghÄ©a.
Chúng ta sống trong dấu ngoặc, trong chỠđợi; luôn luôn chá» má»™t cái gì đó đến để lấp đầy cuá»™c sống cá»§a mình. Khi nó xảy đến, thì có má»™t cái gì đó day dứt sâu xa nhói lên. Trong Kinh Thánh có má»™t hình ảnh phản ảnh chuyện nà y. Sau khi Chúa Giêsu sống lại, các môn đệ chưa sẵn sà ng lãnh nháºn má»™t tinh thần má»›i qua sá»± hiện diện má»›i cá»§a Ngưá»i. Thay và o đó há» muốn Chúa Giêsu trở lại hình ảnh xưa cÅ©. Vì thế há» bối rối, sợ hãi, giam mình trong căn phòng đóng kÃn, bất động. Äến khi há» nháºn Thần Khà cá»§a Äức Ki-tô phục sinh, há» má»›i Ä‘i ra khá»i phòng, sống cuá»™c sống Ä‘Ãch thá»±c cá»§a há» vá»›i Thần KhÃ.
Khi chúng ta sống mãi trong bất hạnh, không bằng lòng vá»›i cuá»™c sống hiện tại vì không láºp gia đình, không lấy được ngưá»i mong muốn, hay vì thÃch má»™t công việc, má»™t gia đình, má»™t ngoại hình, má»™t nhóm bạn, má»™t thà nh phố khác để sống thì, chúng ta sống trong sợ hãi như các tông đồ ngà y xưa.
Tôi xin phép được minh há»a chuyện nà y qua má»™t và dụ trong quyển tiểu thuyết cá»§a Brian Moore, quyển Cuá»™c Khổ Nạn Quạnh Hiu cá»§a Judith Hearne (The Lonely Passion of Judith Hearne.)
Judith, má»™t phụ nữ sắp mãn kinh, thông minh, tà i năng, có há»c, có năng khiếu đặc biệt, có tÃnh nghệ sÄ©, cá tÃnh thú vị và vẻ ngoà i ưa nhìn. Nhưng bà thất vá»ng vỠđưá»ng hôn nhân. Bà bị hụt hẫng nặng vì sống độc thân, xem mình chưa phải là má»™t con ngưá»i trá»n vẹn. Vừa ý thức và cÅ©ng không ý thức, toà n bá»™ Ä‘á»i sống cá»§a bà xoay chung quanh chuyện tìm kiếm má»™t ngưá»i chồng.
Vì thế, bà xem trá»n cuá»™c sống hiện tại cá»§a bà không có ý nghÄ©a, bà không hà i lòng vá» bà . Bà muốn láºp gia đình, và quyết rằng, đối vá»›i bà , không thể có má»™t ý nghÄ©a nà o, thá»±c tế xác thá»±c nà o, ngoà i chuyện đó.
Mở đầu câu chuyện, Judith gặp má»™t ngưá»i đà n ông là m bà thÃch thú, bà cảm thấy anh cÅ©ng thÃch mình. Anh là ngưá»i dá»… chịu, dù có má»™t chút tÃnh toán và tà i tá». HÆ¡i sá»›m để ngưá»i Ä‘á»c Ä‘oán Judith sẽ Ä‘i đến hôn nhân. Tuy nhiên, vì bà đang thất vá»ng và đây là cÆ¡ há»™i tháºt sá»± để Ä‘i đến hôn nhân, Judith Ä‘eo Ä‘uổi mối quan hệ nà y và , trong má»™t tình trạng mÆ¡ hồ, bà phải lòng.
Còn vá» ngưá»i đà n ông, anh chỉ thấy bà như má»™t đối tác kinh doanh có tiá»m năng, như ngưá»i có tiá»n mà anh có thể dùng được.
Cuối cùng Judith cÅ©ng ngá» lá»i vá»›i ngưá»i đà n ông nà y. Bà bị từ chối và thất vá»ng, cùng vá»›i ná»—i Ä‘au bị từ chối, bà bị tuyệt vá»ng sâu xa đẩy bà đến vá»›i rượu và cuối cùng là cÆ¡n suy sụp tinh thần phải nháºp viện. Câu chuyện Ä‘i đến cao Ä‘iểm khi anh đến bệnh viện thăm và nói vá»›i bà , anh thay đổi quyết định, anh muốn cưới bà . Judith từ chối và trong lá»i giải thÃch cá»§a bà chúng ta há»c được những Ä‘iá»u giúp chúng ta hiểu sá»± liên hệ giữa Thăng Thiên và Hiện Xuống. Äây là lá»i cá»§a Judith:
Khi là má»™t cô bé, tôi mÆ¡ má»™t ngưá»i đà n ông toà n hảo, ngưá»i sẽ là m cho tôi nên trá»n, ngưá»i sẽ là m cho tôi là má»™t con ngưá»i thá»±c. Anh ấy sẽ đẹp, tốt, tá» tế và quãng đại. Anh sẽ là ngưá»i hoà n hảo. Rồi, khi lá»›n hÆ¡n, tôi thấy các mong chá» cá»§a mình có phần nà o giảm bá»›t. Trong phút chốc, anh ấy không cần phải quá hoà n hảo, quá đẹp, hay quá tốt nữa. Cuối cùng, khi ở tuổi tôi, anh ấy không còn cần phải đẹp, tốt, hay đáng yêu nữa. Bất cứ ai cÅ©ng được – dù há» không có gì đặc biệt! Tôi sẽ chá»n bất cứ ai vì lúc đó tôi nghÄ© rằng, má»™t mình, tôi không là gì cả.
Nhưng tôi đã há»c được má»™t Ä‘iá»u gì đó ở đây. Tôi đã nháºn ra rằng, ngay cả độc thân, lẻ loi, má»™t mình, tôi vẫn là má»™t Ä‘iá»u gì đó! Tôi có cuá»™c sống thá»±c tế riêng cá»§a tôi!
Judith ném bá» tấm danh thiếp cá»§a ngưá»i đà n ông khi ra viện và chúng ta thấy được nét mặt bà lúc đó, nét mặt cá»§a má»™t phụ nữ có sức mạnh ná»™i tâm, có niá»m vui bên trong. Bà lấy lại Ä‘iá»m tÄ©nh, hấp dẫn và sinh động. Ná»—i day dứt biến mất. Bà đã có má»™t tinh thần má»›i cho cuá»™c Ä‘á»i cá»§a bà . Bà không còn thao thức. Bạn cÅ©ng thấy, nếu bà muốn, bà sẽ dá»… dà ng tìm thấy má»™t ai đó tốt để láºp gia đình, giỠđây bà không cần phải thất vá»ng nữa.
Hiện Xuống không phải là má»™t mầu nhiệm trừu tượng. Chúng ta được má»i gá»i để chấp nháºn má»™t thần khà cho cuá»™c sống cá»§a mình. Khi là m được chuyện nà y, chúng ta sẽ không còn coi thưá»ng cuá»™c sống cá»§a mình nữa nhưng, giống như nhân váºt Judith Hearne, chúng ta biết các thấp kém và thất vá»ng cá»§a mình, nhưng qua bản thân chúng ta, chúng ta đã là má»™t cái gì đó.
TrÃch sách Táºp sống vượt lên ná»—i sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald Rolheiser
Nguyễn Kim An dịch
Phanxicovn

