Hanna Chrzanowski, nữ đi�u dưỡng giáo dân đầu tiên được phong chân phước

Ngày 28/04/2018, tại thành phố Cracovia của Ba lan, �ức Hồng y Angelo Amato, tổng trưởng Bộ phong thánh, đã chủ sự Thánh lễ phong chân phước cho bà Hanna Chrzanowska. �ây là lần đầu tiên trong lịch sử Giáo hội một nữ đi�u dưỡng giáo dân được tuyên phong chân phước.

Giống như thánh Phanxicô Assisi, Hanna Helen Chrzanowski xuất thân từ một gia đình quý tộc danh giá, nhưng cô đã quyết định dành cuộc đ�i của mình cho các linh hồn đang đau khổ. Thân phụ của Hanna, ông Ignacy Chrzanowski, là một giáo sư văn chương Ba lan tại đại h�c Jagiellonian ở thành phố Cracovia; tuy là một tín hữu Công giáo nhưng ông không sốt sắng thực hành đạo. Thân mẫu của Hanna, bà Wanda Szlenker, là một tín hữu Tin lành. Cả hai ông bà thân sinh của Hanna đ�u thuộc những gia đình có truy�n thống yêu nước và h� nổi tiếng v� các hoạt động bác ái.

Khi còn trẻ, Hanna cũng xa lìa đức tin Công giáo nhưng sau thế chiến thứ hai, cô đã có một kinh nghiệm hoán cải sâu sắc. Vào khoảng cuối th�i gian trung h�c, Hanna đã tham dự khóa h�c kéo dài 2 tháng do Hội Chữ thập đ� Hoa kỳ tổ chức để chăm sóc cho các ngư�i lính trong th�i chiến tranh Bôn-sê-vích tại Ba lan. Năm 1920, Hanna đã quyết định trở thành một đi�u dưỡng khi biết tại Vác-sa-va vừa mở một trư�ng đi�u dưỡng. Năm 1924, sau khi tốt nghiệp, Hanna nhận được h�c bổng h�c nâng cao tại Pháp và Bỉ.

Vào đầu cuộc chiến tranh, Hanna đã trở v� Cracovia và dấn thân chăm lo cho những ngư�i di tản, những ngư�i tị nạn, các trẻ em ở thành phố Cracovia và các vùng lân cận. Năm 1939,  dì Zophia của Hanna bị chết trong cuộc chiến ở Vác-sa-va. Tháng 6 năm đó, ông Ignacy Chrzanowski, cha của Hanna, cùng với các giáo sư khác của đại h�c Jagiellonian, bị đưa đến trại tập trung Sachsenhausen của �ức quốc xã và ông đã qua đ�i tại đó vào năm 1940. �ầu năm 1940, ngư�i anh tên Bohdan của Hanna cũng bị lính Nga bắt đi tù và bị giết trong rừng Katyn.

Cũng trong th�i gian này, �ức Tổng Giám mục Adam Stefan Sapieha của Cracovia đã thành lập Ủy ban dân sự cứu trợ xã hội. Không nản chí và thất v�ng vì những mất mát đau thương xảy đến với gia đình và ngư�i thân, Hanna đã trở thành một thành viên tích cực, giúp tổ chức các nơi trú ẩn cho các trẻ mồ côi ngư�i Do thái đến từ thủ đô Vac-sa-va, sau khi thành phố này hầu như bị tiêu diệt vào năm 1944. Cô đã tổ chức các bữa ăn, nơi cư trú, nhà mồ côi cho trẻ em. Hanna phụ trách và xem xét việc nhận con nuôi đối với các trẻ em bị b� rơi. �ối với Hanna, th�i gian chiến tranh là cần thiết để khám phá sự hiện diện của Thiên Chúa trong cuộc sống. Hanna chăm chỉ cầu nguyện và nhận ra ý nghĩa của Thánh lễ. Bằng cách này, hoạt động bác ái của Hanna trở nên thấm đẫm tinh thần bác ái Kitô thật sự.

Sau khi chiến tranh chấm dứt, Hanna tiếp tục việc dạy h�c tại trư�ng đi�u dưỡng của Cracovia và phụ trách phân khoa đi�u dưỡng cộng đồng. Năm 1946, Hanna nhận h�c bổng đi h�c ở Mỹ đào sâu v� vấn đ� đi�u dưỡng tại gia cư.� Hanna xuất bản sách và các bài báo v� ngành đi�u dưỡng gia đình và dạy h�c trong các trư�ng đi�u dưỡng. Năm 1957, Hanna thành lập Hiệp hội Công giáo các y tá Ba lan. Hanna cũng bắt đầu tổ chức các khóa tĩnh tâm hàng năm, tại đ�n thánh �ức Mẹ Jasna Gora tại Czestochowa, cho các chuyên viên chăm sóc sức kh�e. Chính quy�n cộng sản th�i hậu chiến tranh không chấp nhận đi�u này.

Dù rằng trước chiến tranh, Giáo hội Công giáo tại Ba lan đóng vai trò quan tr�ng trong hoạt động từ thiện, nhưng dưới chế độ cộng sản, chính quy�n vô thần tìm cách nắm vai trò này. Tuy nhiên, Hanna đã đương đầu với chính quy�n và thành lập một hệ thống “chăm sóc sức kh�e giáo xứ� tại Cracovia. Hệ thống bao gồm hàng trăm ngư�i dân, sống trong một đất nước cộng sản với những đi�u kiện sống thiếu phẩm giá. Những ngư�i cô đơn, bị b� rơi, ngư�i già, ngư�i khuyết tật hay bị các chứng bệnh mãn tính mà hệ thống y tế của chính quy�n không thể chăm sóc, đã được hệ thống chăm sóc của Hanna, với các ý tá chuyên nghiệp cùng với sự trợ giúp của các nữ tu và sinh viên chăm sóc.

Cũng trong năm 1957, một cuộc gặp gỡ đặc biệt có ý nghĩa đối với cuộc sống và hoạt động bác ái của Hanna. Một ngư�i bạn của Hanna, Sofia Szlendak, đã đưa Hanna đến gặp cha Karol Wojtyla, sau này trở thành Giáo hoàng Gioan Phaolô II, để tìm cách giới thiệu với các giáo xứ v� việc chăm sóc tại gia. Dù cuộc gặp gỡ ngắn ngủi nhưng đã gây ấn tượng mạnh với Hanna. Năm 1958, cha Wojtyla được bổ nhiệm là giám mục phụ tá của Cracovia và từ lúc này công việc của Hanna gặp nhi�u dễ dàng thuận lợi hơn. Năm 1960, �ức cha Wojtyla đã cùng Hanna thăm 35 bệnh nhân giai đoạn cuối mà Hanna đang chăm sóc. �ây là một việc làm đã trở thành thực hành quen thuộc cho mối lần thăm viếng mục vụ của ngài.

Từ gương mẫu của Hanna, sau đó, Teresa Strzembosz, bạn của Hanna cũng thành lập một hệ thống tương tự tại Vac-sa-va. Vào những năm 1970, hầu hết các giáo xứ ở Cracovia đã tham dự vào hệ thống này. Công việc đi�u dưỡng tại giáo xứ là hoạt động đáp ứng thực tế là có nhi�u bệnh nhân, ngư�i đau khổ trong giáo xứ cần được chăm sóc y khoa, nhưng nhi�u ngư�i không nhìn thấy đau khổ của h�. Các cộng tác viên của Hanna đi đến nhà của những bệnh nhân này và không chỉ giúp đỡ v� y khoa nhưng còn giúp lau d�n nhà cửa cho h� cũng như đồng hành, chia sẻ tình bạn với h�.

Ban đầu, Hanna làm việc này một mình. Nhưng sau đó, các nữ tu đã giúp cho cô, và tiếp sau đó, Hanna đã khuyến khích một đội ngũ đông đảo các sinh viên đại h�c của H�c viện thánh Anna tình nguỵên đến gia cư của các bệnh nhân. Hanna nhấn mạnh rằng các tình nguyện viên buộc phải tạo nên mối liên kết gần gũi với những ngư�i được h� chăm sóc và đ�u đặn gặp gỡ những ngư�i này. Hanna đã đáp l�i m�i ngư�i với tình yêu thương, ngay cả trong những tình cảnh khó khăn nhất. Ví dụ, một lần kia, Hanna được g�i đến giúp đỡ cho một cụ bà 93 tuổi, có một lỗ thủng trên trán, kết quả của căn bệnh ung thư. Trong việc phát triển hệ thống đi�u dưỡng giáo xứ, chính đức tin là đi�u hướng dẫn hoạt động của Hanna. Hanna đặc biệt bị thu hút bởi đặc sủng lao động và cầu nguyện của dòng Biển đức.

Hiến chế �nh sáng muôn dân của công đồng chung Vatican II nói v� vai trò của giáo dân trong Giáo hội, đặc biệt linh hứng cho Hanna trong việc khuyến khích các giáo dân tham gia tích cực trong việc chăm sóc ngư�i bệnh và ngư�i đau khổ. Hanna tìm thấy sự gần gũi v� tinh thần với �ức Hồng y Karol Wojtila, sau này là �ức Giáo hoàng Gioan Phaolô II, khi đó là Tổng Giám mục của Cracovia. Ngài đã yêu cầu Hanna diễn thuyết v� vai trò của giáo dân trong Giáo hội trong đại hội mà Ngài tổ chức tại tổng giáo phận của ngài để thực hành các giáo huấn của công đồng.

Hanna đến với tất cả các bệnh nhân, Công giáo cũng như không Công giáo, bày t� tình bác ái đối với tất cả m�i ngư�i nhưng không bao gi� nhắm chiêu dụ ai. Tuy thế, chứng tá tình yêu Kitô giáo của Hanna và những cộng sự của cô đã khiến cho nhi�u ngư�i đến với Công giáo. Ví dụ, sơ Serafina, một nữ tu hoạt động gần gũi với Hanna, trợ giúp cho một giáo sư toán h�c vô thần bị bệnh thấp khớp. Giáo sư này h�i sơ Serafina cách mỉa mai: Khi nào sơ sẽ bắt đầu cải đạo tôi? Tuy thế, th�i gian qua, giáo sư đã quá bị ấn tượng v� tình yêu và lòng tốt của sơ đến nỗi ông đã trở lại Công giáo và trước khi qua đ�i, ông đã xin xưng tội với một linh mục. Ông đã tuyên bố: “Có triết h�c của Kant và có triết thuyết của Tin mừng.� Các cộng sự viên của Hanna và cả các bệnh nhân h� chăm sóc đã tạo thành một cộng đoàn. Một cuộc tĩnh tâm hàng năm được tổ chức cho các bệnh nhân tại Trzebinia; những ngư�i tham dự, mỗi năm lại ch� đợi, mong đến ngày tĩnh tâm.

Năm 1963, Hanna Chrzanowska bị chẩn đoán ung thư. Việc chữa trị không mang lại kết quả nào nhưng Hanna vẫn tiếp tục hoạt động và ngay cả qua điện thoại. �ược �ức Hồng y Karol Wojtyla đồng hành cách thiêng liêng, Hanna qua đ�i ngày 19 tháng 4 năm 1973. Nhà th� dòng Cát minh đông chật ngư�i trong thánh lễ an táng của Hanna. Nhà th� đầy những ngư�i ngồi trên các xe lăn cùng với các bệnh nhân mà Hanna đã trao ban ni�m hy v�ng, cũng như các sinh viên và các nữ tu đã cùng Hanna chăm sóc cho các bệnh nhân.

Chính �ức Hồng y Wojtyla đã chủ tế Thánh lễ. Trong bài giảng, ngài đã nói: “Chúng ta cám ơn Chúa v� sự sống của bà Hanna, ngư�i đã để lại cho chúng ta một chứng tá vĩ đại…. Cám ơn Hanna, vì đã ở giữa chúng tôi. Bà là hiện thân của Bài giảng trên núi, đặc biệt mối phúc nói rằng “Phúc cho ngư�i có lòng thương xót. Bà đã mang lại cho tôi sự giúp đỡ lớn lao và ni�m an ủi. Những ngư�i đồng hành với các bệnh nhânm các nữ tu, các y tá, các sinh viên và toàn thể giáo phận Cracovia cám ơn bà.�

Dù nhi�u giáo dân khi nghe nói đến “ơn g�i�, h� chỉ nghĩ đến các linh mục và các thành viên của các dòng tu, nhưng Hanna đã chỉ cho thấy rằng các giáo dân cũng có ơn g�i và ơn g�i của h� không kém anh hùng hay thiếu sự thánh thiện. �n phong chân phước cho Hanna được bắt đầu vào ngày 3 tháng 11 năm 1998. Ngày 30 tháng 9 năm 2015 bà được nhìn nhận các nhân đức anh hùng. Ngày 7 tháng 7 năm 2017, �ức Giáo hoàng Phanxicô đã phê chuẩn sắc lệnh nhìn nhận một phép lạ nh� l�i chuyển cầu của bà Hanna và do đó ngài cho phép tuyên phong bà lên hàng chân phước. Trong bài giảng Thánh lễ phong chân phước cho bà Hanna tại Cracovia, trước sự hiện diện của khoảng 20 ngàn tín hữu tại sân đ�n th� Lòng Chúa thương xót, �ức Hồng y Angelo Amato, Bộ trưởng Bộ phong thánh đã khẳng định rằng bà Hanna đã là ng�n hải đăng trong bóng tối của đau khổ của nhân loại. (ACI 26/04/2018)

Hồng Thủy

RV