Giáo Hội và đất nước Colombia 1/2

Thứ tư mùng 6 tháng 9 �TC Phanxicô đã lên đư�ng viếng thăm mục vụ Colombia cho tới ngày 11 tới đây.  Ngài là vị Giáo Hoàng thứ ba viếng thăm mục vụ Colombia.

Trong sứ điệp Video gửi nhân dân Colombia nhân chuyến viếng thăm này �TC Phanxicô khẳng định rằng ngài đến Colombia như ngư�i hành hương hy v�ng và hoà bình, để cùng h� cử hành ni�m tin nơi Chúa và cũng để h�c nơi lòng bác ái và sự kiên trì của h� trong nỗ lực tìm kiếm hoà bình và hoà hợp.

�TC cám ơn tổng thống và H�GM Colombia đã m�i ngài viếng thăm nhân dân và đất nước này. Ngài cũng cám ơn từng ngư�i dân Colombia tiếp đón ngài trong con tim và tất cả những ai đã làm việc nhi�u để chuẩn bị cho chuyến viếng thăm này.

Nhắc lại khẩu hiệu của chuyến công du là “Chúng ta hãy đi bước đầu tiên� �TC nói nó nhắc nhở cho m�i ngư�i biết rằng cần luôn luôn đi bước đầu tiên cho bất cứ sinh hoạt và dự án nào. Nó cũng thúc đẩy chúng ta hãy là những ngư�i đầu tiên yêu thương, xây dưng các cây cầu và tạo dựng tình huynh đệ.  �i bước đầu tiên khích lệ chúng ta đi ra để gặp gỡ tha nhân, giang tay ra cho h�, và trao đổi dấu chỉ hoà bình. Hoà bình là đi�u Colombia đang tìm kiếm và làm việc từ bao lâu nay để đạt được nó. Một n�n hoà bình ổn định, lâu dài để chúng ta có thể nhìn nhau và đối xử với nhau như anh em, chứ không phải như kẻ thù. Hoà bình nhắc nhớ chúng ta rằng chúng ta tất cả đ�u là con cái của cùng một Cha, là �ấng yêu thương chúng ta và an ủi chúng ta. Tôi hân hạnh viếng thăm vùng đất giầu lịch sử, văn hoá, đức tin, các ngư�i nam nữ đã cương quyết và kiên trì làm việc để khiến cho nó trở thành một nơi, trong đó ngự trị sự hoà hợp và tình huynh đệ, trong đó Tin Mừng được nhận biết và yêu mến, trong đó nói anh chị em không phải là một dấu chỉ xa lạ nhưng một kho tàng đích thực cần che chở và bênh vực. Thế giới ngày nay cần có các cố vấn của hoà bình và đối thoại. Cả Giáo Hội cũng được m�i g�i cho nhiệm vụ này, để thăng tiến sự hoà giải với Chúa và với các anh em, nhưng cũng hoà giải với môi sinh, là một công trình tạo dựng của Thiên Chúa mà chúng ta đang khai thác một cách rừng rú.

Ước chi chuyến viếng thăm này giống như một vòng tay ôm huynh đệ cho từng ngư�i trong anh chị em, và ước chi anh chị em cảm nhận được sự ủi an và hi�n dịu của Chúa.

Anh chị em Colombia thân mến, tôi ước mong sống các ngày này với anh chị em với tâm hồn tươi vui, với lòng biết ơn Chúa. Tôi ôm anh chị em trong vòng tay với lòng trìu mến, và tôi xin Chúa chúc lành cho anh chị em, che chở đất nước của anh chị em và ban hoà bình cho nó. Và tôi xin Mẹ chúng ta là Trinh Nữ Thánh lo lắng cho anh chị em. Và xin anh chị em đừng quên cầu nguyện cho tôi.

** Như đã nói, �TC Phanxicô là vị Giáo Hoàng thứ ba viếng thăm Colombia. Vị đầu tiên là �GH Phaolo VI công du Colombia trong các ngày tử 22 tới 25 tháng 8 năm 1968. �ã có nhi�u biến cố,trong đó ngoài các cuộc gặp gỡ theo nghi thức, đáng ghi nhớ là lễ truy�n chức cho 200 Linh mục và Phó tế, thánh lễ cho nông dân, khánh thành Hội nghị khoáng đại của Liên H�GM châu Mỹ Latinh CELAM và làm phép trụ sở CELAM. Ngoài ra �ức Phaolô VI cũng đã gặp gỡ các vị đại diện các Giáo Hội Kitô và cộng đoàn Do thái.

Vị thứ hai là �GH Gioan Phaolô II công du Colombia trong các ngày từ mùng 1 tới mùng 8 tháng 7 năm  1986. �ức Gioan Phaolô II đã viếng thăm các thành phố Bogota, Chiquinquirá, Cali, Tumaco, Popayan, Pereira, Chinchiná, Medellin, Armero, Lerida, Bucaramanga, Cartegena và Barranquilla. �ã có khoảng 30 biến cố trong đó có lễ nghi thánh hiến dân nước Colombia cho �ức Mẹ, các cuộc gặp gỡ với dân nghèo các khu xóm ổ chuột tại Bogota và Medellin, với Hội nghị các tu sĩ châu Mỹ Latinh, với các Giám Mục Liên H�GM châu Mỹ Latinh CELAM, với các thổ dân, viếng mộ thánh Pietro Claver và sứ điệp gửi các tù nhân toàn nước qua Radio.

Vị  Giáo Hoàng thứ ba thăm Colombia  là �TC Phanxicô. Trong ngày đầu �TC sẽ gặp gỡ các giới chức lãnh đạo chính trị xã hội và H�GM Colombia cũng như Ban thư�ng vụ của Liên Hội �ồng Giám Mục Châu Mỹ Latinh g�i tắt là CELAM, rồi chủ sự Thánh Lễ cho tín hữu tại Công viên Simon Bolivar trong thủ đô Bogotá.

Thứ sáu mùng 8 �TC sẽ viếng thăm tổng giáo phận Villavicencio cách thủ đô Bogotà 94 cây số và chủ sự Thánh Lễ phong Chân Phước cho hai vị Tôi tớ Chúa là Jesus Emilio Jaramillo Monsalve, GM Arauca, và Pedro Maria Ramirez Ramos, linh mục giáo phận tại khu đất trống Catama bên ngoài thành phố Villavicencio. Vào ban chi�u �TC sẽ chủ toạ cuộc gặp gỡ hoà giải quốc gia  và kính viếng Thánh Giá Hoà Giải tại công viên các vị lập quốc, nơi có bảng tổng kết số các nạn nhân bị bắt cóc, bị sát hại hay chết vì mìn chống ngư�i trong cuộc nội chiến dài từ năm 1964 tới năm 2016.

Thứ bẩy mùng 9 �TC sẽ đi thăm tổng giáo  phận Medellin cách thủ đô Bogotà 215 cây số, và sẽ chủ sự Thánh Lễ cho tín hữu tại phi trư�ng Enrique Olaya Herrera. Ban chi�u ngài sẽ thăm các trẻ em tàn tật tại nhà gia đình Hogar San Jose truớc khi đến trung tâm Macarena để gặp gỡ các linh mục tu sĩ nam nữ, chủng sinh  và các gia đình của h�.

Chúa Nhật �TC sẽ viếng thăm tổng giáo phận Cartagena, làm phép các viên đá xây nhà cho ngư�i không nhà và trung tâm Talita Kum lo cho các nạn nhân nạn buôn ngư�i. Buổi trưa �TC đ�c kinh Truy�n Tin gần nhà th� thánh Pietro Claver thăm đ�n thánh. Vào ban chi�u ngài chủ sự Thánh Lễ cho tín hữu trong khu vực hải cảng Contecar, trước khi từ giã Colombia để v� Roma.

** Colombia rộng hơn 1 triệu 130 ngàn cây số vuông có hơn 48 triệu dân, 93,9% theo công giáo. Giáo Hội có 78 giáo phận, 4.397 giáo xứ và 2.769 trung tâm mục vụ. Nhân lực của Giáo Hội gồm 128 Giám Mục, 7.236 Linh Mục giáo phận, 2.324 linh mục dòng, 593 Phó tế  vĩnh viễn, 3.416 đại chủng sinh, 1.058 tu huynh, 13.874 nữ tu, 369 thành viên các tu hội đ�i, 33.358 thừa sai giáo dân, 55.376 giáo lý viên. Tính bình quân mỗi linh mục phải trông coi khoảng hơn 4.700 giáo dân. Giáo Hội cũng có 4.167 trung tâm giáo dục tổng cộng có  gần 1,7 triệu h�c sinh sinh viên. Ngoài ra Giáo Hội cũng điểu khiển 1.762 trung tâm bác ái xã hội.

Trước khi ngư�i Tây Ban Nha tới đô hộ, Colombia là vùng đất của thổ dân Muisca chuyên sống v� ngh� nông. Ngư�i thám hiểm Tây Ban Nha đầu tiên đặt chân lên đất Colombia năm 1499 là ông Alonso de Ojeda. Thành phố đầu tiên được thành lập năm 1525 là Santa Marta. Tiếp theo đó là thành phố Cartagena năm 1533 và Santa Fe de Bogotà năm 1538.

Sau khi ngư�i Muisca bị thua trận vùng này được g�i là Vương quốc mới của Granada và tuỳ thuộc phó vương quốc Peru bao gồm nước Colombia hiện nay, Venezuela, Ecuador và Panamá. Trong các năm 1717-1739 Phó vương quốc Granada được thành lập, tách r�i kh�i Phó vương quốc Perù.  Năm 1781 xảy ra cuộc nổi loạn đầu tiên chống ngư�i Tây Ban Nha tại mi�n bắc  Colombia, nhưng bị đàn áp đẫm máu. Tháng 8 năm 1819 ngư�i Tây Ban Nha thua trận tại Boyacá. Tháng 12 cùng năm Simón Bolivar anh hùng của n�n độc lập tiến vào Bogota và thành lập cộng hoà Colombia vĩ đại. Nhưng tên g�i và cấu trúc như hiện nay đã chỉ có từ năm 1886.

Cuộc sống chính trị tại Colombia đã bị ghi dấu từ lâu đ�i bởi sự đụng độ giữa phe cấp tiến và phe bảo thủ và từ thập niên 1960 Colombia đã lâm cảnh nội chiến giữa các lực lượng vũ trang cách mạng Colombia viết tắt là FARC và Quân đội giải phóng quốc gia viết tắt là ELN. Thêm vào đó còn có các nhóm dân quân cực hữu thuộc lực lượng Tự vệ thống nhất Colombia viết tắt là AUC, bị giải tán sau các thoả hiệp với chính quy�n năm 2005.

Ngày 23 tháng 6 năm 2016 sau gần 4 năm thương thuyết và sau các thất bại hồi thập niên 1980 và 1990 thoả hiệp hoà bình đã được ký kết tại La Habana thủ đô Cuba, chấm dứt 52 năm nội chiến giữa quân đội chính phủ và lực lượng FARC.

Linh Tiến Khải

RV