Giáo hội Thái Lan trước ngưỡng cửa chuyến viếng thăm của �ức Thánh Cha

Tối thứ ba 19/11, �ức Thánh Cha Phanxicô sẽ r�i Roma bắt đầu chuyến viếng thăm Thái Lan và Nhật Bản, kéo dài từ ngày 20-26/11. �ây sẽ là chuyến viếng thăm nước ngoài lần thứ 32 của �ức Thánh Cha, và là chuyến viếng thăm � châu lần thứ tư. Trước đó, ngài đã thăm Nam Hàn vào năm 2014, Sri Lanka và Philippines năm 2015, và Myanmar và Bangladesh năm 2017.

�ây sẽ là lần đầu tiên �ức Thánh Cha thăm Thái Lan, quốc gia có 69 triệu dân, trong đó số tín hữu Công giáo chỉ có 389 ngàn, chiếm 0,59% dân số. �ức Thánh Cha Phanxicô là vị Giáo hoàng thứ 2 thăm Thái Lan; trước đó, thánh Gioan Phaolô II đã thăm Thái Lan vào năm 1984. Lần này, �ức Thánh Cha Phanxicô đến Thái Lan nhân dịp kỷ niệm 350 năm thành lập Mi�n truy�n giáo Xiêm La, Thái Lan ngày nay, vào năm 1669. Khẩu hiệu chuyến viếng thăm của �ức Thánh Cha tại nước này, “Các môn đệ của Chúa Kitô, các môn đệ truy�n giáo�, có ý nghĩa rằng truy�n giảng Tin Mừng là tr�ng tâm của chuyến viếng thăm của �ức Thánh Cha.

Lịch sử Giáo hội Thái Lan

Kitô giáo đến Vương quốc Xiêm La từ giữa thế kỷ XVI và XVII. Năm 1567, hai tu sĩ dòng �aminh ngư�i Bồ �ào Nha là những nhà truy�n giáo đầu tiên đặt chân đến nước này; cả hai bị sát hại vào năm 1569. Tiếp đến là các thừa sai dòng Phanxicô vào năm 1589. Năm 1607, các tu sĩ dòng Tên đến Xiêm La và đã xây dựng nhà cửa, trư�ng h�c và nhà th�. Năm 1662, các linh mục thuộc Hội Thừa sai Paris đến nước này và 7 năm sau, năm 1669, Mi�n truy�n giáo Xiêm La được thành lập và được ủy thác cho các thừa sai của Hội Thừa sai Paris. �ức Thánh Cha Phanxicô sẽ cử hành 350 năm sự kiện này.

Năm 1673, Mi�n truy�n giáo Xiêm La được nâng lên thành Hạt �ại diện Tông tòa, bao gồm quy�n tài phán cả Malaysia, Sumatra và Nam Birmania. Mi�n truy�n giáo phát triển dưới th�i vua Narai đệ nhất, khi ông cho các nhà truy�n giáo được tự do truy�n đạo. Nhưng lòng nhân từ của ông đã biến thành thù ghét vào cuối đ�i, và bắt đầu cuộc bách hại kéo dài cho đến năm 1782, với sự lên ngôi của vua Rama I, ngư�i mong muốn thúc đẩy liên minh với các cư�ng quốc phương Tây.

Trong thế kỷ XIX, Giáo hội được củng cố tại Xiêm La. Năm 1841, Hạt �ại diện Tông tòa được chia thành hai phần: Mi�n truy�n giáo Tây Xiêm La, bao gồm Malaysia, đảo Sumatra và Nam Birmania; và Mi�n truy�n giáo �ông Xiêm La, bao gồm Vương quốc Xiêm và Lào.

Sang thế kỷ XX, với cuộc chiếm đóng của Nhật Bản trong th�i gian thế chiến thứ hai, một cuộc bách hại mới bắt đầu. Các linh mục bị bắt, các cứ điểm truy�n giáo bị phá hủy. Sau chiến tranh, khi không còn sự chiếm đóng của Nhật, Giáo hội có thể tái lập các hoạt động và củng cố: các giáo phận mới được thành lập. Năm 1957, Văn phòng �ại diện Tòa Thánh được thành lập, chuẩn bị cho việc thành lập quan hệ ngoại giao ở mức Sứ thần vào năm 1968, và hàng giáo phẩm Công giáo được thành lập năm 1965.

5 năm sau chuyến viếng thăm vào năm 1984, ngày 22/10/1989, thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tuyên phong chân phước cho 7 vị tử đạo ngư�i Thái: giáo lý viên Philip Siphong Onphitake, hai nữ tu và 4 giáo dân; h� bị giết vì sự thù ghét đức tin vào năm 1940 tại làng Songkhon, giáp biên giới với Lào.

Giáo hội Thái Lan hiện nay

Ngày nay, các Kitô hữu Thái vẫn là một thiểu số rất bé nh� tại Thái Lan: chỉ hơn 1% giữa hơn 90% Phật tử và 4-5% Hồi giáo. Tín hữu Công giáo chiếm khoảng 0,59%, phần lớn thuộc các bộ tộc thiểu số địa phương và các di dân ngư�i Việt và Trung Quốc. Số Kitô hữu còn lại thuộc các giáo hội khác và các giáo hội Tin Lành.

Giáo hội Công giáo có hai tổng giáo phận Bangkok và Thare-Nonseng và 9 giáo phận, với 502 giáo xứ, 566 trung tâm mục vụ, 16 giám mục, 835 linh mục, trong đó có 523 linh mục tri�u và 312 linh mục dòng, 1461 nữ tu và 123 nam tu không phải là linh mục, 221 thừa sai giáo dân và 1901 giáo lý viên.

Tương quan giữa Giáo hội và Nhà nước

Giáo hội và Nhà nước có tương quan tốt đẹp, ngay cả trong những năm 1980, khi các tu sĩ Phật giáo lo lắng v� hoạt động của các thừa sai. Phật giáo luôn được bảo vệ nhưng không phải là quốc giáo và do đó tự do tôn giáo được bảo đảm. Theo Hiến pháp, Nhà nước cổ võ sự hòa hợp giữa các tín hữu của các tôn giáo và khuyến khích áp dụng các nguyên tắc tôn giáo “để phát triển phẩm chất cuộc sống.�

Cuộc cải cách hiến pháp được thông qua vào 04/2017 đã thêm vào một đi�u khoản gây tranh cãi; đó là Nhà nước buộc cổ võ cho Phật giáo và thông qua các quy tắc “để ngăn ngừa sự báng bổ đối với Phật giáo dưới bất cứ hình thức nào.� �i�u sửa đổi này tạo nên lo lắng đối với các nhóm thiểu số Kitô giáo và Hồi giáo, bởi vì mỗi hành động bị cho như là sự đe d�a hay khinh thư�ng Phật giáo có thể bị phạt.

Hoạt động xã hội của Giáo hội Thái Lan

Tuy là cộng đoàn thiểu số, Giáo hội được đánh giá cao bởi các hoạt động trong lĩnh vực y tế, giáo dục và xã hội. Tại Thái Lan có 426 trư�ng Công giáo với hơn 450 ngàn h�c sinh. Các cơ sở giáo dục của Công giáo được nhìn nhận v� phẩm chất giáo dục cao, được nhi�u h�c sinh ngoài Kitô giáo theo h�c. Sự dấn thân của Giáo hội dành cho ngư�i nghèo và những ngư�i dễ bị tổn thương nhất, trong đó có những ngư�i tị nạn và di dân, cũng được ghi nhận. �ặc biệt, từ nhi�u năm, Giáo hội đứng đầu trong các trợ giúp nhân đạo giúp ngư�i Hồi giáo Rohingya tị nạn từ Myanmar, và cả các Kitô hữu Pakistan xin tị nạn, những nạn nhân của ngư�i Hồi giáo cực đoan. Caritas Thái Lan cộng tác với cơ quan cứu trợ Công giáo của các giám mục Hoa Kỳ thực hiện các chương trình cung cấp chữa trị y khoa, thực phẩm và trợ giúp tại các trung tâm đón tiếp. Các dịch vụ này cũng trợ giúp cho rất nhi�u phụ nữ và trẻ em, nạn nhân của nạn buôn ngư�i; những nạn nhân này tìm được chõ cư trú an toàn và tìm lại được phẩm giá tại các cơ sở của Công giáo.

Dấn thân vì hòa bình và đối thoại

Trước các xung đột tái diễn và sự phân cực chính trị , giáo hội nhi�u lần kêu m�i đối thoại, kêu g�i tôn tr�ng tự do tôn giáo cần thiết để thực hiện các hoạt động th� phư�ng, mục vụ, giáo dục và bác ái để đóng góp cho thiện ích chung của quốc gia. �ối thoại, hòa bình, cầu nguyện và trên hết, bất bạo động là con đư�ng của Giáo hội trong m�i th�i khắc khó khăn của đất nước. �ồng th�i các giám mục cũng khẳng định rằng gốc rễ của các căng thẳng là những bất bình đẳng cao độ và bất công xã hội và vết thương của nạn tham nhũng.

Tìm kiếm những con đư�ng mới để truy�n giảng Tin Mừng

Tìm kiếm những con đư�ng mới để truy�n giảng Tin Mừng và thăng tiến các giá trị của gia đình và sự sống là các thách đố chính và ưu tiên của Giáo hội Thái Lan ngày nay. Kỷ niệm 350 năm thành lập Mi�n truy�n giáo Xiêm La là cơ hội để tái truy�n giảng Tin Mừng. Giáo hội Thái Lan đã dành 3 năm, 2019-2019, chuẩn bị cho biến cố này, “để tái khám phá đức tin, cổ võ loan báo Tin Mừng và làm chứng cho Tin Mừng trong các cộng đoàn nh� bé và đào sâu đối thoại liên tôn, nhất là với Phật giáo. Công nghị các Giám mục Thái Lan với chủ đ� “các môn đệ Chúa Kitô sống việc tái truy�n giảng Tin Mừng, là cơ hội để nhớ lại quá khứ nhưng cũng để canh tân cái nhìn v� tương lai. Trong tài liệu chung kết của Công nghị, các Giám mục đưa ra những đư�ng hướng hoạt động mục vụ cho Giáo hội trong những năm tới. Tài liệu viết: “Các tín hữu Công giáo tìm kiếm những con đư�ng mới để đưa Tin Mừng nhập thể vào đất nước và sống Tin Mừng trong xã hội, trong n�n kinh tế, chính trị, để đóng góp cho ích chung của quốc gia�. Giáo hội dấn thân thăng tiến các giá trị của gia đình và phẩm giá của sự sống con ngư�i.

Hồng Thủy – Vatican