GIA ĐÌNH CÔNG GIÁO. Bài 1 : CỘNG ĐOÀN PHỤNG VỤ

Xin được nôm na khởi đầu chuyện gia đình bằng việc: Hai người nam nữ gặp gỡ, tìm hiểu, đem lòng yêu thương nhau, rồi tự nguyện và đoan hứa chung sống với nhau suốt đời làm thành một cuộc hôn nhân tự nhiên. Đối với tín hữu công giáo, Chúa Giê-su đã nâng hôn nhân tự nhiên lên hàng bí tích, dấu chỉ của sự kết hợp vĩnh cửu giữa Chúa Ki-tô và Hội Thánh. Từ đây, một gia đình mới được hình thành, một hội thánh thu nhỏ được thiết lập.

Vì thế, khi ý thức sâu sắc rằng: gia đình là một Hội Thánh thu nhỏ, thì hãy làm cho đời sống gia đình phong phú bằng cách sống đúng bản chất của Hội thánh: cộng đoàn phụng vụ, cộng đoàn hiệp nhất yêu thương, và cộng đoàn loan báo tin mừng

I. GIA ĐÌNH CÔNG GIÁO : CỘNG ĐOÀN PHỤNG VỤ

Gia đình công giáo là cộng đoàn của những người Tin vào Thiên Chúa, Yêu mến Thiên Chúa, và Trông cậy nơi Chúa. Sống Đức Tin, Cậy, Mến là cách sống của cộng đoàn phụng vụ: thờ phượng Thiên Chúa, cho vinh danh Chúa và cứu rỗi các linh hồn.

Ba nhân đức đối thần, Tin Cậy Mến, là tiêu chuẩn để rà soát lại đời sống của mỗi gia đình công giáo chúng ta. Những người làm cha, làm mẹ, phải nêu gương sống ba nhân đức này cho con cái. Anh chị phải nêu gương cho các em. Vì việc tôn thờ Thiên Chúa, trước tiên là đặt niềm tin vào Chúa và sống đức tin ấy trong gia đình mình, giữa lòng đời. Và khi đã tuyệt đối tin, thì Đức Cậy và Đức Mến sẽ là công việc thường xuyên của một Đức Tin sống động.

Tin vào Thiên Chúa cách tuyệt đối

Tôi còn nhớ trước năm 1975, ở một vài nơi, có lệ đặt trước cổng nhà mình một cây thánh giá, và dưới cây thánh giá ấy là hàng chữ: “Gia đình tôi tôn thờ Thiên Chúa”. Sau năm 1975, thánh giá trên cổng và hàng chữ ấy bị yêu cầu gỡ bỏ đi, và thay vào đó là “Hồ chí Minh muôn năm”, với một lá cờ đỏ sao vàng.

Thiết tưởng, việc đặt Thánh giá trước cổng với hàng chữ “Gia đình tôi tôn thờ Thiên Chúa” không chỉ là cách thể hiện niềm tin vào Thiên Chúa trước mắt mọi người, mà là còn nhắc nhở mỗi người trong gia đình chúng ta rằng: chúng ta là con cái Chúa, là người đã đặt niềm tin trọn vẹn vào Thiên Chúa, hãy sống sao cho ra người con cái Chúa, để mọi người nhận thấy cuộc sống của gia đình chúng ta mà ngợi khen Cha chúng ta trên trời.

Có một chuyện lạ là, năm ấy, khi đi ngang qua nhà nọ, trước cổng có thánh giá và câu “gia đình tôi tôn thờ Thiên Chúa”, bên trong nhà có bàn thờ Chúa, tôi còn thấy bà nọ dọn ra trước cửa nhà mình một mâm cơm, có gà, có xôi, có chén, có ly, có nhang hương đèn khói… Dừng lại tôi hỏi: “Bà làm gì thế?” Bà trả lời, “Dạ, cúng ông Địa thầy ơi!. Bữa giờ buôn bán ế ẩm quá!”

Thì ra, đã tin vào Chúa, còn tin vào Ông Địa nữa sao?

Có câu chuyện vui khác: bà kia không có đạo, ở gần nhà thờ, ngày nào cũng nghe cả nhà thờ hát, đọc kinh, dâng lễ, nhưng bà không theo đạo. Bà ta nói với người ta: “Cái đạo gì mà thờ tùm lum. Vừa thờ Chúa Ki-tô, vừa thờ ông Hồ nữa. Tui không theo đâu”. Không ai hiểu bà ta muốn nói gì, muốn ám chỉ ai. Hỏi ra mới biết: “Ngày nào mà tui không nghe hát: “Xin Chúa Ki-tô Hồ thương xót chúng con”

Những câu chuyện nhỏ nhỏ ấy muốn nói điều này

-Hãy tin vào Thiên Chúa bằng một niềm tin duy nhất, nghĩa là tin vào một mình Thiên Chúa mà thôi. Đừng tin vơ thờ quấy.

-Cả nhà chúng ta cùng chỉ một niềm tin mà thôi. Không thể trong nhà có hai ba người lại thờ hai ba Chúa.

Vậy, hãy rà soát lại Đức Tin của chúng ta. Chúng ta đã hoàn toàn tin tưởng vào Thiên Chúa chưa, hay chỉ là tin nửa vời, hay niềm tin bắt cá hai ba tay. Cả nhà chúng ta đang cùng tin một Chúa thôi, hay còn tin vào chúa nào khác nữa?

Không thể vừa tin vào Thiên Chúa, lại vừa tin vào Đức Phật, vừa tin vào Bác Hồ và sức mạnh của đồng tiền, lại vừa tin vào bà tướng số, vừa tin vào thầy bói toán, vừa tin vào khả năng kiêu căng của mình…Niềm tin tham lam và không chắc chắn như vậy, sẽ không làm đẹp lòng Chúa, và sẽ dẫn chúng ta tới chỗ xa lạc và mất đức tin.

Biết bao điều khó khăn trong gia đình, khi chồng tin Chúa, vợ tin phật, con tin tiền, dâu tin bà bói toán, rễ tin cụ Hồ…

Không thể được. Phải là một niềm tin duy nhất vào Thiên Chúa, và hơn nữa, gia đình chúng ta phải duy nhất, phải nên một trong một niềm tin mà thôi.

Trong thời đại này, cuộc sống có quá nhiều màu sắc, có quá nhiều quyến rũ làm lung lạc đức tin công giáo của chúng ta. Một mối nguy hại khủng khiếp nhất, đó là lối sống vô thần, duy vật, gian dối đã và đang thẩm thấu vào từng thớ thịt, từng tâm hồn mỗi người. Một linh mục 90 tuổi, 57 năm linh mục, từng làm cha xứ, từng đi ở tù, từng làm hạt trưởng, từng làm giáo sư… đã nhận định như sau: “Người công giáo Việt Nam hôm nay vẫn đến nhà thờ, vẫn đi lễ, vẫn giữ các việc của Hội Thánh, nhưng cách sống của Đức Tin đã không còn chân thành như trước nữa. Bởi vì họ đã thâm nhiễm sự dối trá của xã hội này. Tất cả chuyện nhà thờ, nhà thánh rồi ra như một lễ hội đời. Chỉ có hình thức và hình thức.”

Nghe ra thực xót xa. Những suy cho kỹ, xét cho cùng, cha già kia nói đúng.

Đức tin không chỉ là chuyện ở nhà thờ nhà thánh, mà phải là một đức tin tại gia đình và giữa đời thường. Vẫn đọc kinh, dâng lễ, công tác, hội đoàn ra vẻ ngon lành lắm… về đến gia đình thì vợ chồng xung khắc nhau, kẻ muốn giữ thai lại, người kia bảo phải phá; kẻ tình trong, người tình ngoài sinh nghi ngờ ganh tỵ; chuyện chồng chồng biết, chuyện vợ vợ hay, chuyện con cái thì cha mẹ lo cho đủ cái ăn, cái mặc, cái tới trường là được rồi… và còn bao nhiêu chuyện thực hành đời sống Đức Tin vào Thiên Chúa tại gia đình thì không thấy. Chưa nói đến chuyện ra ngoài xã hội, người công giáo lại sống cũng chẳng khác gì người lương dân, đôi khi còn tồi tệ hơn người chưa biết Chúa: tệ nạn xã hội hút chích mại dâm, sống thử, ngoại tình, ly thân ly dị, kiện cáo, gian lận, say xỉn, gây thù chuốc oán, tranh giành đất đai, lỗi phép công bằng, lỗi luật hôn nhân gia đình, vân vân…không thiếu người phạm pháp là công giáo…thử hỏi, có xót xa không?

Do đâu vậy? Do đức tin của chúng ta chỉ là một đức tin căn cước, đức tin tuyên xưng theo kiểu khai lý lịch, đức tin trong sổ sách, đức tin hình thức và hình thức, không phải là một Đức Tin sống động bởi mến Chúa và yêu người.

Hãy sống Đức Tin ngay trong gia đình mình và giữa lòng xã hội hôm nay. Chính khi chúng ta sống Đức Tin ấy là lúc chúng ta cùng Giáo Hội cử hành việc Phụng Vụ, cử hành việc Thờ Phượng Thiên Chúa và cứu rỗi các linh hồn.

Thực hành Đức Tin là thờ phượng Thiên Chúa.

Những người làm cha mẹ, có bổn phân xây dựng gia đình mình thành một Cộng Đoàn Phụng Vụ ngay trong gia đình mình, không ai có thể thay thế.

Vì thế trước tiên, cha mẹ phải xét mình mình đã sống đức tin, đức cậy đức mến như thế nào, và phải chấn chỉnh ngay cách sống.

Phải thực lòng sám hối vì những lỗi phạm đến đức tin và bổn phận giáo dục đức tin cho con cái. Phải quyết tâm đổi mới đời mình ngay hôm nay, để trở nên mẫu mực cho con cái.

Không chỉ nhắc nhở con cái phải mà chính mình phải làm gương.

Có những “việc nhỏ”, nhưng, ước gì mọi người là đừng xem là “việc nhỏ”, mà khinh thường, bỏ qua, nhưng hãy nhớ là việc cần làm ngay trong mỗi gia đình:

a. Việc riêng của từng người: hãy nhớ đến Chúa mọi lúc mọi nơi, và dâng lời nguyện tắt, xin được gợi ý như sau:

-nhớ đến Chúa khi thức dậy: Lạy Chúa, tạ ơn Chúa vì một đêm bình yên. Xin dâng ngày mới cho Chúa.

-nhớ đến Chúa trước và trong khi làm việc gì: Lạy Chúa, xin giúp con làm đẹp ý Chúa.

-nhớ đến Chúa trước khi nói: Lạy Chúa xin giữ miệng con nói lời đẹp ý Chúa, vui lòng người.

-nhớ đến Chúa trước khi ăn: Lạy Chúa, tạ ơn Chúa cho con có của ăn, xin nhớ đến những người thiếu đói.

-nhớ đến Chúa sau khi ăn: Lạy Chúa, tạ ơn Chúa. Xin cho con có sức khỏe mà phụng sự Chúa trong mọi người.

-nhớ đến Chúa lúc đau bệnh: Lạy Chúa, con xin dâng đau khổ này cho Chúa. Con xin kết hiệp với khổ đau của Chúa.

-nhớ đến Chúa khi buồn chán vì hiểu lầm: lạy Chúa, con tin Chúa hiểu con. Xin thứ tha cho người…

….nói chung, hãy nhớ đến Chúa đang ở trước mặt mình, nhớ mình đang sống dưới mắt nhìn yêu thương của Chúa, và nhớ thân thưa to nhỏ với Chúa bằng những lời nguyện tắt. Như thế đã đủ là một việc phụng vụ chân thành của mỗi người, mỗi nhà.

Trong tất cả mọi hoàn cảnh, mọi lúc mọi nơi, mỗi người trong nhà đều có thể nhớ đến Chúa và cầu nguyện riêng, cầu nguyện tắt. Việc này, ngày xửa ngày xưa cha ông ta đã từng làm để giữ vững đức tin cho con cháu tới ngày hôm nay. Lần chuỗi theo lối cấy, theo đường cày. Đọc kinh cầu Đức bà khi dệt lụa, xe tơ. Đọc kinh mùa thường theo nhịp tát nước… Nhờ việc đạo đức nhỏ ấy, mà ông bà ta đã giữ vững Đức tin của ông bà và của con cháu cho tới ngày hôm nay. Tại sao chúng ta có thể xem thường và bỏ qua được?

b. Việc chung trong gia đình:

-Cha mẹ nhắc nhớ gia đình đọc kinh chung, sáng, tối. Không nhất thiết phải đọc nhiều, nhưng ít là có đọc chung với nhau. Đã không ít gia đình bỏ đọc kinh tối sáng. Cha mẹ không đọc kinh chung tối sáng thì bảo con cái đọc làm sao được. Cần phải chuẩn chỉnh lại ngay.

-nhớ đọc kinh chung trước và sau bữa ăn. Có rất nhiều gia đình chỉ đọc kinh lúc bắt đầu bữa ăn, sau đó, khi ăn xong, phần ai nấy đứng dậy, cũng không làm dấu riêng mà tạ ơn Chúa nữa.

-nhớ nhắc nhở nhau đi lễ, kể cả ngày lễ thường. Cha Mẹ đừng nằm dài ra đó mà la bảo con lo đi lễ cho đàng hoàng. Tại sao không thể sắp xếp để cả nhà cùng đi, chỉ một người ở nhà trông nhà mà thôi, đủ rồi. Có cảnh đẹp nào bằng cảnh cha mẹ con cái cùng dắt nhau từ nhà đến nhà thờ mỗi sáng, mỗi chiều đi dự lễ?

-nhớ quan tâm đến việc xưng tội rước lễ của thành viên trong gia đình. Cha mẹ tìm cách hiểu tâm trạng buồn vui của con cái, hiểu nỗi lòng của con cái, và hướng dẫn con cái đến với Bí Tích Hỏa Giải, đến với Lòng Thương Xót Chúa, hướng dẫn con cái tin Lời Chúa và sống Lời Chúa, hướng dẫn con cái khao khát rước lễ, sống bằng Thánh Thể Chúa và cụ thể sống Bí tích Thánh Thể giữa đời, là những công việc bác ái, sẻ chia.

-nhớ giữ cho nề nếp gia phong gia đình tốt đẹp, nhất là, giải thích và ngăn cản nhau để đừng làm các việc không đẹp lòng Chúa, lỗi luật giáo hội. Hơn nữa, phải giáo dục lòng yêu mến Chúa, và có lòng đau buồn vì những lỗi phạm đến Chúa đến tha nhân. Đừng để con cái mất cảm thức về tội, nhưng phải mau biết điều làm mất lòng Chúa.

-nhớ khuyên bảo nhau đừng ngã lòng trông cậy Chúa, đừng thất vọng, nhưng hãy kiên trì cậy trông, kiên trì yêu mến, và hãy nhìn cho ra những ơn lành Chúa đang ban cho chúng ta, theo thánh ý Chúa.

Và còn nhiều điều phải nhớ phải làm, phải giúp nhau làm trong gia đình, để sống xứng đáng là người Tin tuyệt đối vào Thiên Chúa, và vì tin tưởng tuyệt đối, Đức Cậy và Đức Mến sẽ đồng loạt sinh hoa trái trong tâm hồn, trong gia đình, và trong giáo xứ chúng ta.

Gia đình công giáo của chúng ta là một cộng đoàn phụng vụ. Nhưng thiết tưởng, những đề nghị trên đây không có gì là to lớn, khó khăn và bất khả thi vì quá sức mọi người. Chỉ là mấy việc xíu xiu thôi. Cha mẹ, vợ chồng, con cái luôn nhớ đến Chúa, kết hiệp với Chúa, mọi lúc mọi nơi và cầu nguyện tắt, thiết tưởng, đã đủ là một việc thờ phượng Thiên Chúa cách chân thành.

Ước gì những việc nhỏ được thực hiện với tấm lòng lớn. Đó là tấm lòng Tin Cậy Mến tuyệt đối vào Chúa và kết hiệp mật thiết với Người. Hãy bình yên vui sống trước mặt Chúa. Nguyện xin Mẹ Maria, thánh cả Giu-se, những người luôn làm việc nhỏ nhưng lòng kết hiệp với Chúa Giê-su, sẽ cầu thay nguyện giúp cho chúng ta.

PM. Cao Huy Hoàng, Sài gòn, 15-8-2017

CGVN