ÄÆ°á»ng xuôi diá»…n tả má»™t hà nh trình xuôi chảy, thẳng tiến, dù có biết bao trở ngại Ä‘i nữa.
ÄÆ°á»ng ngược diá»…n tả má»™t hà nh trình bị ngắt Ä‘oạn, ngưá»i lữ hà nh phải trở ngược lại. Äó là má»™t kiểu “giữa đưá»ng gãy cánhâ€. Trong hà nh trình Ä‘á»i ngưá»i, ai ai cÅ©ng mong muốn đưá»ng Ä‘á»i cá»§a mình xuôi chảy và trong Ä‘á»i sống tâm linh cÅ©ng thế, dù là kẻ tá»™i lá»—i hay ngưá»i thánh đức, khởi sá»± từ đâu cÅ©ng Ä‘á»u mong muốn đưá»ng tâm linh xuôi chảy và đạt được Ä‘Ãch đến là chÃnh Thiên Chúa.
ÄÆ°á»ng xuôi khởi Ä‘i từ trái tim tháºt.
Tin Mừng Mát-thêu có dụ ngôn kể vá» má»™t ngưá»i cha có hai con (x.Mt 21,28-32). Lần ná» ngưá»i cha đến nói vá»›i ngưá»i con thứ nhất: “Nà y con, hôm nay con hãy Ä‘i là m vưá»n nhoâ€. Lá»i ngưá»i cha nói diá»…n tả ý muốn cá»§a cha. Ngưá»i cha là hình ảnh cá»§a Thiên Chúa. Lá»i cá»§a ngưá»i cha nói vá»›i con được và như lá»i cá»§a Thiên Chúa nói vá»›i má»—i ngưá»i chúng ta. Lá»i đó chÃnh là thánh ý cá»§a Chúa.
Ngưá»i con đáp lá»i cha thế nà o đây? Nếu là ngưá»i con, chúng ta đáp lá»i Thiên Chúa ra sao, khi Ngà i ngá» lá»i vá»›i chúng ta?
Nó đáp: “Con không muốn đâu!â€
Lá»i đáp sao mà nghe quen quá!
Äá»i sống gia đình biết bao lần cha mẹ đã phải nghe lá»i tương tá»± từ con cái mình.
“Con Æ¡i, dáºy Ä‘i lá»… nhé, hôm nay Chúa Nháºt đó!â€
Từ trong phòng cá»§a đứa con vá»ng ra:
Â
 “Mẹ Ä‘i Ä‘i, con không Ä‘i đâu, hôm nay con báºn!â€
Báºn gì? Báºn ngá»§, báºn là m bà i và báºn vá»›i bệnh lưá»i!
Truyện kể tiếp rằng: “Nhưng sau đó, nó hối háºn, nên lại Ä‘iâ€.
Có lần ghé thăm má»™t gia đình và o cuối tuần. Cả gia đình Ä‘á»u sẵn sà ng cùng Ä‘i dâng Thánh Lá»… Chúa Nháºt. Ngưá»i con cả là má»™t sinh viên siêng năng và đang cần phải lo xong bà i vở ở trưá»ng. Lúc đầu anh nói vá»›i ba mẹ: “Hôm nay, con phải ở nhà là m cho xong bà i, nên con không Ä‘i lá»… nhé!†Ba mẹ đón nháºn ý cá»§a con. Nhưng sau đó và i tiếng, tại bà n cÆ¡m trưa, anh sinh viên lại nói: “Con sắp xếp và đi lá»… cùng ba mẹ và má»i ngưá»i trong gia đình chiá»u nayâ€. Bà mẹ vui ra mặt, ông bố vui trong lòng, niá»m vui không cần diá»…n tả, nhưng vẫn là niá»m vui trá»n vẹn cá»§a cả gia đình Ä‘i dâng Thánh Lá»… Chúa Nháºt.
“Hối háºn, nên lại Ä‘i†là m vưá»n nho, lại cùng Ä‘i dâng Thánh Lá»… ngà y Chúa Nháºt vá»›i gia đình. Tuyệt! Hối háºn đến từ đâu váºy? Từ trái tim. Trái tim rung động lên vì tình yêu cá»§a con dà nh cho cha, tình yêu cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta dà nh cho Thiên Chúa là m cho hồn chúng ta không “nghỉ yênâ€, và kéo chúng ta ra khá»i má»i trở ngại để rồi lên đưá»ng và o vưá»n nho, và o nhà thỠđể cùng dâng Thánh Lá»….
“Hối háºn, nên lại Ä‘i†là m vưá»n nho cÅ©ng là thái độ cá»§a ăn năn hối cải mà hình ảnh các ngưá»i tá»™i lá»—i và gái Ä‘iếm diá»…n tả cách sống động, và được Chúa biểu dương: “Tôi bảo tháºt các ông: những ngưá»i thu thuế và những cô gái Ä‘iếm và o Nước Thiên Chúa trước các ông†(Mt 21,31).
Ngưá»i tá»™i lá»—i là Da-kêu vá»›i nghá» thu thuế gian láºn và ăn cháºn biết bao ngưá»i, đã được Chúa chạm và o lòng cá»§a ông, để rồi ở tại bà n tiệc trong chÃnh ngôi nhà mình, ông đã đứng thẳng thắn trước Chúa và thưa câu truyện tâm hồn cá»§a ông vá»›i Chúa. Äứng thẳng thắn cÅ©ng diá»…n tả thái độ tuyệt vá»i cá»§a trái tim tháºt. Không còn mắc cỡ, không còn Ä‘eo mặt nạ. “Tá»™i tôi là m tôi xứng đáng phải chịu phạt. Tuỳ Chúa quyết địnhâ€.
Bước đầu tiên cần là m là hối lá»—i và ăn năn. Ä‚n năn bằng tư thế đứng thẳng thắn cùng trái tim rất tháºt cá»§a mình. Luca viết: “Ông Da-kêu đứng đó thưa vá»›i Chúa rằng: Thưa Ngà i, đây phân ná»a tà i sản cá»§a tôi, tôi cho ngưá»i nghèo; và nếu tôi đã chiếm Ä‘oạt cá»§a ai cái gì, tôi xin Ä‘á»n gấp bốn†(Lc 19,8). Lá»i từ trái tim tháºt phát xuất từ cuá»™c gặp gỡ giữa Da-kêu vá»›i Chúa Giê-su, Äấng là sá»± tháºt, là con đưá»ng xuôi chảy mà Da-kêu mong muốn chá»n cho hà nh trình cuá»™c sống má»›i cá»§a mình.
Äáp lá»i Da-kêu, Chúa nói: “Hôm nay, Æ¡n cứu độ đã đến cho nhà nà y, bởi ngưá»i nà y cÅ©ng là con cháu tổ phụ Ãp-ra-ham. Vì Con Ngưá»i đến để tìm và cứu những gì đã mất†(Lc 19,9-10). Ôi lá»i tháºt đẹp mang lại sá»± giải thoát. Lá»i cá»§a Chúa đã đưa Da-kêu bước và o con đưá»ng má»›i. Ông quay lưng từ chối con đưá»ng cÅ© cá»§a gian láºn và tá»™i lá»—i. GiỠđây ông bước Ä‘i trên con đưá»ng xuôi chảy hướng vá» Thiên Chúa.
Thánh sá» Luca cÅ©ng thuáºt lại má»™t câu truyện khác vá» ngưá»i tá»™i lá»—i, nhưng lần nà y lại là thân pháºn má»™t gái Ä‘iếm: “Có ngưá»i thuá»™c nhóm Pha-ri-sêu má»i Äức Giê-su dùng bữa vá»›i mình. Äức Giê-su đến nhà ngưá»i Pha-ri-sêu ấy và và o bà n ăn. Bá»—ng má»™t phụ nữ vốn là ngưá»i tá»™i lá»—i trong thà nh, biết được Ngưá»i Ä‘ang dùng bữa tại nhà ông Pha-ri-sêu, liá»n Ä‘em theo má»™t bình bạch ngá»c đựng dầu thÆ¡m (Lc 7,36-37). Cô gái tá»™i lá»—i được nhắc đến, nhưng tá»™i cô là gì, không ai biết chÃnh xác. Tuy nhiên, nhiá»u há»c giả đã cho rằng cô ta chÃnh là gái Ä‘iếm. Cô đến vá»›i ai? Äến vá»›i Chúa, khi Ngưá»i Ä‘ang dùng bữa ở nhà má»™t ngưá»i Pha-ri-sêu.
Cô đến và tiến gần tá»›i Chúa: “Chị đứng đằng sau, sát chân Ngưá»i mà khóc, lấy nước mắt mà tưới ướt chân Ngưá»i. Chị lấy tóc mình mà lau, rồi hôn chân Ngưá»i và lấy dầu thÆ¡m mà đổ lên†(Lc 7,38). Giống như Da-kêu, cô chá»n thế đứng bên Chúa, đứng đằng sau Chúa, để rồi vá»›i thế đứng thẳng thắn cùng trái tim rất tháºt, cô bắt đầu “con đưá»ng xuôi†cá»§a mình. Con đưá»ng xuôi cùng “song bước†vá»›i dòng nước mắt xuôi chảy từ trái tim rất tháºt cá»§a cô. Chảy và chảy, từng giá»t nước mắt rÆ¡i xuống nhưng không vô vá»ng, mà ngược lại giá»t nước mắt đã chạm tá»›i nguồn hy vá»ng là chÃnh bà n chân cá»§a Chúa Giê-su. Chân hy vá»ng từ trá»i cao và bao giá»t nước cá»§a đất thấp hoà quyện và o nhau, đến ná»—i Chân hy vá»ng được tưới ướt lòng sám hối ăn năn cá»§a trái tim khát vá»ng Æ¡n cứu rá»—i.
Con đưá»ng tiếp tục xuôi. Chân ướt thì cần phải lau. Chẳng mắc cỡ và cÅ©ng không hãi sợ, mà mắc cỡ xấu hổ chi nữa cÅ©ng như sợ hãi gì ai, khi trái tim rất tháºt bắt đầu “lên tiếngâ€. Tháo cởi mặt nạ, cô gái Ä‘iếm cúi xuống Chân hy vá»ng, và trong âm thầm cá»§a trái tim Ä‘ang “rung động†vá»›i tần số cao nhất, bằng chÃnh mái tóc dà i cá»§a mình cô lau đôi Chân hy vá»ng ướt đẫm những giá»t nước mắt cá»§a trái tim rất tháºt và đang sám hối.
Con đưá»ng tiếp tục xuôi, Chân hy vá»ng khô rồi và giỠđây trái tim rung lên tần số má»›i. Nụ hôn trà o dâng trên Chân hy vá»ng trong âm thầm và đầy trìu mến.
Ôi má»™t hình ảnh quá tuyệt, quá đẹp cá»§a cuá»™c gặp gỡ giữa đôi môi trần thế và Chân hy vá»ng cá»§a trá»i cao. Xin thinh lặng, chiêm ngắm và cùng rung lên vá»›i cung đà n cá»§a tri ân cảm tạ:
“Ai hãy là m thinh chá»› nói nhiá»u,

Äể nghe dưới đáy nước hồ reo.

Äể nghe tÆ¡ liá»…u run trong gió,

Và để xem trá»i giải nghÄ©a yêu†(Hà n Mặc Tá», Äà Lạt trăng má»).
Con đưá»ng tiếp tục xuôi, nụ hôn trìu mến được xuôi chảy vá»›i những giá»t dầu thÆ¡m dà nh cho Chân hy vá»ng. Dầu thÆ¡m bình thưá»ng thì để xức nhẹ và i giá»t thôi, còn ở đây dầu thÆ¡m đổ lên Chân hy vá»ng. Con đưá»ng xuôi và chảy mạnh mẽ, vì tần số rung cá»§a trái tim quá lá»›n đã phá đổ má»i chuẩn má»±c cá»§a cuá»™c Ä‘á»i.
Cuá»™c gặp gỡ trên tháºt là má»™t bức tranh tuyệt vá»i. Tuyệt vá»i hÆ¡n nữa, khi chiêm ngắm dung nhan cá»§a Chúa Giê-su vá»›i Äôi Chân cá»§a Ngà i là suối nguồn hy vá»ng. Cô gái Ä‘iếm Ä‘á»n gần, Chúa không từ khước chị, Chúa không khinh thưá»ng cuá»™c Ä‘á»i chị. Tháºt váºy, Chúa đã yêu thương và nói lá»i “xin vâng†vá»›i chị, cho chị bước và o cuá»™c Ä‘á»i, và Ngà i vẫn tiếp tục yêu thương cùng giữ lá»i “xin vâng†đó vá»›i chị, dù Ä‘á»i chị ra sao Ä‘i nữa. Äứng cạnh sát bên Chúa là nguồn cá»§a tình yêu và hy vá»ng, cô gái Ä‘iếm khóc và khóc. Ôi những giá»t nước mắt tốt là nh và hữu Ãch chảy ra từ tâm hồn thà nh tháºt, khiêm tốn và trà n đầy sá»± sám hối rÆ¡i xuống Äôi Chân cá»§a Chúa. Dù bị ướt và chắc chắn bị nhá»™t và khó chịu chứ, nhưng Chúa không rút chân lại. Lau khô đôi chân không bằng tấm vải, mà bằng mái tóc. Chúa không cản chị, dù cho cảm giác lạ lùng cá»§a mái tóc Ä‘ang chạm và o Äôi Chân mình, Chúa vẫn để yên cho chị là m. Rồi nụ hôn được trao dâng từ trái tim rất tháºt, Chúa vẫn để “con đưá»ng xuôi†cá»§a chị ta được tiếp tục xuôi và cuối cùng Chúa đón nháºn biết bao dầu thÆ¡m “đổ chứ không xức†trên Chân Hy vá»ng cá»§a Chúa.
Câu truyện kết thúc vá»›i lá»i tháºt đẹp Chúa nói vá»›i chị:
“Lòng tin của chị đã cứu chị. Chị hãy đi bình an†(Lc 7,50).
ÄÆ°á»ng xuôi cá»§a cô gái Ä‘iếm, đưá»ng xuôi cá»§a Da-kêu tá»™i lá»—i tìm gặp được Chúa và ơn cứu rá»—i là lá»i giải thÃch hay nhất lá»i cá»§a tiên tri Ê-dê-ki-en: “Còn nếu kẻ gian ác từ bá» Ä‘iá»u dữ nó đã là m, mà thi hà nh Ä‘iá»u chÃnh trá»±c công minh, thì nó sẽ cứu được mạng sống mình. Nó đã thấy và từ bá» má»i tá»™i phản nghịch nó phạm, thì chắc chắn nó sẽ sống, nó không phải chết†(Ed 18,27-28).
ÄÆ°á»ng xuôi cá»§a cô gái Ä‘iếm, đưá»ng xuôi cá»§a Da-kêu tá»™i lá»—i tìm gặp được Chúa và ơn cứu rá»—i cÅ©ng là lá»i cầu nguyện mà Thánh Vịnh Gia má»i gá»i chúng ta, những kẻ tá»™i lá»—i biết sống theo gương cá»§a Da-kêu và cá»§a ngưá»i phụ nữ tá»™i lá»—i, liên lá»· dâng lên Chúa má»—i ngà y:
“Lạy Chúa, đưá»ng nẻo Ngà i,
xin dạy cho con biết,
lối đi của Ngà i, xin chỉ bảo con.
Xin dẫn con Ä‘i theo đưá»ng chân lý cá»§a Ngà i
và bảo ban dạy dỗ,
vì chÃnh Ngà i là Thiên Chúa cứu độ con.
Sá»›m hôm con những cáºy trông Ngà i,
bởi vì Ngà i nhân ái†(Tv 24,4-5).
ÄÆ°á»ng xuôi đưá»ng ngược Ä‘á»u hiện diện trên “xa lá»™ cuá»™c Ä‘á»iâ€, vì con ngưá»i thì muôn mà u muôn vẻ và lòng ngưá»i thì yếu Ä‘uối và dá»… dà ng đánh mất chÃnh lá»™ ngà n Ä‘á»i, để rồi từ đưá»ng xuôi lại lạc và o đưá»ng ngược.
ÄÆ°á»ng ngược vá»›i lá»i đẹp nhưng dối lòng.
Trở vá» vá»›i dụ ngôn kể vá» má»™t ngưá»i cha có hai con. Lúc đầu cha gặp và nói vá»›i ngưá»i con đầu Ä‘i là m vưá»n nho. Thái độ cá»§a anh ta thì đã rõ rồi: Anh ta miệng thì nói không, nhưng lòng thì “rung động†vì tình yêu, nên sau đó lên đưá»ng Ä‘i và o vưá»n nho. Äến lượt ngưá»i con thứ hai. Ngưá»i cha cÅ©ng nói vá»›i anh ta Ä‘i và o là m vưá»n nho. Ngưá»i con thứ hai phản ứng ra sao? Anh ta ngoan ngoãn đáp lá»i: “Thưa ngà i, con đây!â€
Không chỉ là má»™t lá»i diá»…n tả sá»± ngoan hiá»n, mà lá»i đó còn trở thà nh công thức cho những cuá»™c lá»… khấn hứa và đón nháºn sứ vụ Chúa trao.
Lá»i đẹp và ngoan hiá»n nà y có chất lượng thế nà o?
Nói đẹp xong, nhưng rồi anh ta lại không đi. Sáo ngữ!
Sáo ngữ thì luôn có âm thanh vang lên rất quyến rÅ© vá»›i vẻ đẹp bên ngoà i, dá»… dà ng lôi cuốn và là m mát lòng ngưá»i khác. Nhưng coi chừng, vì “máºt ngá»t thì chết ruồiâ€. Vâng, sáo ngữ là kiểu “nói phét đẹp†mà thôi, chẳng đáng giá “đồng xu†nà o cả.
Sáo ngữ đẹp, quyến rÅ©, lôi cuốn và dá»… là m mát lòng ngưá»i khác, nhưng lại khởi Ä‘i từ trái tim không tháºt. Má»™t kiểu dối lòng trong chÃnh lá»i nói trống rá»—ng tương phản hoà n toà n vá»›i trái tim chân tháºt, lá»i nói cho xong và rồi quay bước vá» lại vá»›i ý riêng cá»§a mình, mà chẳng mà ng tá»›i ý cha, chẳng thiết tá»›i ý Chúa.
Trong suốt chiá»u dà i cá»§a Lá»i Chúa, kiểu sáo ngữ và giả dối nà y bị lên án thưá»ng xuyên.
Trong má»™t Thánh Vịnh có lá»i:
“Miệng hỠphỉnh phỠChúa,
lưỡi há» lừa dối Ngưá»i;
còn lòng dạ chẳng chút gì gắn bó,
chẳng trung thà nh giữ giao ước cá»§a Ngưá»i†(Tv 78,36).
Thánh Mát-thêu viết trong Ä‘oạn nói vá» cuá»™c tranh luáºn giữa Chúa Giê-su vá»›i các kinh sư và Pharisêu. Chúa đã lên án mạnh mẽ lá»i cầu nguyện chỉ bằng môi miệng và giả tạo: “Những kẻ đạo đức giả kia, ngôn sứ I-sai-a tháºt đã nói tiên tri rất đúng vá» các ông rằng: Dân nà y tôn kÃnh Ta bằng môi bằng miệng, còn lòng chúng thì lại xa Ta†(Mt 15,7-8).
Con đưá»ng từ trái tim đến môi miệng và đến tay chân là má»™t con đưá»ng rất xa. Tháºt tiếc cho ai bắt đầu con đưá»ng cá»§a mình từ môi miệng vá»›i những lá»i đẹp nhưng rồi xa cách lòng, chẳng tương hợp vá»›i trái tim, má»™t kiểu dối lòng và dẫn đến con đưá»ng ngược, nghÄ©a là cà ng ngà y cà ng “đi ngược†và xa cách hoà n toà n vá»›i Thiên Chúa.
Nhìn và o cuá»™c Ä‘á»i, không Ãt những bóng ngưá»i tá» ra đạo đức thánh thiện, và đi đâu cÅ©ng mở miệng nói mình là “đạo gốcâ€, chá»— nà o có hà nh hương cÅ©ng “sẵn sà ng†lên đưá»ng để Ä‘i, để cầu nguyện vá»›i những lá»i tháºt đẹp, theo kiểu cá»§a ngưá»i Pha-ri-sêu “Lạy Thiên Chúa, xin tạ Æ¡n Chúa, vì con không như bao kẻ khác: tham lam, bất chÃnh, ngoại tình, hoặc như tên thu thuế kia. Con ăn chay má»—i tuần hai lần, con dâng cho Chúa má»™t phần mưá»i thu nháºp cá»§a con†(Lc 18,11).
Nhưng rồi cuá»™c Ä‘á»i cÅ© thế nà o thì vẫn cÅ© như váºy. Ra khá»i nhà thá» vẫn là câu chá»i thá»: “đéo mẹ đéo chaâ€, “tổ sư mà y, coi chừng bà tố mà y cho Ä‘á»i mà y là nhà tù đóâ€.
Ra khá»i nhà thá» lại tiếp tục “đi buôn dưa lêâ€.
Nhà thá» xong là rảo bước tá»›i nhà khác rá»™ng hÆ¡n, sôi nổi hÆ¡n và hấp dẫn hÆ¡n: Casino, tứ đổ tưá»ng.
ÄÆ°á»ng Ä‘á»i đó vẫn ngược chứ chẳng xuôi chảy đến vá»›i Chúa. Tiếc thay!
Con đưá»ng ngược vá»›i lá»i đẹp nhưng dối lòng là váºy!
HÆ¡n nữa, cÅ©ng có những pháºn ngưá»i cách nà y cách khác đã được Chúa chạm và o mình vá»›i những phút giây “mê mẩn†cá»§a tiếng lạ, cá»§a “ngã xuống†trong các cuối tuần tÄ©nh tâm, hay cả những con ngưá»i đạo đức và cÅ©ng tá»± cho mình là đạo đức qua các cuá»™c tÄ©nh tâm hằng năm, nhưng rồi bá»—ng chợt lại lạc đưá»ng, từ con đưá»ng xuôi chảy lạc và o con đưá»ng ngược đưa pháºn ngưá»i đó cà ng ngà y cà ng xa Chúa. Nhưng xa Chúa như thế nà o?
Má»™t lần ná» sau cuối tuần tÄ©nh tâm vá»›i cả hÆ¡n 100 ngưá»i (nói là tÄ©nh tâm nhưng tâm là m sao tÄ©nh được, khi ồn à o náo nhiệt, miệng không ngÆ¡i, suốt cả ngà y kêu cầu, hát hò…), ngồi trên xe Metro ở Paris để vá» lại nhà Dòng, chẳng biết trá»i đất xui khiến thế nà o, ngồi đối diện vá»›i má»™t chị má»›i tÄ©nh tâm xong. Âm thanh trên xe Metro đã nặng rồi, câu truyện vá»›i chị còn là m cho lòng nặng thêm.
Cả hai mở lá»i chà o xã giao và truyện qua truyện lại, bá»—ng chợt chị nói rằng, ngà y xưa chị lưá»i lắm và từ ngà y Ä‘i tÄ©nh tâm được Chúa chạm, được Chúa cho nói tiếng lạ, được Chúa cho “ngã xuốngâ€, chị bắt đầu thay đổi cuá»™c sống. Sốt sắng hÆ¡n, đạo đức hÆ¡n trước. Cảm tạ Chúa biết bao vá» lúa tốt Ä‘ang má»c lên trong cánh đồng chị. Nhưng bá»—ng chợt, cung giá»ng cá»§a chị đổi. Giá»ng cao hÆ¡n tương hợp vá»›i sá»± phê phán nặng ná» chị dà nh cho cha xứ cá»§a chị. ÄÆ¡n giản là chị Ä‘i tÄ©nh tâm vá» sốt sắng quá và đạo đức ra, chị tá»± cho rằng mình đã rất ok, chị nhìn cha xứ vá»›i cặp mắt cá»§a má»™t ngưá»i Pha-ri-sêu, chị “tách biệt†mình lên trên cả cha xứ cá»§a chị, chị bắt đầu phê bình cha xứ thế nà y thế khác, không được đạo đức như chị, chị bá»±c tức vì cha xứ không theo ý muốn cá»§a chị, để tổ chức các khoá tÄ©nh tâm nói tiếng lạ trong xứ. Chị cà ng nói giá»ng cà ng cao, phê bình cà ng mạnh, lòng ngưá»i cà ng buồn thêm.
Cái buồn ở chá»—, chị giáo dân má»›i được Æ¡n Chúa giúp quay trở vá» lại tá»± cho mình là “thánh thiện†và “khôn ngoan†hÆ¡n má»™t cha xứ hiá»n là nh và khiêm nhu, ngà i còn là tiến sÄ© thần há»c nữa chứ.
Cái buồn ở chá»—, hoa quả tốt là nh Chúa Thánh Thần ban tặng qua cầu nguyện và tÄ©nh tâm chưa lá»™ rõ đã bị tà n phai. Äâu rồi bác ái, hoan lạc, bình an,đại lượng, nhân háºu, từ tâm, trung tÃn, hiá»n hoà và tiết độ?
Cái buồn ở chá»—, má»™t ngưá»i má»›i được Chúa cho nếm thá» vị ngá»t cá»§a tình yêu và lòng thương xót, đã rÆ¡i và o con đưá»ng ngược, con đưá»ng cá»§a kiêu ngạo và con đưá»ng cá»§a sá»± ngá»› ngẩn thiếu hiểu biết và thiếu trưởng thà nh cá»§a ngưá»i Ki-tô hữu. Lá»i cá»§a thánh Tê-rê-sa Avila nhắc nhá»› tháºt thấm thÃa: “Há»c thức là má»™t kho tà ng quý giá, vì nó khai quang cho những ngưá»i Ãt hiểu biết và soi sáng chúng ta, để khi gặp chân lý trong Thánh Kinh, chúng ta phải hà nh động cho đúng. Nguyện xin Thiên Chúa giải thoát chúng ta khá»i những lối đạo đức ngá»› ngẩnâ€.
Sá»± tá»± kiêu và hãnh hiện, cách sống há»i hợt và giả tạo, con đưá»ng ngược bắt đầu vá»›i cái lưỡi cùng lá»i đẹp nhưng dối lòng, sẽ đưa con ngưá»i từ từ xa cách Chúa.
Xa cách Chúa cÅ©ng xảy ra cả vá»›i những ai tưởng rằng đã “vững và ng†trên đưá»ng tâm linh. Không Ãt những trưá»ng hợp cả giáo sÄ©, tu sÄ© và giáo dân đã khấn hứa và đã thá» thốt vá»›i Chúa hết Ä‘iá»u nà y đến Ä‘iá»u khác, và há» còn được má»i ngưá»i coi là ngưá»i rất đạo đức, rất thiêng liêng, nhưng rồi bá»—ng chợt ngà y ná» nghe tin hỠđã xa cách Chúa, đã bá» con đưá»ng xuôi chảy đến vá»›i Chúa và chá»n lá»±a con đưá»ng ngược Ä‘i tìm danh lợi, váºt chất và các Ä‘am mê trần tục. Tục hoá trong Ä‘á»i tu, tục hoá trong Ä‘á»i sống cá»§a ngưá»i giáo dân đạo đức. Äó là điá»u rất tháºt. Lá»i cá»§a Chúa được tiên tri Ê-dê-ki-en viết vẫn còn “nóng hổiâ€:
“Có lá»i Äức Chúa phán như sau: Các ngươi nói: â€˜ÄÆ°á»ng lối cá»§a Chúa Thượng không ngay thẳng.’ Váºy hỡi nhà Ãt-ra-en, hãy nghe đây: Phải chăng đưá»ng lối cá»§a Ta không ngay thẳng hay đưá»ng lối cá»§a các ngươi má»›i không ngay thẳng ? Khi ngưá»i công chÃnh từ bá» lẽ công chÃnh cá»§a mình và là m Ä‘iá»u bất chÃnh mà chết, thì chÃnh vì Ä‘iá»u bất chÃnh nó đã là m mà nó phải chết†(Ed 18,25-28).
Lá»i cá»§a Chúa ở trên tháºt mạnh mẽ và bắt chúng ta phải đặt lại vấn đỠvá»›i chÃnh cuá»™c sống tâm linh cá»§a mình. Là m sao để không lạc đưá»ng, không rá»i bá» con đưá»ng xuôi, và khôn ngoan “nói không†vá»›i con đưá»ng ngược là m xa cách Chúa?
Äể tránh lạc đưá»ng và luôn bước Ä‘i trên đưá»ng xuôi chảy vá» vá»›i Chúa.
Â
“Lạy Chúa, xin nhớ lại nghĩa nặng với ân sâu
Ngà i đã từng biểu lá»™ từ muôn thuở muôn Ä‘á»i.
Tuổi xuân trót dại bao lầm lỗi,
xin Ngà i đừng nhớ đến,
nhưng xin lấy tình thương mà nhớ đến con cùng.
Chúa là Äấng nhân từ chÃnh trá»±c,
chỉ lối cho tội nhân,
dẫn kẻ nghèo hèn Ä‘i theo đưá»ng công chÃnh,
dạy cho biết đưá»ng lối cá»§a Ngưá»i†(Tv 24,6-9).
Lá»i cầu nguyện cá»§a Thánh Vịnh gia cần trở nên lá»i cầu nguyện cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta.
Má»™t lá»i cầu nguyện khiêm tốn cá»§a má»™t pháºn ngưá»i đầy ý thức vá» sá»± nhá» bé yếu hèn cá»§a mình.
Má»™t lá»i cầu nguyện sám hối theo kiểu cá»§a Da-kêu, cá»§a ngưá»i phụ nữ tá»™i lá»—i gặp Chúa trong nhà ngưá»i Pha-ri-sêu, để luôn ý thức xin Chúa tha thứ, xin Chúa đừng nhá»› đến bao trót dại lá»—i lầm, và xin Chúa “chỉ lối cho tá»™i nhânâ€.
Má»™t lá»i cầu nguyện xin Chúa trở thà nh ngưá»i dẫn đưá»ng cho Ä‘á»i mình.
Tháºt váºy, để tránh lạc đưá»ng và luôn bước Ä‘i trên con đưá»ng xuôi chảy vá» vá»›i Chúa, thì cần chá»n Chúa là ngưá»i hướng dẫn. Ngà i chÃnh là “Tour guide†duy nhất cá»§a chúng ta trên hà nh trình cuá»™c Ä‘á»i nà y.
Trên hà nh trình được Chúa dẫn lối, Ä‘iá»u quan trá»ng thêm và o là cần có đôi tai tháºt thÃnh để nghe được tiếng Chúa và theo bước Ngà i luôn mãi. Thánh Gioan diá»…n tả lá»i Chúa nói tháºt đẹp: “Chiên cá»§a tôi thì nghe tiếng tôi; tôi biết chúng, và chúng theo tôi†(Ga 10,27). Äể nghe, biết và theo Chúa được, con chiên cần phải trót cả tâm tình gắn bó vá»›i Chúa, vá»›i vị mục tá» tốt là nh, vá»›i chÃnh Lá»i Chúa là ánh sáng soi chiếu con đưá»ng xuôi chảy.
Mặc lấy tâm tình cá»§a vị Mục Tá» tốt là nh trên suốt hà nh trình Ä‘á»i ngưá»i.
Â
Cuối cùng để kết và i suy tư nà y, chúng ta cùng xin Chúa giúp chúng ta sống đúng lá»i cá»§a thánh Phao-lô, má»™t con ngưá»i đã rá»i bá» con đưá»ng ngược xa cách Chúa, để tìm vá» con đưá»ng xuôi chảy dẫn đến Chúa và tìm được Æ¡n cứu độ nÆ¡i Ngưá»i, nghÄ©a là mặc lấy tâm tình cá»§a Chúa Giê-su trên suốt hà nh trình Ä‘á»i ngưá»i chúng ta:
“Thưa anh em, nếu quả tháºt sá»± liên kết vá»›i Äức Ki-tô Ä‘em lại cho chúng ta má»™t niá»m an á»§i, nếu tình bác ái khÃch lệ chúng ta, nếu chúng ta được hiệp thông trong Thần KhÃ, nếu chúng ta sống thân tình và biết cảm thương nhau, thì xin anh em hãy là m cho niá»m vui cá»§a tôi được trá»n vẹn, là hãy có cùng má»™t cảm nghÄ©, cùng má»™t lòng mến, cùng má»™t tâm hồn, cùng má»™t ý hướng như nhau.Â
Äừng là m chi vì ganh tị hay vì hư danh, nhưng hãy lấy lòng khiêm nhưá»ng mà coi ngưá»i khác hÆ¡n mình.Â
Má»—i ngưá»i đừng tìm lợi Ãch cho riêng mình, nhưng hãy tìm lợi Ãch cho ngưá»i khác.Â
Giữa anh em vá»›i nhau, anh em hãy có những tâm tình như chÃnh Äức Ki-tô Giê-su:
Äức Giê-su Ki-tô
vốn dĩ là Thiên Chúa
mà không nghĩ phải nhất quyết duy trì
địa vị ngang hà ng với Thiên Chúa,
nhưng đã hoà n toà n trút bỠvinh quang
mặc lấy thân nô lệ,
trở nên giống phà m nhân
sống như ngưá»i trần thế.
Ngưá»i lại còn hạ mình,
vâng lá»i cho đến ná»—i bằng lòng chịu chết,
chết trên cây tháºp tự†(Pl 2,1-8).
Â
Nürnberg, cuối hè 2020.
Lm. GB. Nguyá»…n Ngá»c Thế SJ.
dongten

