�ƯỢC TẠO DỰNG VÌ CHÂN L�, KHÔNG VÌ TÀ THUYẾT

“Phản nghịch cũng có tội như bói toán, ngoan cố là tội ác giống như th� ngẫu tượng� (1 Sm 15:23).

Có vài đi�u làm đau lòng tín hữu Công giáo khi nghe ai đó nói “Tôi thực sự yêu mến Giáo Hội Công giáo, nhưng tôi không đồng thuận với vài giáo huấn của Giáo Hội�. Chúng ta có thể lịch sự đ� cập vấn đ� theo kiểu “Công giáo tự phục vụ� (cafeteria Catholic) với ý nghĩa là h� ch�n các giáo huấn nào của Giáo Hội mà h� thích và phản đối các giáo huấn h� không thích.

Như Thánh Phaolô đã nói, chúng ta “hãy biết run sợ mà gắng sức lo sao cho mình được cứu độ� (Pl 2:12), kiểm tra m�i thứ và giữ đi�u tốt lành, chúng ta “hãy làm m�i việc mà đừng kêu ca hay phản kháng� (Pl 2:14). �ò là chúng ta “vật lộn� với các giáo huấn của Mẹ Giáo Hội cho tới khi chúng ta có thể bảo vệ các giáo huấn đó. �HY John Henry Newman nói: “Có cả ngàn nỗi khó khăn cũng không làm thành một nỗi nghi ng��. Từ ngữ “nghi ng�� được sử dụng ở đây có nghĩa là “thực sự từ chối�.

1. BẢN CHẤT CỦA TÀ THUYẾT

Chúng ta bắt đầu hành trình tới lãnh địa nguy hiểm khi chúng ta khước từ giáo huấn của Giáo Hội trước khi áp dụng. Khi chúng ta không thể tự chiến đấu với sự khó khăn và nỗi nghi ng�, đó là lúc chúng ta bắt đầu bất đồng trong cuộc tự thoại mà chúng ta đang ở gần vùng nguy hiểm. Cách ch�n lựa công khai các giáo huấn của Giáo Hội là đúng luật, không quá nghiêm tr�ng hơn ch�n lựa thực phẩm trong một cửa tiệm, cũng chẳng kém hơn khi ch�n một tà thuyết. Từ ngữ tà thuyết (heresy) có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp là “hairesis� – nghĩa là “ch�n lựa�. Tuy nhiên, nên nói rõ ch�n luật được nhi�u ngư�i theo công khai hoặc cứ bướng bỉnh theo tà thuyết với nhi�u hệ lụy nghiêm tr�ng, thậm chí là hệ lụy đ�i đ�i.

�ó là sự giả tạo của ý muốn tự do mà mỗi chúng ta phải tự quyết định cho mình nên chấp nhận hay khước từ các chân lý được mặc khải. Qua các th�i đại, luôn có những ngư�i theo tà thuyết và các phong trào v� tà thuyết. Tuy nhiên, chúng ta sống trong th�i đại mà càng ngàng càng có nhi�u ngư�i muốn khước từ một hoặc một số các giáo huấn của �ức Kitô. Chủ nghĩa tân th�i là “sự tổng hợp của các tà thuyết� đã thúc đẩy cơn địa chấn trong khung cảnh triết h�c tới chủ nghĩa hoài nghi toàn cầu, và sự bất tín này làm cho các bài viết v� đức tin gặp nhi�u khó khăn hơn. Chúng ta có thể thắc mắc tại sao lại có sự bất tín mau chóng như vậy trong th�i đại ngày nay mà chúng ta đang đắm mình trong ánh sáng của “sự soi sáng�. Dĩ nhiên vấn đ� nổi loạn có từ xa xưa hơn cả Vư�n �ịa �àng (vì Luxiphe nổi loạn trước Ông Bà Nguyên Tổ), nhưng nhìn lại lịch sử gần đây cũng khả dĩ hữu ích.

Năm 1798, Joseph de Maistre nói: “Từ th�i Cải Cách đã có tinh thần nổi dậy muốn đấu tranh, có khi công khai, có khi riêng lẻ, chống đối m�i quy�n tối thượng và nhất là chống lại tính quân chủ�. Loại b� các nguyên tắc đầu tiên của Aristotle và quy�n bính của ngư�i thầy gi�i có cách giáo huấn dựa trên n�n tảng noi gương �ức Kitô đã dẫn đến chủ nghĩa hoài nghi và chủ nghĩa cá nhân như thế này. De Maistre g�i đó là “cuộc nổi dậy của lý lẽ cá nhân chống lại lý lẽ chung�. Tinh thần nổi loạn hầu như bao phủ toàn bộ th�i đại này, làm cho mỗi ngư�i là tiên tri, tư tế và vua chúa của chính mình.

De Maistre mô tả các đi�u kiện có thể của vô số những ngư�i ở trong tình trạng hoài nghi toàn cầu đặt n�n tảng cho chúng ta chấm dứt như Thánh Phaolô đã mô tả sự sa đ�a của Th�i Cuối: “Vào những ngày sau hết sẽ có những lúc gay go. Quả thế, ngư�i ta sẽ ra ích kỷ, ham ti�n bạc, khoác lác, kiêu ngạo, nói lộng ngôn, không vâng l�i cha mẹ, vô ân bạc nghĩa, phạm thượng, vô tâm vô tình, tàn nhẫn, nói xấu, thiếu tiết độ, hung dữ, ghét đi�u thiện, phản trắc, nông nổi, lên mặt kiêu căng, yêu khoái lạc hơn yêu Thiên Chúa; hình thức của đạo thánh thì h� còn giữ, nhưng cái chính yếu thì đã chối b�. Anh hãy xa lánh cả những ngư�i ấy� (2 Tm 3:1-5).

�ó không phải là tiếng kêu xa v�i đối với con ngư�i hiện đại và hẳn là đủ gần để chúng ta nhận biết rằng Công giáo có một số bất lợi. Nguồn gốc chính của con ngư�i được Thánh Phaolô mô tả là sự loại b� quy�n bính của Thiên Chúa theo sau là sự bướng bỉnh cố ý do tình trạng tự tham khảo.

2. TÀ THUYẾT �ẦU TIÊN

Với nhi�u phong trào tà thuyết trong các th�i đại và rất nhi�u ngư�i theo tà thuyết trên thế giới ngày nay, một tà thuyết có thể đáng ngạc nhiên v� ngư�i chủ trương tà thuyết đầu tiên. �ó là cuộc nổi loạn đầu tiên là khuôn mẫu cho các cuộc nổi loạn khác. Ngư�i theo tà thuyết đầu tiên đó là một hoàng tử của thế giới này, kẻ lừa đảo nhất, vua nói dối, không ai khác chính là Satan. Hắn đã từng là thiên thần xinh đẹp nhất và sáng láng nhất của Thiên Chúa, có tên g�i là Luxiphe – nghĩa là “ngư�i mang ánh sáng�.

Trong một sự kiện bí ẩn, sinh vật sáng láng nhất này nhìn thấy vẻ đẹp của mình và thấy rất giống nhân vật thần thoại Narcissus (nghĩa là “tự yêu mình thái quá�, và cũng là tên loài hoa Thủy Tiên), thế nên hắn say mê chính mình. Tính kiêu ngạo của hắn nổi dậy và hắn bắt đầu nghĩ mình xứng đáng có quy�n bính và hưởng l�i ca tụng vốn dĩ chỉ dành cho Thiên Chúa. Hắn tự cho mình hơn �ấng đã tạo nên mình. Trong cơn cuồn điên, hắn tự cho mình có quy�n khước từ quy�n bính của Thiên Chúa.

Sa ngã vì kiêu ngạo, Luxiphe tuyên bố: “Tôi sẽ không phục vụ�. Khi ngư�i Công giáo khước từ một hoặc nhi�u giáo huấn bất biến của Giáo Hội, h� cũng giống như Luxiphe. Hắn đã đặt ý muốn của mình lên trên ý muốn của Chúa Cha toàn năng, phạm tội chống lại bản chất của sự thật, sự thiện, và vẻ đẹp mà sự phản bội của hắn đã làm mất 1/3 số thiên thần trên tr�i. Hắn đ�i đ�i phải xa cách Thiên Chúa và chịu hình phạt mãi mãi. Số phận tương tự cũng đang ch� những ngư�i muốn bắt chước Luxiphe – thiên thần sa ngã.

3. GI�O HỘI VÀ THẾ GIỚI

Có khái niệm trái ngược với giáo huấn của Giáo Hội. Có khái niệm khác hành động theo cách trái ngược với giáo huấn của Giáo Hội. Cũng có khái niệm khác vẫn công khai bất đồng với giáo huấn của Giáo Hội bằng l�i nói và việc làm. Mặc dù ba đi�u này khác nhau, nhưng chúng chỉ khác nhau v� mức độ chứ không khác nhau v� loại hình. H� hoàn toàn bất đồng quan điểm và chống lại l�i mặc khải của Thiên Chúa được mô tả trong Kinh Tin Kính của các Tông �ồ, H�c Thuyết và Giáo Lý bắt nguồn từ Kinh Thánh và Giáo Quy�n.

Satan nói: “Tôi sẽ không phục vụ�. Tính kiêu ngạo quá quắt khiến nó tuyên bố như vậy, đó là bản chất của ma quỷ và đồng b�n. Chúng cố gắng lan t�a lửa kiêu ngạo và máu tự yêu mình thái quá tại Vư�n �ịa �àng. Chúng ta hãy nhận ra sự khác biệt giữa giáo huấn của Giáo Hội và giáo huấn của thế gian. Hai loại giáo huấn trái ngược nhau như ánh sáng đối nghịch với bóng tối. Trước tiên, chúng ta phải hiểu giáo huấn của Giáo Hội, chúng ta phải đồng ý với bác h�c Albert Einstein nếu chúng ta muốn hiểu tuyết tương đối.

Chúng ta chắc chắn rằng Tác Giả của Sự Sống có quy�n hành và uy tín để dạy chúng ta biết sự thật v� bản chất của thực tại, mục đích của chúng ta trong cuộc sống và việc làm mà chúng ta được giao phó để hành động. Thế giới có cách trả l�i v� các vấn đ� này, nhưng là cách trả l�i sai. Thánh Phaolô cho biết: “Khí giới chúng tôi dùng để chiến đấu không phải là thứ khí giới thuộc xác thịt, nhưng là những khí giới, nh� Thiên Chúa, có sức đánh đổ các đồn luỹ. Chúng tôi đánh đổ các kiểu lý luận và m�i thái độ kiêu căng chống lại sự hiểu biết Thiên Chúa. Chúng tôi bắt m�i tư tưởng phải đầu hàng để đi tới chỗ vâng phục �ức Kitô� (2 Cr 10:4-5). Nếu chúng ta quyết định tuân theo bất cứ nguồn nào ngoài �ức Kitô, chắc chắn chúng ta sẽ xa r�i con đư�ng chân chính và chúng ta sẽ có nguy cơ trở thành ngư�i theo tà thuyết. Thiên Chúa nhân lành đã tạo dựng chúng ta vì những đi�u tốt đẹp chứ không vì những đi�u xấu xa như vậy.

STEVEN JONATHAN RUMMELSBURG

TRẦM THIÊN THU (chuyển ngữ từ IntegratedCatholicLife.org)