�ức Thánh Cha tiếp kiến ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh

�TC phê bình nước giàu mạnh áp đặt các �nhân quy�n mới� như �quy�n phá thai�, hôn nhân tính, v.v. cho các nước nghèo là một hình thức mới �thực dân ý thức hệ�.

 Trên đây là một trong những vấn đ� được �TC đ� cập đến trong diễn văn dài khi tiếp ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh, lúc 10 gi� 30, sáng ngày 8-1-2018, đến chúc mừng ngài nhân dịp đầu năm mới.

 Hiện diện tại buổi tiếp kiến có các đại diện của 183 quốc gia và tổ chức quốc tế có quan hệ trên cấp đại sứ. Trong số này, có 83 đại sứ thư�ng trú ở Roma và 100 vị khác từ các nhiệm sở khác cũng đến Vatican trong dịp này.

 Buổi tiếp kiến ngoại giao đoàn cũng là dịp để �TC kiểm điểm tình hình thế giới đồng th�i bày t� lập trư�ng của Tòa Thánh đối với các vấn đ� th�i sự.

 Sau l�i chào mở đầu của vị Niên trưởng ngoại giao đoàn cạnh Tòa Thánh, là �ại Sứ của Angola, Ông Armindo Fernandes do Espírito Santo Vieira, �TC đã lên tiếng chào thăm và chúc mừng năm mới tất cả các vị đại sứ và cám ơn vị niên trưởng ngoại giao đoàn. Ngài nhắc đến các vị đại sứ đến từ ngoài Roma với con số gia tăng, và một số hiệp định đã được ký kết trong năm qua giữa Tòa Thánh và một số nước như Cộng hòa dân chủ Congo, Cộng hòa Liên bang �ức, và Liên bang Nga. �TC không quên nhắc đến những chuyến viếng thăm ngài thực hiện trong năm vừa qua như Ai Cập, Bồ đào nha, Colombia, Myanmar và Bangladesh.

 Nội dung tổng quát

 Trong diễn văn dài, �TC lần lượt đ� cập đến những vấn đ� th�i sự của thế giới, từ việc kỷ niệm 70 năm công bố Tuyên ngôn quốc tế nhân quy�n của LHQ, cho đến hiện tượng nảy sinh những cái g�i là �các nhân quy�n mới� nhi�u khi mâu thuẫn với nhau và không luôn luôn giúp thăng tiến các quan hệ thân hữu giữa các quốc gia. Ngài cũng nói v� việc giải trừ võ trang, đặc biệt là các võ khí hạt nhân. �TC kêu g�i hỗ trợ m�i cố gắng đối thoại ở bán đảo Tri�u Tiên, và giải quyết hiện tượng số ngư�i di dân và tị nạn ngày càng gia tăng.

 �TC nhắc đến những vùng khó khăn, từ tương quan giữa Israel và Palestine, tình trạng tại Venezuela, Nam Sudan, Cộng hòa dân chủ Congo, Ucraina. Rồi ngài chống lại thái độ sợ hãi trước những ngư�i di dân và tị nạn, đồng th�i ca ngợi những chính phủ quảng đại đón nhận và giúp đỡ nhi�u ngừơi di dân và tị nạn, trong đó có những ngư�i Rohingya từ Myanmar chạy sang Bangladesh. Ngài hy v�ng trong năm nay LHQ sẽ đạt tới hai hiệp ước hoàn cầu v� ngư�i di dân và tị nạn, tiến tới sự di cư an toàn, có trật tự và hợp pháp. Sau cùng �TC cũng tái khẳng định quy�n có công ăn việc làm, nghĩa vụ bảo vệ trái đất như căn nhà chung của chúng ta. Sau đây là một số đoạn nổi bật trong diễn văn của �TC trước các vị đại sứ các nước.

 Hòa bình

 �TC nhắc đến kỷ niệm trong năm nay 100 năm chấm dứt thế chiến thứ I. �Từ những tro tàn của Thế chiến này, ngư�i ta có thể rút ra những l�i cảnh cáo, nhưng rất tiếc nhân loại không biết hiểu ngay những đi�u đó, để rồi 20 năm sau lại lâm vào thế chiến thứ hai tàn hại hơn trước.

 L�i cảnh giác đầu tiên là: chiến thắng không bao gi� có nghĩa là hạ nhục đối phương bị thất trận. Hòa bình không được xây dựng như một sự khẳng định quy�n của kẻ chiến thắng trên kẻ chiến bại. Không phải luật sợ hãi ngăn cản được những gây hấn trong tương lai, nhưng là sức mạnh của lý trí hi�n lành thúc đẩy đối thoại và cảm thông lẫn nhau, để chữa lành những dị biệt. Từ đó có l�i cảnh giác thứ hai, đó là hòa bình được củng cố khi các nước có thể đối chiếu với nhau trong bầu không khí bình đẳng..

 �TC nhắc nhở rằng �Cả các quan hệ giữa các quốc gia, cũng như các quan hệ giữa con ngư�i với nhau, phải được đi�u hành trong sự thật, công lý, trong tình liên đới thực sự và trong tự do�. �i�u này bao gồm nguyên tắc theo đó toàn thể các cộng đồng chính trị bình đẳng với nhau v� phẩm giá tự nhiên, cũng như sự nhìn nhận các quy�n hỗ tương, cùng với sự chu toàn các nghĩa vụ tương ứơng. �ể có thái độ như thế, đi�u tiên quyết là khẳng định phẩm giá của mỗi ngư�i; sự khinh rẻ và không nhìn nhận phẩm giá ấy sẽ đưa tới những hành vi man rợ, xúc phạm đến lương tâm của nhân loại.

 Kỷ niệm 70 năm Tuyên ngôn quốc tế nhân quy�n

 Trong bối cảnh trên đây, �TC đ� cập đến kỷ niệm 70 năm công bố tuyên ngôn quốc tế nhân quy�n, được LHQ công bố ngày 10 tháng 12 năm 1948. Ngài nói:

 “Ä�ối vá»›i Tòa Thánh, nói vá»� các quyá»�n con ngÆ°á»�i, có nghÄ©a trÆ°á»›c tiên là tái đặt lại vị trí trung tâm của con ngÆ°á»�i, trong tÆ° cách được Thiên Chúa muốn và tạo dá»±ng nên theo hình ảnh giống Thiên Chúa.. Trong nhãn giá»›i Kitô giáo, có má»™t tÆ°Æ¡ng quan ý nghÄ©a giữa sứ Ä‘iệp Tin Mừng và sá»± nhìn nhận các quyá»�n con ngÆ°á»�i, trong tinh thần của những ngÆ°á»�i đã soạn thảo Tuyên ngôn Quốc tế nhân quyá»�n’.

 �Các quy�n ấy rút ti�n đ� của chúng ta bản tính chung của mỗi ngư�i trong nhân loại. Các quy�n ấy được tuyên bố để loại b� những bức tư�ng chia cách, phân rẽ gia đình nhân loại và tạo đi�u kiện thuận lợi cho đi�u mà giáo huấn xã hội Công Giáo g�i là �sự phát triển nhân bản toàn diện� vì nó nhắm thăng tiến m�i ngư�i và toàn diện con ngư�i, bao trùm cả toàn thể nhân loại. Trái lại, quan niệm hẹp hòi v� con ngư�i mở đư�ng cho sự phổ biến bất công, bất bình đẳng và tham nhũng.

 �TC nhận xét rằng qua dòng th�i gian, nhất là theo sau những phong trào xã hội hồi năm 1968, ngư�i ta dần dần giải thích các quy�n con ngư�i và thay đổi chung, đến độ bao gồm nhi�u thứ quy�n mới nhi�u khi trái ngược nhau. Tình trạng này không giúp thăng tiến các quan hệ thân hữu giữa các quốc gia, vì ngư�i ta khẳng định những ý niệm gây tranh cãi v� các quy�n con ngươi, tương phản với văn hóa của nhi�u nước, vì thế các nước này cảm thấy không được tôn tr�ng trong các truy�n thống văn hóa xã hội của mình, nhưng các nước ấy lại bị lơ là trước những nhu cầu thực sự mà h� phải đương đầu. Vì thế có nguy cơ là nhân dành cũng những nhân quy�n, ngư�i ta thiết lập những hình thức mới v� sự thực dân hóa ý thức hệ của những kẻ giàu mạnh hơn trên những ngư�i yếu nghèo hơn. �ồng th�i cần để ý rằng các truy�n thống của mỗi dân tộc không thể được nại đến như cái cớ để lơ là nghĩa vụ phải tôn tr�ng các quy�n căn bản được nói đến trong Tuyên ngôn quốc tế nhân quy�n.

 �TC khẳng định rằng �70 năm sau khi công bố tuyên ngôn nhân quy�n ấy, thật là đau lòng mà phải nhận rằng nhi�u quy�n căn bản ngày nay vẫn còn bị chà đạp. �ứng đầu là quy�n sống, quy�n được tự do, sự bất khả xâm phảm của mỗi nhân vị. Không những chiến tranh hoặc bạo lực làm thương tổn các quy�n ấy nhưng ngày nay còn có những hình thức tinh vi hơn: trước tiên tôi nghĩ đến các trẻ em vô tội bị gạt b� trước khi sinh ra; nhi�u khi các em không được ngư�i ta muốn chì vì các em bị tật hoặc dị hình, hoặc vì sự ích kỷ của ngư�i lớn. Tôi nghĩ đến những ngư�i già, nhi�u khi h� cũng bị gạt b�, nhất là nếu h� bệnh tật, bị coi là gánh nặng. Tôi nghĩ đến các phụ nữ, nhi�u khi bị bạo hành, nhất là trong gia đình h�. Tôi nghĩ đến bao nhiêu nạn nhân của nạn buôn ngư�i, tệ nạn này vi phạm luật cấm m�i hình thức nô lệ. Bao nhiêu ngư�i, nhất là để trốn chạy nghèo đói và chiến tranh, đã bị biến thành những món hàng của những kẻ vô lương tâm.

 Tôn tr�ng quy�n được săn sóc sức kh�e

 �TC nói thêm rằng �bảo vệ quy�n sống và sự toàn vẹn thể lý, có nghĩa là bảo vệ quy�n được sức kh�e cho bản thân và gia đình. Quy�n này bao hàm những đi�u vượt quá ý hướng ban đầu của Tuyên ngôn quốc tế nhân quy�n, nhắm khẳng định quy�n của mỗi ngư�i được săn sóc y tế và các dịch vụ xã hội cần thiết. Trong viễn tượng này tôi cầu mong rằng trong các diễn đàn quốc tế có thẩm quy�n, các vị hữu trách nỗ lực tạo đi�u kiện để m�i ngư�i có thể được hưởng sự săn sóc sức kh�e. �i�u quan tr�ng là cần hiệp lực để có thể có những chính sách có thể đảm bảo với giá phải chăng sự cung cấp các thuốc men thiết yếu cho sự sống còn của những ngư�i nghèo, mà không lơ là với việc nghiên cứu và phát triển các phương pháp chữa trị, dù chúng không quan tr�ng v� kinh tế đối với thị trư�ng. Những nghiên cứu và phát triển ấy giữ vai trò chủ yếu trong việc cứu vãn sinh mạng con ngư�i.

 �TC nhận xét rằng liên quan tới bảo vệ sự sống là nỗ lực tích cực xây dựng hòa bình, và từ đó ngài nói đến sự giải giáp toàn diện và sự phát triển toàn diện, hai đi�u có liên hệ mật thiết với nhau. �àng khác, sự tìm kiếm hòa bình là đi�u kiện tiên quyết để phát triển, nó bao hàm sự bài trừ những bất công và loại b� một cách ôn hòa những nguyên nhân gây ra bất thuận đưa tới chiến tranh.

 Giải trừ võ trang

 �TC khẳng định rằng �sự lan tràn võ khí chắc chắn là làm cho những tình trạng xung đột trở nên trầm tr�ng hơn và bao gồm những tốn phí lớn lao v� nhân mạng và vật chất, làm tổn hại cho sự phát triển và tìm kiếm hòa bình lâu dài.�

 Ngài nhắc lại sự kiện Tòa Thánh đã ký nhận và phê chuẩn Hiệp ước cấm các võ khí hạt nhân, trong viễn tượng đã được thánh Gioan 23 Giáo Hoàng trình bày trong thông điệp Hòa bình dưới thế, theo đó �công lý, sự khôn ngoan và tình nhân đạo đòi phải ngưng cuộc chạy đua võ trang, đồng th�i cùng nhau giảm bớt các võ khí hiện hữu, nghiêm cấm các võ khí hạt nhân�.

 Hỗ trợ sáng kiến đối thoại tại Bán đảo Tri�u Tiên

 Trong viễn tượng trên đây, �TC nói: ��i�u rất quan tr�ng là có thể hỗ trợ m�i cố gắng đối thoại ở bán đảo Tri�u Tiên, với mục đích tìm ra những con đư�ng mới để vượt lên trên những đối nghịch hiện nay, gia tăng sự tín nhiệm nhau và đảm bảo một tương lai an bình cho dân tộc �ại Hàn và cho toàn thế giới.

 Hòa bình tại Siria và Irak

 Cũng vậy, đi�u quan tr�ng là tiếp tục những sáng kiến hòa bình khác nhau hiện nay để giúp đỡ Siria, hầu chấm dứt cuộc xung đột kéo dài, gây ra những đau khổ vô biên cho dân nước này. Mong ước của m�i ngư�i là sau bao nhiêu tàn phá, nay đã đến lúc tái thiết. �i�u quan tr�ng hơn việc tái thiết nhà cửa, đó là tái tạo con tim, dệt lại sự tín nhiệm nhau, là ti�n đ� không thể thiếu được để cho bất kỳ xã hội nào có thể triển nở. Vì thế cần cố gắng làm việc để tạo ra những đi�u kiện pháp lý, chính trị và an ninh, để phục hồi đ�i sống xã hội, trong có mỗi công dân Siria, không phân biệt chủng tộc và tôn giáo, có thể tham gia vào việc phát triển đất nước. Trong chi�u hướng này, cần phải bảo vệ các nhóm tôn giáo thiểu số, trong đó có các tín hữu Kitô, từ bao thể kỷ h� vẫn tích cực góp phần cho lịch sử của Siria.

 �TC nhấn mạnh rằng đi�u quan tr�ng là làm sao giúp hồi hương những ngư�i tị nạn Siria ở các nước láng gi�ng, đặc biệt là Giordani, Liban và Thổ Nhĩ Kỳ.

 Ngài cũng cổ võ ý chí cần thiết cho cuộc đối thoại tại Irak, để các thành phần chủng tộc và tôn giáo khác nhau có thể tìm lại con đư�ng hòa giải và sống chung hòa bình, cộng tác với nhau. �i�u này cũng cần phải thực hiện ở Yemen, và các ni khác trong vùng, cũng như tại Afganistan.

 Israel và Palestine

 �TC nói thêm rằng: Tôi đặc biệt nghĩ đến ngư�i Israel và Palestine, sau những căng thẳng trong những tuần lễ gần đây. Tòa Thánh bày t� đau buồn vì những ngư�i bị thiệt mạng trong các cuộc đụng độ gần đây, và tái tha thiết kêu g�i nghĩ đến các sáng kiến để tránh làm gia tăng sự đối nghịch, đồng th�i Tòa Thánh m�i g�i cùng dấn thấn tôn tr�ng các nghị quyết của LHQ liên quan đến qui chế hiện nay của thành Jerusalem, Thành Thánh đố với các tín hữu Kitô, Do thái và Hồi giáo.

 Di dân và tị nạn

 �� cập thêm v� vấn đ� di dân và tị nạn, �TC nhận xét rằng: Ngày nay ngư�i ta nói nhi�u v� những ngư�i di dân và các cuộc di cư, nhi�u khi chỉ nhắm khơi lên sự sợ hãi truy�n thống. Không được quên rằng các cuộc di cư vẫn luôn có trong lịch sử nhân loại. Trong truy�n thống Do thái Kitô, lịch sử cứu độ chủ yếu là lịch sự các cuộc di cư. Không được quên rằng tự do di chuyển, cũng như tự do r�i b� quê hương mình, và trở lại đó, thuộc v� những quy�n căn bản của con ngư�i. Vì thế cần phải ra kh�i những lập luận gần đây v� vấn đ� di cư, và đi từ nhận xét cốt yếu theo đó, những kẻ đứng trước chúng ta, trước tiên là những con ngư�i.

 �TC tái cám ơn những chính quy�n quốc gia trong những năm qua đã giúp đỡ nhi�u ngư�i di dân đến biên giới đất nước liên hệ, trong đó có nhi�u nước � Phi. Ngài nói: �Tôi vẫn còn nhớ cuộc gặp gỡ tại Dacca với một số ngư�i tị nạn thuộc dân tộc Roghingya và tái bày t� tâm tình biết ơn đối với chính quy�n Bangladesh vì đã giúp đỡ h� trên lãnh thổ của mình�.

 G. Trần �ức Anh OP

RV