Chiá»u thứ tư, 6-9-2017, ÄTC Phanxicô đã đến Bogotà , thá»§ đô Colombia, để viếng thăm nước nà y trong 5 ngà y, khÃch lệ má»i thà nh phần dân chúng trong tiến trình hòa bình và hòa giải sau 53 năm ná»™i chiến.
Bối cảnh hòa bình mong manh
1. Thá»±c váºy, 2 ngà y trước khi ÄTC lên đưá»ng, hôm 4-9, đã có má»™t biến cố lịch sỠđối vá»›i đối vá»›i Colombia: đó là chÃnh phá»§ nước nà y đã ký hiệp định ngưng bắn song phương vá»›i nhóm phiến quân â€Quân đội giải phóng quốc giaâ€, gá»i tắt là ELN. Hiệp định được ký tại Quito, thá»§ đô Ecuador, sau 7 tháng thương thuyết tại đây, và sẽ bắt đầu có hiệu lá»±c từ ngà y 1-10 tá»›i đây.
Lá»±c lượng ELN được thà nh láºp năm 1964 sau cuá»™c nổi dáºy cá»§a giá»›i nông dân và hiện còn Ãt nhất 1.500 chiến binh. Trong số những ngưá»i theo lá»±c lượng nà y bấy giá» cÅ©ng có hà ng trăm LM, tu huynh và nữ tu, há» theo chá»§ nghÄ©a mác xÃt, say mê Cuba cá»§a Fidel Castro, nhưng dị ứng đối vá»›i giáo Ä‘iá»u cá»§a Xô Viết.
Tổng thống Santos cá»§a Colombia cho biết Hiệp định ngưng bắn có tÃnh chất tạm thá»i, cho đến ngà y 12-1 năm tá»›i, 2018, và có thể được gia hạn khi cuá»™c hòa đảm giữa hai bên được tiếp tục.
Tổng thống Santos đòi lá»±c lượng ELN phải nhưng các vụ bắt cóc, các hoạt động khá»§ng bố chống các cÆ¡ cấu hạ tầng dầu há»a, ngưng sá» dụng mìn chống ngưá»i và chấm dứt việc tuyển má»™ các trẻ vị thà nh niên.
2. 9 tháng trước khi ký hiệp định vá»›i nhóm du kÃch ELN, tức là hồi tháng 11 năm 2016, chÃnh phá»§ Colombia đã ký hiệp định hòa bình vá»›i má»™t tổ chức du kÃch đông đảo hÆ¡n, tên là FARC, lá»±c lượng võ trang cách mạng Colombia, và chÃnh thức kết thúc 53 năm xung đột võ trang là m cho hÆ¡n 250 ngà n ngưá»i chết. Hà nh trình háºu chiến là má»™t con đưá»ng cam go và còn rất nhiá»u khó khăn. Vì thế vá»›i chá»§ đỠâ€Chúng ta Ä‘i bước đầuâ€, cuá»™c viếng thăm cá»§a ÄTC muốn góp phần đẩy mạnh tiến trình hòa giải quốc gia Colombia.
Mặc dù đã có những hiệp định ngưng bắn và hòa bình được ký kết giữa chÃnh phá»§ và hai nhóm phiến quân ở Colombia, nhưng thách đố hòa bình và hòa giải vẫn còn ở mức độ rất lá»›n. Nhiá»u ngưá»i Colombia, kể cả các tÃn hữu Công Giáo và những ngưá»i có khuynh hướng bảo thá»§, chống lại ý tưởng các cá»±u du kÃch quân mác xÃt, đã từng gây ra bao nhiêu tá»™i ác, nay được giảm án và tháºm chà có thể tham gia chÃnh trị như má»™t đảng phái. Cả những ngưá»i bị các nhóm bán quân sá»± cá»±c hữu bách hại cÅ©ng lên tiếng bà y tá» láºp trưá»ng tương tá»±.
Dân nước Colombia vẫn còn chia rẽ nhau vá» các hiệp định hòa bình và hiệp định ngưng bắn đã ký kết, và các GM Colombia đứng ở giữa lằn ranh giữa hai láºp trưá»ng, đồng thá»i khuyến khÃch các giáo dân lên tiếng bà y tá» láºp trưá»ng. Nhiá»u tÃn hữu Công giáo bảo thá»§, cùng vá»›i những ngưá»i Tin Là nh, láºp luáºn rằng, những hiệp định vừa nói có cả những Ä‘iá»u khoản có hại cho gia trình truyá»n thống, Ä‘iá»u mà những ngưá»i á»§ng há»™ hiệp định hòa bình phá»§ nháºn.
Trong bối cảnh đó, Äức Ông Hector Fabio Henao, Giám đốc Caritas Colombia, nói vá»›i giá»›i báo chÃ: â€Chúng tôi mong đợi ÄGH mang lại nhiá»u hy vá»ng. ÄTC đến đây giữa lúc vấn đỠhòa giải là má»™t thánh đố lá»›n nhất. Chúng tôi hy vá»ng sứ Ä‘iệp cá»§a ngà i đánh động tâm hồn cá»§a những ngưá»i đã chịu Ä‘au khổ vì cuá»™c xung đột tại đâyâ€.
Khẩu hiệu cuá»™c viếng thăm cá»§a ÄTC tại Colombia là â€Chúng ta hãy Ä‘i bước đầuâ€. Äức Cha Juan Carlos Cardenas Toro, GM phụ tá tổng giáo pháºn Cali, giải thÃch rằng â€Bước đầu nà y cá»§a ÄGH, bước ra khá»i máy bay để đến gần hÆ¡n vá»›i dân nước Colombia chịu Ä‘au khổ là điá»u mở ra cánh cá»a hy vá»ng cho chúng tôiâ€.
Lên đưá»ng
Sáng thứ tư vừa qua, ÄTC đã rá»i nhà trá» Thánh Marta để ra phi trưá»ng Fiumicino đáp máy bay Ä‘i Colombia.
Chiếc Airbus A330 cá»§a hãng Alitalia chở ÄTC, Ä‘oà n tùy tùng và hÆ¡n 70 ký giả quốc tế cất cánh lúc quá 11 giá» sáng và trá»±c chỉ thá»§ đô Bogotà cá»§a Colombia.
Trên máy bay, ÄTC đã chà o thăm các ký giả đồng hà nh và nói vá»›i há»: â€Äây là chuyến công du hÆ¡i đặc biệt, má»™t chuyến du hà nh để giúp Colombia tiếp tục tiến bước trên con đưá»ng hòa bình. Tôi xin anh chị em má»™t lá»i cầu nguyện cho ý chỉ đó trong cuá»™c hà nh trình nà y. Cám Æ¡n anh chị em vì tất cả những gì anh chị em sẽ là m.. Tôi cÅ©ng muốn nói rằng chúng ta sẽ bay ngang không pháºn cá»§a Venezuela, tôi xin anh chị em cÅ©ng cầu nguyện cho nước nà y để cuá»™c đối thoại có thể thá»±c hiện được, để Venezuela tìm lại được má»™t sá»± ổn định tốt đẹp nhỠđối thoại vá»›i tất cả má»i ngưá»iâ€.
Khi bay ngang không pháºn cá»§a Venezuela, ÄTC cho gá»i Ä‘iện nồng nhiệt chà o mừng tổng thống Nicolás Maduro và nhân dân nước nà y. Ngà i viết: â€Tôi cầu nguyện để má»i ngưá»i dân ở Venezuela có thể thăng tiến con đưá»ng liên đới, công lý và hòa hợp, và tôi khẩn cầu Æ¡n an bình trên tất cả anh chị emâ€.
Tiếp đón
Sau 12 tiếng rưỡi đồng hồ bay, máy bay chở ÄTC và đoà n đồng hà nh đã đáp xuống căn cứ không quân Catam thuá»™c phi trưá»ng thá»§ đô Bogotà và o lúc gần 4 giá» rưỡi chiá»u giỠđịa phương. Giá» Bogotà đi sau giá» Roma 7 tiếng đồng hồ.
Từ trên máy bay bước xuống, ÄTC đã được Tổng thống Juan Manuel Santos, cùng vá»›i phu nhân Maria Clemencia Rodriguez Munera nồng nhiệt tiếp đón, và hai em bé trong y phục cổ truyá»n đã tặng hoa cho ngà i.
Hiện diện tại sân bay cÅ©ng có má»™t số quan chức chÃnh quyá»n dân sá»± và và i GM Colombia, cùng vá»›i đại diện các nhóm phiến quân Lá»±c lượng võ trang cách mạng Colombia (FARC) và Quân đội giải phóng quốc gia (ELN), sau cùng là 1 ngà n tÃn hữu, trong đó có má»™t số chiến binh bị thương trong khi thi hà nh nghÄ©a vụ.
Như má»™t cá» chỉ cổ võ hòa bình và hòa giải, má»™t thiếu niên tên là Emmanuel Rojas, đã trao cho ÄTC tượng má»™t con chim bồ câu. Em sinh ra trong má»™t trại du kÃch quân, mẹ em là bà Clara Rojas, má»™t nhà chÃnh trị Colombia bị phiến quân bắt cóc hồi năm 2002 và chỉ được trả tá»± do sau 6 năm bị giam giữ.
Nghi thức tiếp đón tháºt đơn sÆ¡ vá»›i phần giá»›i thiệu thà nh phần cá»§a hai phái Ä‘oà n: chÃnh phá»§ và Tòa Thánh, rồi ÄTC dùng xe mui trần Ä‘i vá» tòa Sứ Thần Tòa Thánh ở trung tâm thá»§ đô.
Dá»c đưá»ng suốt 15 cây số, hà ng trăm ngà n ngưá»i đã đứng hai bên để đón chà o ÄTC. Cà ng gần Tòa Sứ thần Tòa Thánh, dân chúng cà ng đông, và trà n ra đưá»ng, khiến các nhân viên an ninh lo lắng. Äại sứ quán cá»§a Tòa Thánh tá»a lạc ở khu vá»±c Teusaquilo, nÆ¡i có trụ sở cá»§a nhiá»u bá»™ cÅ©ng như cá»§a Äại há»c Công Giáo và Viện quốc gia Colombia Truyá»n thanh và truyá»n hình. Äây là má»™t trong những khu vá»±c đông dân cư nhất ở thá»§ đô Bogotà . ÄTC qua 4 đêm tại đây trong những ngà y viếng thăm, nên các giá»›i chức liên hệ cá»§a chÃnh quyá»n đã thiết láºp 3 vòng Ä‘ai an ninh, vá»›i 633 cảnh sát viên được bố trÃ.
Khi đến tòa sứ thần và o khoảng 6 giá» chiá»u giỠđịa phương, ÄTC đã được má»™t nhóm gần 1 ngà n tÃn hữu nồng nhiệt tiếp đón vá»›i những bà i ca và điệu vÅ© truyá»n thống.
Phần lá»›n những ngưá»i trẻ hiện diện là những ngưá»i theo má»™t chương trình cai nghiện ma túy thuá»™c Trung tâm bảo vệ trẻ em và ngưá»i trẻ, gá»i tắt là Idipron. ÄTC đã được đại diện các bạn trẻ trao tặng chiếc áo ruana mà u trắng, má»™t tấm áo poncho hai mảnh do các bạn trẻ ở Trung Tâm Idipron dệt. Ngoà i ra cÅ©ng có má»™t nhóm thuá»™c â€các gia đình lòng thương xótâ€, má»™t há»™i gồm các giáo dân và linh mục chuyên hoạt động để giúp đỡ những ngưá»i túng thiếu nhất.
Ứng khẩu trong dịp nà y, ngà i nói vá»›i những ngưá»i trẻ: â€Các con hãy tiếp tục tiến bước. Äừng để mình bị bị đánh bại, bị lưá»ng gạt, đừng đánh mất niá»m vui, niá»m hy vá»ng và nụ cưá»i. Cả những trẻ em cÅ©ng có thể trở thà nh anh hùngâ€. Trước khi kết thúc, ÄTC má»i gá»i má»i ngưá»i Ä‘á»c kinh KÃnh Mừng và ban phép là nh cho tất cả.
Và o đến nhà nguyện bên trong, ÄTC đã dâng hoa kÃnh Äức Mẹ trước sá»± hiện diện cá»§a các nhân viên cá»§a tòa Sứ Thần.
G. Trần Äức Anh OP
RV

