�ức Phanxicô và tội ác có tổ chức

Theo tin của các hãng thông tấn, ngày 21 tháng 9 vừa qua, �ức Phanxicô đã tiếp Ủy Ban Chống Mafia của Quốc Hội � tại �iện Clémentine.

Ủy Ban này là một ủy ban lưỡng viện, được thiết lập lần đầu năm 1963 chuyên đi�u tra “hiện tượng Mafia ở Sicily�. Nhưng các ủy ban sau đó đã mở rộng để đi�u tra m�i “tội ác có tổ chức theo kiểu Mafia�.

Mục tiêu của Ủy Ban là nghiên cứu hiện tượng tội ác có tổ chức dưới m�i hình thức và đo lư�ng sự thích đáng của các biện pháp chống tội ác hiện nay, cả hành chánh lẫn luật pháp, dựa trên kết quả.

Nhân dịp này, �ức Phanxicô đã đ�c bài diễn văn sau đây, theo Bản tiếng Anh của Phòng Báo Chí Tòa Thánh.

Kính thưa các dân biểu và thượng nghị sĩ,

Tôi vui mừng chào đón qúy vị và xin cám ơn vị chủ tịch của Ủy Ban, Dân Biểu Bindi, vì những l�i lẽ tốt đẹp của bà.

Trước nhất, tôi muốn hướng các suy nghĩ của tôi tới tất cả những ngư�i ở � từng trả giá cho việc đấu tranh chống lại các nhóm Mafia bằng chính mạng sống của h�. Cách riêng, tôi nhớ tới ba vị thẩm phán: Ngư�i Tôi Tớ Chúa Rosario Livatino, bị giết ngày 21 tháng Chín năm 1990; Ông Giovanni Falcone và Ông Paolo Borsellino, bị giết cách nay 25 năm cùng các các cận vệ an ninh của h�.

Khi tôi chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ này, một số khung cảnh của Tin Mừng bỗng xuất hiện trong đầu, trong đó, chúng ta không khó khăn gì để nhận ra các dấu hiệu của cuộc khủng hoảng luân lý mà ngư�i ta và các định chế ngày nay đang phải đương đầu. Ngày nay, sự thật trong l�i Chúa Giêsu phán vẫn còn giá trị: “Cái xuất ra từ con ngư�i là cái làm h� ra dơ dáy. Vì từ bên trong, từ trái tim con ngư�i mà có các suy nghĩ xấu xa, vô luân tính dục, ghen tương, nói hành, kiêu căng, ngu đần. Tất cả những đi�u xấu xa này xuất ra từ bên trong, và chúng làm dơ dáy con ngư�i� (Mc 7:20-23).

Khởi điểm luôn là trái tim con ngư�i, các mối liên hệ và các quyến luyến của h�. Chúng ta sẽ không bao gi� có thể cảnh giác đủ trước hố thẳm này, nơi con ngư�i bị đủ thứ cám dỗ của cơ hội chủ nghĩa, của lừa đảo và gian dối, càng trở nên nguy hiểm hơn bởi thái độ từ khước không chịu nghi vấn việc này. Khi tự khép mình vào thái độ tự phụ, ta dễ dàng sa vào thái độ tự mãn và đòi trở thành luật cho chính mình. �ây cũng là dấu hiệu của một n�n chính trị sai lạc, bị lèo lái để phục vụ tư lợi phe nhóm và các th�a hiệp đen tối. Rồi ngư�i ta sẽ tiến tới chỗ bóp nghẹt tiếng lương tâm, bình thư�ng hóa sự ác, và lẫn lộn sự thật với dối trá và lạm dụng vai trò trách nhiệm công cộng do h� nắm giữ.

Thay vào đó, n�n chính trị chân chính, n�n chính trị mà chúng ta thừa nhận là hình thức tuyệt hảo của bác ái, cố gắng bảo đảm một tương lai hy v�ng, cố gắng cổ vũ phẩm giá của m�i ngư�i. Chính vì lý do này, cuộc tranh đấu chống mafia đang được cảm nhận như một ưu tiên, vì hiện nay mafia đang đánh cắp của chung, cướp đi hy v�ng và phẩm giá của ngư�i ta.

Vì mục đích trên, đi�u trở nên có tính quyết định là bằng m�i cách, ta phải tự chống lại vấn đ� trầm tr�ng là nạn tham nhũng, vốn đại diện cho một nhóm mầu mỡ trong đó các nhóm mafia hoạt động và phát triển. Tham nhũng luôn tìm được cách để tự biện minh, tự minh h�a như một đi�u kiện “bình thư�ng�, như một giải pháp cho những ai “gian xảo�, một cách khả thi để đạt được mục tiêu. Nó có một bản chất hay lây và ăn bám, vì nó không được nuôi dưỡng bằng đi�u tốt sản xuất ra mà bằng cách trừ khử và đánh cắp. �ây là thứ rễ tẩm độc làm hư hại sự cạnh tranh lành mạnh và ngăn ngừa việc đầu tư. Cuối cùng, tham nhũng là một thể trạng (habitus) xây dựng trên ngẫu thần ti�n bạc và việc thương mãi hóa nhân phẩm, vốn là lý do tại sao cần bị đánh dẹp bằng các biện pháp không kém sâu sắc như các biện pháp được dự kiến cho cuộc tranh đấu chống các nhóm mafia.

Chiến đấu chống các nhóm mafia không chỉ có nghĩa là dẹp tan. Nó còn có nghĩa phải lấy lại, biến đổi, và xây dựng, và việc này bao gồm việc cam kết trên hai bình diện. Bình diện đầu là bình diện chính trị, xuyên qua một n�n công bằng xã hội lớn hơn, vì các nhóm mafia thấy dễ tự tô vẽ mình như một hệ thống thay thế tại các lãnh thổ thiếu các quy�n lợi và cơ hội: việc làm, nhà ở, giáo dục và chăm sóc ý tế.

Bình diện cam kết thứ hai là kinh tế, xuyên qua việc chỉnh sửa hoặc tiêu trừ các cơ chế nào phát sinh ra bất bình đẳng và nghèo khó khắp nơi. Ngày nay, chúng ta không còn có thể nói đến việc tranh đấu chống các nhóm mafia nếu không nêu lên vấn đ� to lớn liên quan đến hệ thống tài chánh đang qua mặt các luật lệ dân chủ, mà hậu quả là các tổ chức tội ác có thể đầu tư và nhân gấp bội các lợi lộc vốn đã rất khổng lồ phát sinh từ các hoạt động của chúng: ma túy, vũ khí, buôn ngư�i, đổ b� các chất độc, áp lực để nhận được khế ước thầu các công trình lớn, c� bạc và mánh mung.

Hai bình diện chính trị và kinh tế này giả thiết phải có một bình diện khác, không kém chủ yếu, đó là xây dựng một thứ lương tâm dân sự mới, và chỉ có thứ lương tâm này mới có thể dẫn tới việc thực sự thoát kh�i nạn mafia. �i�u thực sự cần thiết là giáo dục, và tự giáo dục mình, v� việc không ngừng tự cảnh giác đối với chính ta và đối với bối cảnh trong đó ta sống, bằng cách khai triển cho được một cách nhìn biện phân hơn đối với hiện tượng tham nhũng và cố gắng hướng tới một cách mới để làm công dân, trong đó có việc quan tâm và chịu trách nhiệm đối với ngư�i khác và ích chung.

Nước � phải tự hào vì đã tạo kết quả cho luật lệ chống mafia, bằng cách kêu g�i sự can dự của cả nhà nước lẫn các công dân, của cả các n�n hành chánh lẫn các hiệp hội, của cả giới thế tục lẫn giới Công Giáo và tôn giáo, theo nghĩa rộng rãi. V� phương diện này, các tài sản tịch thu từ mafia và thu hồi để dùng vào các mục tiêu xã hội tượng trưng cho các cuộc tập huấn chân chính v� sự sống. Trong các bối cảnh này, giới trẻ nghiên cứu, h�c h�i kiến thức và trách nhiệm, tìm được việc làm và thành đạt. Cũng trong các bối cảnh này, ngư�i già, ngư�i nghèo và ngư�i yếu thế nhận được sự chào đón, phục vụ và phẩm giá.

Sau cùng, chúng ta không nên quên rằng cuộc chiến đấu chống mafia có liên hệ mật thiết với việc bảo vệ và trân quí các chứng tá của công lý, những ngư�i tự chuốc lấy các nguy cơ trầm tr�ng khi quyết định trình báo các vụ bạo lực của những ngư�i h� làm chứng chống lại. Chúng ta phải tìm ra cách giúp các ngư�i tuy ngay thẳng, nhưng lại thuộc v� các gia đình hay bối cảnh mafia, để h� có thể vượt thoát mà không bị trả thù hay trả đũa. Có nhi�u phụ nữ, nhất là các bà mẹ, đã tìm cách làm như thế, khi bác b� luận lý h�c tội ác và mong muốn có thể bảo đảm một tương lai khác cho con cái h�. �i�u cần thiết là phải giúp đỡ h�, chắc chắn phải tôn tr�ng các phương thức công lý nhưng cũng phải tôn tr�ng phẩm giá của h� như những con ngư�i biết ch�n đi�u tốt và sự sống.

Anh chị em thân mến, khi thúc giục anh chị em, với lòng tận tụy và ý thức bổn phận, tiếp tục trách vụ đã được ủy thác cho anh chị em để gây ích lợi cho m�i ngư�i, tôi cầu khẩn sự chúc lành của Thiên Chúa xuống trên anh chị em. Xin cho anh chị em được an ủi bởi xác tín rằng mình được đồng hành bởi �ấng vốn giầu lòng thương xót; và xin cho việc ý thức rằng Ngư�i không dung thứ bạo lực và lạm dụng sẽ làm cho anh chị em trở thành các công nhân không m�i mệt của công lý. Cám ơn anh chị em.

Vũ Văn An

Thanhlinh