Sáng thứ ba 1 tháng 11, Äức Phanxicô dâng lá»… Các Thánh ở Thụy Äiển, nÆ¡i có má»™t cá»™ng Ä‘oà n nhá» tÃn hữu công giáo bảo vệ truyá»n thống công giáo ở má»™t nước rất thế tục, ngay cả các nam nữ mục sư cÅ©ng sống công khai Ä‘á»i sống đồng tÃnh cá»§a há».
Hôm trước, Äức Phanxicô đã tham dá»± buổi mở đầu ká»· niệm 500 năm Cải cách cá»§a mục sư tin là nh Martin Luther, ngưá»i bị dứt phép thông công và o thế ká»· 16. Ở nhà thá» chÃnh tòa Lund miá»n Nam nước Thụy Äiển, Äức Giáo hoà ng và các đại diện giáo phái Luther trên thế giá»›i đã bà y tá» sâu xa sá»± đáng tiếc trước các cuá»™c thảm sát và thà nh kiến cá»§a sá»± xung đột có từ năm thế ká»· nay giữa các tÃn hữu kitô, các vị kêu gá»i đối thoại để tiến tá»›i hiệp nhất.
Sá»± thá»a thuáºn vẫn còn che giấu các khác biệt giữa các giáo Ä‘iá»u khác nhau và các nghi thức phụng vụ quan trá»ng. Khác biệt đầu tiên là lá»… «Các Thánh» Äức Giáo hoà ng dâng sáng thứ ba, các tÃn hữu Luther chung chung chỉ công nháºn các thánh ở trong Thánh Kinh.
Trước 15.000 tÃn hữu mà đa số là ngưá»i di dân và ngưá»i trở lại, những ngưá»i là m sống lại Giáo há»™i công giáo ở Thụy Äiển, Äức Phanxicô đã đỠcao “sá»± má»m mại, gạt qua má»™t bên những gì là m chúng ta chia rẽ và chống đối nhauâ€. Ngà i nói thêm: “Má»™t dấu hiệu hùng hồn ở đây là hôm nay chúng ta ká»· niệm 500 năm ngà y Cải cách ở đất nước cá»§a anh chị em, má»™t đất nước nổi tiếng vá» sá»± sống chung cá»§a nhiá»u dân tá»™c khác nhauâ€.
Tại Thụy Äiển, mục vụ mở ra cho phụ nữ
Trong thánh lá»… ở sân váºn động Malmö, Äức Giáo hoà ng nói tiếng la-tinh và tiếng Tây Ban Nha là tiếng mẹ đẻ cá»§a ngà i, Malmö là thà nh phố lá»›n thứ ba cá»§a Thụy Äiển, má»™t thà nh phố có nhiá»u ngưá»i di dân.
Nếu các lá»i nói cá»§a Äức Thánh Cha vỠđồng tÃnh và nữ quyá»n là m cho ngà i mang hình ảnh má»™t giáo hoà ng “hiện đại†thì vẫn còn má»™t hố sâu phân cách Vatican và các phong thục táºp quán phóng khoáng cá»§a Thụy Äiển.
Ở Thụy Äiển, mục vụ mở ra cho phụ nữ từ năm 1960, các mục sư có thể là m đám cưới cho các cặp đồng tÃnh từ năm 2009 và chÃnh há», há» cÅ©ng có thể kết hôn chÃnh thức và theo nghi lá»… tôn giáo vá»›i má»™t ngưá»i cùng phái. Các cặp đồng tÃnh có thể nhá» dịch vụ y khoa để có con, má»™t chuyện xấu xa đối vá»›i nhiá»u ngưá»i công giáo.
Giáo há»™i công giáo Thụy Äiển có 113.000 tÃn hữu (1,1% dân số), so vá»›i 87.000 cá»§a năm 2000, nhưng con số tháºt ngưá»i công giáo trong cả nước có thể lên đến 150.000.
Giáo há»™i đôi khi được xem như «điểm vững mạnh» cá»§a giáo Ä‘iá»u kitô ở má»™t nước Ãt nghiêng vá» tôn giáo và trá»ng các đức tÃnh như bao dung, bình đẳng và cổ động cho quyá»n cá»§a các nhóm thiểu số giá»›i tÃnh.
Giám mục Anders Arborelius là giám mục công giáo duy nhất ở Thụy Äiển biết Vatican muốn duy trì truyá»n thống chống lại các cải cách xã há»™i mà Thụy Äiển được cho là vô địch. Giám mục Arborelius là tÃn hữu tin là nh trở lại công giáo, ngà i cho biết: «Äức Giáo hoà ng đến từ má»™t đại lục khác, ngà i có những cách riêng để diá»…n tả những gì ngà i có thể diá»…n tả, dù ngà i được cho là tiến bá»™, cởi mở vá»›i các cách sống khác nhau, nhưng không vì thế mà có thể nói ngà i thay đổi giáo Ä‘iá»u cá»§a Giáo há»™i công giáo vá» gia đình, vỠđồng tÃnh hay vá» việc phụ nữ chịu chức».
“Ngưá»i công giáo phải thay đổiâ€
Mục sư Henrik Glamsjö Ä‘i cùng vá»›i vợ và các con đến tham dá»± thánh lá»… ngoà i trá»i cho biết, sá»± bất bình cá»§a má»™t và i tÃn hữu luther như ông, “Giáo há»™i Thụy Äiển bị các chÃnh trị gia kiểm soát. Há» can thiệp và o cả phụng vụ. Giáo há»™i công giáo là Giáo há»™i hoà n vÅ©, là Giáo há»™i đặc biệt, là mẹ cá»§a các Giáo há»™iâ€. Và vá» mặt giáo há»™i há»c, ông không chấp nháºn đám cưới giữa những ngưá»i đồng tÃnh: “Hôn nhân là má»™t bà tÃch“.
Vá» phần mình, bà Ingeborg Stenstrưm, má»™t tÃn hữu Thụy Äiển gốc Äức mong Giáo há»™i có thể tiến hóa vá» các phong tục. Bà cho rằng, “ngưá»i công giáo phải thay đổi. Chúng tôi cần các linh mục phụ nữâ€.
Giáo há»™i Luther Thụy Äiển có 6.2 triệu tÃn hữu đăng ký và trả thuế tôn giáo, chiếm khoảng 62% dân số. Nhưng mức độ giữ đạo và tÃn ngưỡng cá»§a há» thì thấp nhất thế giá»›i, trong vòng mưá»i năm, Giáo há»™i Ä‘a số cá»§a hỠđã mất hÆ¡n 550.000 tÃn hữu. Vá» phần mình, Giáo há»™i công giáo có rất nhiá»u ngưá»i và o đạo.
Ông Michel Louis ngưá»i gốc Liban có trách nhiệm trong việc đăng ký các tÃn hữu, ông trả lá»i cho hãng tin AFP biết, “con số tÃn hữu công giáo tăng 3 đến 4% má»—i năm, chÃnh yếu là nhá» ngưá»i di dân. Vá» mặt lịch sá», có nhiá»u là n sóng khác nhau. Hiện nay, các tÃn hữu đến từ những nước có chiến tranh như Syria, Irak, trong những năm 80 hỠđến từ Liban, trong những năm 60 và 70 là từ Châu Mỹ La Tinhâ€.
Giuse Nguyễn Tùng Lâm chuyển dịch

