Äức Hồng y Newman ở Rôma, 1879 @ Julian Felsenburgh
Äức Hồng y Paul Poupard nhắc lại lá»i tâm sá»± cá»§a Äức Phaolô-VI: “Newman, Giáo phụ cá»§a thế ká»· sắp đến!â€Â Má»™t câu được bà giáo sư Pascale Vincette Há»c viện Bernardins (Paris) trÃch trong lá»i giá»›i thiệu chân phước hồng y John Henry Newman (1801-1890) viết cho độc giả Zenit nhân ngà y Vatican công nháºn má»™t phép lạ thứ nhì, mở đưá»ng cho việc tuyên thánh sắp đến. Bà nhấn mạnh đến sá»± kiên trì cá»§a Äức Hồng y Newman vá» chá»— đứng cá»§a giáo dân trong Giáo há»™i và vai trò cá»§a ngà i trong Công đồng Vatican II. ChÃnh Äức Bênêđictô XVI đã Ä‘Ãch thân chá»§ sá»± lá»… phong chân phước cho Hồng y Newman ở Birmingham, nước Anh ngà y 19 tháng 9, 2010.
***
Newman: tiến trình tiểu sá»
Ngà y 19 tháng 9 năm 2010, sau khi phong chân phước cho Hồng y John Henry Newman, Äức Bênêđictô XVI đã nói sá»± kiện nà y trước hết để đưa ra ánh sáng má»™t “nhà trà thức có tầm vóc lá»›n, má»™t văn sÄ©, má»™t thi sÄ© thế giá, má»™t nhà hiá»n triết cá»§a Chúa mà tư tưởng đã là m sáng tá» cho nhiá»u nháºn thức và ngà y nay vẫn còn tạo má»™t sá»± kỳ thú phi thưá»ng†[1]. Váºy Newman là ai?
John Henry Newman sinh tại Luân Äôn ngà y 21 tháng 2 năm 1801 trong má»™t gia đình trưởng giả thuá»™c Anh giáo như Ä‘a số ngưá»i dân Anh. Anh giáo là tôn giáo chÃnh thức cá»§a Quốc gia. Ngà i là con cả trong gia đình có 6 ngưá»i con. Gia đình cá»§a ngà i Ãt giữ đạo, Ä‘iá»u bình thưá»ng ở thá»i đó nhưng việc Ä‘á»c Thánh Kinh là trá»ng tâm cá»§a gia đình. Má»—i gia đình có má»™t quyển Thánh Kinh và giáo dân không những chỉ Ä‘á»c ở nhà thá» mà còn Ä‘á»c ở nhà . Từ khi còn rất nhá», Newman đã thấm nháºp tinh thần Thánh Kinh và nhá» bà ná»™i, ngà i đã há»c thuá»™c lòng nhiá»u chương, có khi trá»n cả các quyển sách.
Năm 1816 là năm đánh dấu bởi nhiá»u sá»± kiện quan trá»ng. Sau các cuá»™c chiến tranh cá»§a Napoléon, ngân hà ng mà thân phụ cá»§a ngà i là m việc ở “City†phải đóng cá»a. Gia đình buá»™c phải dá»n vá» má»™t thà nh phố nhỠđể thÃch ứng vá»›i tình trạng tà i chánh bây giá» bấp bênh. Và i tháng sau John Henry bị bệnh và mùa hè ngà i được ở lại trưá»ng để dưỡng bệnh. ChÃnh lúc nà y, Newman đã trải nghiệm được kinh nghiệm thiêng liêng, má»™t kinh nghiệm tác động trong suốt cả cuá»™c Ä‘á»i mà sau nà y ngà i gá»i đây là “cuá»™c trở lại đầu tiênâ€: “Khi tôi 15 tuổi, má»™t sá»± thay đổi lá»›n trong tư tưởng tôi. Tôi chịu ảnh hưởng cá»§a má»™t đức tin được ấn định, tâm trà tôi nháºn dấu ấn cá»§a giáo lý, nhá» Æ¡n Chúa, dấu ấn nà y không bao giá» bị xóa nhòa hoặc bị che khuất […]. Tôi tin sá»± hoán cải ná»™i tâm mà tôi ý thức… sẽ tiếp tục trong cuá»™c sống tương lai, và tôi được định trước cho vinh quang vÄ©nh cá»u […] sá»± hoán cải nà y đã cách biệt tôi khá»i các váºt thể chung quanh tôi, nó khẳng định trong sá»± ngá» vá»±c khi tôi đụng đến thá»±c tế cá»§a các hiện tượng váºt chất; và nó táºp trung trá»n tư tưởng tôi và o hai thá»±c thể tuyệt đối – và chỉ hai mà thôi – và áp đặt bản thân tôi vá»›i má»™t sá»± hiển nhiên rá»i sáng, chÃnh tôi và Äấng Tạo hóa cá»§a tôi†[2].
Newman là há»c sinh xuất sắc trước tuổi, cuối năm 1816 ngà i và o trưá»ng Trinity, má»™t trong các trưá»ng cá»§a Oxford, đại há»c Anh giáo và chá»§ng viện chÃnh cá»§a nước Anh. Sau nhiá»u năm chăm chỉ há»c táºp, năm 1822 ngà i là giảng viên, thạc sÄ© (fellow, á»§y viên giám đốc) cá»§a trưá»ng Oriel, trưá»ng nổi tiếng nhất cá»§a Oxford. Năm 1824 ngà i là phó tế, má»™t năm sau là linh mục. Má»™t sá»± kiện đặc biệt trong Anh giáo: ngà i xem việc mình chịu chức là táºn hiến Ä‘á»i mình cho báºc sống độc thân, Ä‘iá»u mà ngà i ao ước từ “cuá»™c trở lại đầu tiênâ€. Äối vá»›i ngà i, là “mục tá» cá»§a Giáo há»™i†có nghÄ©a là nắm giữ “sức mạnh vô hạn để hướng dẫn trên con đưá»ng hẹp cá»§a Ä‘á»i sống, thay cho Chúa Kitôâ€. Hôm sau ngà y chịu chức phó tế, ngà i ghi trong nháºt ký: “Tôi mang trách nhiệm vá»›i các linh hồn cho đến ngà y tôi qua Ä‘á»i†[3].
Từ năm 1826 đến năm 1832, ngà i mang trách nhiệm “gia sư†mà đa số ngưá»i thá»i đó xem nhẹ. Nhưng vá»›i ngà i thì ngược lại, ngà i cố gắng đổi má»›i sá»± giảng dạy vì ngà i thấy cần thiết không những phải lo cho sá»± tiến bá»™ trà tuệ cá»§a sinh viên nhưng còn phải lo đến sá»± tiến bá»™ đạo đức và thiêng liêng cá»§a há». Sau khi có bất đồng vá»›i tân hiệu trưởng trưá»ng, cà ng ngà y nhà trưá»ng cà ng giao cho ngà i Ãt sinh viên hÆ¡n. Ngà i dùng thá»i gian rãnh để giảng ở giáo xứ Mẹ Maria, giáo xứ trong khuôn viên đại há»c mà ngà i được cá» là m cha xứ từ năm 1828. Ngà i tiếp tục Ä‘am mê nghiên cứu vá» các Giáo phụ mà hồi đó gần như chẳng còn ai Ä‘á»c… Tác phẩm đầu tiên cá»§a ngà i được xuất bản năm 1832 mang tên Ngưá»i Arian cá»§a thế ká»· thứ 4 (Les Ariens du 4e siècle) đỠcáºp đến vấn đỠdị giáo cá»§a ngưá»i Arian đặc biệt được Thánh Athanase [4] khắc phục và o thá»i công đồng Nicaea và công đồng Constantinople, và đã là m cho ngà i là má»™t trong các nhà thà nh thạo nhất vá» Giáo há»™i tiên khởi. Sau nà y ngà i tâm sá»±, các Giáo phụ đã giúp là m má»›i lại suy nghÄ© cá»§a ngà i má»™t cách sâu sắc và biến ngà i thà nh má»™t ngưá»i công giáo.
Việc ngà i từ nhiệm chức “gia sư†đã giúp cho ngà i nháºn lá»i má»i Ä‘i Äịa Trung Hải 6 tháng cá»§a các bạn (các bạn Froude). Và o cuối chuyến Ä‘i, khi ngà i vá» Sicile má»™t mình, ngà i bị bệnh nặng và suýt chết. Khi hồi phục, ngà i viết bà i thÆ¡ rất nổi tiếng “Hãy dẫn tôi Ä‘i, ánh sáng dịu dà ngâ€Â (Má»™t trong các bà i hát vẫn còn được hát ngà y nay). Khi đó ngà i cảm thấy mình dấn thân và o má»™t sứ mạng.
Khi trở vá», và o đầu mùa hè năm 1833, Newman và các bạn Keble, Froude và Pusey chiến đấu chống sá»± can dá»± cá»§a Quốc gia và o Ä‘á»i sống giáo há»™i và tái kết nối Giáo há»™i má»›i cá»§a há» trong Truyá»n thống “tông đồâ€. Và đó là sá»± ra Ä‘á»i cá»§a “Phong trà o Oxford†hay “Phong trà o triết lý-tôn giáo†để truyá»n bá suy nghÄ© cá»§a há», các há»c giả trẻ viết “tá» rÆ¡i†tranh luáºn có khi dà i đến 70 trang. Phát triển đổi má»›i nà y trước hết nhằm tái khám phá các bà tÃch, phụng vụ và đá»i sống cầu nguyện. Việc rao giảng cá»§a Newman đóng vai trò chá»§ yếu. ChÃnh tại giáo xứ Mẹ Maria Äồng Trinh ngà i đã giảng hầu hết 600 bà i giảng mà chúng ta có ở giai Ä‘oạn Anh giáo cá»§a ngà i, trong số đó ngà i xuất bản khoảng má»™t phần ba. Bà i giảng thu hút các sinh viên và giáo sư đại há»c, nhưng cÅ©ng có những ngưá»i từ xa đến nghe, đến mức ngà i trở thà nh ngưá»i rao giảng được nghe nhiá»u nhất, được Ä‘á»c nhiá»u nhất nước Anh. 15 bà i giảng nổi tiếng nhất được xuất bản dưới tá»±a Ä‘á»Â Bà i giảng cá»§a Äại há»c Oxford được để riêng. Äúng hÆ¡n đây là các bà i diá»…n thuyết theo yêu cầu cá»§a Äại há»c và luôn được giảng ở giáo xứ Mẹ Maria chiá»u chúa nháºt giữa các năm 1826 và 1843. Các bà i diá»…n thuyết nà y chá»§ yếu nói đến liên hệ giữa đức tin và lý trÃ.
Từ các bà i huấn dạy cá»§a các Giáo phụ và các thần há»c gia Anh giáo cá»§a thế ká»· 17, Newman cố gắng triển khai má»™t thần há»c anh giáo như má»™t con đưá»ng trung gian, má»™t Via Media giữa tin là nh và công giáo, hai thoái hóa dưới mắt ngà i. Ngà i tiếp tục suy nghÄ© vỠý nghÄ©a đỠxuất cá»§a Kinh Lạy Cha: “Tôi tin Há»™i thánh duy nhất, thánh thiện, công giáo và tông truyá»nâ€. Cái gì kết hiệp Anh giáo vá»›i hai Giáo há»™i khác (công giáo và chÃnh thống giáo), vá»›i Giáo há»™i nà o mà ngà i công nháºn má»™t tÃnh hợp pháp nhất định (trên cùng các lãnh thổ tương ứng)? Từ đó nảy sinh lý thuyết “các nhánh†cá»§a ngà i. Vá» sá»± thánh thiện, ngà i viết trong má»™t bức thư: “Tôi phải thấy (ở Rôma) nhiá»u sá»± thánh thiện hÆ¡n là tôi thấy hiện nay. […] Nếu ngưá»i công giáo muốn hoán cải nước Anh thì há» phải Ä‘i chân đất đến các thà nh phố thợ thuyá»n cá»§a chúng ta, há» rao giảng cho má»i ngưá»i như Thánh Phanxicô Xaviê rao giảng, há» phải bị ném đá, bị chà đạp – và tôi sẽ thừa nháºn há» có thể là m những gì chúng ta không thể là m, tôi sẽ thú nháºn há» tốt hÆ¡n chúng ta […]. ChÃnh vì váºy má»›i là ngưá»i công giáo. Äức tin và sá»± thánh thiện là không cưỡng lại được †[5].
Bức thư nà y viết năm 1841, má»™t năm bắt đầu xấu vá»›i hồng y Newman. Trong “Tá» rÆ¡i 90†(Tract 90, tá» rÆ¡i cuối), ngà i trả lá»i cho các thà nh viên cá»§a Phong trà o Cải cách, há» tá»± há»i không biết nó có vừa tương hợp vá»›i giáo Ä‘iá»u công giáo, vừa tương hợp vá»›i “Ba mươi chÃn Ä‘iá»u (tuyên xưng đức tin Anh giáo) không. Ngà i đỠxuất ở đây má»™t giải thÃch theo ý nghÄ©a được đưa ra bởi Giáo há»™i công giáo [6]. Tá» rÆ¡i nà y bị má»™t số giám mục Anh giáo lên án và sau đó đã chấm dứt loạt tá» rÆ¡i nà y. Hai “cú†khác sẽ là m “gãy vỡ†Newman: khi ngà i thá»±c hiện bản dịch có chú thÃch các Khảo luáºn cá»§a Thánh Athanase, ngà i ghi nháºn có má»™t đối chiếu giữa ngưá»i Arian/ngưá»i bán Arian má»™t bên, và bên kia là ngưá»i tin là nh/anh giáo; cuối cùng ngà i là chứng nhân cho sá»± phân tán cá»§a “lý thuyết các nhánh†cá»§a mình khi má»™t tòa giám mục chung cho nước Phổ và nước Anh được thà nh láºp ở Giêrusalem, như thế là cho cả tÃn hữu tin là nh và anh giáo: “Vì váºy và o thá»i Ä‘iểm chÃnh xác, khi các giám mục anh giáo đã Ä‘iá»u khiển sá»± kiểm duyệt cá»§a há» chống tôi vì tôi đã cố gắng tái láºp quan hệ vá»›i Giáo há»™i công giáo, nhưng không vượt quá giá»›i hạn mà tôi nghÄ© là được cho phép bởi các hình thức anh giáo, cÅ©ng chÃnh các giám mục nà y qua hà nh động hay qua sá»± đồng ý ngầm cá»§a hỠđã huynh đệ hóa vá»›i các Há»™i thánh tin là nh†[7].
Newman nặng nghi ngá» vá» sá»± trung thà nh cá»§a Anh giáo vá»›i Giáo há»™i cá»§a các thế ká»· đầu, những Giáo há»™i nà y là mô hình quy chiếu cá»§a ngà i. Dưá»ng như dần dần đối vá»›i ngà i, chỉ còn Giáo há»™i công giáo la-mã – đối tượng thù háºn cá»§a Ä‘a số ngưá»i dân anh thá»i đó – là thá»±c sá»± thừa kế cái gá»i là “Giáo há»™i cá»§a các Tông đồâ€. Ngà i tá»± há»i nếu các Giáo phụ sống thá»i nà y, há» sẽ tham dá»± và o Giáo há»™i nà o: “Chúng ta hình dung Thánh Athanase hay Thánh Ambrose đột nhiên sống lại. Há» có chút nghi ngá» nà o vá» Giáo há»™i mà há» nháºn đó là Giáo há»™i cá»§a mình không? Dù ý kiến cá nhân cá»§a há» như thế nà o, hoặc tháºm chà các chống đối cá»§a há», má»i ngưá»i sẽ đồng ý các Giáo phụ sẽ thấy mình như ở nhà mình bên cạnh các Thánh như Thánh Bernard, Thánh I-Nhã hay bên cạnh má»™t linh mục trong cảnh cô đơn cá»§a mình ở nhà xứ, hoặc trong cá»™ng Ä‘oà n các nữ tu bác ái, hoặc đám đông Ãt chữ quỳ gối trước bà n thá», bên cạnh các tiến sÄ© hay các thà nh viên không thuá»™c má»™t tôn giáo nà o. […] Tinh thần cá»§a Giáo há»™i nà y là tinh thần gần nhất, nếu không muốn nói là tinh thần hoà n toà n tôn giáo như chúng ta thưá»ng nói đó là tinh thần cá»§a Giáo há»™i tiên khởi…â€Â [8].
Và o cuối năm 1841, ngà i rá»i Oxford và vá» vùng Littlemore ở cùng vá»›i má»™t và i ngưá»i bạn, há» có cuá»™c sống như cuá»™c sống ‘bán tu’, há»c há»i, nghiên cứu và sống khổ hạnh. Ngà i bắt tay viết Khảo luáºn vá» sá»± phát triển giáo Ä‘iá»u kitô trong mục Ä‘Ãch giải quyết các vấn đỠsau: các cách giữ đạo và lòng tin công giáo (cầu bà u vá»›i Mẹ Maria và các thánh, luyện ngục, hiến tế cá»§a thánh lá»…, tÃnh không thể sai lầm cá»§a giáo hoà ng), có phải đó là những Ä‘iá»u thoái hóa được Giáo há»™i công giáo thêm, vì ngưá»i tin là nh và anh giáo trách ngà i, đâu là sá»± phát triển hợp pháp cá»§a các yếu tố có mặt ngay từ đầu kitô giáo? Ngà i xác định có 7 tiêu chuẩn hay gá»i là “ghi chú†để phân biệt giữa sá»± phát triển sai hay đúng và để phòng ngừa sá»± suy thoái: “Không có suy thoái nếu ý tưởng vẫn giữ duy nhất và cùng má»™t týp, cùng má»™t nguyên tắc, cùng má»™t tổ chức; nếu sá»± khởi đầu cá»§a nó là m các giai Ä‘oạn kế tiếp nháºn thức được, và các hình thức gần nhất cá»§a nó bảo vệ và bảo tồn các giai Ä‘oạn xưa cÅ© hÆ¡n; nếu nó có sức mạnh đồng hóa và là m tái sinh, giữ từ đầu đến cuối má»™t sinh hoạt mạnh mẽ†[9].
Như thế ngà i đưa ra, má»i phát triển Ä‘Ãch thá»±c sẽ kết hợp vá»›i sá»± thay đổi và liên tục, má»›i mẻ và trung thà nh. Ngà i chứng minh cho thấy nguyên tắc nà y qua Ä‘á»i sống riêng cá»§a mình bằng cách Ä‘i qua bá» bên kia, hay theo lá»i cá»§a ngà i, khi “trở vá» bến sau má»™t cÆ¡n bão dữ dá»™iâ€. Tháºt ra ngà i xem sá»± trở lại công giáo không như má»™t sá»± cắt đứt nhưng là má»™t sá»± liên tục và kéo dà i má»™t cách hợp lý cuá»™c Ä‘i tìm sá»± tháºt cá»§a mình. Newman hoà n thà nh Khảo luáºn bằng Nunc dimittis (Bây giá» giải thoát).
Ngà y 9 tháng 10 năm 1845, ngà i được Linh mục Dominique Barberi nháºn và o Giáo há»™i công giáo, linh mục thuá»™c Dòng Thương khó ngưá»i à đã được phong chân phước. Các hệ quả cá nhân cá»§a quyết định nà y rất khá»§ng khiếp. Chắc chắn ngà i mất địa vị cá»§a mình ở trưá»ng đại há»c Oxford, cÅ©ng như thu nháºp và lợi Ãch đáng kể gắn liá»n vá»›i địa vị nà y; Ä‘a số các bạn bá» ngà i; ngà i cÅ©ng bị chÃnh gia đình mình ruồng bá».
Cùng vá»›i ngưá»i bạn cá»§a mình là Ambrose Saint John, Newman Ä‘i Rôma để nghiên cứu giáo lý công giáo và để được nháºn và o Dòng. Ở đây ngà i tìm hiểu các Dòng khác trong đó có Há»™i Dòng Thánh Phillip Nêri, cá»™ng Ä‘oà n ngà i quyết định thà nh láºp khi trở vá» Birmingham đầu năm 1848 cùng vá»›i các ngưá»i bạn cùng trở lại đạo công giáo la-mã. Sau nà y ngà i xây má»™t trưá»ng há»c vá»›i quan tâm giáo dục các ngưá»i trẻ công giáo. Ngà i lấy là m tiếc ngưá»i công giáo không được đà o tạo đủ.
Vá» phần mình, Giáo há»™i giao cho ngà i nhiá»u nhiệm vụ khác nhau, nhưng bị kết thúc đột ngá»™t vì thiếu há»— trợ cá»§a các giám mục, tháºt ra hỠở thế phòng thá»§ vì sá»± phục hồi gần đây cá»§a hệ thống giáo phẩm công giáo và o năm 1850. Vì thế ngà i thà nh láºp má»™t trưá»ng đại há»c công giáo ở Dublin, tiến hà nh bản dịch Kinh Thánh má»›i sang tiếng Anh và đứng đầu má»™t tạp chà công giáo trở nên quá tá»± do dưới mắt tòa giám mục. Sau bà i báo “Tham khảo ý kiến tÃn hữu vá» các vấn đỠgiáo lý†mà ngà i công bố năm 1859, ngà i bị tố cáo là dị giáo ở Rôma và vì má»™t lá thư không bao giỠđược gá»i cho ngà i, sau gần tám năm sá»± nghi ngá» nà y má»›i được tháo bá»! Bà i báo nà y loan báo chá»— đứng dà nh cho giáo dân mà sau nà y… Công đồng Vatican II đã là m. Nháºt ký cá»§a ngà i nêu báºt má»™t cuá»™c sống tương phản sau khi ngà i trở lại: “Là tÃn hữu tin là nh, tôi thấy tôn giáo cá»§a tôi buồn nhưng Ä‘á»i tôi không buồn; là tÃn hữu công giáo, Ä‘á»i tôi bị buồn chứ không phải tôn giáo cá»§a tôiâ€Â [10].
Thêm và o đó là cuá»™c tấn công đặc biệt xảo trá cá»§a má»™t mục sư và tiểu thuyết gia Anh giáo, ông nghi ngá» sá»± vá» sá»± tháºt không phải chỉ cá»§a Newman, mà cá»§a toà n bá»™ hà ng giáo phẩm công giáo. Newman trả lá»i vá»›i câu chuyện tiến triển cá nhân cá»§a chÃnh mình: đó là  Apologia pro vita sua, Lịch sá» các ý kiến tôn giáo cá»§a tôi, má»™t kiệt tác nổi tiếng được viết trong và i tuần (đầu năm 1864), được so sánh vá»›i Lá»i Tá»± thú cá»§a Thánh Âugutinô, và đã là m cho ngà i kết nối lại vá»›i các đồng nghiệp cÅ© ở Oxford và có được sá»± á»§ng há»™ cá»§a dư luáºn quần chúng. Ngay trong lá»i mở đầu, ngà i đã tá»± thú vá»›i độc giả, ngà i “đã hy sinh nhiá»u chuyện ngà i yêu thÃch và quý trá»ng, và ngà i đã có thể giữ nếu ngà i không thÃch sá»± chân tháºt hÆ¡n là vinh quang, không thÃch sá»± tháºt hÆ¡n là các bạn rất thân†[11]. Sá»± phục hồi lại trong môi trưá»ng Anh giáo thúc đẩy ngà i xuất bản lại toà n bá»™ các sách trong thá»i kỳ đầu tiên Ä‘á»i ngà i, ngà i không thay đổi bất cứ gì nhưng thêm đây đó các lá»i tá»±a và các ghi chú. Và o cuối năm 1877, ngà i nháºn bằng danh dá»± cá»§a Trưá»ng Trinity College: khó có thể hình dung được cảm xúc cá»§a ngưá»i há»c trò cÅ©, ngưá»i giáo sư cÅ© khi ngà i lại bước qua cánh cá»a cá»§a Äại há»c nổi tiếng mà ngà i nghÄ© là mình đã vÄ©nh viá»…n xa khi ngà i bá» Ä‘i năm 1841!
Năm 1870, ngà i được giám mục giáo pháºn Orléans và Newport má»i tham dá»± Công đồng Vatican trong cương vị chuyên gia thần há»c. Ngà i từ chối vì trước hết, ngà i không bao giá» xem mình là thần há»c gia, và vì ngà i Ä‘ang là m việc để xuất bản má»™t khảo luáºn triết há»c cao cấp, đỠtà i ngà i suy nghÄ© trong vòng hai mươi năm theo yêu cầu cá»§a má»™t ngưá»i bạn Anh giáo, má»™t khoa há»c gia mà sau thà nh ngưá»i theo thuyết bất khả tri. Trong Khảo luáºn Äóng góp cho má»™t văn phạm cá»§a sá»± đồng ý, má»™t tá»±a đỠthưá»ng được rút gá»n thà nh Văn phạm cá»§a sá»± đồng ý, Newman đặc biệt muốn giúp đức tin cho những ngưá»i đơn sÆ¡, chứng minh chúng ta có thể tin mà không hiểu, hay tin mà không thể đưa ra lý do mình tin, không có khả năng chứng minh, xác nháºn lòng tin cá»§a mình.
Năm 1879, tân giáo hoà ng Lêô XIII phong hồng y cho ngà i. Trong bà i diá»…n văn cá»§a mình, Newman thừa nháºn mình đã chiến đấu cả Ä‘á»i để chống má»i “tá»± do chá»§ nghÄ©aâ€, cái mà ngà y nay chúng ta gá»i là “chá»§ nghÄ©a tương đối hóaâ€: sá»± việc giảm tôn giáo xuống thà nh vấn đỠcá»§a các quan Ä‘iểm, không có giá trị cÅ©ng không có sá»± tháºt khách quan. Ngà i chá»n câu phương châm “Cor ad cor loquiturâ€, “Quả tim nói vá»›i quả timâ€, câu ngà i mượn cá»§a Thánh Phanxicô Salê.
Äức Hồng y Newman qua Ä‘á»i ngà y 11 tháng 8 năm 1890, được đại Ä‘a số ngưá»i Anh thuá»™c các tôn giáo khác nhau yêu mến và ngưỡng má»™. Ngà y 19 tháng 9 năm Äức Bênêđictô XVI đã phong chân phước cho Äức Hồng y Newman khi ngà i thăm nước Anh, đây là lần đầu tiên Äức Bênêđictô XVI chá»§ sá»± lá»… phong chân phước.
***
Ghi chú
[1] Buổi tiếp kiến chung sau ngà y phong chân phước, 22 tháng 9, 2010 ở Birmingham, nước Anh.
[2] Apologia pro vita sua, Bà i viết Newman.
[3] Tiểu sỠWritings.
[4] Thánh Athanase (v. 295-373), Giáo phụ, tòa thượng phụ Alexandria, cuá»™c chiến chống ngưá»i Aryas.
[5] Thư và Nháºt ký VIII.
[6] Apologia pro vita sua.
[7] Apologia pro vita sua.
[8] Khảo luáºn vá» phát triển giáo Ä‘iá»u.
[9] Essai sur le développement de la doctrine chrétienne.
[10] Tiểu sỠWritings.
[11] Apologia pro vita sua.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn
Äức Bênêđictô XVI chá»§ sá»± lá»… phong chân phước cho Hồng y Newman ở Birmingham, nước Anh ngà y 19 tháng 9, 2010.

