Bức tượng Thánh Mađalêna bị phá hủy. © Anh Patrick-Marie Bozo
Thứ bảy 15 tháng 8, bức tượng thạch cao Thánh MaÄ‘alêna đã bị phá há»§y ở nhà nguyện Saint-Pilon, nằm ở trung tâm vùng núi Sainte-Baume (Var). Theo tin từ các đồng nghiệp chúng tôi ở France Bleue Provence cho biết, các tác giả vụ phá hoại nà y đã để lại má»™t chú thÃch, há» không chấp nháºn “má»™t vị thánh lá»›n như Thánh MaÄ‘alêna lại được tạc theo cách nà yâ€. Tuợng Thánh MaÄ‘alêna khá»a thân và mái tóc che thân thể. Äức Giám mục Dominique Rey, giám mục giáo pháºn Fréjus-Toulon lên án hà nh động bạo lá»±c nà y.
Cha có biết chi tiết nà o vỠvụ phá hoại nà y không?
Äã có vụ phá há»§y bức tượng thạch cao Thánh MaÄ‘alêna, bức tượng nà y là bức tượng tạm thá»i chá» thay thế bằng má»™t bức tượng cuối cùng. Tôi nhá»› đã khánh thà nh bức tượng nà y cách đây bốn năm. Äây không phải là quyết định cá»§a giáo pháºn nhưng cá»§a các tu sÄ© Dòng Äa Minh ở Sainte-Baume và cá»§a nghệ sÄ© được há»™i đồng thà nh phố á»§y nhiệm sáng tác. Má»™t ghi chú để lại biện minh cho sá»± phá hoại nà y. Há» giải thÃch bức tượng nà y không xứng đáng đại diện cho Thánh MaÄ‘alêna theo cách nà y.
Cha nghĩ gì vỠhà nh động nà y?
Má»™t bức tượng có thể không là m vừa lòng, nhưng để phá há»§y nó… Äó là hà nh động rất hung bạo! Bức tượng nà y không trÆ¡ trẽn, không có gì nhạo báng xúc phạm đến Thánh MaÄ‘alêna. Bức tượng muốn nói lên Thánh MaÄ‘alêna vừa tá»™i lá»—i vừa được ân sá»§ng. Ngưá»i nghệ sÄ© đã tạc mái tóc dà i để che Ä‘i sá»± trần truồng. Chúng ta có thể nói, theo cách riêng cá»§a ông, ngưá»i nghệ sÄ© sáng tác theo truyá»n thống nghệ thuáºt thưá»ng giá»›i thiệu Thánh MaÄ‘alêna dưới góc cạnh nà y. Không có sá»± thiếu tôn trá»ng nà o trong bức chân dung nà y.
Kèm vá»›i sá»± hung bạo cá»§a những ngưá»i phá hoại là sá»± thiếu hiểu biết văn hóa cá»§a há». Những ngưá»i nà y có quyá»n hình dung Thánh MaÄ‘alêna theo hình ảnh riêng cá»§a há», nhưng há» không thể bắt má»i ngưá»i phải theo ý há».
Ai ở đằng sau hà nh vi phá hoại nà y?
Tôi không biết. Tôi chưa nháºn thư ai tố cáo việc nà y. Theo chá»— tôi biết thì các tu sÄ© Dòng Äa Minh cÅ©ng không biết.
Giáo pháºn có nghÄ© đến chuyện là m đơn khiếu nại không?
Cho đến nay, tôi chưa tiếp xúc vá»›i nhà cầm quyá»n. Chúng tôi sẽ xem chúng tôi sẽ quyết định như thế nà o. Chung chung thì nghệ thuáºt kitô giáo không ngần ngại trình bà y cÆ¡ thể trần trụi. Chúng ta chỉ cần nhìn trần nhà cá»§a Nhà nguyện Sistine là hiểu…
Vì sao các hình ảnh nà y bị cho là không đứng đắn?
CÆ¡ thể là nÆ¡i ở cá»§a tâm hồn, má»™t ná»™i tâm, má»™t sức căng cá»§a bản thể. Hình ảnh trình bà y Thánh MaÄ‘alêna muốn nói lên ý nghÄ©a biến hình nà y cá»§a má»™t cÆ¡ thể trước đây là nÆ¡i ở cá»§a má»™t tâm hồn không tinh tuyá»n. Ngưá»i nghệ sÄ© không muốn xóa bá» quá khứ cá»§a ngưá»i phụ nữ tá»™i lá»—i. Trái lại, ông muốn trình bà y cuá»™c Ä‘á»i cá»§a ngưá»i phụ nữ đã vượt qua và thăng hoa nhá» cuá»™c gặp gỡ vá»›i Chúa Kitô.
Hà nh động nà y có phải là hà nh động thái quá cá»§a những ngưá»i chá»§ trương nhặt nhiệm không?
Chắc chắn. Chung chung hà nh động nà y bị cho là hà nh động bất kÃnh đối vá»›i má»™t sáng tác nghệ thuáºt, tác phẩm nà y không phải là không tương hợp vá»›i lòng kÃnh mến, cả trong chá»§ ý cá»§a ngưá»i nghệ sÄ© và trong cách diá»…n tả cá»§a ông. Và nếu má»™t số ngưá»i muốn nói lên sá»± không đồng ý cá»§a há» thì há» có nhiá»u cách để là m.
Cha có má»™t lá»i nhắn nà o cho các tác giả vụ phá hoại nà y không?
Tôi má»i hỠđối thoại và sá»a chữa! Äây là má»™t hà nh động rất xúc phạm, má»™t hà nh động mà hỠđặt thà nh vấn đỠđến mức phá há»§y má»™t biểu tượng thiêng liêng. Má»™t hà nh động cần được sá»a chữa. Há» có thể nghÄ© bức tượng nà y xúc pham đến Thánh MaÄ‘alêna. Tôi, tôi nghÄ© xúc phạm là muốn tấn công và o má»™t tác phẩm thiêng liêng.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

