Dụ ngôn Mặt tr�i hay làm thế nào để giải thích Chúa Ba Ngôi?

Cùng với các bạn trẻ ở trư�ng CapMissio, mỗi năm chúng tôi đi Lộ �ức vài ngày. �ể chuẩn bị chuyến đi, tất cả chúng tôi cùng xem một phim rất hay v� Thánh Bernadette của nhà đạo diễn Jean Delannoy thực hiện. Trong phim có một cảnh tuyệt v�i mà tôi xem đi xem lại nhi�u lần không chán. Khi đó Bernadette mới 13 tuổi và cô đến Bartrès, làng của bà vú nuôi. Cảnh xảy ra vài tháng trước khi �ức Mẹ hiện ra lần đầu tiên ở Lộ �ức. Bernadette h�c giáo lý do cha xứ dạy ở nhà th� cùng với các em bé khác. Cha mặc áo chùng và h�i các em:

– Chúng con cho cha biết có bao nhiêu ngôi trong Chúa Ba Ngôi?

Nhi�u em bé giơ tay lên trả l�i:

– Ba.

Cha xứ rất vui và phát hình cho các em. Cha h�i một câu h�i khác:

– Và các ngôi này là ai?

Nhi�u em bé trả l�i:

– Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần!

Hãnh diện vì các em h�c gi�i. Cha phát thêm hình. Cha đặt câu h�i cuối cùng:

– Như thế có bao nhiêu Chúa?

Tất cả các trẻ em đ�u trả l�i:

– Ba!!!

Tức giận cha thâu hình lại và nói:

– Trả lại hình cho cha, trả lại hình cho cha…

Không phải dễ để giải thích mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi kể cả cho trẻ em cũng như cho ngư�i lớn. �ó là một trong các mầu nhiệm lớn của đức tin chúng ta. Là mầu nhiệm, sự thật đức tin này vẫn là mầu nhiệm. Nhưng một trong các giáo sư thần h�c của tôi thư�ng hay lặp lại câu của triết gia Pháp Jacques Maritain v� chuyện này:

– Một mầu nhiệm, không phải là cái gì trong đó không có gì có thể hiểu được, nhưng là cái gì có nhi�u chuyện để hiểu trong đó. Chúa là một mầu nhiệm mà thực tế vượt quá khả năng trí tuệ của chúng ta vô cùng.

Suốt quá trình Lịch sử, các ngư�i đi giảng đ�u cố gắng mang đến các hình ảnh đơn giản để giải thích mầu nhiệm Chúa Ba Ngôi. Một số ngư�i dùng hình ảnh của nước H20: nước dưới thể l�ng: nước là Chúa Cha; nước có thể dưới thể rắn: đá là Chúa Con; nước có thể dưới thể hơi: hơi là Thần Khí.

Vào thế kỷ thứ 4, trong khảo luận V� Chúa Ba Ngôi, Thánh Âugutinô đưa ra khái niệm “Chúa là Tình yêu� để giải thích đặc thù của ba nhân vật:

– Chúa Cha là “ngư�i yêu�, �ấng là gốc của tình yêu.

– Chúa Con là “ngư�i được yêu�, �ấng nhận tình yêu;

– Chúa Thánh Thần là “Tình yêu�, sợi dây nối kết giữa Chúa Cha và Chúa Con.

Một hình ảnh rất đẹp đưa chúng ta vào tr�ng tâm của Mầu nhiệm và khái niệm này được Thánh Tôma Aquinô và đa số các nhà thần h�c khác chấp nhận.

Dụ ngôn Mặt tr�i

Thánh phó tế Êphrem ngư�i Syria sống ở thế kỷ thứ 4 đã dùng một hình ảnh khác để giải thích Chúa Ba Ngôi: “Mặt tr�i là Chúa Cha, tia sáng mặt tr�i là Chúa Con, ánh sáng và sức nóng là Chúa Thánh Thần.� �ó là hình ảnh tôi yêu thích nhất.

Mặt tr�i

Mặt tr�i là Chúa Cha. �ấng không ai có thể thấy, ngay cả không thể hình dung được. Bạn có bao gi� nhìn được mặt tr�i trước mặt? Bạn không thể nhìn được nếu không mang kiếng chống nắng, như thế không ai có thể thấy Chúa, ngay cả giới thiệu Ngài. “Thiên Chúa, chưa bao gi� ai thấy cả� (Ga 1,18).

Tia sáng

Tia sáng mặt tr�i là Chúa Con. Chúng ta có thể dễ dàng thấy tia sáng mặt tr�i khi nó đi ngang qua căn phòng, nhất là khi căn phòng chưa d�n sạch sẽ. Khi tia nắng lướt qua, chúng ta thấy bụi. Bụi là nhân loại chúng ta: “Ngươi là bụi đất và sẽ trở v� với bụi đất� (St 3,19). Chúa Giêsu đã xuống thế làm ngư�i và qua Ngài, chúng ta mới có thể hiểu Chúa Cha, như Chúa Giêsu đã nói: “Thiên Chúa, chưa bao gi� có ai thấy cả; nhưng Con Một vốn là Thiên Chúa và là �ấng hằng ở nơi cung lòng Chúa Cha, chính Ngư�i đã t� cho chúng ta biết� (Ga 1,18).

“Ai thấy Thầy là thấy Chúa Cha� (Ga 14, 9).

Nhưng, như tia sáng, sau một lúc nó sẽ biến mất trong căn phòng, cũng vậy Chúa Giêsu trở v� với Chúa Cha.

�nh sáng và sức nóng

Và Thần Khí. �ó là ánh sáng và sức nóng. Dù giữa mùa đông lạnh giá, khi chúng ta có cảm tưởng như Mặt tr�i đã biến mất từ nhi�u tháng nay, nhưng ánh sáng và sức nóng của nó vẫn xuyên qua bóng mây để đến với chúng ta, nếu không Quả đất chúng ta sẽ biến thành khối đá mênh mông! Cũng vậy, khi chúng ta cảm thấy Chúa ở rất xa, vượt tầm mây thì Thần Khí vẫn tiếp tục sưởi ấm và soi sáng chúng ta qua sự hiện diện thầm kín của Ngài.

Ba khía cạnh của Mặt tr�i

Như thế chúng ta có thể phân biệt được mặt tr�i, tia sáng, ánh sáng và sức nóng và biết cả ba là một thực thể. Vậy chúng ta có thể phân biệt được ba ngôi, Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần và biết cả ba là một Chúa.

Từ dụ ngôn mặt tr�i, chúng ta có thể giải thích được một cái gì v� vai trò đặc biệt của Mẹ Maria và các thánh.

Mặt Trăng

Một truy�n thống xưa cho rằng “�ức Mẹ là mặt trăng trên bước đư�ng đi của chúng ta.� �ặc thù của Mặt trăng là chính nó không tự chiếu sáng được, Mặt trăng là phản ảnh ánh sáng của Mặt tr�i. Tuy vậy Mặt trăng có một vai trò chính cho con ngư�i, để soi sáng chúng ta trong đêm tối khi Mặt tr�i đi ngủ. Và đó là vai trò của �ức Mẹ. Mẹ không phải là Chúa, và những gì Mẹ cho chúng ta, Mẹ nhận từ Chúa. Nhưng trong cuộc sống trần thế của chúng ta, Mẹ hướng dẫn chúng ta như một ngư�i mẹ nhân lành trong đêm tối đức tin.

Các tấm kiếng ghép màu

Còn v� các thánh, một cha xứ đưa trẻ em đi viếng nhà th� của cha nhân ngày Lễ Các Thánh. Cha giải thích cho các em nghe tích sự của từng tấm kiếng, mỗi tấm kiếng là cuộc đ�i của một thánh. Ngày hôm đó mặt tr�i chiếu sáng, các tấm kiếng t�a đủ màu sáng ng�i. Cuối chuyến thăm, cha h�i các em:

– Vậy theo các con, các thánh là ai? Một em bé giơ tay lên trả l�i:

– Các thánh là những ngư�i để ánh sáng đi ngang qua!

�úng, chúng ta hãy lấp đầy cho mình ánh sáng của Chúa Ba Ngôi để đến lượt chúng ta, chúng ta trở nên “ánh sáng cho thế gian� (Mt 5,14).

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn