Trong buổi tiếp kiến chung sáng thứ Tư 30/9, Äức Thánh Cha đã kết thúc loạt bà i giáo lý suy tư vá» háºu quả cá»§a đại dịch virus corona, dưới ánh sáng há»c thuyết xã há»™i cá»§a Giáo há»™i Công giáo. Ngà i nhắc rằng nhiá»u loại virus ngà y nay Ä‘ang tấn công các cÆ¡ cấu xã há»™i; thế giá»›i cần được chữa là nh khá»i các virus xã há»™i bất công, bất bình đẳng và loại trừ.
Äức Thánh Cha bắt đầu bà i giáo lý vá»›i lưu ý rằng: Trong những tuần gần đây, chúng ta đã cùng nhau suy tư dưới ánh sáng cá»§a Tin Mừng vá» cách chữa là nh thế giá»›i Ä‘ang Ä‘au khổ vì tình trạng bất ổn phiá»n muá»™n mà đại dịch gây nên và nhấn mạnh. Chúng ta đã Ä‘i qua những con đưá»ng cá»§a phẩm giá, liên đới và phụ đới, những lối Ä‘i không thể thiếu để thăng tiến phẩm giá con ngưá»i và công Ãch. Là các môn đệ cá»§a Chúa Giê-su, chúng ta được đỠnghị bước theo chân Chúa bằng cách chá»n ngưá»i nghèo, suy nghÄ© lại việc sá» dụng cá»§a cải váºt chất và chăm sóc ngôi nhà chung. Giữa cÆ¡n đại dịch Ä‘ang hoà nh hà nh, chúng ta đã bámchặt và o các nguyên tắc cá»§a há»c thuyết xã há»™i cá»§a Giáo há»™i, để được hướng dẫn bởi đức tin, đức cáºy và đức ái. Ở đây, chúng ta đã tìm thấy sá»± trợ giúp vững chắc để trở thà nh những ngưá»i biến đổi có ước mÆ¡ lá»›n lao, không dừng lại ở những Ä‘iá»u tồi tệ gây chia rẽ và tổn thương, nhưng khuyến khÃch chúng ta tạo ra má»™t thế giá»›i má»›i và tốt đẹp hÆ¡n.
Mong ước hà nh trình suy tư tiếp tục khi theo gương của Chúa Giê-su
Äức Thánh Cha bà y tá» hy vá»ng là cuá»™c hà nh trình nà y không phải kết thúc vá»›i những bà i giáo lý nà y, nhưng chúng ta có thể tiếp tục bước Ä‘i cùng nhau, “mắt hướng vá» Chúa Giêsu†(Dt 12,2), Äấng cứu độ và chữa là nh thế giá»›i. Như Tin Mừng cho chúng ta thấy, Chúa Giêsu đã chữa là nh các loại bệnh táºt (x. Mt 9,35), Ngưá»i đã cho ngưá»i mù nhìn thấy, cho ngưá»i câm nói được, cho ngưá»i Ä‘iếc được nghe. Và khi chữa là nh bệnh táºt và táºt nguyá»n vá» thể xác, Chúa cÅ©ng chữa là nh tinh thần bằng cách tha thứ các tá»™i lá»—i, cÅ©ng như những “đau khổ vá» xã há»™i†bằng cách cho những ngưá»i bị gạt ra ngoà i lá» xã há»™i được tham gia và o xã há»™i (x. Giáo lý Giáo há»™i Công giáo, 1421). Chúa Giêsu, Äấng đổi má»›i và hòa giải má»i thụ tạo (x 2Cr 5,17; Cl 1,19-20), ban cho chúng ta những Æ¡n cần thiết để yêu thương và chữa là nh, như Ngưá»i đã biết cách là m (x. Lc 10,1-9; Ga 15,9-17), để chăm sóc tất cả má»i ngưá»i, không phân biệt chá»§ng tá»™c, ngôn ngữ hoặc quốc gia.
Chăm sóc táºn tình và dịu dà ng
Äể Ä‘iá»u nà y thá»±c sá»± xảy ra, Äức Thánh Cha giải thÃch: chúng ta cần phải chiêm ngắm và quý trá»ng vẻ đẹp cá»§a má»—i con ngưá»i, má»—i sinh váºt. Chúng ta được hoà i thai trong lòng Thiên Chúa (x. Ep 1,3-5). “Má»—i ngưá»i chúng ta là hoa trái cá»§a má»™t ý tưởng cá»§a Thiên Chúa. Má»—i ngưá»i chúng ta Ä‘á»u được quý mến, má»—i ngưá»i được yêu thương, má»—i ngưá»i Ä‘á»u cần thiết”[1]. HÆ¡n nữa, má»i sinh váºt Ä‘á»u có Ä‘iá»u gì đó để nói vá»›i chúng ta vá» Thiên Chúa – Äấng sáng tạo (xem TÄ. Laudatosi’, 69.239). Nháºn biết chân lý nà y và tạ Æ¡n vì những mối dây liên kết máºt thiết cá»§a sá»± hiệp thông phổ quát cá»§a chúng ta vá»›i má»i ngưá»i và vá»›i má»i thụ tạo, sẽ là m nảy sinh “má»™t sá»± chăm sóc quảng đại và tháºt dịu dà ng” (ibid., 220). Nó cÅ©ng giúp chúng ta nháºn ra Chúa Kitô Ä‘ang hiện diện trong những anh chị em nghèo khó và đau khổ cá»§a chúng ta, để gặp gỡ há» và lắng nghe tiếng kêu cá»§a há» và tiếng kêu cá»§a trái đất Ä‘ang vang vá»ng (x .ibid., 49).
Sá»± bình thưá»ng mà chúng ta được má»i gá»i đến chÃnh là Nước Thiên Chúa
Äức Thánh Cha nói tiếp: ÄÆ°á»£c đánh động ná»™i tâm bởi những tiếng kêu nà y đòi há»i nÆ¡i chúng ta có cách hà nh xá» khác (x. ibid., 53), chúng ta sẽ có thể đóng góp và o việc hà n gắn các mối quan hệ bằng những ân sá»§ng và khả năng cá»§a chúng ta (x. ibid., 19). Chúng ta sẽ có thể tái tạo xã há»™i và không quay trở lại cái gá»i là “sá»± bình thưá»ng”, bởi vì sá»± bình thưá»ng nà y đã bị nhiá»…m bệnh bởi những bất công, bất bình đẳng và suy thoái môi trưá»ng. Sá»± bình thưá»ng mà chúng ta được má»i gá»i chÃnh là Nước Thiên Chúa, nÆ¡i “ngưá»i mù tìm lại được thị giác, ngưá»i què Ä‘i được, ngưá»i phong cùi được sạch bệnh, ngưá»i Ä‘iếc được nghe, ngưá»i chết sống lại, ngưá»i nghèo được loan báo Tin Mừng†(Mt 11,5 ). Và không ai giả vá» ngây ngô nhìn Ä‘i chá»— khác.
Äây là những gì chúng ta cần là m, để thay đổi. Trong sá»± bình thưá»ng cá»§a Nước Thiên Chúa, má»i ngưá»i nháºn được thức ăn và dư đầy, các tổ chức xã há»™i dá»±a trên sá»± đóng góp, chia sẻ và phân phối, chứ không dá»±a trên sở hữu, loại trừ và tÃch lÅ©y (x. Mt 14, 13-21). Hà nh động giúp cho má»™t xã há»™i, má»™t gia đình, má»™t khu phố, má»™t thà nh phố, má»i ngưá»i cùng thăng tiến, đó là trao tặng chÃnh mình, là cho, không phải là má»™t việc bố thà mà là trao tặng chÃnh mình từ tâm lòng. Má»™t cá» chỉ loại bá» tÃch Ãch ká»· và lo lắng chiếm hữu. Nhưng cách là m cá»§a Ki-tô hữu không phải là cách máy móc: đó là cách cá»§a con ngưá»i.
Loại virus gây nên vết thương thể lý, xã hội và tinh thần
Má»™t loại virus nhá» tiếp tục gây ra những vết thương sâu sắc và là m lá»™ ra những tổn thương vá» thể lý, xã há»™i và tinh thần cá»§a chúng ta. Nó đã vạch trần sá»± bất bình đẳng to lá»›n Ä‘ang ngá»± trị trên thế giá»›i: bất bình đẳng vá» cÆ¡ há»™i, cá»§a cải, chăm sóc sức khá»e, công nghệ, giáo dục: hà ng triệu trẻ em không thể đến trưá»ng. v.v. Những bất công nà y không phải tá»± nhiên mà có, cÅ©ng không thể không tránh khá»i. Chúng do con ngưá»i tạo nên, chúng đến từ má»™t mô hình tăng trưởng tách rá»i những giá trị sâu sắc nhất. Sá»± lãng phà thức ăn dư thừa: vá»›i sá»± lãng phà đó ngưá»i ta có thể nuôi sống tất cả má»i ngưá»i. Và điá»u nà y khiến nhiá»u ngưá»i mất hy vá»ng và là m gia tăng sá»± bất ổn và lo lắng.
Máy móc không tạo nên được sá»± dịu dà ng – dấu hiệu sá»± hiện diện cá»§a Chúa
Äức Thánh Cha nhắn nhá»§: Chúng ta đừng để mình bị khuất phục bởi sá»± Ãch ká»·, “bởi ná»—i lo chiếm hữu”. Chúng ta không thể thoát ra khá»i cuá»™c khá»§ng hoảng má»™t cách “máy móc”: trà tuệ nhân tạo quan trá»ng nhưng ngay cả những phương tiện tinh vi nhất cÅ©ng không thể là m được việc nuôi dưỡng sá»± dịu dà ng, đó là “tÃn hiệu vá» sá»± hiện diện cá»§a Chúa Giêsu”. Cuá»™c khá»§ng hoảng, không chỉ vá» sức khá»e, và háºu quả cá»§a nó đòi há»i má»™t phương pháp chữa trị toà n diện, có khả năng tiêu diệt hiệu quả virus corona và cả nhiá»u tệ nạn Ä‘ang ảnh hưởng đến thế giá»›i. Äặc biệt, Äức Thánh Cha nhấn mạnh rằng mô hình kinh tế hiện nay, trên cÆ¡ sở phát triển không công bằng, không thể giúp các dân tá»™c thoát khá»i đại dịch. Nó đã không và sẽ không, ngay cả khi má»™t số tiên tri giả tiếp tục hứa hẹn “hiệu ứng dây chuyá»n từ trên đổ xuống”, Ä‘iá»u sẽ không bao giỠđến[2].
Một xã hội liên đới và công bằng có khả năng chống lại virus bất công
Äức Thánh Cha kêu gá»i: Chúng ta phải khẩn trương là m việc để đưa ra các chÃnh sách tốt, thiết kế các hệ thống tổ chức xã há»™i trong đó ưu tiên cho sá»± tham gia, chăm sóc và quảng đại, thay vì thá» Æ¡, bóc lá»™t và các lợi Ãch đặc biệt. Má»™t xã há»™i liên đới và công bằng là má»™t xã há»™i là nh mạnh hÆ¡n. Má»™t xã há»™i có sá»± tham gia – nÆ¡i mà “những ngưá»i cuối cùng” được quan tâm như “những ngưá»i đầu” – cá»§ng cố sá»± hiệp thông. Má»™t xã há»™i nÆ¡i sá»± Ä‘a dạng được tôn trá»ng sẽ có khả năng mạnh hÆ¡n nhiá»u để chống lại bất kỳ loại virus nà o.
Lan truyá»n tình yêu và hy vá»ng lan khắp hoà n cầu
Cuối cùng, Äức Thánh Cha phó thác hà nh trình chữa là nh nà y dưới sá»± bảo vệ cá»§a Äức Trinh Nữ Maria, Äức Mẹ cá»§a Sức Khá»e. Xin Mẹ, Äấng đã cưu mang Chúa Giêsu trong lòng, giúp chúng ta vững tin. ÄÆ°á»£c soi sáng bởi Chúa Thánh Thần, chúng ta sẽ có thể cùng nhau là m việc cho Vương quốc mà Chúa Kitô đã thiết láºp trên thế giá»›i nà y bằng cách đến giữa chúng ta. Má»™t Vương quốc cá»§a ánh sáng giữa bóng tối, cá»§a công lý giữa bao nhiêu xúc phạm, cá»§a vui sướng giữa bao Ä‘au thương, cá»§a chữa là nh và cứu rá»—i giữa bệnh táºt và cái chết. Chúng ta hãy “là m lan truyá»n” tình yêu và đưa niá»m hy vá»ng lan khắp hoà n cầu dưới ánh sáng đức tin.
Hồng Thá»§y – Vatican News
[1] BIỂN ÄỨC XVI, Bà i giảng khai mạc sứ vụ Phê-rô (24/04/2005); x. Laudato Si’, 65.
[2] Trickle-down effect
