HÆ¡n má»™t ngà y qua, trên các trang mạng Công Giáo cÅ©ng như Xã Há»™i đưa rất nhiá»u bản tin vá» Trung Lao. Tất cả cÅ©ng tá»±u trung và o biến cố Ä‘au thương cá»§a đêm trước ngà y Chúa Hiển Dung và chỉ ná»a giá» nữa là đến ngà y mà cả Giáo Há»™i mừng Chúa Hiển Dung.
Hẳn nhiên, đứng trước biến cố Ä‘au thương nà y, không chỉ Giáo Pháºn Bùi Chu, Äá»n Thánh Trung Lao mà tất cả những ai là ngưá»i Công Giáo Ä‘á»u ngáºm ngùi chua xót. Chua ở đây là công trình cổ kÃnh nà y hiện diện đã hÆ¡n 130 năm qua và xót ở đây là dù có phục chế như và i ý kiến đưa ra thì vẫn không còn nét cổ kÃnh và đẹp cá»§a ngôi Ä‘á»n thá» nguyên thá»§y.


Äứng trước biến cố Ä‘au thương nà y, ta có thể nhìn và đưa và o chiá»u kÃch tâm linh để suy nghÄ©.
Rõ rà ng không ai muốn Trung Lao bị cháy nhà thá» và sá»± tháºt Ä‘au lòng là đã cháy.
Cháy Äá»n Thá» có thể nói là hy hữu trong lịch sá» Giáo Há»™i Công Giáo, trừ khi bị kẻ xấu đốt hay Ä‘áºp phá vì lý do nà y hay lý do khác. Ở Trung Lao, ý tưởng đó không được đưa và o và nhiá»u ngưá»i cho nguyên nhân gần nhất và sâu xa nhất là cháºp Ä‘iện bởi lẽ đám cháy bắt đầu từ gian cung Thánh và lan Ä‘i rất nhanh.
Äá»n Thá» nay không còn nữa và rồi ta lại được má»i gá»i nhìn đến cái Äá»n Thá»› Giêrusalem trên Trá»i – nÆ¡i mà ngưá»i Kitô hữu chúng ta hằng cánh cánh trong lòng cÅ©ng như mÆ¡ ước sau khi rá»i cõi tạm nà y.
![]()
Nói đến đây, bỉ nhân nhá»› đến 1 Ä‘oạn rất ngắn trong Tin Mừng Gioan : Äức Giê-su đáp: “Các ông cứ phá há»§y Äá»n Thá» nà y Ä‘i; ná»™i ba ngà y, tôi sẽ xây dá»±ng lại.†Ngưá»i Do-thái nói: “Äá»n thá» nà y phải mất bốn mươi sáu năm má»›i xây xong, thế mà ná»™i trong ba ngà y ông xây lại được sao?†Nhưng Äá»n Thá» Äức Giê-su muốn nói ở đây là chÃnh thân thể Ngưá»i. Váºy, khi Ngưá»i từ cõi chết trá»—i dáºy, các môn đệ nhá»› lại Ngưá»i đã nói Ä‘iá»u đó, há» tin và o Kinh Thánh và lá»i Äức Giê-su đã nói.

Nhìn và o thá»±c trạng Giáo Há»™i ngà y nay, có Ä‘iá»u gì đó ngại nói và không dám nói. Có những ngôi nhà thá» cao chót vót và trị giá đến hà ng trăm tá»· đồng. Những nÆ¡i đó, Chúa ở sao cao sang quá và Chúa hạnh phúc quá !
Ngược lại, nhiá»u nÆ¡i lại xây nhà thá» khi nhà thỠđổ nát hoặc không còn khả năng phục vụ theo nhu cầu cá»§a hỠđạo để rồi muốn xây nhà thá» thì phải có tiá»n. Hản nhiên khi không có tiá»n thì tìm cách kiếm tiá»n.
ChÃnh từ đó, nếu không khéo, tiá»n có thể là m mất sá»± trong sáng cá»§a tâm hồn, là m cá»§a lá»… vương khói trần gian. Lịch sá» Giáo Há»™i đã trải qua những Ä‘oạn đưá»ng tăm tối vì nhà thá». Không thá»i kỳ nà o Giáo Há»™i xây nhiá»u nhà thá», xây huy hoà ng như thá»i trung cổ. Khi Giáo Há»™i cần tiá»n xây nhà thá», nhiá»u nÆ¡i đã bán ân xá lấy tiá»n.
Ai cà ng mua nhiá»u thì cà ng được bảo đảm phần rá»—i linh hồn. Luther nháºn thấy đưá»ng lối sai lầm ấy, đã chống lại, đã tranh luáºn, đã chia rẽ. Có nhiá»u lý do để Luther ly khai khá»i Giáo Há»™i, nhưng má»™t trong những lý do lá»›n đó cÅ©ng chỉ vì cần tiá»n để xây nhà thá».
Ai nà o đó được đến nhà thá» ChÃnh Tòa cá»§a Mỹ ở tiểu bang New-York thì tháºt kinh hoà ng khiếp vÃa hay nhiá»u nhà thá» khác nữa cá»§a những nước già u thì nguy nga. Nhà thá» cá»§a những dân tá»™c thiểu số nghèo thì lợp lá, vách đất, mưa dá»™t. Ngà y hôm nay, thế giá»›i vẫn ngưỡng má»™ Ganhdhi vì tinh thần bất bạo động cá»§a ông. Tinh thần hòa bình nà y chẳng xa gì tinh thần cá»§a Chúa Kitô. Gandhi đã suy tư rất nhiá»u vá» Kitô giáo. Sá» sách còn ghi lại Ä‘á»i ông rằng là có má»™t lần kia Gandhi đến nhà thá». Khi ông đến cá»a thì ngưá»i đứng chà o ở cuối nhà thá» lịch sá»± chà o ông, rồi nói vá»›i ông rằng, ông đến nhà thá» là điá»u chúng tôi rất mừng, nhưng xin ông đến nhà thá» dà nh cho ngưá»i da Ä‘en. Gandhi âm thầm, cúi đầu Ä‘i và không bao giá» trở lại nhà thá» nữa. Hôm nay, biết đâu cÅ©ng có những ngưá»i Ä‘ang mất niá»m tin và o Chúa cÅ©ng chỉ vì nhà thá».
Nhìn và o thá»±c tế, nếu nhà thá» là nÆ¡i đông ngưá»i tụ há»p nhất thì cÅ©ng là nÆ¡i nhiá»u ma qá»§y nhất. Ở chợ búa thì ma qá»§y thưá»ng chỉ cám dá»— ngưá»i ta gian dối vá»›i nhau và rồi ở nhà thá» là nÆ¡i ma qá»§y có thể cám dá»— đủ má»i thứ. Có khi há» Ä‘i đến nhà thỠđể là m đẹp lòng ngưá»i khác và có khi đến nhà thá» chỉ vì thói quen vì sợ bị chê là thiếu đạo đức. Nhà thá» là nhà cầu nguyện nhưng cÅ©ng có thể xây nhà thỠđể nổi danh. Có thể xây nhà thá» vì tá»± ái, giáo xứ bên cạnh xây được thì mình cÅ©ng phải xây cho xong. Nhà thá» là nÆ¡i nghe Lá»i Chúa: “Các ngươi đừng xét Ä‘oán nhau” (Yc 4,11-12). Nhưng chÃnh nhà thá» lại trở nên tiêu chuẩn xét Ä‘oán. ChÃnh vì váºy, như lá»i Chúa cảnh báo thì có ngưá»i nhìn kẻ nà y, trông kẻ kia có Ä‘i nhà thá» không để đánh giá lòng đạo đức cá»§a há». Có ngưá»i đến nhà thỠđể chú ý đến mình, có thể là nhan sắc, tà i năng, chức vụ trong xã há»™i. Ngà y lá»… là lúc nhà thá» nhá»™n nhịp đà n ca, quần áo. Nhưng có mấy ai nghe thấy ná»—i vắng, nhìn thấy cái nghèo cá»§a Chúa trên tháºp giá.
Nhiá»u ngưá»i trong cuá»™c sống tuy là nghèo tháºt nhưng khi đến nhà thá» cÅ©ng “thủ†cho mình má»™t bá»™ đồ tươm tất. Tôi đã từng thấy những bà già quê miá»n Tây chất phát cất chiếc áo dà i cá»§a mình trong túi nilong để đến nhà thá» má»›i dám lấy ra mặc.
Chúa Giêsu nói : “Nhà Cha Ta là nhà cầu nguyện†nhưng rồi trong thá»±c tế cuá»™c sống, có thể đắn đót khi nói nhưng rồi nhà thá» cÅ©ng là những vết thương Ä‘au đớn nÆ¡i thân thể Chúa Kitô. Nhà thá» chÃnh là nÆ¡i má»i ngưá»i chung má»™t bữa tiệc, ăn cùng má»™t bánh, chia sẻ cùng má»™t chén thánh. Nhà thá» là nÆ¡i nối kết má»i phần tá» trong má»™t thân thể như mong ước cá»§a Chúa nhưng rồi nhà thá» không khéo lại là nÆ¡i chia rẽ và phân tán nhau chỉ vì ganh tỵ, hÆ¡n thua.
Hẳn ta còn nhá»› bên bá» giếng Giacob và còn văng vẳng tiếng ngưá»i đà n bà Samari há»i Chúa: “Lạy Ngà i, tôi thấy Ngà i là tiên tri… cha ông chúng tôi thá» phượng trên núi nà y, còn các ông thì lại bảo Giêrusalem má»›i là nÆ¡i thá» phượng” (Yn 4,19). Khi nghe bà há»i như váºy, Ãức Kitô nói vá»›i bà ấy: “Nà y bà , hãy tin Ta, sẽ đến giá» không phải trên núi nà y hay tại Giêrusalem mà các ngươi thá» phượng Cha” (Yn 4,21). Nghe Chúa nói như váºy để rồi ngưá»i đà n bà băn khoăn không biết phải thá» Chúa ở đâu. Chúa nói vá»›i bà : “Giá» sẽ đến, và là ngay bây giá», những kẻ thá» phượng Ä‘Ãch thá»±c sẽ thá» Cha trong Thần Khà và Sá»± Tháºt, vì Cha chỉ muốn gặp những kẻ thá» phượng Ngà i như thế” (Yn 4, 23). Ngưá»i Do Thái có Ä‘á»n thá» trên đồi Jerusalem. Ngưá»i Samari có Ä‘á»n thỠở núi Gerizim. Há» không được phép và o nhà thá» cá»§a nhau. Hai bên đã thà nh thù địch cÅ©ng vì nhà thá».
Tháºt ra mà nói, Chúa không cần nhà thá». Chỉ có con ngưá»i cần nhà thá». Con ngưá»i cÅ©ng không cần nhà thá» nếu sống Ãch ká»· và riêng lẻ. Ãiá»u nà y gợi lên cho ta suy nghÄ© nhà thá» là nhà thá» tháºt sá»± khi nhà thá» là trung tâm Ä‘iểm để dân Chúa hiệp thông. Má»™t khi ai nà o đó đánh mất sá»± hiệp thông, nhà thá» không còn ý nghÄ©a và tá»™i tệ hÆ¡n nữa lại còn phá há»§y ý nghÄ©a tốt đẹp cá»§a nhà thá» nữa.
Trải qua biết bao nhiêu thăng trầm cá»§a cuá»™c Ä‘á»i và nhất là ngay ngà y hôm nay cÅ©ng váºy, nhiá»u nhà thỠđã là m mất bình an trong gia đình. Nhà thá» gây đổ vỡ trong Giáo Há»™i và cÅ©ng vì nhà thá» Ä‘em đến phân ly. Chúa Kitô ngà y hôm nay vẫn giang tay trên tháºp giá và má»—i phe trong xứ đạo cầm má»™t tay để kéo Chúa vá» phe mình thì Chúa sẽ bị rách đôi. Ãau đớn, nhưng Chúa biết là m sao, Chúa phải thương cả hai, vì tất cả Ä‘á»u là con cá»§a mình. Không có nhà thá» nà o đẹp bằng Ä‘á»n thá» cá»§a tổ phụ chúng con xây cho Chúa ở Giêrusalem. Quả tháºt ! Giêrusalem là đá»n thánh thà nh và ng. Công trình ròng rã xây cất trrong bốn mươi sáu năm (Yn 2,20). Chúa Ä‘i qua, các môn đệ tá»± hà o chỉ cho Chúa thấy sá»± huy hoà ng cá»§a Ä‘á»n thá», sao Chúa lại nói: “Nhìn ngắm công trình ấy ư? Ở đó, sẽ không còn hòn đá nà o trên đá nà o, tất cả sẽ bị phá tan tà nh” (Mt 24,1-2). Khi nói như váºy, Chúa bị các đạo sÄ© kết án vì Chúa bảo phá Ä‘á»n thỠấy Ä‘i, Chúa sẽ dá»±ng lại trong ba ngà y. Sợ chúng con không hiểu, nên thánh Yoan đã phải viết rõ: “Còn Ngà i, Ngà i nói vá» Ä‘á»n thá» Thân Mình Ngà i” (Yn 2,21).
Qua lá»i nói nà y cá»§a Chúa thì con ngưá»i phải hết sức cẩn tháºn vì chỉ lo xây nhà thá» cho Chúa mà quên Ä‘i rằng Chúa là nhà thá» cá»§a con. Khi xây nhà thá» thì ma quá»· cÅ©ng có thể và o trú ngụ và gây nên biết bao gương xấu. Nhưng nếu lấy Thân Thể Chúa là m nhà thá» thì không ma quá»· nà o và o được và , trong nhà thỠấy con ngưá»i sẽ sống bình an.
Có khi ta xây nhà thá» tháºt lá»›n cho Chúa nhưng Ä‘iá»u Chúa cần vẫn là Äá»n Thá» tâm hồn cá»§a chúng ta. Äá»n Thá» tâm hồn cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta được chúng ta xây dá»±ng bằng gì và như thế nà o là tùy má»—i ngưá»i chúng ta. Ta cần Ä‘á»n thá» váºt chất để quy tụ nhau thá» phượng Chúa, còn Chúa, Chúa cần Äá»n Thá» tâm hồn cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta để Chúa và o và ngá»± ở đó.
Mãi mãi, Äá»n Thá» vẫn là thách thức đặt ra cho con ngưá»i : Xây Ä‘á»n thá» tâm hồn hay Ä‘á»n thá» váºt chất ! Cái nà o cần thiết hÆ¡n cái nà o cho Æ¡n cứu rá»—i cá»§a con ngưá»i, cá»§a nhân loại.
Huệ Minh

