�ây là cách �ức Bênêđictô XVI hình dung v� thế giới bên kia

Năm 2016 trong quyển sách “Các cuộc trò chuyện cuối cùng�, một cuốn sách ph�ng vấn của nhà báo ngư�i �ức Peter Seewald, �ức Bênêđictô XVI nói: “Tôi cầu nguyện xin Chúa khoan dung cho sự khốn khổ của tôi�. Ngài cũng cho biết ngài chuẩn bị cái chết.

�ức Giáo hoàng danh dự Bênêđictô có thật sự đang sống những ngày cuối đ�i không? Câu h�i này được đặt ra thư�ng xuyên vì ngài có vẻ hơi yếu đi trong các bức hình, nhất là trong chuyến đi �ức thăm ngư�i anh của ngài trong những ngày cuối. Có một đi�u chắc chắn: ngài chuẩn bị chết như ngài đã nói trong quyển sách “Các cuộc trò chuyện cuối cùng� xuất bản năm 2016 (Fayard). Quyển sách này cô đ�ng các cuộc ph�ng vấn được thực hiện từ năm 2012 đến năm 2016 với ngư�i bạn nhà báo ngư�i �ức Peter Seewald của ngài.

Trong chương đầu tiên – Những ngày yên tĩnh ở đan viện Mẹ Giáo hội, nhà báo h�i ngài v� đ�i sống ở đan viện “trong sự bao b�c của Thánh Phêrô� và nhất là các sinh hoạt hàng ngày của ngài, đặc biệt v� ni�m đam mê viết sách và rao giảng. Rồi ông h�i: “Một giáo hoàng danh dự có sợ chết không?� Và đây là là câu trả l�i của ngài:

“Trong một chừng mực nào đó, có. �ầu tiên, đó là nỗi sợ trở thành gánh nặng cho ngư�i khác do bị tàn tật lâu ngày. Với tôi đi�u này sẽ rất buồn. �ó là đi�u mà cha tôi luôn sợ hãi, nhưng cha tôi đã tránh được thử thách này. Và dù tôi hoàn toàn tin tưởng Chúa không b� tôi, nhưng càng đến gần Ngài, tôi càng thấy nặng với những gì tôi đã không làm tốt.  Vì thế tất nhiên sức nặng của lỗi đè nặng, dù cho ni�m tin vẫn còn.�

Khi nhà báo Peter Seewald h�i ngài sẽ nói gì khi đối diện với Chúa, �ức Bênêđictô XVI trả l�i: “Tôi sẽ xin Chúa khoan dung cho sự khốn khổ của tôi.�

Câu trả l�i của �ức Bênêđictô XVI v� thế giới bên kia

Ai cũng đặt câu h�i v� thế giới bên kia nhưng đặc biệt câu trả l�i của �ức Bênêđictô XVI có tính dạy dỗ. Ngài là một trong các nhà thần h�c vĩ đại nhất của thế kỷ XX và XXI, ngư�i đã để suốt đ�i để chiêm niệm và khám phá bí ẩn của Thiên Chúa. Với câu h�i, ngài mong ch� gì ở đ�i sống vĩnh cửu, �ức Bênêđictô XVI phân biệt hai cấp độ: “Trước hết ở cấp độ thần h�c nhất.� Ngài trích dẫn l�i Thánh Âugutinô, mà đối với ngài là “l�i an ủi lớn lao và là một tư tưởng tuyệt v�i� : “Khi chú giải Thánh vịnh 104 ‘�i tìm nhan thánh Ngài’, �ức Bênêđictô XVI nói: chữ ‘luôn’ mang giá trị vĩnh cửu. Thiên Chúa quá vĩ đại mà chúng ta sẽ không bao gi� biết được. Ngài luôn luôn mới. �ó là một chuyển động mãi mãi, vô tận, của khám phá mới và của ni�m vui mới.�

��i sống vĩnh cửu theo �ức Bênêđictô XVI là đ�i sống nào?

Trong thông điệp Chúng ta được cứu rỗi trong hy v�ng (Spe salvi, 2007), ngài đã chính xác trả l�i theo cách của một “nhà thần h�c quỳ gối� trước các câu h�i thân thiết nhất của mỗi ngư�i, với một tính nhân văn sâu đậm. Theo ngài, đ�i sống vĩnh cửu là khát v�ng sống thoát kh�i cái chết, mà không thực sự biết “chúng ta cảm thấy bị thúc đẩy hướng tới đi�u gì�: “Vĩnh cửu không phải là chuỗi ngày này nối tiếp ngày kia theo lịch, mà là cái gì đó giống như giây phút tâm hồn tràn ngập đi�u vừa ý, trong đó tổng thể ôm lấy chúng ta và chúng ta hòa vào tổng thể. �ó là khoảnh khắc chìm đắm trong đại dương tình yêu vô tận mà th�i gian – trước và sau – không còn nữa� (n. 12). �o lư�ng chi�u kích ngoài th�i gian của con ngư�i thì khó khăn biết bao, ngài viết: “Chúng ta chỉ có thể tìm cách suy nghĩ rằng khoảnh khắc này là cuộc sống theo đúng nghĩa, một sự chìm đắm luôn mới trong sự bao la của bản thể, còn chúng ta thì đơn thuần vui mừng khôn xiết.�

Nhưng Chúa ở đâu?

�ây là một câu h�i khác nhà báo Peter Seewald h�i ngài và ngài đã không nhịn cư�i khi kể: “Nơi mà ông muốn h�i Chúa ở đâu thì nơi đó không có. Chính Chúa là nơi đó và ở trên tất cả m�i nơi. Nếu chúng ta quan sát thế giới, chúng ta không thấy bầu tr�i, trái lại chúng ta thấy Chúa ở m�i nơi. […] Cũng như có sự hiện diện v� mặt tâm hệ giữa con ngư�i – hai ngư�i có thể tiếp xúc vượt ngoài các châu lục bởi vì đây không phải là chi�u kích không gian – cũng vậy, Chúa cũng vậy, Chúa không “ở đâu đó�, nhưng Chúa là thực tế. Thực tế mang tất cả m�i thực tế.� Lý do cụ thể là Chúa không những là �ấng vô hạn, �ấng Tạo hóa, �ấng toàn thể, mà bởi vì Ngài là một con ngư�i: “ Sự việc Ngài là một ‘ngư�i’ có nghĩa là chúng ta không quy vùng Ngài “ở đâu đó�. Còn v� việc tạo ra một hình ảnh của Chúa mà chúng ta sẽ thấy Ngài trên Thiên đàng như Ngài thấy chính Ngài, �ức Bênêđictô XVI chỉ hình dung Thiên Chúa “trong Chúa Giêsu Kitô�: “Ai thấy Ta là thấy Chúa Cha.�

Chi�u kích con ngư�i

Với các suy tư thần h�c, nhà thần h�c Joseph Ratzinger không thể thoát mà không từ b� chính mình, ngài nói thêm “cấp độ hoàn toàn con ngư�i� : “Tôi vui được gặp lại cha mẹ tôi, anh tôi, em gái tôi, bạn bè tôi và hình dung tất cả sẽ trở lại đẹp như ở nhà chúng tôi.� Cách tiếp cận gia đình và thân thiện với thế giới bên kia này cũng có một ý nghĩa thần h�c đối với �ức Bênêđíctô XVI, vì theo ngài, ân phúc đ�i sống vĩnh cửu không thể không có “tính cách tập thể�. Trong Thông điệp Chúng ta được cứu rỗi trong hy v�ng Spe Salvi, ngài dùng lại giáo huấn của các Giáo phụ, được Linh mục Lubac cập nhật để chứng t� “sự cứu rỗi luôn được coi là một thực tại cộng đồng� (n. 14). Trên Thiên �àng, sự cứu chuộc tái lập sự hiệp nhất, trong đ�i sống ân phước được chia sẻ cho tất cả m�i ngư�i.

Chúng ta có nên chuẩn bị cho cái chết không?

Vẫn còn câu h�i quan tr�ng v� chính cái chết, mà nhà thần h�c Ratzinger luôn lấy làm tiếc rằng thế giới hiện đại đã tước đi chi�u kích siêu hình của nó, đặc biệt trong quyển sách ngài cho là “hoàn tựu nhất� nhất của ngài, quyển Cái chết và Phía bên kia (La Mort et l’Au-delà, Fayard, 2005): làm thế nào để chuẩn bị cho chuyến đi cuối cùng? Theo �ức Bênêđictô XVI, một lần nữa, hành trình cá nhân chuẩn bị cho chuyến đi từ sự sống đến cái chết và từ cái chết sang sự sống luôn bao hàm chi�u kích cộng đồng của nó, ngài trả l�i: “Tôi nghĩ chúng ta phải chuẩn bị. Tôi không muốn nói là phải có  các hành động cụ thể phải làm, nhưng chúng ta phải sống đi�u này trong nội tâm và biết mình phải thành công khi đứng trước phán xét cuối cùng trước mặt Chúa. Rằng chúng ta sẽ r�i kh�i thế giới này và đứng trước mặt Ngài và trước các thánh, trước bạn bè và những ngư�i không phải là bạn của mình. Rằng chúng ta phải chấp nhận sự hữu hạn của cuộc sống này, thừa nhận rằng chúng ta đang đến gần th�i điểm mà chúng ta sẽ hiện diện trước mặt Thiên Chúa.�

Nhà báo h�i ngài, ngài đã làm như thế nào? “Rất đơn giản, tôi làm qua chiêm nghiệm. Tôi luôn nghĩ ngày cuối không còn xa. Bằng cách cố gắng chuẩn bị tinh thần và trên hết là giữ mình ở giây phút hiện tại. �i�u chủ yếu không phải là tôi hình dung nó, nhưng tôi sống trong ý thức, tất cả cuộc sống là đến gần với một cuộc gặp gỡ.�

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn