Chúng ta sống trong má»™t thế giá»›i mà má»i thứ Ä‘á»u kÃch động mạnh đến thói tá»± đại cá»§a chúng ta, trong khi đó thì cà ng ngà y cà ng Ãt công cụ để cá»± lại vá»›i nó.
Và i năm vá» trước, Robert L. Moore đã viết má»™t quyển sách rất ý nghÄ©a, vá»›i tá»±a đỠÄối diện Con Rồng [Facing the Dragon]. Moore tin rằng con rồng Ä‘e dá»a chúng ta nhất, chÃnh là con rồng cá»§a tÃnh tá»± đại trong chúng ta, nó khuấy động ná»™i tâm chúng ta khiến chúng ta tin rằng mình đặc biệt phi thưá»ng và mang số mệnh cao cả. Tình trạng nà y bá»§a vây tất cả chúng ta. Nói đơn giản, má»—i ngưá»i chúng ta, má»—i má»™t trong bảy tá»· ngưá»i trên trái đất, không thể nà o không cảm thấy mình là trung tâm cá»§a vÅ© trụ. Và bởi Ä‘iá»u nà y gần như vô thức, đồng thá»i chúng ta lại thiếu khà cụ để giải quyết nó, nên nó gây ra má»™t tình trạng đáng lo sợ. Tá»± đại không phải là công thức cho hòa bình và hòa hợp, mà là cho ghen tương và xung đột.
Mà tình trạng nà y không phải lá»—i cá»§a chúng ta, và tá»± nó cÅ©ng không phải là là má»™t khiếm khuyết đạo đức trong bản tÃnh cá»§a chúng ta. Sá»± tá»± đại cá»§a chúng ta phát xuất từ cách Thiên Chúa tạo thà nh chúng ta. Chúng ta được tạo dá»±ng theo hình ảnh và giống vá»›i Thiên Chúa. Äây là chân lý giáo Ä‘iá»u căn bản nhất trong nháºn thức Do Thái- Kitô giáo vá» nhân thể. Tuy nhiên, không thể hiểu nó theo kiểu đơn giản hóa, như kiểu má»™t biểu tượng đẹp đẽ được đóng dấu và o linh hồn chúng ta. Äúng hÆ¡n, cần phải hiểu thế nà y: Thiên Chúa là lá»a, lá»a bất diệt, má»™t sinh lá»±c không ngừng tìm kiểm để ôm trá»n và thổi bùng má»i tạo váºt. Và ngá»n lá»a đó có trong chúng ta, khÆ¡i lên trong chúng ta những cảm thức thần linh, má»™t trá»±c giác rằng chúng ta cÅ©ng có sinh lá»±c thần thiêng, và cÅ©ng là má»™t áp lá»±c muốn trở nên đặc biệt phi thưá»ng và đạt được má»™t sá»± cao cả nà o đó.
Có thể nói, được tạo thà nh theo hình ảnh và giống vá»›i Thiên Chúa, nghÄ©a là có má»™t con chÃp thần thiêng bên trong chúng ta. Nó thiết láºp cho chúng ta phẩm giá cao cả nhất nhưng ccùng lúc tạo nên những vấn đỠlá»›n lao nhất. Sá»± vô hạn không nằm yên trong cái hữu hạn. Bởi có sinh lá»±c thần thiêng bên trong, nên chúng ta không dá»… bình yên trong thế giá»›i nà y, những khao khát và mong má»i cá»§a chúng ta quá vÄ© đại. Chúng ta không chỉ sống trong sá»± bất an triá»n miên mà thánh Âugutinô nêu báºt trong châm ngôn lừng danh: ‘Ngà i đã tạo thà nh chúng con cho Ngà i, lạy Chúa, và lòng chúng con khắc khoải cho đến khi được nghỉ yên trong Ngà i.’ Mà sá»± tá»± đại bẩm tại nà y còn khiến chúng ta không ngừng nuôi dưỡng má»™t niá»m tin rằng chúng ta đặc biệt, có định mệnh độc nhất vô nhị, và được sinh ra để nổi trá»™i, được công nháºn, được biết đến vá»›i những sá»± phi thưá»ng cá»§a mình.
Và do đó tất cả chúng ta Ä‘á»u được má»™t mã di truyá»n thần thiêng Ä‘iá»u hướng để, có thể nói là tạo láºp má»™t cáo thỉnh trong Ä‘á»i, tạo láºp sá»± bất tá» cho riêng mình, và tạo nên má»™t giả tượng phi thưá»ng mà thế giá»›i phải để mắt đến. Äây không phải là má»™t khái niệm trừu tượng, nó tuyệt đối thá»±c tế. Chúng ta có thể thấy bằng chứng cho chuyện nà y trên má»i bản tin, trong má»i vụ đánh bom, trong má»i mưu đồ xấu xa táo tợn, và trong má»i tình huống khi ai đó muốn mình nổi trá»™i. Chúng ta cÅ©ng thấy nó trong sá»± đói khát danh vá»ng, trong khát khao được nổi tiếng, và trong nhu cầu muốn được nhìn nháºn là độc nhất vô nhị và đặc biệt.
Nhưng sá»± tá»± đại nà y, tá»± nó không phải là lá»—i lầm cá»§a chúng ta, và cÅ©ng không nhất thiết là má»™t khiếm khuyết đạo đức. Nó đến từ cách chúng ta chúng ta được tạo thà nh, tháºt nghịch lý thay, nó đến từ những gì cao cả và tốt đẹp nhất trong chúng ta. Vấn đỠlà , ngà y nay, chúng ta thưá»ng không có khà cụ để váºn dụng nó sao cho sinh sôi những Ä‘iá»u tốt đẹp. Vì nhiá»u lý do, chúng ta ngà y cà ng sống trong má»™t thế giá»›i kÃch động quá đáng tÃnh tá»± đại cá»§a mình, ngay cả khi chúng ta không nháºn ra tình trạng nà y và nhất là khi chúng ta ngà y cà ng Ãt công cụ tôn giáo và tâm lý để xá» lý nó. Những công cụ nà y là gì?
Vá» tâm lý, chúng ta cần những hình ảnh con ngưá»i cho phép mình hiểu bản thân má»™t cách là nh mạnh, nhưng cÅ©ng bao gồm cả việc chấp nháºn những giá»›i hạn, những nản lòng, sá»± vô danh cá»§a chúng ta, và cả việc cuá»™c sống chúng ta phải dà nh không gian cho cuá»™c sống ngưá»i khác nữa. Vá» mặt tâm lý, chúng ta phải có những công cụ để hiểu cuá»™c Ä‘á»i mình, thừa nháºn rằng mình đặc biệt và độc nhất vô nhị, nhưng vẫn là má»™t trong số hà ng tá»· cuá»™c Ä‘á»i đặc biệt và độc nhất vô nhị khác. Vá» mặt tâm lý, chúng ta cần những công cụ tốt hÆ¡n để váºn dụng tÃnh tá»± đại cá»§a mình.
Vá» tôn giáo, đức tin và giáo há»™i chúng ta cần phải Ä‘em lại má»™t nháºn thức vá» nhân thể sao cho chúng ta có thấu suốt và khuôn khổ để có thể sống sá»± độc nhất vô nhị và đặc biệt cá»§a mình, trong khi biết bình an vá»›i tinh thần, những giá»›i hạn, những thất bại, sá»± vô danh, và dà nh không gian cho sá»± độc nhất vô nhị và đặc biệt cá»§a cuá»™c Ä‘á»i ngưá»i khác. Vá» căn bản, tôn giáo phải cho chúng ta những công cụ để nắm bắt cách là nh mạnh ngá»n lá»a thiêng bên trong bản thân mình, và hà nh động là nh mạnh vá»›i những tà i năng và thiên tư mà Chúa ban cho chúng ta, nhưng là trong khuôn khổ Ä‘i kèm để khiêm tốn nháºn biết các thiên tư nà y không phải cá»§a chúng ta, mà là cá»§a Chúa, và tất cả những gì chúng ta là và những gì chúng ta đạt được Ä‘á»u là ơn Chúa. Chỉ khi đó, chúng ta má»›i không gục ngã vì thất bại và tá»± đắc vì thà nh công.
Robert Lax cho rằng, bổn pháºn trong Ä‘á»i không phải là tìm được lối mòn trong khu rừng, cho bằng Ä‘i tìm má»™t nhịp Ä‘iệu để bước Ä‘i.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

