Chúng ta Ä‘á»u đấu tranh để không rÆ¡i và o sá»± lạnh lùng và oán ghét. Tháºm chà Chúa Giêsu cÅ©ng đã trải qua đấu tranh nà y. Như chúng ta, Ngà i đã phải đấu tranh, nhiá»u lúc cá»±c kỳ dữ dá»™i, để giữ tình nồng ấm và yêu thương.
Tháºt thú vị khi dò Ä‘iá»u nà y trong Phúc âm thánh Luca. Äây là phúc âm cá»§a cầu nguyện. Thánh Luca kể ba lần nhiá»u hÆ¡n các Phúc âm cá»ng lại các lần cầu nguyện cá»§a Chúa Giêsu. HÆ¡n nữa, trong phúc âm thánh Luca, các môn đệ Chúa Giêsu được thêm sức nhá» lá»i cầu nguyện cá»§a Ngà i. HỠđã thấy được nÆ¡i Ngà i Ä‘iá»u gì đó phi thưá»ng, không phải vì Ngà i bước Ä‘i trên mặt nước hay là m phép lạ, nhưng là vì Ngà i không giống chúng ta, Ngà i có thể tháºt sá»± giÆ¡ má cho ngưá»i ta. Ngà i đủ mạnh để không rÆ¡i và o trạng thái lạnh lùng khi phải đối diện vá»›i sá»± thù ghét dữ dá»™i đến mức Ä‘e dá»a mạng sống cá»§a Ngà i. Trong má»i trưá»ng hợp, dù cay đắng đến mấy, Ngà i vẫn có thể thấu cảm và tha thứ, không bao giá» hoà i nghi vá» sá»± chân thá»±c cá»§a tình yêu và lòng nhân từ.
Các môn đệ cá»§a Chúa Giêsu thấy được Ngà i rút lấy sức mạnh nà y từ má»™t nguồn ẩn kÃn, má»™t giếng nuôi dưỡng mà Ngà i gá»i là Cha, má»™t giếng nước mà Ngà i múc lấy qua lá»i cầu nguyện. Vì lẽ nà y, trong Phúc âm thánh Luca, các môn đệ xin Chúa Giêsu dạy cho há» cầu nguyện. Há» cÅ©ng muốn rút lấy cá»§a nuôi dưỡng từ nguồn nà y.
Nhưng chúng ta cÅ©ng thấy trong Phúc âm thánh Luca, muốn được thế phải trải qua nhiá»u lần đấu tranh. Äôi khi má»i chuyện có vẻ dá»… dà ng vá»›i Chúa Giêsu, Ngà i được yêu thương và thông hiểu, và Ngà i rao giảng tháºt vui vẻ và dá»… dà ng. Nhưng khi má»i chuyện sụp đổ, khi các thế lá»±c thù ghét bắt đầu bá»§a vây, khi Ä‘a số các môn đệ ruồng bá» và phản bá»™i, và khi cái chết trở nên rõ rà ng, thì cÅ©ng như Ä‘a số chúng ta, ná»—i sợ và hoang tưởng Ä‘e dá»a chiếm lấy Ngà i. Äây Ä‘Ãch thá»±c là bản chất cuá»™c đấu tranh ở Vưá»n Giếtsêmani, cuá»™c thống khổ cá»§a Ngà i.
Nói má»™t cách đơn giản, khá dá»… để hiểu, yêu thương và tha thứ sẽ dá»… khi chúng ta cÅ©ng được đối xá» như váºy. Nhưng sẽ là má»™t chuyện khác khi chúng ta là m những Ä‘iá»u nà y để rồi thà nh cái bia cho sá»± hiểu lầm, thù ghét, và giết ngưá»i. Và cÅ©ng thế, trong Vưá»n Giếtsêmani chúng ta thấy Chúa Giêsu kiệt quệ, suy sụp vá» mặt con ngưá»i, nằm dà i xuống đất, đấu tranh để bám chặt và o nguồn nuôi dưỡng vẫn luôn giữ Ngà i trong tin tưởng, yêu thương và tha thứ, cÅ©ng như đẩy lùi các hoang tưởng, thù ghét và tuyệt vá»ng ra xa. Và Ngà i chẳng có được câu trả lá»i cách dá»… dà ng. Ngà i phải cầu nguyện hết lần nà y đến lần khác, và theo lá»i thánh Luca, là “đổ mồ hôi máu†rồi má»›i có thể lấy lại cân bằng và gắn chặt lại và o lòng nhân từ vốn giữ gìn Ngà i trong suốt sứ mạng cá»§a mình. Yêu thương và tha thứ không phải chuyện dá»… dà ng. Không rÆ¡i và o giáºn dữ, cay đắng, thương thân trách pháºn, thù ghét, khao khát báo thù, cÅ©ng chẳng phải là chuyện dá»… dà ng vá»›i Chúa Giêsu.
Và đấy là đấu tranh tinh thần tối háºu cá»§a chúng ta, đừng rÆ¡i và o phản ứng tá»± nhiên má»—i khi bị bất kÃnh, bị xem nhẹ, bị là m ngÆ¡, hiểu lầm, thù ghét, hay bị đối xá» tệ bạc mức nà y hay mức khác. Trước những chuyện đó, sá»± hoang tưởng tá»± động bao phá»§ và hầu như toà n bá»™ tâm hồn chúng ta hợp lại để tạo áp lá»±c, đến mức chúng ta bị ám ảnh mắt phải Ä‘á»n mắt, răng phải Ä‘á»n răng, xem thưá»ng đáp lại xem thưá»ng, xấu xa đáp lại xấu xa, thù ghét đáp trả thù ghét, bạo lá»±c đáp trả bạo lá»±c.
Nhưng còn có một khả năng khác. Như Chúa Giêsu đã phải đấu tranh cùng cực để không rơi và o trạng thái lạnh lùng và thù ghét, chúng ta cũng có thể rút lấy sức mạnh qua cuống rốn đã nuôi dưỡng Ngà i. Chúa Cha, sức mạnh và ân sủng của Chúa, cũng có thể nuôi dưỡng chúng ta.
Trong bá»™ phim nổi tiếng Cuá»™c thương khó cá»§a Chúa Kitô, Mel Gibson táºp trung và o Ä‘au khổ thể xác mà Chúa Kitô đã phải chịu trong cuá»™c khổ nạn và trong cái chết. Má»™t phần Ä‘iá»u nà y cÅ©ng có giá trị, vì những Ä‘au khổ Chúa Giêsu đã chịu đúng là khá thảm khốc. Nhưng cuốn phim lại bá» qua vấn đỠchÃnh mà chúng ta có thể thấy trong các phúc âm. Các phúc âm hạn chế tối Ä‘a việc táºp trung và o những Ä‘au khổ thể xác cá»§a Chúa Giêsu. Vá»›i các phúc âm, cuá»™c thương khó cá»§a Chúa Giêsu không phải là chuyện thể xác, mà là chuyện tinh thần, cá»±c Ä‘iểm là tinh thần. Cuá»™c đấu tranh thá»±c sá»± cá»§a Chúa Giêsu khi Ngà i đổ mồ hôi máu trong vưá»n Giếtsêmani không phải là liệu Ngà i có để mình chịu chết hay là viện đến sức mạnh thần linh để thoát thân. Vấn đỠthá»±c sá»± là vá» cách Ngà i sẽ chết. Trong cay đắng hay yêu thương? Trong thù ghét hay tha thứ?
Äó cÅ©ng là đấu tranh tinh thần tối háºu cá»§a chúng ta, má»™t đấu tranh không phải chỉ gặp trong giá» lâm chung, nhưng gặp má»—i ngà y, má»—i giá». Trong má»i trưá»ng hợp trong cuá»™c sống, dù nhá» hay lá»›n, những khi bị là m ngÆ¡, khinh thị, xúc phạm, thù ghét hay bị xâm phạm bất công cách nà y hay cách, chúng ta phải đối diện vá»›i chá»n lá»±a đáp trả: Cay đắng hay thông hiểu? Thù ghét hay yêu thương? Báo thù hay tha thứ?
Và như Chúa Giêsu đã đấu tranh trong vưá»n Giếtsêmani, chúng ta cÅ©ng phải đấu tranh để tiếp tục bám và o Ä‘iá»u gì đó vượt quá bản năng tá»± nhiên cá»§a mình, vượt quá lương thức và những thúc bách văn hóa cá»§a chúng ta. Là m theo bản năng sẽ không tốt cho chúng ta. Chúng ta cần Ä‘i và o Ä‘iá»u gì đó sâu xa hÆ¡n bản năng cá»§a mình.
Lá»i đầu tiên cá»§a Chúa Giêsu trong các phúc âm Nhất lãm là từ sám hối, metanoia. Metanoia có nhiá»u nghÄ©a, và má»™t trong các nghÄ©a đó là đối láºp vá»›i paranoia, hoang tưởng. Như thế, chúng ta phải tin dù Ä‘ang đối diện vá»›i bất tÃn. Hoang tưởng là thứ tá»± nhiên vá»›i chúng ta, sám hối thì không, nó đòi há»i chúng ta phải đấu tranh để rút lấy chất nuôi dưỡng từ nguồn thâm sâu hÆ¡n.
J.B. Thái Hòa dịch
Phanxicovn

