�au khổ có tránh được không?

Chuyên mục của nhà tâm lý và phân tâm Jacques Arènes trả l�i độc giả trên tuần báo La Vie v� các câu h�i thuộc lãnh vực thiêng liêng hay hiện sinh.

Tôi xin h�i: Có phải đau khổ là đi�u không thể tránh được không? Tôi đặt cho tôi câu h�i này ở một bối cảnh cụ thể.

Cách đây 20 năm, tôi có sống ba năm trong Cộng đoàn Các Mối Phúc, tôi có kinh nghiệm lệch lạc tà phái ở đó. Thêm nữa tôi kết hôn với một ngư�i đàn ông đau khổ và ông ngược đãi tôi. Cách đây năm năm, tôi đấu tranh để vượt lên chấn thương của hai chuyện vướng mắc này, tôi bị một linh mục tấn công tình dục và tôi đã kiện lên văn phòng công tố từ nhi�u tháng nay. Trong hoàn cảnh đau thương này, tôi cảm thấy khó khăn khi hành ngh� y tá của tôi.

Lại thêm con trai thứ nhì trong ba ngư�i con tôi đã muốn tự tử, cháu phá cửa sổ trong lớp h�c, một giáo sư đã chận lại được. Con trai tôi kéo dài đau khổ đã từ nhi�u năm nay.

Khi chúng tôi ngồi với cha của cháu ở phòng cấp cứu khoa tâm thần để cùng tháp tùng với con, cha của cháu nói: “Dù sao thì đau khổ là đi�u không thể tránh kh�i, Chúa Kitô đã không nói đi�u đó sao?�.

Tôi tìm rất nhi�u nhưng chưa thấy đâu có câu này của Chúa. Dĩ nhiên Chúa nói ai đi theo Chúa phải vác thập giá, nhưng cuộc đ�i của Chúa là loan báo Tin Mừng và chữa lành. Các Mối Phúc nói “Phúc thay ai sầu khổ, vì h� sẽ được Thiên Chúa ủi an.� Theo tôi, theo Chúa không có nghĩa là mình không đấu tranh với đau khổ. Vì những ai an ủi kẻ sầu khổ, đó đúng là những ngư�i hiện thân cho Các Mối Phúc, những ngư�i làm cho Các Mối Phúc thành cụ thể, đúng không?

Vậy đau khổ có phải là không thể tránh được không? Myriam

Câu trả l�i của tâm lý gia Jacques Arènes

Tôi đã xóa một số chi tiết trong câu h�i của bà vì để tôn tr�ng khía cạnh riêng tư, nhưng phần chính yếu vẫn còn.

Câu h�i của bà rất quan tr�ng. Trên thực tế, cuộc đ�i của bà trải qua các đau khổ “có thể tránh được�: bà không nên coi nhẹ v� những gì tôi viết. Tôi muốn nói, bị lạm dụng không phải là chuyện “bình thư�ng� và các lệch lạc tà phái cũng là các hình thức lạm dụng. Chúng có thể tránh được vì không phải ai cũng sống cảnh này, và những ngư�i bà gặp và lừa dối hoặc lạm dụng bà h� phải chịu trách nhiệm. Sự dữ đã phạm, dùng theo từ vựng đạo đức, luôn là đi�u có thể tránh được. Nếu không thì sẽ không có trách nhiệm, không có bản án, không có hồ sơ ở văn phòng công tố. Những kẻ thủ phạm không thể phạm các hành vi này, và một số kẻ phạm bị xử án cũng vì các hành vi này.

M�i đau khổ chúng ta gây cho nhau một phần là những chuyện có thể tránh được, dù trong một số trư�ng hợp, trách nhiệm cá nhân được giảm nhẹ. Nỗi đau khổ “có thể tránh được“ này thật bí ẩn, ví nó có từ thuở tạo thiên lập địa, và chúng ta phải chiến đấu với nó, mỗi ngư�i theo một cách riêng. Các Mối Phúc nói rất nhi�u với những ngư�i sống loại đau khổ này (chẳng hạn “bị sỉ nhục�) để mang hy v�ng và hứa cho h� sự công bằng và an ủi. Chẳng hạn đó là những gì bà đi tìm – ít nhất là trong phạm vi công lý – bằng phương tiện pháp lý của bà.

Tuy nhiên, có những đau khổ phải được “an ủi�, có những đau khổ không tránh được. Cuộc sống của chúng ta dễ bị tổn thương, bị đối diện với bệnh tật và cái chết, với sự mất mát ngư�i thân yêu, với lo âu mất sợi dây liên kết. Tinh thần con trai bà mong manh, có một số ngư�i mong manh hơn ngư�i khác, không hẳn vì h� có tuổi thơ khó khăn. Các đau khổ này một phần không thể tránh được, phần khác nó không đồng đ�u giữa chúng ta. Một số ngư�i trải qua các sự kiện bi thảm hơn ngư�i khác, bị các bệnh kinh niên và tàn tật, v.v.

Theo tôi, dư�ng như kitô giáo không khẳng định các đau khổ không thể tránh kh�i này có thể được loại b� một cách kỳ diệu, nhưng các đau khổ này phải được an ủi, cũng như các đau khổ có thể tránh được do ngư�i khác gây ra. Và bà đã nói đúng, đi�u an ủi này tùy thuộc vào mỗi chúng ta. Dĩ nhiên chúng ta phải hướng tới hoặc cố gắng chữa trị – trong một số trư�ng hợp là có thể được, có hoặc không có phép lạ – nhưng nhất là để có thể sống, để đứng vững, để được ngư�i khác tôn tr�ng và lắng nghe trong nỗi đau khổ này. �i�u này có nghĩa, trên thực tế sự đau khổ không thể tránh kh�i này không chiếm hết toàn bộ đ�i sống của h�, và nó không lấy đi tư cách con ngư�i của mình, một nhân vị trong tương quan đầy đủ. Tất cả chúng ta đ�u có trách nhiệm liên kết với những ngư�i đang đau khổ. Theo nhi�u mức độ và khả năng của chúng ta. Ngư�i giáo sư của con trai bà, ngư�i đã cứu mạng sống con bà là những ngư�i có trách nhiệm, và dĩ nhiên cả bà, tất cả những ai tháp tùng với con bà.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn