Má»—i ngà y, tôi cố gắng để lại những dấu chân cá»§a niá»m hy vá»ng, dấu chân cá»§a tình yêu trên miá»n Pleibông nà y. Và má»—i ngà y tôi sẽ cầu nguyện để chúng ta không sống cho riêng mình mà còn sống cả cho ngưá»i khác.
Má»—i nÆ¡i chúng ta đến, má»—i bước chân chúng ta lướt ngang qua má»™t vùng đất nà o đó Ä‘á»u in hằn dấu chân kỉ niệm, dấu chân tình yêu và đôi khi là cả giá»t nước mắt trà n mi. Tôi đã Ä‘i nhiá»u nÆ¡i, má»—i nÆ¡i lại rót và o tôi những kỉ niệm khác nhau. Tôi đã đến nhiá»u chá»—, má»—i chá»— lại tạo cho tôi những dư vị khó nói thà nh lá»i.
Äiểm Truyá»n giáo Pleibông nằm dưới chân những ngá»n đồi thông xanh bát ngát. Có những con suối chảy dà i trên những triá»n đồi núi. Có những con đưá»ng đất dà i vun vút xuyên giữa những rặng thông. Có những bước chân nặng trÄ©u cá»§a và i cụ già gùi những bó cá»§i được chất đầy sau lưng. Và có cả những ánh mắt trong leo lẻo cá»§a những đứa trẻ Ä‘i chăn bò từ tá» má» sá»›m….

Pleibông độ nà y Ä‘ang và o mùa thay lá, cảnh váºt Ä‘angcó sá»± thay đổi rõ rệt. Những căn nhà sà n cÅ©ng trở nên trầm tÄ©nh hÆ¡n bao giá» hết. Những cÆ¡n gió mùa bất chợt kéo theo những hạt mưa phùn bay phảng phất giữa tiết trá»i se lạnh. Ngôi nhà nguyện truyá»n thống cá»§a ngưá»i Bahnar vẫn nằm đó, im lìm chá» ngưá»i đến cầu nguyện. Những cánh cá»a sổ nguyện đưá»ng xá»™c xệnh thỉnh thoảng kêu ken két khi bị má»™t luồng gió nà o đó lay động hay bị má»™t ngưá»i nà o đó kéo vá»™i để được kÃn tiếng.
Tôi bước và o Pleibông trong mùa thay lá, khung cảnh trầm lắng khiến tâm hồn tôi thoải mái, thanh thoát lạ thưá»ng. Gặp đôi ba gương mặt rạng rỡ cá»§a và i cô cáºu há»c sinh nghèo khiến tôi lại có cảm giác vừa ấm cúng, lại vừa thương cảm cho những số kiếp không được may mắn cá»§a các em. Năm nà o cÅ©ng váºy, sau khi được nghỉ há»c ở trưá»ng, tôi lại xách ba lô lên vai và viết cho mình má»™t hà nh trình trên những vùng đất nghèo nà y. Năm nay, khi vừa bước xuống xe, các em Bahnar trong những bá»™ quần áo xuệch xoạc chà o đón tôi và các bạn sinh viên bằng những cái vẫy tay lá»™n xá»™n, những ánh mắt ngÆ¡ ngác, những nụ cưá»i hồn nhiên. Sau buổi sáng chà o đón và nghỉ ngÆ¡i, chiá»u đến chúng tôi nháºn lá»›p và trở thà nh những kÄ© sư tâm hồn.
Việc dạy há»c bước đầu chưa quen, chưa biết được trình độ cÅ©ng như khả năng cá»§a các em nên tôi hÆ¡i lúng túng, nhưng vá» sau má»i thứ trở nên quen dần và đi và o ná» nếp. Việc dạy há»c hÆ¡i vất vả khi mà chỉ có vá»n vẹn má»™t tháng, trong khi đó kiến thức cÆ¡ bản cá»§a các em đã bị mất nên tôi và các bạn đà nh phải dạy lại từ đầu. HÆ¡i vất vả nhưng rồi sống chung vá»›i các em, nghe chuyện Ä‘á»i cá»§a các em, tôi cÅ©ng dần quen và dần yêu lấy những mảnh Ä‘á»i bất hạnh, dần yêu lấy những tình, những cảnh nÆ¡i miá»n sÆ¡n cước nà y.
Có những trưa nằm ngá»§ mà trên trần nhà ầm ầm tiếng chạy nhảy cá»§a các em, những tiếng la hét nhau cả trưa khiến tôi không thể chợp mắt được dù đã nạt ná»™ đủ kiểu, nhưng rồi ngà y nà o cÅ©ng như ngà y nà o, sá»± hồn nhiên theo và o những bước chạy cá»§a các em. Có những chiá»u, đôi ba cÆ¡n giông tố bất chợt kéo đến khiến các em ướt sÅ©ng như chuá»™t lá»™t, nhưng các em vẫn vui vẻ tung tăng dưới mưa, vẫn vui vẻ ngồi và o lá»›p há»c. Có những lúc ốm nặng, tôi ngó ra cá»a sổ, nhìn các em và thoáng nghÄ© vá» tương lai xa xăm cá»§a đám trò tinh nghịch.

Cà ng sống vá»›i ngưá»i Bahnar, tôi cà ng hiểu nhiá»u vá» văn hóa và lối sống cá»§a há». Văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên tạo thà nh trong tôi cảm xúc hai chiá»u. Có những tiếng chiêng đưa ta bay lên cao, là m tâm hồn ta bị khÆ¡i dáºy bởi những tiếng “vang tinh tếâ€, những tiếng “vang trong†khi mà lá»… há»™i cúng nước giá»t, lá»… há»™i bá» mả vang lên. Nhưng cÅ©ng có những tiếng chiêng khiến cho những ai không quen phải rùng mình khi mà có má»™t ngưá»i nà o đó qua Ä‘á»i, tiếng chiêng ấy vang trong vòng 3 ngà y để tiá»…n há» vá» má»™t thế giá»›i má»›i. Ngoà i ra tôi còn thấy tinh thần hiếu khách, tháºt thà và tình yêu thương con ngưá»i cá»§a ngưá»i Bahnar vô Ä‘iá»u kiện. Nhưng xã há»™i cà ng phát triển thì tinh thần đó Ä‘ang bị Kinh hóa, há» dần bị đánh mất mình dưới sá»± lấn át vô số kể cá»§a ngưá»i Kinh.
Cà ng dạy há»c cho các em tôi cà ng táºp được cho mình tÃnh kiên trì, tinh thần chịu đựng. Có những lúc tôi dạy cho các em đôi ba phép tÃnh đến cả tiếng đồng hồ mà má»™t số em chẳng hiểu gì, lúc đó đầu tôi như muốn nổ tung, mặt tôi nóng bừng bừng. Dần dà tôi chấp nháºn và vui vẻ dạy hết sức mình. Äôi khi những thứ tưởng chừng như đơn giản đối vá»›i tôi nhưng nó thá»±c sá»± khó vá»›i các em. Có những lúc thầy trò ngồi ngoà i hiên phòng há»c, trò kể vá» cuá»™c sống, kể vá» những mảnh Ä‘á»i bất hạnh mà trà tưởng tưởng cá»§a thầy cÅ©ng không há» nghÄ© tá»›i Ä‘iá»u đó. Có khi thầy há»i vỠước mÆ¡ cá»§a trò, trò chỉ hồn nhiên trả lá»i: “Lá»›n lên rồi lên rừng kiếm cá»§i, kiếm đồ ăn, sinh con, đẻ cái là xong.†Thầy ngồi đó lặng ngưá»i. Ãnh mắt nhìn vá» những chân trá»i xa xăm.
Má»—i ngà y, tôi bước vá»›i các em nhiá»u hÆ¡n, bước và o sâu buôn là ng nhiá»u hÆ¡n. Má»—i ngà y, tôi cố gắng để lại những dấu chân cá»§a niá»m hy vá»ng, dấu chân cá»§a tình yêu trên miá»n Pleibông nà y. Má»—i ngà y, tôi sẽ cố gắng gieo và o hồn các em những ước mÆ¡ lá»›n hÆ¡n, cao hÆ¡n. Và má»—i ngà y tôi sẽ cầu nguyện để chúng ta không sống cho riêng chúng ta mà còn sống cả cho ngưá»i khác.
Viết cho những dấu chân lặng lẽ trên miá»n Pleibông…..
Nắng Chiá»u
Micae Trần Văn Hiển
dcctvn

