Ngà y 14 tháng 4 thứ sáu Tuần Thánh vừa qua đã có cuá»™c quyên góp trong má»i nhà thá» trên toà n thế giá»›i để trợ giúp các kitô hữu tại Thánh Äịa. Ngà y nà y đã do các Giáo Hoà ng phát động nhằm mục Ä‘Ãch “duy trì mối dây liên kết giữa tất cả má»i kitô hữu toà n thế giá»›i vá»›i các NÆ¡i Thánh trên quê hương cá»§a Chúa Giêsu. Tuy nhiên,  trợ giúp Thánh Äịa cÅ©ng có nghÄ©a là góp phần cụ thể để tái láºp hoà bình, đẩy xa chá»§ trương cá»±c Ä‘oan, khá»§ng bố phá hoại và khiến cho các dân tá»™c xÃch lại gần nhau, chung sống vá»›i nhau trong tinh thần khoan nhượng. Cuá»™c lạc quyên năm 2015-2016 cho Thánh Äịa đã thu được hÆ¡n 5 triệu 275 ngà n mỹ kim và hÆ¡n 1 triệu 833 ngà n Euros.
ÄGH Phaolô VI đã gá»i Thánh Äịa là “sách Phúc Âm thứ nămâ€. Äối vá»›i chúng ta là các kitô hữu tin nhưng không trông thấy, các NÆ¡i Thánh là việc tiếp cáºn giúp gần gÅ©i Chúa Giêsu trên bình diện thể lý.
Sau đây chúng tôi xin gá»i tá»›i quý vị bà i phá»ng vấn ÄHY Leonardo Sandri, Tổng trưởng Bá»™ các Giáo Há»™i Äông Phương, vá» cuá»™c lạc quyên trợ giúp Thánh Äịa năm nay.
Há»i: Thưa ÄHY, trong thư gá»i các Giám Mục toà n thế giá»›i để phát động việc quyên góp trợ giúp các kitô hữu Thánh Äịa, ÄHY đã viết rằng†ngà y nay sống đức tin trong vùng Trung Äông tháºt không phải là điá»u dá»… dà ngâ€, đặc biệt tại những nước như Iraq, Siria và Ai Cáºp, nÆ¡i các cá»™ng Ä‘oà n kitô đã sống kinh nghiệm đại kết cá»§a máu, và nÆ¡i có cám dá»— rất lá»›n rá»i bá» quê hương, nếu không nói là từ bỠđức tin cá»§a mìnhâ€. Là m thế nà o để duy trì sống động niá»m hy vá»ng cá»§a vùng đất khốn khổ nà y?
Äáp: Tôi không tin rằng việc cho tiá»n có thể ngăn cản cuá»™c xuất cư cá»§a các kitô hữu Thánh Äịa. Chúng tôi cố ý yểm trợ các Giáo Há»™i nà y vá»›i tình huynh đệ liên đới.
Há»i: Việc trợ giúp duy trì các NÆ¡i Thánh được thá»±c thi như thế nà o thưa ÄHY?
Äáp: Việc giữ gìn và bảo trì các NÆ¡i Thánh cÅ©ng như việc trợ giúp và nâng đỡ các cá»™ng Ä‘oà n kitô nhỠđịa phương rất là quan trá»ng. Và chúng tôi là m Ä‘iá»u đó qua các trợ giúp cho các trưá»ng há»c công giáo và các cÆ¡ sở giáo dục, cả trong nước Israel cÅ©ng như trên đất cá»§a ngưá»i Palestin. Tôi nghÄ© tá»›i đại há»c Bếtlêhem, nÆ¡i có tá»›i 70% sinh viên là tÃn hữu hồi, và hỠđược đối xá» y như các sinh viên kitô. Tôi cÅ©ng nghÄ© tá»›i các chá»§ng viện, nÆ¡i đà o tạo các linh mục tương lai, là động lá»±c cá»§a cuá»™c sống mục vụ cá»§a Giáo Há»™i. Tôi cÅ©ng nghÄ© tá»›i các công tác trợ giúp bác ái xã há»™i, y tế, và tất cả các cÆ¡ cấu khác do các kitô hữu Thánh Äịa Ä‘iá»u hà nh.
Há»i: Số tiá»n quyên góp được phân chia ra sao thưa ÄHY?
Äáp: 65% số tiá»n lạc quyên hằng năm sẽ được dà nh cho quỹ Quản thá»§ Thánh Äịa, và 35% dà nh cho Bá»™ các Giáo Há»™i công giáo Äông phương. Trong cả hai trưá»ng hợp chúng được sá» dụng cho việc bảo quản các Ä‘á»n thánh, các nÆ¡i tiếp đón khách hà nh hương, và các việc cá» hà nh cÅ©ng như trợ giúp các cá»™ng Ä‘oà n kitô tại Thánh Äịa, là các viên đá sống động cá»§a Giáo Há»™i, vá»›i các nhu cầu cuá»™c sống, rao giảng Tin Mừng, thăng tiến xã há»™i, giáo dục, công lý và hoà bình. Thế rồi cÅ©ng để bảo đảm cho việc trợ giúp đà o tạo và cho cuá»™c sống cá»§a các linh mục chá»§ng sinh, cho các cÆ¡ cấu bác ái xã há»™i, đặc biệt là tà i trợ cho các trưá»ng công giáo, trong đó có đại há»c Bếtlêhem là nÆ¡i gặp gỡ cá»§a các thế hệ trẻ vá»›i 70% là sinh viên hồi. Hà ng năm đại há»c nháºn Ä‘uợc 200.000 mỹ kim, và tiá»n quyên góp do các sư huynh La Dalle phát động vá»›i sá»± trợ giúp cá»§a các tổ chức công tư khác. Tất cả nhằm thăng tiến con ngưá»i toà n diện theo tinh thần cá»§a Thông Ä‘iệp Tiến Bá»™ các dân tá»™c cá»§a ÄGH Phaolo VI, mà chúng ta mừng ká»· niêm 50 năm công bố trong các ngà y nà y.
Há»i: Trong tình hình hiện nay có vấn nạn rất lá»›n:  liệu các tÃn hữu kitô có ở lại trong vùng Trung Äông không, thưa ÄHY?
Äáp: Chiến tranh, các bạo lá»±c, khá»§ng bố phá hoại thúc đẩy các kitô hữu di cư. Công tác cá»§a Giáo Há»™i không chỉ được diá»…n tả qua các liên lạc ngoại giao mà Toà Thánh có vá»›i các nước khác nhau và Toà Thánh xin há» là m những gì có thể để bảo đảm an ninh và hoà bình – là những Ä‘iá»u kiện tiên quyết để hỠở lại – nhưng Toà Thánh cÅ©ng gần gÅ©i há» trên bình diện thiêng liêng và váºt chất nữa. Ngà y nay hÆ¡n bao giá» hết chúng ta gần gÅ©i vá»›i nước Siria, vá»›i dân chúng sống trong thà nh phố Aleppo, vá»›i nước Iraq, vá»›i dân chúng sống tại Mossul, thương khóc các nạn nhân, và không phải chỉ thương khóc các nạn nhân kitô mà thôi.
Há»i: Thưa ÄHY, việc quyên góp cÅ©ng được dà nh để cho việc đà o tạo thiêng liêng và nhân bản cá»§a hà ng giáo sÄ© và các ngưá»i sống Ä‘á»i thánh hiến. Äây cÅ©ng là má»™t câu trả lá»i cho các nhu cầu cá»§a các cá»™ng Ä‘oà n kitô vùng Trung Äông, có đúng thế không?
Äáp: Chắc chắn rồi. Chúng tôi nhấn mạnh trên việc đà o tạo toà n vẹn cho hà ng giáo sÄ© và các ngưá»i sống Ä‘á»i thánh hiến bằng cách trợ giúp các chá»§ng sinh cá»§a các Giáo Há»™i kitô thuá»™c nhiá»u lá»… nghi khác nhau hiện diện tại Thánh Äịa.
Há»i: Là m sao có thể hy vá»ng rằng má»™t linh mục không rá»i bá» các nÆ¡i thánh nà y, nếu ngà i không có con tim và linh hồn bị đóng Ä‘anh và o Tháºp Giá cá»§a Chúa Giêsu? Việc xuất cư cá»§a các kitô hữu cÅ©ng được biện minh bởi sá»± kiện các linh mục bá» Ä‘i như đã xảy ra bên Iraq, thưa ÄHY?
Äáp: Nếu các linh mục không được đà o tạo toà n vẹn, thì khó mà có thể ở lại vá»›i Ä‘oà n chiên trong các quốc gia vùng nà y.
Há»i: Hiện nay có má»™t cấp thiết ưu tiên đó là việc tiếp đón ngưá»i di cư tỵ nạn trốn chạy chiến tranh như bên Libăng, Giordania và Thổ NhÄ© Kỳ… Việc dấn thân cứu trợ nhân đạo có thể khiến cho sá»± chú ý tá»›i công tác giữ gìn các NÆ¡i Thánh bị ná»›i lá»ng hÆ¡n không thưa ÄHY?
Äáp: Các NÆ¡i Thánh bằng đá gạch thì vẫn còn nguyên đó.
Há»i: Như váºy có nghÄ©a là  các kitô hữu, cÅ©ng như tÃn hữu các tôn giáo khác không bị lệ thuá»™c và o các dinh thá»± Ä‘á»n đà i, có đúng thế không thưa ÄHY?
Äáp: Ngà y 22 tháng 3 vừa qua chúng tôi đã khánh thà nh việc trùng tu Thánh Má»™ và tôi hy vá»ng rằng chẳng bao lâu nữa chúng tôi cÅ©ng sẽ trông thấy lá»… khánh thà nh việc trùng tu vương cung thánh đưá»ng Giáng Sinh tại Bếtlêhem. Trong việc trùng tu váºt chất nà y, như ÄTC Phanxicô đã nói, chúng tôi phải trông thấy việc trùng tu tinh thần là hoa trái cá»§a việc hoán cải cá nhân và việc hoán cải cá»§a Giáo Há»™i.
Há»i: Thưa ÄHY việc tái mở Thánh Má»™ má»›i đây cho tÃn hữu và du khách hà nh hương kÃnh viếng có ý nghÄ©a gì?
Äáp: Äây đã là má»™t trong các Ä‘iểm tá»™t đỉnh cá»§a ná»— lá»±c giữ gìn, bảo trì và trùng tu các nÆ¡i thánh. Và lá»i cầu nguyện đại kết mà ÄTC Phanxicô đã là m hồi tháng 5 năm 2014 trở thà nh vÄ©nh viá»…n qua ước mong cá»§a má»i cá»™ng Ä‘oà n kitô hiện diện tại Thánh Äịa hoạt động để cá»§ng cố cÆ¡ cấu cá»§a Thánh Má»™. Äã có sá»± hợp tác cá»§a Toà Thánh, qua Phá»§ Quốc Vụ Khanh và Bá»™ các Giáo Há»™i Äông Phương, Toà Thượng Phụ chÃnh thống hy lạp Giêrusalem cÅ©ng như Toà Thượng Phụ Armeni, các Giáo Há»™i Kitô địa phương, các ân nhân và các cÆ¡ quan cá»§a thế giá»›i hồi giáo, cÅ©ng như cá»§a quốc vương Giordania. Dấu chỉ nà y cá»§a sá»± hiệp nhất muốn tiếp tục qua má»™t thoả hiệp má»›i, dá»± trù tái thiết ná»n và vùng chung quanh Thánh Má»™, cho phép bảo đảm việc trùng tu. CÅ©ng Ä‘ang có việc trùng tu vương cung thánh đưá»ng Bếtlêhem nÆ¡i Chúa Giêsu đã giáng sinh. Cả trong trưá»ng hợp nà y nữa Bá»™ các Giáo Há»™i Công Giáo Äông Phương cÅ©ng đóng góp. Con đưá»ng còn dà i, chÃnh quyá»n Palestina cÅ©ng chú ý tá»›i việc nà y vì giá trị quốc tế cá»§a Ä‘á»n thá» vượt qua các ranh giá»›i quốc gia và lợi lá»™c riêng tư, như các cây cá»™t cá»§a vương cung thánh đưá»ng nhắc nhá»› chúng ta, vì chúng Ä‘i từ thá»i vua Olaf cá»§a Na Uy cho tá»›i thánh Bagio, và biết bao nhiêu vị thánh thuá»™c nhiá»u dân tá»™c và quốc gia khác. Hai công cuá»™c trùng tu nà y là dấu chỉ cá»§a tương lai nên má»™t mà chúng ta hy vá»ng có thể được thá»±c hiện, nhất là tại Thánh Äịa nÆ¡i có má»™t sá»± hiện diện Ä‘a hình dạng cá»§a các Giáo Há»™i Kitô.
Há»i: Thưa ÄHY, có má»™t yếu tố quan trá»ng là m thà nh sức sinh động cá»§a Giáo Há»™i tại Thánh Äịa: đó là việc hà nh hương. Mặc dù có dấu hiệu cho thấy việc hà nh hương bắt đầu trở lại, con số tÃn hữu và khách hà nh hương giảm sút, vì có các căng thẳng trong vùng và má»™t việc thông tin miêu tả Thánh Äịa như là má»™t nÆ¡i không an ninh, có đúng thế không?
Äáp: Các chuyến hà nh hương là má»™t quyên góp trong việc quyên góp. Chúng là má»™t trợ giúp cho các kitô hữu địa phương, trong đó có ngưá»i là m việc trong lãnh vá»±c du lịch tôn giáo. Số tÃn hữu hà nh hương giảm cÅ©ng khiến cho việc trợ giúp nà y gặp nguy hiểm. Chắc chắn là việc miêu tả Thánh Äịa như nÆ¡i có nhiá»u căng thẳng có thể ảnh hưởng trên là n sóng hà nh hương.
Há»i: Trái lại, sá»± kiện Äức Giáo Hoà ng Biển Äức XVI và Phanxicô viếng thăm Thánh Äịa đã thúc đẩy là n sóng hà nh hương lên cao. Và nhiá»u tÃn hữu hà nh hương cÅ©ng cho biết là tình hình Thánh Äịa có an ninh, và việc hà nh hương các NÆ¡i Thánh gây ra má»™t cú sốc tinh thần, có phải váºy không thưa ÄHY?
Äáp. Vâng, tháºt là rất đẹp khi thấy má»™t Giám Mục hướng dẫn tÃn hữu giáo pháºn Ä‘i hà nh hương Thánh Äịa.
Há»i: Việc trợ giúp các cá»™ng Ä‘oà n kitô và các NÆ¡i Thánh là má»™t loại “ngoại giao†cá»§a tình liên đới. Hà nh động nà y có thể góp phần cho ná»n hoà bình tại Thánh Äịa và cho việc triệt hạ các hình thức cuồng tÃn tôn giáo dưỡng nuôi các hà nh động khá»§ng bố phá hoại bên trong và bên ngoà i tôn giáo như thế nà o thưa ÄHY?
Äáp: Chúng ta phải tìm trở thà nh những ngưá»i hoạt động cho hoà bình má»™t cách cụ thể và không chỉ hạn chế trong các lá»i tuyên bố mà thôi. Yểm trợ Thánh Äịa là góp phần cụ thể cho hoà bình, là là m chứng tá rằng có thể sống chung vá»›i nhau, trong an ninh và hoà bình tại Israel, tại Palestina, bên Siria, bên Iraq; là đẩy xa khuynh hướng cá»±c Ä‘oan và khá»§ng bố, là khiến cho các dân tá»™c xÃch lại gần nhau, chung sống vá»›i nhau và khoan nhượng đối vá»›i nhau. Trợ giúp các kitô hữu cá»§a các vùng đất nà y là góp phần xây dá»±ng hoà bình.
( SD 14-4-2017; Os.Rom. 12-4-2017)
Linh Tiến Khải
RV

