Tháºt khó để khiêm tốn, không phải vì chúng ta không đủ thiếu sót để xứng đáng vá»›i tÃnh khiêm nhưá»ng, nhưng vì bên trong chúng ta có má»™t cÆ¡ chế khéo léo thưá»ng không cho chúng ta có được tÃnh khiêm tốn. Nói má»™t cách đơn giản, khi chúng ta cố gắng quên mình, khiêm tốn, không đạo đức giả thì chúng ta lại tá»± hà o vá» Ä‘iá»u đó, và rồi cảm thấy tá»± mãn, chúng ta trở nên ngưá»i Ä‘i phán xét ngưá»i khác.
Chúa Giêsu cho chúng ta má»™t dụ ngôn tuyệt vá»i vá» chuyện nà y, nhưng chúng ta thưá»ng quên bà i há»c nà y. Tất cả chúng ta Ä‘á»u biết dụ ngôn ngưá»i biệt phái và ngưá»i thu thuế. Chúa Giêsu kể câu chuyện hai ngưá»i và o nhà thá» cầu nguyện. Ngưá»i đầu tiên là ngưá»i biệt phái sốt sắng,ông nghiêm túc giữ đạo hạnh. Ông cám Æ¡n Chúa vá» lòng sốt sắng đạo hạnh cá»§a mình và cám Æ¡n Chúa vì mình không như ngưá»i thu thuế không đạo đức Ä‘ang ở cuối nhà thá». Ngưá»i thứ hai là ngưá»i thu thuế nháºn biết mình là ngưá»i không đạo đức (ông chân thà nh và không biện minh gì), ông là ngưá»i có tá»™i và xin Chúa tha cho các yếu kém cá»§a mình. Chúng ta Ä‘á»u biết Chúa Giêsu đánh giá hai ngưá»i nà y như thế nà o. Ngưá»i biệt phái tháºt sá»± đã không cầu nguyện, còn ngưá»i thu thuế thì cầu nguyện. HÆ¡n nữa, dụ ngôn là m nổi báºt sá»± mù quáng bên trong cá»§a ngưá»i ngưá»i biệt phái, má»™t thứ không thể nà o không thấy. Tất cả những ai Ä‘á»c câu chuyện nà y Ä‘á»u không thể không thấy sá»± thiếu khiêm tốn cá»§a ông.
Tuy nhiên, thách thức là xem phản ứng cá»§a chúng ta vá» câu chuyện nà y. Ngay láºp tức chúng ta thấy sá»± khác biệt giữa niá»m tá»± hà o rởm và tÃnh khiêm nhưá»ng tháºt sá»±. Và chúng ta thấy ngưá»i nà y kiêu căng đến mức độ nà o khi ông nói: “Xin tạ Æ¡n Chúa vì con không như tên thu thuế kia!†Nhưng, tôi nghÄ© 98% trong chúng ta khi nghe câu chuyện nà y sẽ nghÄ©, “tôi không như ngưá»i biệt phái kia!†Khi nghÄ© như váºy, chúng ta Ä‘á»u giống ông! ChÃnh xác giống ông, chúng ta đầy trà n ý thức vỠđức hạnh, chÃnh vì váºy, chúng ta bắt đầu phán xét ngưá»i khác. Lá»i cầu nguyện cá»§a chúng ta thưá»ng ngược vá»›i lá»i cầu nguyện cá»§a ngưá»i thu thuế. Chúng ta không cầu nguyện vì tá»™i cá»§a mình mà là cầu nguyện: “Con cám Æ¡n Chúa, con đã không mù quáng vá»›i bản thân và không phán xét như nhiá»u ngưá»i khác!†Tháºt khó để được như ngưá»i thu thuế. Äức hạnh và tÃnh khiêm nhưá»ng cá»§a chúng ta luôn quay chung quanh chÃnh mình và là m cho chúng ta tá»± hà o và đi chỉ trÃch.
Câu trả lá»i ở đây là gì? Là m sao chúng ta bứt được cái vòng luẩn quẩn nà y? Ở đây chỉ có má»™t cách duy nhất và ngưá»i thu thuế đã chỉ cho chúng ta. Như thế nà o? Ông tháºt sá»± cầu nguyện cho tá»™i lá»—i cá»§a mình. Äó là ngưá»i phạm tá»™i và ông chân thà nh thú nháºn. Còn vá» phần chúng ta, chúng ta nói chúng ta là kẻ có tá»™i nhưng chúng ta không tháºt sá»± nghÄ© như váºy! Chúng ta thừa nháºn chúng ta có các thiếu sót và đôi khi chúng ta phạm tá»™i, nhưng như ngưá»i biệt phái, ngay láºp tức chúng ta tạ Æ¡n vì chúng ta không có các thiếu sót và tá»™i lá»—i như ngưá»i khác. Thưá»ng thưá»ng chúng ta nghÄ© theo kiểu: “Chắc chắn rồi, mình cÅ©ng có các khiếm khuyết, nhưng Ãt nhất mình không ngốc và Ãch ká»· như bạn đồng nghiệp mình!â€, “Vá»›i tất cả thiếu sót cá»§a tôi, tôi cám Æ¡n Chúa, tôi đã không tá»± ái như ông chá»§ cá»§a tôi!â€, “Có thể tôi không có nhiá»u đức tin nhưng Ãt nhất tôi không đạo đức giả như nhiá»u ngưá»i trong nhà thá»!â€, “Tôi có thể có nhiá»u lá»—i, nhưng tôi không có các lá»—i như anh Gioan!†Niá»m tá»± hà o luôn luôn luẩn quẩn chung quanh hà ng rà o phòng thá»§ cá»§a chúng ta và chúng ta để lòng khiêm nhưá»ng đứng xa xa.
Nhưng có má»™t trưá»ng hợp khác, có thể không giống như váºy, đó là khi chúng ta thá»±c sá»± nháºn biết tá»™i cá»§a mình. Khi chúng ta ý thức được tình trạng tá»™i lá»—i cá»§a mình, như ngưá»i thu thuế, chúng ta sẽ không phán xét ai, ngay cả chÃnh mình. Là linh mục công giáo đã nghe xưng tá»™i trong vòng 47 năm, tôi không ngần ngại nói, những ngưá»i tốt là nh nhất là những ngưá»i chân thà nh xưng các thiếu sót cá»§a mình. Khi chúng ta tháºt sá»± biết tá»™i cá»§a mình, chúng ta không phán xét ai. Trong tinh thần nà y, chúng ta không bao giá» nghÄ©: “Tạ Æ¡n Chúa, con đã không phạm tá»™i cá»§a anh Gioan!†Chúng ta biết bản thân mình là đủ. Vì thế lá»i cầu nguyện phải chân thà nh và theo Chúa Giêsu, thì lá»i cầu nguyện chân thà nh sẽ được trên trá»i nghe thấy.
Và chúng ta phải nháºn biết sá»± tồn tại cá»§a tá»™i lá»—i cá»§a chúng ta và chịu đựng nó. Các thiếu sót khác, các bất toà n bẩm sinh và cá nhân có thể giúp chúng ta trở nên khiêm tốn, nhưng vì chúng ta không chịu trách nhiệm vá» mặt cá nhân hay đạo đức, nháºn biết các thiếu sót nà y không phải như nháºn biết tá»™i lá»—i cá»§a mình. Chúng ta không có trách nhiệm vá» ADN thể lý hay tâm lý cá»§a mình. Chúng ta không chịu trách nhiệm vá» sắc dân hay mà u da cá»§a mình. Chúng ta cÅ©ng không chịu trách nhiệm vá» thà nh phần gia đình, vá» khu phố, vá» văn hóa mà chúng ta được nuôi dạy. Và chúng ta cÅ©ng không chịu trách nhiệm vá» những chuyện xảy ra ở công viên hay ở sân chÆ¡i khi chúng ta còn nhá». Dù váºy tất cả những Ä‘iá»u nà y có má»™t tác động sâu Ä‘áºm trên các thiếu sót cÅ©ng như trên sức mạnh cá»§a chúng ta. Nhưng vì chúng ta không có trách nhiệm nên chúng ta không cần phải khiêm tốn vá» những chuyện nà y.
Nhưng chúng ta phải khiêm tốn vá» các tá»™i lá»—i cá»§a chÃnh mình.
Marta An Nguyễn dịch
Phanxicovn

