Ở châu Âu, có má»™t quốc gia rất độc đáo: nằm lá»t thá»m trên má»™t ngá»n núi cá»§a nước Ã, rá»™ng chỉ 61,2 km2, nhá» thứ ba thế giá»›i, là quốc gia duy nhất có nhiá»u xe cá»™ hÆ¡n ngưá»i, được thà nh láºp cổ nhất châu Âu, sở hữu má»™t tên nước không giống ai, và đặc biệt nó là quốc gia duy nhất được thà nh láºp bởi má»™t vị Thánh. Äó là nước Cá»™ng hoà Cá»±c thanh bình San Marino (Most Serene Republic of San Marino).
Thánh Marinô là má»™t thợ đá quê gốc ở Rab, nay là Croatia. Khi đại đế Diocletiano bách hại đức tin Kitô, ngà i phải chạy trốn khá»i quê hương mình. Khi chạy đến Italy, ngà i được Giám Mục Gaudentiô Rimini phong chức phó tế. Không lâu sau, má»™t ngưá»i đà n bà tâm thần đến nháºn Marinô là ngưá»i chồng đã bá» bà đi lâu nay, khiến ngà i lại phải chạy trốn và lạc đến vùng núi Titano. Ở đó, và o năm 301, ngà i xây má»™t nhà nguyện và má»™t tu viện, và sống ẩn dáºt cho đến khi từ trần năm 366.
Äiá»u kỳ lạ là tu viện ẩn dáºt nà y lại trở thà nh trung tâm cá»§a má»™t cá»™ng đồng mà sau nà y sẽ trở thà nh quốc gia San Marino. Qua thá»i gian, vùng đất hoang vắng xung quanh tu viện cá»§a Marinô ngà y cà ng có nhiá»u ngưá»i đến trú ngụ, bởi trên núi cao nà y ngưá»i ta có thể an toà n khá»i sá»± bắt bá»› cá»§a đại đế Diocletiano. Khi nhóm ngưá»i đông đảo trên núi nà y được phát hiện, lãnh chúa Felicissima truyá»n thà nh láºp há» là m má»™t cá»™ng đồng Công Giáo vÄ©nh viá»…n, và kêu gá»i há» hãy luôn sống hiệp nhất, Ä‘iá»u vẫn được há» thá»±c hiện kiên định cho đến ngà y nay.
Trước khi ra Ä‘i, Thánh Marinô đã nói vá»›i cá»™ng đồng quanh mình rằng: “Tôi để lại cho anh chị em tá»± do khá»i hai ngưá»i”, ám chỉ hoà ng đế La Mã và quốc gia Giáo Hoà ng, bởi vì San Marino không có nghÄ©a vụ thuá»™c vá» bên nà o. Bởi thế, ngà y nay khẩu hiệu cá»§a San Marino là “Libertas”, nghÄ©a là “tá»± do”. Cá»™ng đồng bé nhá» quanh tu viện trên núi Titano trở thà nh má»™t quốc gia, và lấy tên vị sáng láºp tu viện ấy là m tên quốc gia.
Dù chỉ là má»™t cá»™ng đồng bé nhá» sống trên núi, San Marino đã phát triển thịnh vượng trong suốt 1700 năm. Năm 1631, nó được Äức Giáo Hoà ng Clêmentê VIII nhìn nháºn độc láºp. San Marino chỉ ngoại bang xâm lăng đúng 2 lần trong suốt lịch sá», và má»—i lần Ä‘á»u không kéo dà i đến má»™t năm; bị vua Napoleon Ä‘e doạ xâm lược 1 lần, tuy nhiên ngưá»i đứng đầu nhà nước San Marino lúc ấy, Antonio Onofri, đã lấy được lòng cá»§a Napoleon, khiến vua nà y không chỉ không xâm lược nữa mà còn công nháºn độc láºp cá»§a San Marino và o năm 1797 và hứa bảo đảm an toà n cho nÆ¡i nà y. San Marino tiếp tục đứng trung láºp trong suốt hai thế chiến cá»§a thế ká»· XX, cÅ©ng như đã là nÆ¡i lánh nạn cá»§a hà ng ngà n ngưá»i chạy khá»i phát xÃt Ã.
San Marino là quốc gia đầu tiên ở châu Âu được đảng Cá»™ng sản lãnh đạo, trong khoảng từ 1945-1957, cÅ©ng là nÆ¡i duy nhất trên thế giá»›i mà đảng Cá»™ng sản lên nắm quyá»n thông qua má»™t cuá»™c bầu cá» dân chá»§. Năm 1990, đảng Cá»™ng sản Sammarinese giải thể.
Ngà y nay, San Marino là má»™t trong những quốc gia già u có nhất thế giá»›i (tÃnh theo GDP bình quân đầu ngưá»i). Ná»n kinh tế nước nà y vô cùng ổn định, chá»§ yếu dá»±a trên du lịch. Quốc gia không há» có nợ công nên luôn được hưởng thặng dư kinh tế. San Marino cÅ©ng là nÆ¡i có tá»· lệ thất nghiệp thấp nhất châu Âu, nếu không tÃnh đến Vatican.
Ngưá»i dân San Marino hằng giữ vững lòng trung thà nh vá»›i đức tin nguồn gốc cá»§a há». Ngà y nay 97% ngưá»i San Marino là ngưá»i Công Giáo. Ngà y quốc khánh là lá»… Thánh Marinô, 3/9, Thánh bổn mạng quốc gia, cÅ©ng là nhà sáng láºp đất nước. Dù là má»™t quốc gia độc láºp và gần như toà n tòng, chưa từng có má»™t Giám Mục nà o sống trên đất San Marino, bởi toà n bá»™ lãnh thổ nước nà y Ä‘á»u thuá»™c má»™t giáo pháºn cá»§a Ã, là giáo pháºn Montefeltro.
Theo Aleteia
Gioakim Nguyễn biên dịch
Thanhlinh

