Äấy là sá»± phân biệt và nháºn định cá»§a má»™t vị thừa sai nà o đó được  Giám Mục nhắc lại trong má»™t cuá»™c tÄ©nh tâm năm cá»§a Giáo Pháºn vá»›i chá»§ đỠTruyá»n Giáo và có hẳn má»™t phương pháp được đỠra là phát triển Dân Sinh, Dân Trà và Dân Äạo…được cha Pi-ô Ngô Phúc Háºu kể lại trong cuốn “Nháºt Ký Truyá»n Giáo†cá»§a ngà i…
Chá»§ đỠtÄ©nh tâm Giáo Pháºn năm nay là Truyá»n Giáo. Äức Giám Mục hô hà o đẩy mạnh phong trà o truyá»n giáo. Phương pháp truyá»n giáo là phát triển Dân Sinh, Dân Trà và Dân Äạo…
Bất ngá» ngà i nói vá»›i anh em má»™t câu cá»§a má»™t vị thá»a sai nà o đó : “ Linh mục Việt Nam chỉ có tà i coi sóc há» Äạo, chứ không biết gầy dá»±ng há» Äạo.â€
Vì tá»± ái dân tá»™c, mình giÆ¡ tay và đứng báºt lên như má»™t cái lò xo :
-Thưa Äức Cha, không phải linh mục Việt Nam không biết gầy dá»±ng há» Äạo, nhưng vì chưa có “ Bà i Sai†( Văn thư bổ nhiệm má»™t linh mục do Äức Giám Mục ấn ký) cá»§a Äức Cha…
Mình hung hăng chừng nà o thì Äức Giám Mục bình tÄ©nh chừng ấy. Vá»›i giá»ng trầm buồn, ngà i thá»§ng thẳng trả lá»i :
-Tôi biết Ä‘i truyá»n giáo thì thiếu thốn và cá»±c khổ nhiá»u lắm, nên không nỡ tâm sai các cha Ä‘i. Cha nà o tình nguyện thì tôi má»›i dám. Váºy cha nà o tình nguyện thì giÆ¡ tay lên…
Mình đếm được sáu cánh tay giÆ¡ tháºt cao và tháºt thẳng : Hai cha già , hai cha sồn sồn và hai cha trẻ…Äức Giám Mục cưá»i và khôi hà i :
-Các cha Ä‘i truyá»n giáo thì bá» hỠđạo, bá» chá»§ng viện, bá» trưá»ng há»c cho ai ?
Cả há»™i trưá»ng cưá»i hì má»™t cái. Thế là đánh trống bá» dùi. Vấn đỠtruyá»n giáo chỉ được nêu lên như má»™t sá»± gợi ý và thăm dò. Rồi đây, sau tuần tÄ©nh tâm, ai nấy trở vá» há» Äạo cá»§a mình và tiếp tục rao giảng Tin Mừng cho ngưá»i “đã†nghe. Tuyệt nhiên không nghÄ© gì, không là m gì cho ngưá»i lương dân, những ngưá»i chưa bao giỠđược nghe Tin Mừng.
Ngưá»i viết Ä‘á»c được câu chuyện nà y trong bà i thuyết trình tại Khóa bồi dưỡng Thần Há»c và Truyá»n Giáo ngà y 6.5.2019 tại Bãi Dâu được tá» Hiệp Thông số 119 ( tháng 9 & 10) – chá»§ đỠ: Sứ Vụ TRUYỀN GIÃO – ghi lại ở trg 100 – trg 116…
Sở dÄ© câu chuyện trên được nêu lên là vì thuyết trình viên muốn minh há»a cho má»™t suy nghÄ© cá»§a mình:
Giáo Há»™i Việt Nam cho đến nay, sau 400 năm đón nháºn Tin Mừng, vẫn còn là miá»n Truyá»n Giáo, trá»±c thuá»™c Bá»™ Phúc Âm Hóa các dân tá»™c. Xem ra chúng ta vẫn bình chân như vại, ngại ngùng thi hà nh sứ mạng. Ở các há»c viện và chá»§ng viện có môn Truyá»n giáo há»c, Lịch sá» Truyá»n giáo, Thần há»c Truyá»n giáo, Mục vụ Truyá»n giáo…nhưng không được coi trá»ng ! Các chá»§ng sinh sau khi chịu chức, thưá»ng bằng lòng vá»›i việc mục vụ cho chiên trong đà n,Ãt hướng đến chiên ngoà i đà n, chiên lạc đà n…
Câu “ tán thán †cá»§a Cha Pi-ô tưởng như không có gì nhưng thá»±c sá»± lại là má»™t tình trạng : “Thế là đánh trống bá» dùi !â€Â – má»™t tình trạng ở nhiá»u mặt trong lãnh vá»±c đà o tạo hiện nay…chứ không chỉ là chuyện “coi sóc há» Äạo†hay “gầy dá»±ng há» Äạo†…
Ở câu kết cùa “ Lá thư gá»i ngưá»i bạn Ä‘i truyá»n giáoâ€Â cá»§a má»™t tay viết nà o đó trong trang nhà hình như cá»§a Dòng Phan-xi-cô thì phải…Anh bạn được sai Ä‘i truyá»n giáo ở Hà n Quốc, và ngưá»i bạn viết thư chúc anh ta thà nh công, đồng thá»i nhắc lại má»™t chi tiết khiến ngưá»i viết thấy ngáºm ngùi : Và xin anh cÅ©ng hãy nhá»› rằng tá»· lệ ngưá»i Công Giáo Việt Nam cá»§a chúng ta là khoảng trên dưới 7 % trên tổng dân số là 97.582.223 ngưởi theo thống kê cá»§a Liên Hiệp Quốc cáºp nháºt ngà y 30.8.2019…
CÅ©ng trong bà i thuyết trình nà y, tác giả kể lại má»™t trải nghiệm “và o cuá»™c†dá»… thương cá»§a cha Jacques Dournes được ghi lại trong quyển “Dieu aime les paiens – Thiên Chúa yêu thương những ngưá»i lương giáo†khi Äức Cha Paul Seitz – Kim  đưa ngà i đến vùng truyá»n giáo ở Cheo Reo – Phú Bổn :
Hôm ấy là ngà y mồng má»™t tháng 8 năm 1955 và o lúc 6 giá» chiá»u. Mà u xám xịt cá»§a khung trá»i ngá»™t ngạt tạo cảnh não lòng cho là ng Cheo Reo, lúc chiếc xe cá»§a Äức Giám Mục tá»›i, Ä‘em má»™t vị thừa sai đến nhiệm sở má»›i. Ở đấy không ai chỠđợi ngà i. HÆ¡n nữa, không ai muốn dung nạp ngà i. Cho đến thá»i ấy, cư dân vùng nà y chưa bao giá» nghe giảng Tin Mừng, vì há» từ chối. Nhưng Äức Giám Mục lại muốn rao giảng Tin Mừng cho há». Ngà i để vị thừa sai và rương hòm trên mảnh đất khô cằn trước những chiếc nhà sà n đóng kÃn.
Chiá»u lại, những ngưá»i thượng InÄ‘iêng-JÆ¡rai từ nương rẫy vá» nhìn thoáng qua cách lãnh đạm những con ngưá»i xa lạ ấy; mà u da sáºm Ä‘en như mà u áo, há» chui và o túp nhà sà n tranh tối tăm. Qua má»™t ngưá»i thông ngôn, hai vị giáo sÄ© xin má»™t chá»— tạm trú trong là ng.
-Các ông không biết sao : không má»™t ngưá»i ngoại quốc nà o có thể sống ở đây. Trá»i rất nóng ná»±c.
-Äầy muá»—i và chuá»™t chạy khắp nÆ¡i !
-Và , đà ng khác , chúng tôi không có gì để ăn !
Má»™t bà lá»›n tuổi trong là ng, trung thà nh vá»›i truyá»n thống hiếu khách cá»§a dân tá»™c trước kia vốn dân du canh du cư :
-Trá»i đã tối, không thể để ngưá»i ngoại quốc nà y ở ngoà i nhà , vì như váºy là bá» há» cho cá»p rình ráºp…
-Cho ông ấy và o đây, nội đêm nay !
Và hỠcho ngà i ở tạm một đêm !
Và o 7 giá», vị Giám Mục ra vá», để lại ngưá»i đại diện cá»§a mình vun trồng Giáo Há»™i Cheo Reo…
Và ngà y 26 tháng 6 năm 2019 vừa qua, anh em Dòng Chúa Cứu Thế đã khởi sá»± chương trình ká»· niệm 50 năm “sứ vụ ‘ Jrai†…Hình như việc ká»· niệm được phân ra và kéo dà i trong ba giai Ä‘oạn…Ngà y 26 . 6 . 2019 là ngà y khởi Ä‘iểm cá»§a giai Ä‘oạn Iâ€¦ÄÆ°á»£c biết hiện nay chỉ nguyên tại trung tâm Truyá»n Giáo Cheo Reo – TÆ¡lui – huyện Ayun Pa, Gia Lai – cÅ©ng Ä‘ang phải chăm sóc mục vụ cho số giáo dân rải rác trong 120 là ng – 19 giáo Ä‘iểm…Vá»›i các nhà truyá»n giáo cỡ như cha Jacques Dournes thì chỉ cần “ Cho ông ấy và o, ná»™i đêm nay !â€Â cÅ©ng đủ để hình thà nh cả má»™t công cuá»™c Truyá»n Giáo ngáºp trà n ánh sáng…Có lẽ rồi “ Chuyện má»—i tuần†cÅ©ng sẽ phải dà nh má»™t tuần để nói đến “con ngưá»i truyá»n giáo đặc biệt†nà y…
Nhá»› có lần – khi lướt mạng và được biết Äức Cha Michael – nguyên Giám Mục Kontum – sau má»™t Thánh Lá»… lá»›n nà o đó , ngà i lom khom Ä‘i lượm rác, ngưá»i viết bèn thuáºt lại sá»± kiện trong má»™t bữa ăn ở má»™t dịp mừng chi đó, vị VIP chá»§ trì bữa ăn có má»™t câu nói tháºt khó quên: Có ngưá»i há» lo chuyện ấy chứ…đâu cần chi phải “biểu diá»…n†như thế !!! Ngưá»i viết nghÄ© rằng đương nhiên là có ngưá»i lo, nhưng việc là m cá»§a Äức Cha Michael hoà n toà n không là để “biểu diá»…nâ€, nhưng là để “giáo dụcâ€â€¦
Má»›i đây, khi tâm sá»± vá»›i má»™t cha Hạt Trưởng cá»§a má»™t vùng ngoại biên thà nh phố nà y – nghÄ©a là kinh tế còn khó khăn – cha cho biết  phần lá»›n các cha trẻ trong Hạt đã sắm xe hÆ¡i…Có vị được ân nhân hổ trợ…Có vị mua trả góp…Trong khi nhiá»u thà nh phố ở nÆ¡i nà y nÆ¡i khác Ä‘ang nghÄ© đến giải pháp “dùng chung xe†để già m thiểu tình trạng ô nhiá»…m…thì …Äấy là chưa nói đến cảnh tượng khá “chá»i†giữa má»™t ông cha trên xe hÆ¡i…và đám đông bà con giáo dân nặng “mùi chiên†trong lam lÅ©, bần cùng…
Vị giảng thuyết – tác giả bà i thuyết trình trên đây – sau khi kể lại hai trải nghiệm cá»§a cha Jacques Dournes cÅ©ng như cuá»™c tÄ©nh tâm năm ở má»™t giáo pháºn nà o đó – đã có má»™t nháºn xét hóm hỉnh:
Chúng ta hãy so sánh lòng nhiệt huyết, sá»± năng động, tÃnh quyết liệt cá»§a vÃt vồ tây và ta, cố tây và cha ta, xưa và nay ! (trg 113)
Ở phần cuối bà i thuyết trình, thuyết trình viên đưa ra má»™t số nháºn định…và ngưá»i viết chỉ muốn nói đến nháºn định thứ 4 :
4 . Hoà n cảnh ở dưới chế độ vô thần hiện nay tại Việt Nam không cản trở sứ mạng, chúng ta vẫn có trong tay má»i phương tiện hiện đại để loan báo Tin Mừng, chỉ tại ta không có nhiệt huyết thôi. Cần áp dụng Ä‘iá»u ÄGH Gioan-Phaolô II đã nói : “ Công cuá»™c Tân Phúc Âm Hóa đòi nhiệt huyết má»›i, phương pháp má»›i và cách trình bà y má»›i.†Phải chăng chúng ta vẫn sống cho mình, tu cho mình, chứ chưa sống cho anh em. “ Hôm nay, chúng ta Ä‘ang thấy nÆ¡i nhiá»u ngưá»i hoạt động mục vụ, gồm cả ngưá»i thánh hiến nam cÅ©ng như nữ, má»™t sá»± quan tâm quá mức vá»Â tá»± do và sá»± thoải mái cá»§a bản thân, khiến há» coi công việc cá»§a mình như chỉ là má»™t cái gì phụ thuá»™c, chứ không phải má»™t thà nh phần thuá»™c căn tÃnh cá»§a há». Äồng thá»i, Ä‘á»i sống thiêng liêng trở nên bị đồng hóa vá»›i má»™t Ãt việc thá»±c hà nh tôn giáo có thể Ä‘em lại má»™t sá»± an á»§i nà o đó chứ không khuyến khÃch việc gặp gỡ ngưá»i khác, dấn thân và o thế giá»›i hay má»™t niá»m say mê loan báo Tin Mừng. Háºu quả là chúng ta thấy nhiá»u ngưá»i hoạt động rao giảng Tin Mừng, tuy há» vẫn cầu nguyện, nhưng có má»™t lối sống rất cá nhân chá»§ nghÄ©a, má»™t sá»± khá»§ng hoảng căn tÃnh và sá»± nhiệt tâm trở nên nguá»™i lạnh. Cả ba Ä‘iá»u xấu nà y tác động lẫn nhau.â€
 (EG số 78) – Hiệp Thông số 114 , trg 114…
Tháng 10 năm nay – 2019 –  được tổ chức đặc biệt hÆ¡n các năm khác, và được gá»i là  “Tháng ngoại thưá»ng vá» truyá»n giáoâ€Â vá»›i đỠtà i được chÃnh Äức Thánh Cha Phan-xi-cô nêu lên :Â â€œÄÆ°á»£c rá»a tá»™i và được sai Ä‘iâ€â€¦nhân ká»· niệm 100 năm Äức Thánh Cha Bênêđictô XV ban hà nh Tông Thư Maximum Illud, ngưá»i viết lược ghi đôi ba chia sẻ trong bà i thuyết trình tại Khóa bồi dưỡng Thần há»c và Truyá»n Giáo…để may ra có thêm những ngưá»i – vốn không là độc giả cá»§a tá» Hiệp Thông – có thể nhấn “like†chăng…
Â
Lm Giuse Ngô Mạnh Äiệp

