Chuyện loài hoa

Với ngư�i Công giáo, Tháng Năm được mệnh danh là Tháng Hoa. Truy�n thống Công giáo dành Tháng Năm mừng kính �ức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa, và chúng ta có truy�n thống Dâng Hoa – cả hoa thật và hoa lòng.

G�i là Tháng Hoa cũng hợp lý, vì tháng này hoa nở nhi�u sau khi có những gi�t mưa đầu mùa, dù đang là mùa Hạ oi ả, nóng bức.

Hoa còn g�i là bông, đôi khi g�i ghép là “bông hoa�. Hoa là bộ phận chứa cơ quan sinh sản đặc trưng của thực-vật-có-hoa. V� mặt cấu trúc thực vật h�c, hoa là một dạng đặc biệt, có thể tạo sự thụ phấn chéo (kết hợp của phấn hoa và nhụy từ các cây hoa khác) hoặc cho phép tự lai ghép (kết hợp của phấn hoa và nhụy từ cùng một hoa). Hoa tạo ra quả (trái) và hạt.

Cấu tạo đầy đủ của hoa gồm: cuống hoa, lá bắc, đài hoa (lá đài), tràng hoa (cánh hoa), bộ nhị (vòng kế tiếp) và bộ nhụy (vòng trong cùng). Ngoài chức năng chứa cơ quan sinh sản của thực-vật-có-hoa, hoa còn được trồng và khai thác nhằm mục đích trang trí, làm đẹp, thậm chí còn dùng làm nguồn cung cấp thực phẩm và dược liệu.

C�C LOÀI HOA

Hoa có nhi�u loại, đa dạng và đa sắc, có loài t�a hương thơm, có loài không hương thơm. Muôn hoa, muôn vẻ. Có lẽ “buồn� nhất là kiếp “hoa dại�, thế nhưng hoa dại là là… hoa khôn. Một năm có bốn mùa. Bốn mùa cũng có bốn loại hoa đặc trưng: Mai, Lan, Cúc, Trúc. Tuy nhiên, có lẽ Huệ là loài hoa đẹp nhất chăng? Vì chính Chúa Giêsu đã dùng loài hoa này để so sánh: “Hãy ngắm xem hoa huệ ngoài đồng m�c lên thế nào mà rút ra bài h�c: chúng không làm lụng, không kéo sợi; thế mà, Thầy bảo cho anh em biết: ngay cả vua Sa-lô-môn, dù vinh hoa tột bậc, cũng không mặc đẹp bằng một bông hoa ấy� (Mt 6:28-29; Lc 12:27). Ngài muốn chúng ta tin vào sự quan phòng của Thiên Chúa.

Ai cũng thích hoa. Ngư�i ta trưng hoa và tặng hoa cho nhau vào những dịp đặc biệt, dùng hoa để ngụ ý đi�u mình muốn nói. Hoa là biểu tượng của nhi�u thứ, cốt yếu là ni�m vui và nỗi buồn.

Trong thi phẩm “Màu Tím Hoa Sim�, đã được vài nhạc sĩ phổ nhạc, thi sĩ Hữu Loan khóc thương ngư�i vợ trẻ:

Chi�u hoang tím có chi�u hoang biết

Chi�u hoang tím tím thêm màu da diết

Nhìn áo rách vai

Tôi hát trong màu hoa

�o anh sứt chỉ đư�ng tà

Vợ anh mất sớm, mẹ già chưa khâu…

Màu tím hoa sim, tím tình trang lệ rớm

Tím tình ơi lệ ứa…

Cây sim là loại cây m�c ở nhi�u khu rừng, hoa tím, lá vừa xanh vừa tím, trái nh� và cũng có màu tím, ăn được. Cây thấp, thân cứng nhưng nh�, thư�ng chỉ cao khoảng 1m. Loại cây hoang dã nhưng có gì đó rất lạ. Màu tím tượng trưng cho nỗi buồn, mà nỗi buồn luôn thâm trầm, kỳ ảo lắm.

Trong thi phẩm “Hoa Trắng Thôi Cài Trên �o Tím�, cũng đã được vài nhạc sĩ phổ nhạc, thi sĩ Kiên Giang:

Hoa trắng thôi cài trên áo tím

Mà cài trên nắp áo quan tài

�iểm tô công trận bằng hoa trắng

Hoa tuổi h�c trò, m� thắm tươi

Xe tang đã khuất nẻo đ�i

Chuông nhà th� khóc đưa ngư�i ngàn thu!

Hoa tím buồn đã đành, hoa đ� cũng buồn không kém. Trong thi phẩm “Hai Sắc Hoa Ti-gôn� (đăng trên Tiểu Thuyết Thứ Bảy, số 179, 30-10-1937), cũng đã được phổ nhạc, thi sĩ T.T.KH. thổ lộ nỗi lòng:

Buồn quá! hôm nay xem tiểu thuyết

Thấy ai cũng ví cánh hoa xưa

Nhưng hồng tựa trái tim tan vỡ

Và đ� như màu máu thắm pha!

…

Nếu biết rằng tôi đã lấy chồng

Tr�i ơi! Ngư�i ấy có buồn không?

Có thầm nghĩ tới loài hoa… vỡ

Tựa trái tim phai, tựa máu hồng?

Cây Ti-gôn thân m�m, thư�ng được trồng leo b� rào, hoa màu hồng đ�, có hình trái tim vỡ. Ẩn chứa đi�u gì?

Hoa nào cũng buồn, buồn quá! Nhưng chính nỗi buồn mới làm ngư�i ta “nhớ đ�i�, chứ ni�m vui không được ngư�i ta nhớ lâu. Tất cả như một định mệnh rồi. Nhưng có một loài hoa còn buồn hơn, đó là “Cánh Hoa Th�i Loạn�. Ns Y Vân cho biết: “Như cánh hoa trong th�i loạn ly, ai đem giông tố bao trùm thế hệ? Anh, nếu thương cho một đ�i hoa, thì xin giữ yên quê nhà�. Trong chiến tranh, không chỉ hoa buồn, mà m�i ngư�i và m�i thứ đ�u buồn. Buồn vì nhi�u nỗi, nhất là nỗi sợ. Sợ gì? Sợ chết! Dù lo sợ, nhưng “cánh hoa th�i loạn� vẫn đầy mơ ước: “…Những cánh hoa hồng bên hàng dây kẽm hầm chông, vẫn mong bàn tay ngư�i đem tưới vui trong vư�n�.

Chắc hẳn ở đây tác giả không nói v� những cánh hoa bình thư�ng, mà là những cô gái – những đóa hoa sống động giữa đ�i thư�ng. Thật vậy, h� mơ ước: “Như cánh hoa trong th�i biển dâu, xin anh săn sóc cho đ�i thắm màu. Ôi, nước non chia lìa vì đâu? Nòng súng anh xây nhịp cầu�. Hòa bình và tự do rất cần. Có hòa bình mới khả dĩ có tự do. Có hòa bình mà không có tự do thì cũng vô ích, ngư�i ta không thể vui sống mà tận hưởng hạnh phúc!

Có lẽ trong các loài hoa, Hoa Mắc Cỡ là bình dị nhất. Cây Hoa Mắc Cỡ m�c hoang khắp nơi, tại các khu đất s�i đá ẩm ướt, đất đ� pha cát, kể cả vùng đất cằn cỗi. Thân thảo, nhi�u chùm rễ thành cành, có nhi�u lông tơ nh�, nhi�u gai nh� vàng mỡ gà, đầy gai nh�n, đâm vào da thịt gây nhức và đôi khi lưu mũi gai dưới da. Nhưng Hoa Mắc Cỡ không “ác ý�, không “dữ tợn�, ai chạm khẽ vào là Hoa Mắc Cỡ li�n e thẹn xếp lá lại t� vẻ mắc cỡ như một trinh nữ.

Cây hoa dại này (thân, rễ, lá) có dược tính an thần cao, dễ tạo cơn buồn ngủ. Chỉ là một loài hoa dại nhưng Hoa Mắc Cỡ được cố nhạc sĩ Trần Thiện Thanh g�i tên bằng một mỹ từ: Hoa Trinh Nữ. Ông kể chuyện bằng nhạc: “Qua một rừng hoang gió núi theo sang giũ bụi đư�ng trên vai, hái cây hoa dại lẻ loi bên đư�ng g�i hoa Trinh Nữ… Nâng nhẹ một cây lá xếp trong tay lá ngủ thật mê say, ngỡ đôi mi dày khép đêm trăng đầy cài then cung ái…�. Ông mô tả thật khéo léo. Chắc hẳn Hoa Mắc Cỡ là loài hoa rất lạ, lạ như các trinh nữ vậy! Trinh nữ có một nhân đức là một trong ba l�i khấn của các tu sĩ Công giáo: Khiết tịnh.

Tháng Hoa. Chúng ta được ngắm nhìn nhi�u loại hoa nở rộ. Nhưng đó là những đóa hoa vô hồn. Chúng ta còn được dịp ngắm nhìn một đóa hoa đặc biệt nhất trong các đóa hoa sống động: Hoa Thánh – �ức Trinh Nữ Maria. Một đóa Trinh Nữ bình thư�ng mà vĩ đại.

LỊCH SỬ

Ngược dòng lịch sử, chúng ta biết được rằng, vào các thế kỷ đầu, mỗi dịp Tháng Năm v�, ngư�i Rôma có thói quen chào mừng sự thức giấc sau mùa �ông của thiên nhiên bằng việc tổ chức các ngày lễ suy tôn Hoa, vì hoa được coi là Nữ Thần Mùa Xuân. Thấy hay, ngư�i Công giáo tại các giáo xứ đã tổ chức các cuộc rước kiệu hoa và cầu mùa. Ngư�i ta đi cắt các cành cây xanh tươi có hoa nở đưa v� trang hoàng trong các nhà th�, đặc biệt là bàn th� �ức Mẹ. Ngư�i ta g�i đó là “cuộc rước xanh�.

Thế kỷ XIV, Lm Henri Suzo (dòng �aminh) đã tổ chức các buổi đặc biệt tôn kính �ức Mẹ vào ngày đầu Tháng Năm, và trang hoàng hoa quanh tượng �ức Mẹ. Thánh Philipe Nêri thích tập h�p trẻ em xung quanh bàn th� �ức Mẹ vào ngày 1 tháng 5 để dâng các bông hoa mùa Xuân cho �ức Mẹ. Thói quen tốt lành này đã ăn sâu vào tâm hồn đơn sơ của các em, và vẫn được duy trì khi chúng lớn khôn.

�ầu thế kỷ XVII, tại Napoli (�), trong thánh đư�ng Thánh Clara của các nữ tu Dòng Phanxicô, Tháng �ức Mẹ được cử hành chung: Mỗi chi�u đ�u có buổi hát kính �ức Mẹ và chầu Thánh Thể. Từ đó, Tháng �ức Mẹ nhanh chóng lan rộng khắp các giáo xứ. Năm 1654, Lm Nadasi (dòng Tên) cho xuất bản một tập sách nh� với đ� nghị nên dành riêng mỗi năm một tháng để tôn kính Mẹ Thiên Chúa.

�ầu thế kỷ XIX, các giáo xứ trong Giáo Hội đ�u long tr�ng tổ chức tháng kính �ức Mẹ. Các nhà th� chính có linh mục giảng thuyết, và hầu như ngư�i ta dùng th�i gian tôn kính �ức Mẹ vào ngay sau Mùa Chay. Trong Thông điệp “�ấng Trung Gian Thiên Chúa� (Mediator Dei, 20-11-1947), Thánh GH Piô XII nói: “Việc tôn kính �ức Mẹ trong Tháng Năm là việc đạo đức được thêm vào nghi thức Phụng Vụ, được Giáo Hội công nhận và cổ võ�.

Trong Thông điệp “Tháng Năm� (Mense Maio, 29-4-1965), số 1, Chân Phước GH Phaolô VI viết: “Tháng Năm là tháng mà lòng đạo đức của giáo dân kính dâng �ức Mẹ cách riêng. �ó là dịp để bày t� ni�m tin và lòng mến mà ngư�i Công giáo khắp thế giới dành cho �ức Mẹ, Nữ Vương Thiên �àng�. Thật vậy, vì �ức Mẹ là �ấng trung chuyển các ân sủng của Thiên Chúa.

Trong sách Tháng �ức Bà (NXB Hiện Tại, 1969, trang 10), có ghi lại câu chuyện này:

Ở thành phố Nanxêniô (Pháp), có một gia đình trung lưu. Vợ đạo đức, chồng hi�n lành nhưng khô khan. Vợ luôn cầu xin Chúa mở lòng cho chồng sửa mình, nhưng chồng vẫn cứng lòng.

Năm ấy, đầu Tháng Hoa �ức Mẹ, bà sửa sang bàn th� để mẹ con bà làm việc kính �ức Mẹ. Ngư�i chồng bận việc làm ăn xa, ít khi ở nhà, mà dù ông ở nhà thì ông cũng không bao gi� cầu nguyện chung với vợ con. Ngày lễ nghỉ, không bận việc làm thì ông cũng đi chơi cả ngày, nhưng có đi�u là khi v� nhà, bao gi� ông cũng kiếm mấy bông hoa để dâng �ức Mẹ.

Ngày 15-6 năm ấy, ông chết bất thình lình, không kịp lãnh nhận các phép. Bà vợ thấy chồng chết như vậy thì buồn lắm, rồi sinh bệnh nặng, phải đi đi�u trị ở xa. Khi đi qua làng Ars, bà vào nhà xứ trình bày tâm sự cùng cha xứ – tức là Thánh LM Gioan Vianney ngày nay. Ngài là ngư�i đạo đức nổi tiếng, được m�i ngư�i xem là vị thánh sống. Bà vừa tới nơi, chưa kịp nói đi�u gì, cha Gioan li�n bảo:

– �ừng lo cho linh hồn chồng bà. Chắc bà còn nhớ những bông hoa ông vẫn đem v� cho mẹ con bà dâng cho �ức Mẹ trong Tháng Hoa vừa rồi chứ?

Nghe cha nói vậy, bà hết sức kinh ngạc, vì bà chưa h� nói với ai v� những bông hoa ấy. Nếu Chúa không soi cho cha, lẽ nào ngư�i biết được? Rồi cha sở nói thêm:

– Nh� l�i bà cầu nguyện và những việc lành ông ấy đã làm để tôn kính �ức Mẹ, Chúa đã thương cho ông ấy được ăn năn tội cách tr�n trong gi� chết. Ông ấy đã thoát kh�i h�a ngục, nhưng còn bị giam trong luyện ngục. Xin bà dâng lễ, cầu nguyện, làm việc lành thêm để cầu cho ông chóng ra kh�i nơi đ�n tội nóng nảy mà lên Thiên �àng.

Nghe xong, bà hết sức vui mừng và hết lòng tạ ơn �ức Mẹ.

Quả thật, Thiên Chúa giàu lòng thương xót và luôn nhân từ. Mẹ Thiên Chúa cũng rất nhân hậu. Thánh GM Anphong Ligôri xác quyết: “Nếu tôi thật lòng yêu mến Mẹ, chắc chắn tôi được lên Thiên �àng�. Còn Thánh Bênađô nói: “�ược �ức Mẹ dẫn dắt, bạn sẽ không bị ngã. �ược �ức Mẹ che chở, bạn sẽ không lo sợ. �ược �ức Mẹ hướng dẫn, bạn sẽ được an lòng. �ược �ức Mẹ ban ơn, bạn sẽ đạt tới đích mà bạn mong ch��. Thật là hạnh phúc nếu chúng ta luôn biết bám vào �ức Mẹ. Có Mẹ là có tất cả!

Như bạn đã biết, �ức Mẹ là thụ tạo đặc biệt của Thiên Chúa. Vì thế, các tôn giáo khác cũng luôn đ� cao �ức Mẹ.

Tháng 12-2003, �ức Mẹ xuất hiện trên bìa 3 tạp chí lớn của Tin lành với hơn 500.000 bản. Các bài viết ở cả 3 tạp chí kia đ�u đồng ý rằng các tín đồ Tin lành đã không chú ý �ức Mẹ quá lâu, và đó là đỉnh điểm để các tín đồ Tin lành tái nhận biết vị trí của �ức Mẹ trong đạo Tin lành. Thật vậy, càng ngày càng có nhi�u ngư�i ngoài Công giáo bắt đầu phát hiện vị trí của �ức Mẹ trong tôn giáo của mình.

Nhi�u sách v� �ức Mẹ đã được các h�c giả Tin lành viết, nhi�u cuốn cổ vũ ngư�i Tin lành nhìn sát hơn vào �ức Mẹ. Nhi�u câu chuyện v� các Phật tử và những ngư�i ngoài Công giáo đã đến viếng ��n �ức Mẹ Lộ �ức. Mặt khác, các tín đồ Hồi giáo cũng rất tôn tr�ng �ức Mẹ. Thật vậy, �ức Mẹ được nói đến nhi�u lần trong kinh Koran, sách thánh của Hồi giáo, nhi�u hơn cả trong Kinh thánh!

�ức Mẹ là chủ đ� trong nhi�u cuộc thảo luận đại kết – những cuộc thảo luận giữa các thần h�c gia Công giáo, các h�c giả Tin lành, Hồi giáo, và các tôn giáo khác với mục đích tìm ra những “điểm chung� giữa các tôn giáo. Tháng 6-2001, sau khi trở v� từ hội nghị liên tôn được tổ chức tại Lộ �ức, �HY Francis Arinze, lúc đó là chủ tịch Hội đồng �ối thoại Liên tôn, nói rằng �ức Mẹ là khởi điểm để giới thiệu sứ điệp Kitô giáo cho các tín đồ của các tôn giáo khác. Các tham dự viên hội nghị này là các đại biểu Công giáo, Chính Thống giáo, Anh giáo, Tin Lành Lutheran và các thần h�c gia. �HY Arinze giải thích: “Chúng ta phải tạ ơn Chúa v� ý nghĩa tích cực v� Mẹ Maria đối với các tôn giáo khác�.

�ỨC MẸ VÀ HỒI GI�O

Nhi�u ngư�i Công giáo không biết rằng �ức Mẹ rất được các tín đồ Hồi giáo yêu mến và tôn kính. �ức Mẹ là phụ nữ duy nhất được nhắc tên 34 lần trong kinh Koran – hơn cả số lần trong Kinh Thánh. Có cả một chương “Mẹ Maria�, và được các tín đồ Hồi giáo diễn tả là chương hay nhất trong toàn bộ kinh Koran. Chương III trong kinh Koran là chương Imran, theo tên của Thân phụ �ức Mẹ.

Kinh Koran nói v� việc �ức Mẹ dâng mình trong ��n th� Giêrusalem, lễ tẩy trần, cuộc truy�n tin, sự trinh thai và việc sinh Chúa Giêsu. �ức Mẹ được Hồi giáo nhận biết và tôn kính là ngư�i được thánh hóa và cao tr�ng nhất trong các phụ nữ, và là sự hoàn hảo tâm linh: “Các thiên thần nói: Lạy Mẹ Maria! Thiên Chúa đã ch�n Mẹ và thanh tẩy Mẹ – ch�n Mẹ hơn hẳn các phụ nữ ở m�i quốc gia. Lạy mẹ Maria! Xin th� lạy Thiên Chúa: Xin phủ phục, và quỳ gối (khi cầu nguyện) với những ngư�i cùng quỳ gối� (Koran 3:42-43).

Thật vậy, đi�u ngạc nhiên đối với nhi�u ngư�i Công giáo là Hồi giáo chấp nhận “sự đồng trinh tr�n đ�i� của �ức Mẹ, gián tiếp có nghĩa là Vô nhiễm Nguyên tội – hai tín đi�u chính v� �ức Mẹ. Trong kinh Koran, �ức Mẹ được nhận biết là thụ tạo duy nhất không mắc Tội Tổ Tông từ trước khi làm ngư�i, được giữ kh�i m�i tội suốt cả đ�i. Chúng ta đ�c l�i cầu nguyện của �ức Mẹ trong kinh Koran: “Lạy Chúa, con dấn thân phục vụ Ngài từ trong lòng con. Xin Ngài thương nhận. Chỉ mình Ngài lắng nghe và thấu suốt m�i sự�. Và khi �ức Mẹ sinh Chúa Con, �ức Mẹ nói: “Lạy Chúa, con được g�i là mẹ của Ngư�i. Xin bảo vệ con và con cháu kh�i Satan… và xin Con Chúa chấp nhận con� (Koran 3:35-37).

Ở phần khác, kinh Koran nói: “Thiên thần nói: Hỡi Cô Maria, Allah đã ch�n Cô và thanh tẩy Cô. Ngài đã ch�n Cô hơn hẳn các phụ nữ khác. Hỡi Cô Maria, hãy tận hiến cho Thiên Chúa� (Koran 3: 42-43). Kinh Koran nói v� sự đồng trinh của �ức Mẹ: “�ối với các tín hữu, Thiên Chúa thiết lập một tấm gương… Maria… ngư�i đã giữ mình đồng trinh và nơi cung lòng ấy, chúng ta hít thở Chúa Thánh Thần; �ấng đã làm Mẹ tin L�i Chúa và Kinh Thánh, đồng th�i rất đạo hạnh� (Koran 66:11-12).

�ỨC MẸ VÀ TIN LÀNH

“�ức Kitô có là ngư�i duy nhất được tôn th�? Hoặc Mẹ Thiên Chúa không được tôn kính? �ây là phụ nữ đã đạp đầu con rắn. Hãy nghe chúng tôi. Vì Chúa Con không từ chối đi�u gì�. �ó là câu nói của ông Martin Luther, nhà cải cách Tin Lành hồi thế kỷ XVI, thành lập phong trào Tin Lành và ly khai với Công giáo. �ó là câu nói trong bài giảng cuối cùng của Luther tại Wittenberg hồi tháng 1-1546, vài tháng trước khi ông qua đ�i. �i�u đó cho thấy rằng ông Luther tôn sùng �ức Mẹ cả đ�i.

Càng ngày càng có nhi�u h�c giả Tin Lành xuất bản các phát hiện của h� v� lòng sùng kính �ức Mẹ của những ngư�i thành lập đạo Tin Lành – Martin Luther, John Calvin, và Ulrich Zwingli. Trong ba ngư�i này, Martin Luther là ngư�i sùng kính �ức Mẹ nhất và đức tin của h� vẫn phù hợp với giáo lý Công giáo – một tiếng kêu từ việc kết án gay gắt v� những gì liên quan �ức Mẹ nơi nhi�u ngư�i Tin Lành chính thống và các Kitô hữu Tái sinh ngày nay. Các tín đồ Tin Lành đã bị b� lại phía sau v� việc dạy rằng bất kỳ đi�u gì liên quan �ức Mẹ đ�u ngược với Tin Lành, và bất cứ đi�u gì liên quan �ức Mẹ đ�u làm giảm việc tôn th� �ức Kitô. Nhưng có bằng chứng đủ để nói rằng các nhà cải cách Tin Lành không bao gi� có ý “chống �ức Mẹ�.

Nhi�u h�c giả Tin Lành đồng ý rằng Martin Luther sùng kính �ức Mẹ cả đ�i, cũng như ni�m tin của ông trong các giáo huấn chính yếu v� �ức Mẹ. Thật vậy, Martin Luther tin m�i giáo lý v� �ức Mẹ – Mẹ Thiên Chúa, tr�n đ�i đồng trinh, lên tr�i, và ngay cả việc Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Chính Luther đã viết và tin �ức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội – 300 năm trước khi Giáo hội Công giáo chính thức tuyên bố tín đi�u này vào năm 1854. �ây là cách hiểu của Luther v� Vô Nhiễm Nguyên Tội: “Nhưng quan niệm khác, nghĩa là sự truy�n thụ của linh hồn, đó là đi�u được tin thích hợp và đạo đức, là không có tội, để khi linh hồn được truy�n thụ, �ức Mẹ cũng được tẩy sạch kh�i tội nguyên tổ và được trang điểm bằng những Ơn Chúa để nhận linh hồn thánh thiện đã được truy�n thụ. Như vậy, trong chính lúc bắt đầu sống thì �ức Mẹ đã không nhiễm tội…�.

Trong cuốn “Against the Roman Papacy: An Institution of the Devil� (Chống Lại Giáo Hoàng Rôma: Tổ Chức của Ma Quỷ), xuất bản năm 1545 (một năm trước khi qua đ�i), Luther đã nói: “… �ức Maria đồng trinh, không nhiễm tội và không thể phạm tội mãi mãi�. Như vậy, ngay lúc bị coi là chống lại giáo hoàng, Luther vẫn không bào gi� lung lay ni�m tin v� vấn đ� Vô Nhiễm Nguyên Tội của �ức Mẹ.

Một số h�c giả nổi bật của Tin Lành cũng đồng ý rằng cả đ�i ông Luther vẫn tin �ức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội. Trong số các h�c giả đó là Arthur Carl Piepkorn, Eric Gritsch, Jaroslav Pelikan, kể cả 11 h�c giả theo Tin Lành Lutheran thuộc Ủy ban �ối thoại Tin Lành Lutheran và Công giáo (Lutheran-Catholic Dialogue Committee).

V� vấn đ� �ức Mẹ lên tr�i cũng tương tự, tín đi�u được công bố trong thế kỷ XX, nhưng từ thế kỷ XVI, Luther đã tin là “tư tưởng đạo hạnh và vui lòng�. V� thiên chức Mẹ Thiên Chúa, Luther viết: “�ức Mẹ được m�i g�i không chỉ là Mẹ của nhân loại, mà còn là Mẹ của Thiên Chúa… Chắc chắn Mẹ Maria là Mẹ Thiên Chúa thật�.

V� ni�m tin cả đ�i ông Luther đối với sự đồng trinh tr�n đ�i của �ức Mẹ, ông viết: “Vấn đ� đức tin là �ức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa và vẫn đồng trinh�. Khác với Martin Luther, John Calvin không khen �ức Mẹ như Martin Luther, dù ông không phủ nhận tầm quan tr�ng và sự nổi trội của �ức Mẹ trong lĩnh vực đức tin. Cũng như Martin Luther, John Calvin tin �ức Mẹ là Mẹ Thiên Chúa và tr�n đ�i đồng trinh: “Bà Êlidabét g�i Maria là mẹ Thiên Chúa, vì sự duy nhất của con ngư�i có hai bản tính của �ức Kitô, �ức Mẹ có thể nói rằng con ngư�i hay chết được tạo nên trong cung lòng �ức Mẹ cũng là Thiên Chúa vĩnh hằng�.

Ông Calvin nói v� �ức Mẹ: “Không thể phủ nhận việc Thiên Chúa đã ch�n và ti�n định �ức Maria là Mẹ Thiên Chúa Ngôi Con, và được ban cho sự kính tr�ng cao nhất. Tới ngày nay, chúng ta không thể hưởng phúc lành nơi �ức Kitô nếu không nghĩ đồng th�i Thiên Chúa đã ban cho �ức Mẹ sự cao tr�ng, theo ý của �ức Mẹ chấp nhận là Mẹ của Con Một Thiên Chúa�.

Tài liệu của Ulrich Zwingli ghi lại l�i của ông Calvin: “Tôi đánh giá cao Mẹ Thiên Chúa, tr�n đ�i đồng trinh và vô nhiễm nguyên tội. Thật thích hợp khi Chúa Con nên có một Ngư�i Mẹ Thánh. Loài ngư�i càng tôn th� và yêu mến Chúa Kitô thì càng nên tôn kính và yêu mến �ức Mẹ�.

Như vậy, sùng kính �ức Mẹ là phần cơ bản của Tin Lành. Các Giáo hội Tin Lành Lutheran vẫn giữ ảnh tượng �ức Mẹ, nhưng hạn chế sùng kính �ức Mẹ (như kinh Ave Maria và Magnificat), dù ông Luther qua đ�i cả 100 năm sau. Giáo hội Lutheran dạy đ� cao �ức Mẹ đồng trinh là mẫu gương nhân đức của các Kitô hữu.

Việc sắp xếp các “yếu tố ẩn giấu� này v� lòng sùng kính �ức Mẹ và tinh thần của những ngư�i sáng lập Tin Lành có thể là lý do để mới đây có nhi�u sách của Tin Lành kêu g�i tái khám phá �ức Mẹ. Một h�c giả Tin Lành còn “đi xa� hơn và nói rằng: “�ã đến lúc ngư�i Tin Lành trở v� nhà�.

�ỨC MẸ VÀ C�C QU�C GIA

Có thể ngày đó không bao gi� đến khi nhi�u tôn giáo sẽ phá b� các rào chắn giáo lý kết hợp. Các bất đồng cơ bản v� các giáo huấn chủ yếu sẽ có thể không bao gi� được vượt qua. Chẳng hạn, ngư�i Công giáo sẽ không bao gi� th�a hiệp việc tin có Thiên tính của Chúa Giêsu Kitô, còn Hồi giáo sẽ không bao gi� nâng cao thân phận của Chúa Giêsu kh�i vị trí chỉ là một “tiên tri vĩ đại� của Thiên Chúa.

Nhưng có thể có một mẫu số chung giữa các tôn giáo để có thể là n�n tảng của cuộc đối thoại lâu dài vào một ngày nào đó, để tạo sự kết hợp giữa các tôn giáo mà chúng ta thấy ngày nay. �ức Mẹ là “�ức Mẹ của m�i quốc gia� (Lady of All Nations).

Hồi giáo duy trì việc đánh giá cao và tuyên bố �ức Mẹ là ngư�i cao tr�ng nhất. Tin Lành bắt đầu nhận biết vị trí của �ức Mẹ trong tôn giáo của h�. Thậm chí có ngư�i của các tôn giáo không độc thần như Phật giáo cũng đang coi �ức Mẹ là chứng cớ đã được các Phật tử tư�ng trình tại ��n �ức Mẹ Lộ �ức. Tại các hội nghị đại kết liên tôn, �ức Mẹ càng ngày càng là khởi điểm của việc đối thoại. �ức Mẹ đã vượt qua m�i rào cản giáo lý, là ánh sáng soi vào nơi thâm sâu nhất và tối tăm nhất của bóng tối. �ức Mẹ là dấu hiệu của sự kết hợp, không bao gi� chia rẽ chúng ta.

Thật vậy, dù tôn giáo nào hoặc giáo phái nào, m�i ngư�i đ�u thấy dễ chấp nhận là Ngư�i Mẹ tốt nhất trong lịch sử (Best Mother in all history) – đạo hạnh nhất, kính sợ Chúa nhất, mạnh mẽ nhất, và sùng kính nhất. �i�u này chính xác vì “cương vị làm mẹ� của �ức Maria mà Mẹ có thể được g�i là “Mẹ của các dân tộc�, Ngư�i Mẹ đã được �ức Kitô trao ban cho nhân loại, khi Ngài bị treo trên Thập giá: “�ây là mẹ của con� (Ga 19:27).

Có lần ông Luther nói: “Việc tôn kính �ức Maria được khắc ghi sâu đậm trong trái tim con ngư�i�. � nghĩa của các từ ngữ mà ông Luther đã dùng rõ ràng: Trong sâu thẳm của m�i tâm hồn, dù tôn giáo nào hoặc dù dân tộc nào, đ�u được ghi khắc sự khao khát tự nhiên và tình yêu tự nhiên đối với Ngư�i Mẹ của các quốc gia, một ngày nào đó, nh� l�i cầu nguyện của chúng ta, sẽ quy tụ m�i con cái dưới bóng Mẹ.

Ngày xưa, Vãn Hoa mang tâm tình con thảo và khiêm như�ng:

Chúng con m�n mạy phàm hèn

Dám đâu ghé mắt trông lên bàn th�

Ngửa xin tràn xuống ơn thừa

Rộng ban giãi tấm lòng thơ trước toà

Ước gì trong Tháng Hoa này, mỗi chúng ta cũng biết “Nh� Mẹ �ến Với Chúa Giêsu – Ad Jesum Per Mariam�, biết dâng những đóa hoa lòng để tôn kính �ức Mẹ. Chắc chắn �ức Mẹ không bao gi� quên chúng ta đâu!

Tháng Năm lại v�, với tâm tình con thảo, chúng ta cùng tận hiến cuộc đ�i mình cho �ức Mẹ: “Con hoàn toàn thuộc v� Mẹ, m�i sự của con đ�u là của Mẹ. Con xin dâng Mẹ tất cả m�i sự của con. Lạy Mẹ Maria, xin ban cho con trái tim của Mẹ – Totus tuus ego sum, et omnia mea tua sunt. Accipio te in mea omnia. Praebe mihi cor tuum, Maria�.

KHA �ÔNG ANH

MTGT�