Chuyến đi đến làng Khe Nhao của linh mục Luigi Ginami

Chân trong ruộng bùn. Chuyến đi của linh mục Luigi Ginami, giám đốc Hiệp hội Bác ái Santina, � đến Việt Nam, hội chuyên đi giúp những nơi nghèo, Hội mang điện đến cho làng Khe Nhao, giáo xứ Mỹ Hưng, bản ngư�i Hmong.

Tôi sống mư�i ngày như một ngư�i Việt Nam, ngủ 5 đêm trên giư�ng tầng, các đêm khác trên chiếc bàn gỗ thay cho giư�ng, dùng hố xí, hít bụi và thấm cái khốn cùng của ngư�i nông dân trong cái nóng ẩm vùng nhiệt đới. Tôi rất mệt sau chuyến đi này, tôi viết bài này trên iPad khi ngồi ch� ở sân bay, viết các cảm nghĩ còn còn đ�ng lại ở làng Khe Nhao với những cánh đồng lúa ngun ngút trải rộng trên các ng�n đồi, cùng với các ước mơ to lớn.

�ây là những đi�u đáng nói v� cuộc sống ở ruộng lúa, để hiểu các cố gắng trong mệt m�i, làm việc trong các đi�u kiện khó khăn chung của cuộc sống các vùng đất nghèo mà nhà nước cộng sản không màng đến vì rốt cùng chẳng có gì lôi cuốn h� ở đây.

Chúng tôi đến Khe Nhao sau khi gặp ngư�i đứng đầu một cộng đoàn công giáo nh�, tôi xin anh đưa đi thăm ruộng và gặp những ngư�i làm việc ở đó: “Thuận, anh đưa cha đi thăm ruộng được không? Cha muốn gặp những ngư�i làm việc từ 7 gi� sáng đến 7 gi� tối ngoài đồng!� Anh ngạc nhiên nhìn tôi và nói: “Có thể cha là ngư�i nước ngoài đầu tiên đặt chân xuống ruộng của vùng này! Cha muốn đặt chân xuống ruộng Việt Nam thật sao?� Tôi nhìn anh và trả l�i: “Cả đ�i cha chưa bao gi� đặt chân xuống ruộng!� “Không dễ đâu cha Gigi à (biệt danh của cha Luigi Ginami), con sẽ cho cha đôi bốt và cái nón vì mặt tr�i ở đây không tha cho ai�.

Thuận cho tôi chiếc nón lá như các nông dân khác và đôi bốt cũ. Tôi cám ơn anh: “Thuận, ngư�i dân đội nón nhưng không mang bốt, h� đi chân trần vào nước. Cha muốn được như h�.� Thuận cư�i và nói: “Cha thật đặc biệt nhưng m�i ngư�i sẽ tự hào v� cha.�

Sau mư�i phút chúng tôi có mặt trên cánh đồng. Có khoảng 50 nông dân ở đây, trẻ em, thanh niên và ngư�i lớn: ở đây không có ‘nhân quy�n’, ngay khi bạn có thể làm việc, bạn ra ruộng vì trên thực tế bạn sinh ra ở đây, mẹ bạn cõng bạn trên vai khi làm việc và bây gi� bạn đã 8 tuổi, bạn làm việc như những ngư�i khác.  Có lẽ thói quen này không hoàn toàn sai, vì ăn, làm việc là lẽ tự nhiên… thì khi đến tuổi sinh con đẻ cái (15-16 tuổi) thì bạn có gia đình và bạn có thể là ông bà nội ngoại khi 30 tuổi! Dưới danh nghĩa là giáo dục, chúng ta đã làm khô cằn con ngư�i, đàn ông cũng như đàn bà. Nhưng nếu chúng ta b� ra ba mươi năm để được đào tạo, cuối cùng có một ít ti�n trong túi và một đứa con trong bụng, ai sống để làm việc này? Khủng hoảng của chúng ta phụ thuộc chính xác vào chuyện này, tạo ra những con ngư�i không việc làm, không con cái, thất v�ng chán nản, những ngư�i xây dựng một quá khứ khô cằn và trống rỗng trong cuộc tìm kiếm liên tục một tương lai trí tuệ và thấy mình ở tuổi 30 bay theo gió… Và cuối cùng khi bạn nhận ra mình đã mất 30 năm sống thì đã quá trễ.

Suy nghĩ này đến từ ruộng lúa đầy bùn trong cơn nóng bức, với mồ hôi mồ kê, với rất nhi�u trẻ con, với các thanh niên và ngư�i lớn tuổi ở các cánh đồng ngập công việc, nhưng đối với tôi đây là trải nghiệm mang tính nhân văn rất cao. Chiếc xe đạp càng lúc càng đi vào các ng� ngách hẹp của đầm lầy, một con trâu đang mệt m�i gặm c� bên l�. Tôi bắt đầu thở mùi ruộng lúa.

�i�u đầu tiên làm chết ngạt là hơi nóng toát ra từ các vũng nước ao tù. Dưới sức nóng hừng hực 40 độ, nước tạo một sức nóng như bồn tắm hơi. �o quần ướt nhễ nhại, một cố gắng làm gì lúc này phải cố gắng gấp đôi bình thư�ng. Và các nông dân ở đây từ 7 gi� sáng đến 7 gi� chi�u: h� không biết đ�c biết viết, gương mặt ướt đẫm mồi hôi, bạn thấy sự mệt m�i, mệt m�i thể xác của một công việc… mệt m�i! Chúng ta không biết mệt m�i thể xác tả tơi này, chúng ta cho đó là vô nhân đạo, chúng ta đi tập ‘gym’ để được mệt m�i tả tơi. Ở đây mệt m�i là vua!

Tôi xuống xe, một phụ nữ nông dân ngẩng đầu lên nhìn tôi và cư�i. Tôi cổi đôi dép hai quai ra, tôi đi chân trần, mặt đất rất nóng, tôi chịu không nổi, tôi xắn quần lên đến đầu gối. Thuận đỡ tôi, Mía và �oan ngạc nhiên nhìn tôi. Tôi phải cẩn thận, bùn nóng trơn trợt, tôi tôi không muốn té như ngư�i phụ nữ té chổng mông trong bùn sông Hồng! Tôi cẩn thận đi từng bước nh�. Tôi nhúng chân xuống rộng, các nông dân khác ngẩng lên nhìn. Thuận m�i h� đến… Tôi nhúng hai chân xuống ruộng, các con vật nh� trong nước nhúc nhích… Tr�i càng lúc càng nóng hơn, áo quần tôi ướt đẫm. Tôi tự h�i, h� ở đâu rồi? Những kẻ khốn khổ này có ở đây không? Gương mặt của h� làm tôi xúc động, đó là khuôn mặt của những ngư�i biết sự mệt m�i đổ mồ hôi đáng để cho ngư�i khác kính tr�ng.Thuận bắt đầu nói: “Linh mục Gigi là một linh mục ngư�i �, cha thành lập Hiệp hội Santina để vinh danh mẹ mình. Cha đã giúp Việt Nam rất nhi�u và hôm nay cha ở đây với chúng ta để chia sẻ công việc của các bác�.

Công việc ở ruộng ngừng một lúc. M�i ngư�i đến gần với linh mục nhúng chân trong bùn giống h�. Tôi rất xúc động. Tôi xin nói với quý vị một chuyện, những giây phút chia sẻ này mang lại cho tôi một sức mạnh nội tâm phi thư�ng. Tôi tin chắc, tôi đang có các trải nghiệm đích thực mà tôi đã b� quên hoặc đã dứt khoát từ chối. Ngôn ngữ khác biệt. Làm sao tôi có thể nói với h� chuyện gì đây? Tr�i thì nóng, mồ hôi thì nhễ nhại, áo thì dính sát da, quần ngập nước, nón lá che để cái đầu kh�i bị rách da, tôi không biết nói gì với h�. Im lặng rơi xuống ruộng lúa. Thuận nhìn tôi, ch� tôi nói một cái gì. Một phụ nữ nông dân đứng gần tôi, bà đội nón, mặc chiếc áo lá xanh. Tôi đặt bàn tay mặt của tôi trên vai bà, nhìn bà, rồi tôi nghiêng mình xuống nước…, tôi kéo chân bà ra kh�i bùn, bàn chân nh� đầy bùn, nước nh� gi�t, tôi cố gắng giữ thăng bằng không được té, tôi phải tập trung vào những gì mình làm! Tôi cúi ngư�i xuống, đụng vào chân trái của bà và hôn thật mạnh. Tôi đặt chân bà xuống nước. Tôi từ từ đứng thẳng, cả miệng, môi và má tôi đầy bùn, nước dơ bắn lên mặt tôi, lên đôi mắt bà, đôi mắt ngạc nhiên của ngư�i phụ nữ ánh lên một ni�m kinh ngạc, một ni�m vui bừng sáng. Các nông dân khác kêu lên, ồ, ồ!

Với miệng còn lấm bùn, tôi bắt đầu nói, m�i ngư�i xích lại nghe: “�ể nói chuyện với các bạn, tôi phải rửa miệng, tôi phải lau kh�i miệng tôi sự ngu ngốc của đ�i tôi, phải thấm nó trong mồ hôi, trong mệt m�i, trong công việc của đ�i các bạn! Bây gi� tôi có cái miệng bẩn vì bùn của mi�n đất này, nhưng tôi có quả tim tinh khiết để nói chuyện.

“Tôi chỉ nói với các bạn một đi�u, tôi xin cám ơn, cám ơn v� tấm gương các bạn cho tôi, cho cả thế giới, các bạn là cột thu lôi của nhân loại, để Chúa không phạt cuộc sống phương Tây ngu ngốc của chúng tôi, Ngài thương xót những đứa trẻ to đầu là chúng tôi, vì Ngài quý tr�ng sự mệt m�i, mồ hôi và lòng tốt của các bạn. Cả thế giới phải quay lại trư�ng h�c ở đây. Mỗi ngư�i phương Tây nên đặt chân mình vào cánh đồng để xem lại cuộc sống của mình! Và khởi đi từ đây, thấy chúng ta phi lý đến chừng nào. Tôi yêu mến các bạn! tôi muốn cùng đ�c Kinh Lạy Cha với các bạn�.

Có lẽ đây là lần đầu tiên một linh mục cầu nguyện với giáo dân trong ruộng, các nông dân cởi nón ra và tôi bắt đầu: “Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần (Yanzacha, vacon vataitan)�. Và dần dần sau các bài hát Việt Nam chúng tôi đ�c Kinh Lạy Cha… Cuối cùng tôi ban phép lành cho h�.

“Bây gi� tôi xin chào từng các bạn, tôi sẽ nói chuyện với các bạn trong một gi�, được chứ, nhưng trước hết tôi xin nói một chuyện. Khi tôi đi xe máy với Thuận, anh cho biết làng chưa có điện và đư�ng dây điện gần nhất cách đây ba cây số. Anh h�i tôi có thể làm gì được không, khoảng chừng 5000 âu kim, tôi chưa nói gì với Thuận, nhưng bây gi� tôi xin hứa với các bạn, chúng tôi sẽ mang điện đến đây, không nhi�u lắm nhưng ít nhất, khi các bạn thắp sáng một bóng đèn trong căn l�u của mình mỗi tối, các bạn nhớ đến Hiệp hội Santina của chúng tôi trong l�i cầu nguyện, và nếu Chúa muốn, chúng ta có thể làm những việc nh� như vậy, để những việc nh� này mang một tia sáng đến cho nhân loại�.

M�i ngư�i vỗ tay và tôi bắt đầu con đư�ng thập giá của mình với các ruộng lúa. Tôi chào từng ngư�i một từ trẻ em đến ngư�i lớn, lòng tràn ngập một ni�m vui vô biên, một ni�m vui mãnh liệt và tràn đầy mà tôi hít thở trong làn gió tươi mát. Tôi đi xe máy v� làng và cám ơn Chúa v� món quà tôi nhận mà không xứng đáng này. 

Luigi Ginami, Hiệp hội bác ái Santina

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Hiệp hội Bác ái Santina hỗ trợ Con đư�ng Bình Tân

Hiệp hội Bác ái Santina hỗ trợ Con đư�ng �ồng Nanh

Hiệp hội Bác ái Santina hỗ trợ công việc ở Ninh Bình