Há»i :
xin cha giải thÃch có phải Chúa Giê su không chết vì tá»™i tổ tông như má»™t linh mục kia đã giảng ?
Trả lá»i :
Tôi không biết linh mục kia đã nói những gì trong bà i giảng.Nhưng căn cứ và o câu há»i thì xin được trả lá»i như sau:
Lịch sá» cứu độ và Kinh Thánh  cho ta biết rằng có sá»± kiện nguyên tổ loà i ngưá»i là Adam và Eva đã ăn trái Thiên Chúa cấm trong vưá»n Äịa Äà ng.Thiên Chúa đã nói vá»›i há» rằng :
“hết má»i trái cây trong vưá»n ngươi cứ ăn; nhưng trái cá»§a cây cho biết Ä‘iá»u thiện ác, thì ngươi không được ăn, vì ngà y nà o ngươi ăn , chắc chắn ngươi sẽ phải chết.†( St 2: 16-17)
Cái chết mà Thiên Chúa nói trên không phải là cái chết vá» phần xác, mà là cái chết cá»§a linh hồn vì sẽ phải lìa xa Chúa Ä‘á»i Ä‘á»i trong nÆ¡i gá»i là há»a ngục.ChÃnh vì hiểu theo nghÄ©a Ä‘en,và muốn phỉnh gạt Eva,  nên con rắn đã nói vá»›i bà  như sau:
“Không có chết chóc gì đâu.Nhưng Thiên Chúa biết ngà y nà o ông bà ăn trái cây đó, mắt ông bà sẽ mở ra, và ông bà sẽ nên như những vị thần biết Ä‘iá»u thiện ác,†( St 3: 4-5)
Háºu quả  túc khắc là sau khi hai ông bà ăn trái cấm đó, thì mắt há» mở ra và thấy mình trần truồng, nên phải lấy lá cây che thân và không dám ra gặp Thiên Chúa  như má»i ngà y  khi ông bà không biết xấu hổ vì mình trần truồng, nên cứ vui vẻ  dạo chÆ¡i  vá»›i Chúa trong vưá»n Ä‘ia đà ng.
Sá»± xấu hổ cá»§a Adam và Eva sau khi ăn trái cấm đã cho thấy là hỠđã mất tình trạng ân phúc gá»i là sá»± “ngây thÆ¡ hay công chÃnh  ban đầu Origional innocence and Justiceâ€, má»™t tình trạng Æ¡n phúc đặc biệt đã giữ cho hỠđược đứng vững trước má»i sa ngã vì tá»™i. Nhưng hỠđã phạm tá»™i vì đã sá» dụng ý muốn tá»± do ( free will) mà Thiên Chúa đã  ban tặng và tôn trá»ng cho hỠđược sá» dụng.
Chúa Kitô xuống trần gian để cứu chuá»™c cho con ngưá»i khá»i chết vì tá»™i, nhưng không trả lại cho con ngưá»i tình trạng ngây thÆ¡ công chÃnh ban đầu đó, cho nên con ngưá»i vẫn hoà n toà n yếu Ä‘uối và dá»… sa ngã sau khi được tái sinh qua Phép Rá»a.
Vá» Ä‘iểm nà y, Giáo lý cá»§a Giáo Há»™i cÅ©ng dạy rằng: “ Tuy nhiên,nÆ¡i má»i ngưá»i đã được rá»a tá»™i, má»™t số những háºu quả cá»§a tá»™i lá»—i vẫn còn tồn tại , như những Ä‘au khổ , bệnh táºt, sá»± chết, hoặc những yếu Ä‘uối gắn liá»n vá»›i sá»± sống như những yếu Ä‘uối vá» tình tình…nhất là sá»± hướng chiá»u vá» tá»™i lá»—i mà Truyá»n thống gá»i là tình dục, và theo ẩn dụ, được gá»i là “ lò phát sinh ra tá»™i ( fomes percati) được để đó cho chúng ta phải chiến đấu vá»›i nó…†( x SGLGHCG số 1264)
ChÃnh vì những yếu Ä‘uối còn để lại trong bản chất con ngưá»i cá»™ng vá»›i ý muốn tá»± do ( free will) mà Thiên Chúa đã ban tặng và hoà n toà n tôn trá»ng cho con ngưá»i sá» dụng,  nên con ngưá»i  xưa và nay dá»… sa phạm rất nhiá»u  tá»™i, dù đã được má»™t lần tha thứ hết má»i tá»™i cá nhân và tá»™i Nguyên tổ qua Phép rá»a.
Như thế Phép Rá»a cÅ©ng không bảo đảm cho con ngưá»i khá»i sa ngã vì tá»™i.
Kinh nghiệm bản thân cá»§a má»—i ngưá»i chúng ta cho thấy là chúng ta luôn sống trong sá»± giằng co giữa sá»± thiện và sá»± dữ, giữa xấu và tốt, giữa má»i gá»i bước Ä‘i theo Chúa để được  sống vÄ©nh cá»u hay,ngược lại,  khước từ Chúa để sống theo ma quá»· và thế gian khiến  mất hy vá»ng được cứu rá»—i  và  phải  chết Ä‘á»i Ä‘á»i vì tá»™i.
ChÃnh vì háºu quả nói trên cá»§a Tá»™i Nguyên tổ mà con ngưá»i xa xưa trong thá»i cá»±u ước đã phạm nhiá»u tá»™i nghiêm trá»ng khiến Thiên Chúa đã hai lần phải đánh phạt con ngưá»i cách nhãn tiá»n.
Lần thứ nhất xẩy ra trong thá»i ông Nô-E, má»™t tôi tá»› sống đẹp lòng Chúa , nên Chúa đã sai ông đóng má»™t con tầu để chở gia đình ông và má»i sinh váºt được ông mang lên con tầu nà y.Thiên Chúa đã phán bảo ông như sau:
“Ta đã quyết Ä‘inh giá» táºn số cá»§a xác phà m, vì tại chúng mà  mặt đất đầy bạo lá»±c : nà y Ta sắp tiêu diệt chúng cùng vá»›i đất.†( St 5: 13).
Thiên Chúa muốn tiêu diệt má»i ngưá»i trên mặt đất- trừ gia đình ông No-E và các sinh váºt ,má»—i loại 2 con mà ông Noe đã mang lên tầu  để thoát nạn đại hông thá»§y (deluge). Sở dÄ© Thiên Chúa đã bất đắc dÄ© phải là m như váºy, vi “ trên mặt đất sá»± gian ác cá»§a con ngưá»i quả là nhiá»u , và suốt ngà y lòng nó chỉ toan tÃnh những ý định xấu.†( St 5: 5)
Vì thể, để trừng phạt  con ngưá»i,  Thiên Chúa đã cho mưa  từ trá»i cao tuôn đổ xuống  trên khắp địa cầu trong suốt 40 đêm ngà y,  và đã cuốn và o lòng đại dương tất cả ngưá»i và má»i sinh váºt , trừ gia đình ông No E và các sinh váºt được ông Ä‘em lên tầu trước khi mưa đổ xuống.( x St 6-7)
Äây là lần đánh phạt nặng ná» nhất cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i những ngưá»i đã phạm nhiá»u tá»™i mà không há» biết ăn năn từ bá». Sau lần đánh phạt cả thể nà y, Thiên Chúa lại phải đánh phạt dân ở hai thánh  Sô-dôm và Gômora trong thá»i ông Abraham, má»™t ngưá»i công chÃnh sống đẹp lòng Chúa vì đã dám hy sinh con mình là Isaac để chứng mình lòng tin yêu phi thưá»ng cá»§a ông đối vá»›i Thiên Chúa.
Dân hai thà nh Sôdôm và Gômora bị đánh phạt vì  ÄỨC CHÚA phán: “ tiếng kêu trách Sôdôm và Gômora  quá lá»›n ! tá»™i lá»—i cá»§a chúng quá nặng ná». Ta phải xuống xem tháºt sá»± chúng có là m như tiếng kêu trách đã thấu đến Ta không..†( St 18: 20-21)
Thiên Chúa đã cho Ông Abraham biết ý Ä‘inh cá»§a Ngưá»i, nên ông  đã nà i van Chúa tha chết cho há», nếu ông tìm được 50 ngưá»i là nh, hay chỉ được 45  ngưá»i , rồi 30 ngưá»i  hoặc chỉ được 20 và cuối cùng là 10 ngưá»i thôi, thì  Chúa có vì mấy ngưá»i là nh nà y mà tha chết cho cả dân các thà nh tá»™i lá»—i đó không. Chúa đồng ý tha, nhưng ông Abraham cuối cùng đã không tìm được ngưá»i  công chÃnh nà o hết, nên đã phải ngáºm ngùi  rá»i khá»i thà nh Sôdôm cùng vá»›i gia đình trước khi lá»a từ trá»i xuống thiêu rụi các thà nh tá»™i lá»—i đó.( x St 19)
Hai sá»± kiện đánh phạt nói trên xảy ra trong thá»i cá»±u ước đã cho thấy là dù Thiên Chúa là tình yêu, khoan dung và hay tha thứ, nhưng nếu con ngưá»i cứ là m sá»± dữ, cứ phạm tá»™i mà không biết ăn năn sám hối chừa bá», thì Thiên Chúa sẽ đánh phạt cách nhãn tiá»n như ta thấy đã sảy ra trong thá»i các ông No-E và Abraham nói trên.
Chúa đánh phạt vì  Ngưá»i  chê ghét  má»i tá»™i lá»—i và  sá»± dữ , vì nó xúc phạm nặng nỠđến bản chất tốt là nh và thánh thiện cá»§a Ngưá»i.
Nhưng vì đâu có sự tội và sự dữ ?
Thánh Phaolô đã trả lá»i là : “ vì má»™t ngưá»i duy nhất mà tá»™i lá»—i đã xâm nháºp trần gian, và tá»™i đã gây nên sá»± chết; như thế , sá»± chết đã lan trà n tá»›i hết má»i ngưá»i , bởi vì má»i ngưá»i đã phạm tá»™i.†( Rm 5: 12)
Ngưá»i duy nhất đã phạm tá»™i đó là Adam, ngưá»i đã cùng vợ là Eva  ăn trái cấm ,trái lệnh Thiên Chúa nên đã Ä‘em sá»± tá»™i và o thế gian và gây nên sá»± chết cho cả loà i ngưá»i. Sá»± sa ngã cá»§a Adam và Eva đã đưa đến háºu quả trước tiên là hỠđã đánh mất tình trạng Æ¡n phúc ,gá»i là sá»± ngây thÆ¡, công chÃnh ban đầu= Origional Innocence and justice  mà hỠđã được hưởng trước khi phạm tá»™i,  như đã nói ở trên.
Háºu quả cá»§a sá»± mất Æ¡n phúc đặc biệt nà y  khiến  Adam và Eva  trở nên yếu Ä‘uối hoà n toà n trong bản tÃnh, -và do đó-  dá»… sa phạm tá»™i hÆ¡n trước ngà y hỠăn trái cấm. Sá»± yếu Ä‘uối nà y cÅ©ng di truyá»n đến hết má»i ngưá»i, giống  hệt như háºu quả cá»§a  tá»™i Nguyên Tổ  khiến tá»™i và sá»± chết xâm nháºp trần gian và lan ra đến  hết má»i ngưá»i  trong nhân loại  như Thánh Phaolô đã dạy.
NghÄ©a là , con ngưá»i ,từ sau ngà y Nguyên Tổ phạm tá»™i, đã phạm thêm những tá»™i cá nhân như  gian dối, gian manh, mê tÃn dị Ä‘oan, háºn thù, nghen ghét, dâm ô, hiếp dâm, ngoại tình,trá»™m cướp,  giết ngưá»i, giết thai nhi, bất công, bóc lá»™t , bá» vạ cáo gian, chiến tranh, khá»§ng bố, thay chồng đổi vợ, buôn bán phụ nữ ,bắt cóc trẻ nữ để bán cho bá»n bất lương hà nh nghá» mãi dâm và ấu dâm rất khốn nạn và tá»™i lá»—i như thá»±c trạng thế giá»›i vô luân vô đạo hiện nay.
Tá»™i Nguyên Tổ và tá»™i cá nhân đã khiến con ngưá»i  hoà n toà n xa cách Thiên Chúa là tình yêu, nhân háºu , công chÃnh và thánh thiện. Do đó, các tá»™i cá»§a loà i ngưá»i là điá»u nghê tởm, không thể chấp nháºn được đối vá»›i Thiên Chúa là Äấng trá»n tốt trá»n là nh.
Nhưng vi Thiên Chúa là tình yêu, “ Ngưá»i có giáºn, giáºn trong giây lát, nhưng yêu thương, thương suốt cả Ä‘á»i, (Tv 29: 30(29): 6) nên Ngưá»i đã sai Con má»™t là Chúa Giêsu Kitô đến trần gian cách nay trên 2000 năm để “hy sinh mạng sống mình là m giá chuá»™c cho muôn ngưá»i.â€( Mt 20:28)
Chúa Kitô đã hy sinh mạng sống mình qua khổ hình tháºp giá, chết Ä‘au thương và nhục nhã trên tháºp giá để Ä‘á»n tá»™i thay cho loà i ngưá»i. Tá»™i đó là tá»™i Nguyên Tổ và má»i tá»™i cá nhân con ngưá»i đã phạm từ xưa đến nay và còn mãi mãi cho đến ngà y hết thá»i gian.Tá»™i Nguyên Tổ đã là m phát sinh má»i tá»™i khác mà con ngưá»i đã và đang phạm ở khắp nÆ¡i  trên trần gian nà y.Các tá»™i đó đủ là m cho con ngưá»i hoà n toà n xa cách hay chống lại Thiên Chúa là Äấng cá»±c tốt cá»±c là nh. Các tá»™i đó đã đóng Ä‘anh Chúa Kitô và o tháºp giá,  là vòng gai nhá»n quấn quanh đầu Chúa và là  lưỡi gươm nhá»n đâm và o cạnh sưá»n Chúa khi Ngưá»i Ä‘ang bị treo trên tháºp giá.,
Như thế, Chúa Kitô chết vì tá»™i lá»—i nhân loại.Các tá»™i nà y bắt nguồn từ tá»™i mà Nguyên Tổ loà i ngưá»i đã phạm khi ăn trái cấm trong vưá»n địa đà ng như Kinh Thánh và giáo lý cá»§a Giáo Há»™i dạy.
Mặc  dù Chúa Kitô đã  chịu má»i Ä‘au khổ  và chết trên tháºp giá để Ä‘á»n tá»™i thay cho con ngưá»i,  nhưng Chúa không tiêu diệt hết má»i mầm mống cá»§a tá»™i trong má»—i con ngưá»i và trong trần gian để cho con ngưá»i phải chiến đấu chống lại má»i cám dá»— cá»§a  tá»™i đến từ thế gian vá»›i đầy rẫy gương xấu, và nhất là từ ma quá»·, mà Thánh Phêrô đã vì như “ sư tá»Â đói , gầm thét rảo quanh tìm mồi cắn xé. ( 1 Pr5:8)  để mong cướp lấy linh hồn cá»§a con  ngưá»i bao lâu còn sống trong thân xác có ngà y phải chết Ä‘i nà y.
Là những ngưá»i có niá»m tin Thiên Chúa, chúng ta được má»i gá»i tÃch cá»±c cá»™ng tác vá»›i Æ¡n cứu độ  cá»§a Chúa để chiến đấu chống lại má»i kẻ thù đến từ bản chất yếu Ä‘uối luôn nghiêng chiá»u vỠđưá»ng tá»™i, từ thế gian vá»›i bao gương xấu và dịp tá»™i, và đặc biệt,  đến từ ma quá»·, kẻ tá» thù không bao giá» muốn cho chúng ta được cứu rá»—i để hưởng Thanh nhan Chúa trên Thiên Äà ng, là nÆ¡i hạnh phúc mà quá»· Sa tăng và đồng bá»n đã bị đánh báºt ra ngoà i vì tá»™i kiêu căng,dám chống lại Thiên Chúa.
Công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô là vô giá (invaluable) và đủ cho con ngưá»i được cứu độ để và o Nước Trá»i vui hưởng hạnh phúc vÄ©nh cá»u vá»›i Chúa.Nhưng nếu ta không cá»™ng tác vá»›i Æ¡n Chúa để quyêt tâm xa tránh tá»™i lá»—i thì Chúa không thể cứu ai được , và công nghiệp cứu chuá»™c cá»§a Chúa Kitô sẽ ra vô Ãch cho những ai cứ sống trong tá»™i, cứ là m sá»± dữ mà không có quyết tâm từ bá» và ăn năn sám hối để xin Chúa tha thứ.
Äó là lý do tại sao Chúa Giêsu đã nói vá»›i mấy ngưá»i biệt phái đến há»i Chúa xem có phải mấy ngưá»i Galilêa bị Tổng Trấn Philatô giết và 18 ngưá»i khác bị thác Si –lô-a đổ xuống đè chết, có phải vì há» là những ngưá»i tá»™i lá»—i hÆ¡n những  ngưá»i khác không, Chúa đã trả lá»i há» như sau:
 “Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu.Nhưng nếu các ông không chịu sám hối thì các ông cÅ©ng sẽ chết hết y như váºy.†( Lc 13: 5)
Phải sám há»™i để nhìn nháºn tá»™i mình đã phạm mà  xin Chúa tha thứ, nếu không sẽ phải chết trong linh hồn và phải xa cách Chúa Ä‘á»i Ä‘á»i trong nÆ¡i gá»i là há»a ngục.
Tóm lại, vị tá»™i Nguyên tổ là m phát sinh ra muôn và n tá»™i khác khiến con ngưá»i phải xa cách Thiên Chúa là Äấng cá»±c tốt cá»±c là nh, nên Chúa Giêsu Kitô đã vâng lá»i Chúa Cha đến trần gian là m Con Ngưá»i để hy sinh chịu chết trên tháºp giá để Ä‘á»n thay cho nháºn loại khá»i phải chết Ä‘á»i Ä‘á»i vì tá»™i.
Nhưng muốn được hưởng công nghiệp cứu chuá»™c vô giá nà y cá»§a Chúa Kitô, thì má»i ngưá»i phải quyết tâm xa tránh má»i tá»™i lá»—i để bước Ä‘i theo Chúa Kitô là “ conÂ ÄÆ°á»ng, là sá»± Tháºt và là sá»± Sống†( Ga 14:6). Nếu không thì Chúa không thể cứu ai được. Chúa nói : “ai có tai nghe, thì nghe.â€(Mt 13: 43; Mc 4 23; Lc 8: 8)
Lm Phanxicô Xaviê Ngô Tôn Huấn

