Hãy thương ngưá»i nghèo, và đừng quay lưng lại vá»›i há». Nếu bạn quay lưng lại vá»›i ngưá»i nghèo là bạn quay lưng vá»›i Chúa Kitô. Ngưá»i là m cho mình thà nh ngưá»i đói, ngưá»i ở trần, ngưá»i không nhà , để các bạn và tôi có dịp yêu Ngưá»iâ€[1]. Lá»i nhắn nhá»§ cá»§a mẹ thánh Têrêsa thà nh Calcutta như má»™t tiếng chuông thức tỉnh má»—i ngưá»i vá» bổn pháºn đối vá»›i những anh chị em có những hoà n cảnh khó khăn, những ngưá»i kém may mắn trong xã há»™i ngà y hôm nay.
CÅ©ng trong thông Ä‘iệp Deus Caritas Est, Äức Giáo hoà ng Benedict XVI đã khẳng định:“Hà nh vi bác ái là trách nhiệm cá»§a từng Kitô hữu, cÅ©ng là trách nhiệm cá»§a toà n thể Há»™i thánh, là nghÄ©a vụ cá»§a má»i cấp: từ cá»™ng Ä‘oà n địa phương đến Giáo há»™i cùng miá»n, cho đến Há»™i thánh hoà n vÅ©.â€[2]
Công tác bác ái hình thà nh
Nhìn lại lịch sá» Giáo há»™i từ thá»i sÆ¡ khai, các tÃn hữu đầu tiên đã ý thức vá» trách nhiệm nà y:“HỠđể má»i sá»± là m cá»§a chung và phân phát cho má»—i ngưá»i tùy theo nhu cầuâ€[3]. Các phó tế cÅ©ng được đặc cách chăm sóc các bà góa[4]. Theo dòng thá»i gian cùng vá»›i sá»± phát triển cá»§a Há»™i thánh, việc thá»±c thi bác ái vá»›i những ngưá»i kém may mắn là những ngưá»i góa buạ, trẻ mồ côi, tù nhân,… trở nên nhiệm vụ cá»§a Há»™i thánh[5]. CÅ©ng vì lòng thương cảm và sá»± chia sẻ cá»§a những Kitô hữu thá»i đó mà đại văn sÄ© Tertulien đã khẳng định: “Việc chăm sóc cá»§a các Kitô hữu đối vá»›i những ngưá»i túng quẫn gây ngạc nhiên cho các dân ngoạiâ€[6].
Trong những thế kỉ đầu, chúng ta thấy có má»™t mẫu gương nổi báºt và hết mình vì ngưá»i nghèo đó là thánh phó tế Laurenso. Ngà i đã khẳng định: “Ngưá»i nghèo chÃnh là kho tà ng Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Giáo há»™iâ€, trong kà ức cá»§a những ngưá»i thá»i đó thì ngà i được xem là nhân váºt tiêu biểu cá»§a việc bác ái cá»§a Há»™i thánh.[7]
Trong xã há»™i hiện nay vá»›i sá»± phát triển cá»§a mạng lưới truyá»n thông hiện đại, con ngưá»i được xÃch lại gần nhau. Trong vòng tÃch tắc, chỉ cần má»™t cái quẹt nhẹ trên mà n hình chúng ta có thể biết được rất nhiá»u những hoà n cảnh Ä‘ang cần đến tấm lòng yêu thương và chia sẻ cá»§a chúng ta. Công đồng Vaticanô II khẳng định: “Ngà y nay, nhá» những phương tiện truyá»n thông hoà n thiện hÆ¡n, những khoảng cách giữa con ngưá»i có thể nói là vượt qua, hoạt động bác ái có thể và phải bao trùm tất cả má»i ngưá»i và tất cả má»i nhu cầuâ€[8].
KhÃa cạnh đặc biệt cá»§a công tác bác ái cá»§a Há»™i thánh[9]
CÅ©ng vì sá»± phát triển ấy mà đã có rất nhiá»u nhiá»u ngưá»i dấn thân cho công tác bác ái xã há»™i. Há» bá» công, bá» cá»§a để đến vá»›i những anh em có hoà n cảnh khó khăn. ChÃnh vì lẽ đó, Giáo há»™i đưa ra cho chúng ta những chỉ dẫn cụ thể và những khÃa cạnh đặc biệt cá»§a công tác bác ái xã há»™i để những cá nhân hay nhóm không xa rá»i vá»›i tinh thần cá»§a Äức Kitô.
Mẫu gương trong dụ ngôn ngưá»i Samaritano nhân háºu cho chúng ta nháºn thấy được đặc tÃnh cá»§a hoạt động bác ái Kitô giáo. Trước hết là phải đáp ứng nhu cầu khẩn cấp trá»±c tiếp trong má»™t hoà n cảnh cụ thể “cho ngưá»i đói ăn, cho kẻ khát uống, cho ngưá»i rách rưới ăn mặcâ€. Giáo há»™i má»i gá»i các tổ chức phải thá»±c hiện bằng tất cả khả năng cá»§a mình, sẵn sà ng có các phương tiện, nhất là nhân sá»± để đảm nháºn những trách nhiệm như thế.
Những ngưá»i muốn dấn thân trong công tác bác ái xã há»™i phải được đà o tạo nghiệp vụ. Chúng ta phải chân nháºn rằng má»—i ngưá»i là hình ảnh cá»§a Thiên Chúa, là quà tặng Thiên Chúa ban, nên dù há» là những ngưá»i yếu Ä‘uối, kém may mắn hay Ãt há»c thì há» luôn luôn phải được tôn trá»ng và yêu thương. Vì váºy, khi đến vá»›i những hoà n cảnh đó, chúng ta được má»i gá»i không chỉ trao cho há» những món quà váºt chất nhưng còn phải chia sẻ tình yêu Äức Kitô, biết lắng nghe, cảm thông để há» cảm nháºn được tình thương cá»§a Thiên Chúa. Äiá»u nà y cÅ©ng được Äức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh: “Hà nh vi cá»§a Äức Ãi đối vá»›i tha nhân không chỉ có nghÄ©a là cho Ä‘i má»™t cá»§a bố thà để tá»± là m yên lương tâm; hà nh vi ấy chứa đựng má»™t sá»± quan tâm đầy chu đáo đối vá»›i ngưá»i khác, mà vá»›i sá»± quan tâm chu đáo ấy, ngưá»i được quan tâm sẽ được nhìn xem như là má»™t con ngưá»i vá»›i chÃnh mình, và trong mối quan tâm đó, tình bằng hữu đối vá»›i Thiên Chúa muốn được sẻ chia vá»›i ngưá»i khác. Vì thế, Äức Bác Ãi đối vá»›i tha nhân đứng trong trung tâm Ä‘iểm cá»§a Ä‘á»i sống Giáo há»™i, và là con tim Ä‘Ãch thá»±c cá»§a Giáo há»™i, như thánh Têrêsa Hà i Äồng Giêsu đã từng nóiâ€Â [10] Do đó, những ngưá»i tham gia và o công tác bác ái xã há»™i cần được đà o luyện vá» trái tim, đà o sâu mối tương quan vá»›i Chúa Kitô, ở lại vá»›i Ngưá»i để má»™t khi cảm sâu tình Chúa, chúng ta có thể Ä‘em Chúa trao tặng cho tha nhân.
Trong má»™t xã há»™i và ng thau lẫn lá»™n như hôm nay, chúng ta nháºn thấy không Ãt những doanh nghiệp, những tổ chức hay những cá nhân tham gia và o công tác xã há»™i nhằm đánh bóng tên tuổi cá»§a mình hay để được miá»…n thuế… ChÃnh vì váºy, Äức Bênêdictô XVI đã nhắc nhở má»—i Kitô hữu rằng: “Hoạt động bác ái Kitô giáo phải độc láºp khá»i các đảng phái và ý thức hệ. Hoạt động nà y không phải là phương tiện để thay đổi bá»™ mặt trần gian được định hướng theo ý thức hệ và cÅ©ng không để phục vụ cho các chiến lược trần thế, nhưng để thá»±c hiện tình yêu tại đây và bây giá» mà con ngưá»i Ä‘ang cần đến.â€[11]
Yêu ngưá»i như Chúa yêu
Yêu tha nhân như chÃnh mình là giá»›i răn đầu tiên và quan trá»ng nhất. Và để có thể yêu như Chúa trước tiên chúng ta cần phải “ngắm nhìn Äức Ãi đối vá»›i tha nhân cá»§a Thiên Chúa như là cái la bà n mà chúng ta hướng cuá»™c sống cá»§a mình theo đó, trước khi chúng ta bắt đầu má»™t hoạt động nà o đó[12]. Hà nh động cá»§a ngưá»i Samaritano chÃnh là hình ảnh cá»§a má»™t vị Thiên Chúa cúi xuống, yêu thương, chăm sóc vá»›i những ngưá»i Ä‘au khổ. Chiêm ngưỡng mẫu gương ấy, Äức Thánh Cha Phanxicô muốn nhắn nhá»§ vá»›i má»—i con cái cá»§a Ngà i: “Trước ná»—i khổ Ä‘au cá»§a biết bao nhiêu ngưá»i kiệt quệ vì đói khát, vì bạo lá»±c và bất công, chúng ta không thể ở đó như các khán giảâ€[13] nhưng phải yêu thương bằng hà nh động, vì “Äức tin không không việc là m là đức tin chếtâ€[14]. Äức Thánh Cha còn nhấn mạnh vá»›i má»—i chúng ta rằng: “Không biết ná»—i khổ Ä‘au cá»§a con ngưá»i có nghÄ©a là không biết Thiên Chúa. Nếu không đến gần ngưá»i những ngưá»i nghèo, bất hạnh là chúng ta đã không đến gần Thiên Chúaâ€.
Chúng ta biết rằng: “Thiên Chúa đã khéo xếp đặt các bá»™ pháºn trong thân thể, để bá»™ pháºn nà o yếu kém thì được tôn trá»ng nhiá»u hÆ¡nâ€[15]. Äiá»u nà y cho chúng ta xác tÃn: Từng anh em Ä‘ang gặp những hoà n cảnh khó khăn chÃnh là những chi thể nÆ¡i thân thể cá»§a Äức Kitô, “quan tâm đến thân xác cá»§a tha nhân là má»™t hà nh động thánh thiện lá»›n nhất và  đừng bao giá» xấu hổ vá» thân xác cá»§a anh chị em chúng ta, vì đó là xương thịt cá»§a chúng ta! Chúng ta sẽ được đánh giá bởi cách chúng ta đối xá» vá»›i những anh chị em mìnhâ€[16].
Kết
Mẹ Thánh Catarina thà nh Siena, trong cuá»™c đối thoại vá»›i Thiên Chúa, đã được Ngưá»i nhắn nhá»§ rằng: “Ta muốn ngưá»i nà y cần ngưá»i kia, và má»i ngưá»i là thừa hà nh cá»§a Ta để phân phát các Æ¡n, các quà tặng mà chúng đã nháºn được nÆ¡i Taâ€[17]. Äiá»u nà y cho chúng ta nháºn thấy được Ä‘iá»u Thiên Chúa muốn nÆ¡i chúng ta là hãy trở thà nh cánh tay nối dà i cá»§a Ngưá»i. Thế giá»›i sẽ bá»›t Ä‘i những ngưá»i đói khổ khi có nhiá»u ngưá»i biết cho Ä‘i, trái tim nhiá»u ngưá»i sẽ được sưởi ấm nếu có nhiá»u tấm lòng biết lắng nghe, rung cảm và sẻ chia, con ngưá»i sẽ xÃch lại gần nhau khi má»—i ngưá»i biết bước ra khá»i cái an toà n cá»§a chÃnh mình, và cuá»™c Ä‘á»i nà y sẽ tươi đẹp hÆ¡n khi chúng ta biết chia động từ “YÊUâ€[18] theo cách cá»§a Äức Kitô.
Nữ tu Maria Phạm Thị Thanh Trang (HVTT)
daminhtamhiep

