Chẳng có gì là tuyệt đối của riêng chúng ta

Linh mục Ron Rolheiser, OMI

Tất cả đ�u là tặng vật. �ây là một nguyên tắc căn bản tận cùng của m�i linh đạo, m�i luân lý và giới răn. Tất cả đ�u là tặng vật. Chẳng có gì có thể tuyên bố tuyệt đối là của chúng ta. Sự nhạy cảm luân lý và tôn giáo chân chính phải giúp chúng ta nhận ra đi�u này. Chúng ta không có quy�n chiếm hữu hoàn toàn sự gì.

Và đây không phải một nhận thức tự nhiên mà có. Cách đây vài năm, một nhà sư đã chia sẻ với tôi rằng suốt những năm đầu vào chùa, ông đã phẫn uất đến thế nào khi luôn phải h�i xin Trụ trì mỗi khi muốn có đi�u gì đó. “Tôi từng nghĩ rằng chuyện đó thật ngu ngốc, tôi là một ngư�i trưởng thành, vậy mà phải h�i xin b� trên mỗi khi muốn đi�u gì đó. Nếu tôi muốn có áo mới, tôi phải h�i xin Trụ trì cho tôi được phép mua nó. Tôi nghĩ thật là lố bịch khi biến một ngư�i trưởng thành hạ giá xuống như một đứa trẻ.�

Nhưng rồi đến một ngày, ông cảm nhận: “Tôi không chắc vì sao, nhưng một ngày n� tôi nhận ra rằng có một mục đích và khôn ngoan trong việc phải xin phép m�i thứ. Tôi nhận ra rằng chúng ta chẳng có gì tự nhiên là của chúng ta và chẳng có gì chúng ta chiếm hữu làm của riêng mình. Tất cả đ�u là tặng vật. Tất cả đ�u phải xin. Chúng ta cần biết ơn vũ trụ và Thượng đế vì đã cho chúng ta dù chỉ một chút không gian nh� nhoi. Gi� mỗi khi xin phép Trụ trì những lúc cần gì đó, tôi không còn cảm thấy mình là con nít nữa. Mà tôi thấy mình hòa hợp với đư�ng lối của vạn vật, một vũ trụ của tặng vật mà trong đó không ai trong chúng ta có quy�n tuyên bố chiếm hữu tuyệt đối bất kỳ đi�u gì.�

�ây là sự khôn ngoan luân lý và tôn giáo, nhưng sự khôn ngoan này đi ngược lại đặc tính thống trị trong n�n văn hóa của chúng ta và cả những xu thế mạnh nhất của chúng ta nữa. Từ cả bên trong và bên ngoài, chúng ta đ�u nghe vang v�ng một l�i thế này: Nếu bạn không thể chiếm được đi�u bạn mong muốn thì bạn là kẻ yếu đuối, và yếu đuối cả hai mặt. Thứ nhất, bạn là ngư�i yếu đuối, quá rụt rè để chiếm lấy những gì là của mình. Thứ hai, bạn bị sự thận tr�ng của tôn giáo và luân lý làm suy yếu nên không thể nắm lấy th�i cơ của mình. Không chiếm lấy những gì là của mình, không phải là nhân đức mà là sai lầm.

�ây cũng chính là tiếng nói mà nhà sư trên đã nghe trong th�i trai trẻ, và vì thế mà nhà sư thấy phẫn uất và thấy mình non nớt.

Nhưng Chúa Giêsu không nói những l�i như thế. Kinh thánh chỉ ra khá rõ rằng Chúa Giêsu sẽ không quá để tâm vào những thái độ cương quyết, hung hăng và tích trữ trong xã hội, không xem chúng là tính cách đáng ngưỡng mộ. Tôi không nghĩ Chúa Giêsu sẽ hưởng ứng sự hâm mộ của chúng ta dành cho những ngư�i nổi tiếng và giàu có, những ngư�i tuyên bố mình có quy�n trên tài sản và danh v�ng cực độ của mình. Chúa Giêsu nói rằng con lạc đà chui qua lỗ kim còn dễ hơn ngư�i giàu có vào thiên đàng, nhưng hẳn có thể nói rõ thêm rằng: “Trừ phi, ngư�i giàu đó, nên như đứa trẻ, xin phép vũ trụ, xin phép cộng đồng, và xin phép Chúa, mỗi khi mua một chiếc áo mới!� Khi Chúa Giêsu bảo chúng ta rằng trẻ con và ngư�i nghèo dễ vào thiên đàng nhất, thì không phải là Ngài đang thần tượng hóa sự ngây thơ và nghèo khổ đâu. Mà Ngài đang nêu bật nhu cầu phải nhận ra và thừa nhận sự lệ thuộc của mình. Xét tận cùng, chúng ta không tự làm nên con ngư�i mình và chẳng có gì tất yếu là của chúng ta cả.

Khi tôi còn ở nhà tập, một giám tập đã cố ghi khắc cho chúng tôi ý nghĩa của sự khó nghèo tu sỹ, bằng cách bảo chúng tôi viết lên toàn bộ sách vở hai chữ La Tinh: Ad Usum. Nghĩa là: �ể dùng. Việc này là để chúng tôi hiểu rằng, quyển sách này được giao cho chúng tôi sử dụng, chứ chúng tôi không chiếm hữu nó tuyệt đối. Nó chỉ là của chúng tôi tạm th�i mà thôi. Và như thế, m�i thứ khác được trao cho chúng ta sử dụng riêng cũng vậy, từ bàn chải đánh răng cho đến chiếc áo mang trên ngư�i. Chúng không thật sự là của chúng ta, mà chỉ đơn giản là được trao cho chúng ta sử dụng.

Một trong các bạn tập sinh của tôi đã r�i dòng và làm bác sĩ. Anh vẫn là bạn thân với chúng tôi, và một hôm n� anh chia sẻ với chúng tôi rằng, dù gi� là bác sĩ, anh vẫn viết những l�i đó trong m�i quyển sách của mình. “Tôi không còn ở trong dòng tu, và không có l�i khấn khó nghèo, nhưng nguyên tắc mà giám tập dạy cho chúng ta vẫn có giá trị với tôi. Xét cho cùng, chúng ta không sở hữu thứ gì. Những quyển sách đó thật sự không phải là của tôi. Chúng được trao cho tôi sử dụng tạm th�i. Chẳng có gì thuộc v� ai, và không bao gi� được quên đi�u đó.�

Một ngư�i trưởng thành phải xin phép để mua một chiếc áo không phải là chuyện xấu. Mà nó nhắc cho chúng ta nhớ rằng vũ trụ thuộc v� tất cả m�i ngư�i và tất cả chúng ta phải biết ơn khi có được dù chỉ là một không gian nh� cho mình.

J.B. Thái Hòa chuyển dịch

RV