Cầu nguyện cho Thầy Cô: Những ngư�i thầy thầm lặng

Bạn thân mến,

Trong tháng 11 này, chúng ta đặc biệt nhớ tới những ngư�i thầy, ngư�i cô, những ngư�i đã dìu dắt và dạy dỗ chúng ta trong hành trình làm ngư�i. �ó là những ngư�i lái đò thầm lặng chở bao nhiêu đoàn khách cập bến tương lai, chẳng những là kiến thức mà còn cả lối sống và sự tận tâm của các ngài.

Ngư�i thầy vẫn thầm lặng trong chính cái đ�u đặn, cái hàng ngày của mình. Dòng đ�i ngược xuôi, có những lúc sóng yên biển lặng, có khi tr�i mưa giông bão tố, có những ngư�i thầy vẫn lặng lẽ đưa những thế hệ h�c sinh cập bến tương lai. Cập bến rồi, ngư�i ấy lại lặng lẽ quay v� đón chuyến đò sau. Dù ngư�i nhớ, kẻ quên, h� vẫn tiếp tục sống đi�u h� đã ch�n.

Ngư�i lái đò thầm lặng cũng là bởi ngư�i ấy biết lắng nghe. Có lẽ trong cuộc sống này, một trong những đi�u khó khăn nhất là lắng nghe. Có những ngư�i chỉ muốn nói v� những thành công trong quá khứ của mình để mấy đứa trẻ thế hệ sau phải tròn mắt nể phục. Lại có những ngư�i dành th�i gian để lắng nghe. Mà ngư�i ta chỉ có thể lắng nghe khi nhạy bén và quan tâm thực sự. �ể cho ngư�i ta ngưỡng mộ đã khó, nhưng để ngư�i ta yêu mến thì càng khó hơn. Khi ngưỡng mộ, ngư�i ta chỉ đứng xa xa để ngắm nhìn. Còn khi yêu mến, ngư�i ta sẽ đến gần và t� bày cuộc sống. Khi đứng xa, ngư�i ta chỉ có thể cảm thấy những đi�u bên ngoài, còn khi đứng gần ngư�i ta mới nếm cảm được những cố gắng và nỗ lực, những lo lắng và những cuộc chiến nội tâm. Có những ngư�i thầy đã lắng nghe với tất cả sự kiên nhẫn, trân tr�ng và thương yêu.

Ngư�i ta chỉ biết lắng nghe khi ngư�i ta biết đặt câu h�i. Những câu h�i giúp ngư�i ta dần khám phá ra những đi�u còn ẩn kín, làm cho những đi�u mù m� được sáng t�, và những đi�u giả trá được t� lộ. �ặt câu h�i, ngư�i thầy giúp h�c trò của mình khám phá ra những chân lý, cái lý của khoa h�c, của những dự án và cái lý của chữ tâm, của tình ngư�i. �ặt câu h�i, ngư�i thầy cũng để mình bị chất vấn. Lớp h�c do đó không chỉ là những bài h�c thầy trao cho trò, mà là lớp h�c của Sự Thật dành dành cho những ai khắc khoải. Một cô h�c trò lém lỉnh đã kể lại rằng: “một lần n�, em muốn thử thách thầy giáo của mình nên đã đặt ra một câu h�i đánh đố. Những tưởng là thầy sẽ trả l�i ngay lập tức, nhưng thầy bảo: ‘vấn đ� này thầy cũng không nhớ rõ, để thầy v� tìm hiểu lại, ngày mai trả l�i em’.� Cái tính xốc nổi, muốn thử thách nhau của đám h�c trò lại được đáp trả bằng sự khiêm tốn. Ông không coi cái mác “ông thầy toàn năng� mà thiên hạ tôn cho, để tự đặt mình dưới chân lý. �úng là chỉ khi ngư�i ta luôn tìm kiếm và đặt mình dưới chân lý, ngư�i ta mới có đủ dũng khí để sống thật là mình như thế. Ông dạy cho h�c trò thái độ của kẻ khiêm tốn và luôn đi tìm chân lý. Ông thinh lặng để lắng nghe sự thật.

Ngư�i thầy thầm lặng là để nhận ra những đi�u thầm lặng. Ni�m hạnh phúc nho nh� của ngư�i thầy là nhìn thấy h�c trò của mình tiến bộ. Mà ngư�i ta chỉ nhìn thấy được sự tiến bộ nếu biết quan sát và chăm sóc. Một ngư�i biết chăm cây sẽ chú ý tới sự phát triển của nó mỗi ngày. Sáng sáng, ngư�i ấy thức dậy với ni�m vui vì thấy nó đang lớn lên, đang đâm chồi nảy lộc, và cũng không kh�i lo lắng khi thấy những nguy cơ, những mầm bệnh. Ngư�i ấy cũng phải đủ dũng cảm để cắt tỉa cho nó lớn lên. Ngư�i thầy trong bộ phim The Giver – Ngư�i truy�n ký ức đã vui mừng truy�n trao cho h�c trò của mình những ni�m tự hào của nhân loại, mà hơn thế, ông cũng phải dũng cảm nói lên sự thật v� những đau khổ, những tổn thương và những sai lầm. Khi hoàn thành công việc của mình, ông thầm lặng dõi theo những ch�n lựa và bước đư�ng của cậu h�c trò. Chỉ sự tinh tế mới thấy được sự lớn lên cũng như thụt lùi. Sự phát triển của một thế hệ mới là một tiến trình dài và đòi h�i sự kiên nhẫn đồng hành.

Nhưng sống giữa cái mau qua của thế giới vật chất, với những lo toan cơm áo gạo ti�n, thành công trước mắt, ngư�i ta có thể nghĩ đến chuyện mua bán cả tri thức và lương tâm. Một em h�c sinh khi được h�i v� ngư�i thầy mà em nhớ nhất, em bảo: “em không thấy ấn tượng nhi�u v� các thầy cô của mình. �i�u em nhớ nhất là những thầy cô tạo áp lực, chứ không tìm thấy ni�m vui và tiến bộ.� Và với em, những bài thơ v� ngư�i thầy, ngư�i cô dư�ng như là một thứ xa xỉ, bởi điểm số và thành tích đã in hằn những nỗi đau cho tuổi h�c trò. Vinh quang, kỳ tích có thể mang lại ni�m vui chiến thắng trong giây phút ngắn ngủi. Nhưng lối nghĩ định hình lối sống cho cả một thế hệ là đi�u quan tr�ng hơn cả. Cái g�i là tồn tâm, dưỡng tính đôi khi không còn quan tr�ng bằng việc đem đến cho h�c trò những kiến thức để đạt điểm số. Có lẽ vấn đ� không chỉ là những kiến thức, mà còn là tâm thế sử dụng chúng, tiếp cận chúng. Ước gì xã hội không vắng bóng những ngư�i thầy nâng “tầm� con ngư�i nh� chữ “tâm�.

Lúc này, ta dành ít phút cầu nguyện cho những ngư�i thầy ngư�i cô của chúng ta, những ngư�i nghiêm khắc hay dịu hi�n, những ngư�i ta được gặp lại hay những ngư�i đã khuất, những ngư�i ta vẫn còn ghi khắc trong tâm hồn hay những ngư�i ta chưa một lần chợt nhớ. Ước gì ta được trở lại những khoảnh khắc tinh khôi nhất của đ�i h�c trò. Và ước gì ta cũng cống hiến với sự tận tâm, khiêm tốn và yêu mến chân lý trong công cuộc truy�n trao những tri thức mình được lãnh hội cho thế hệ tương lai.

Trần �ỉnh, SJ

dongten