Cái tên

Chúng ta được kêu g�i đổi tên.

Chúng ta có lẽ đ�u biết chuyện Thiên Chúa đổi tên cho ông Abram thành Abraham. Sự thay đổi này có vẻ quá nh� đến nỗi có đ�c qua đoạn này chúng ta cũng chẳng để tâm. Có gì khác biệt giữa Abram và Abraham?

Cái tên Abram, nghĩa là “Ngư�i cha Cao quý,� là cái tên được ban cho ngư�i tộc trưởng được Thiên Chúa hứa rồi một ngày sẽ là tổ phụ của dân Do Thái. Nhưng v� sau, Thiên Chúa lại hứa cho ông làm cha của m�i dân tộc trên toàn mặt đất, và đổi tên cho ông thành Abraham. “Tên ngươi không còn là Abram, tên ngươi phải là Abraham, vì Ta cho ngươi trở thành cha của hằng hà sa số dân tộc.� (Sách Sáng Thế 17, 5).

Sự thay đổi này có ngụ ý gì? Cái tên Abraham, trong nguyên từ của nó, có sự mở rộng trở thành một sự lớn lao hơn, khi gi� đây ông là cha của m�i dân tộc. Abram, cha của một dân tộc, gi� trở thành Abraham (Ab hamon goyim, trong tiếng Do Thái) là cha của m�i dân tộc khác.

Sự thay đổi này không chỉ mở rộng một từ, mà còn mở rộng Abraham, xác định lại nhận thức của ông v� bản thân và sứ mạng của mình. Ông không còn xem mình là tổ phụ của một dân tộc, của cộng đồng tôn giáo và sắc tộc riêng của mình nữa, nhưng xem mình và đức tin đã được giao phó cho mình là một ngư�i và một sự dành cho m�i dân tộc. Ông không còn nghĩ mình là tổ phụ của một bộ tộc riêng rẽ, bởi Thiên Chúa không phải là Chúa của một nhóm riêng biệt. Cũng thế, ông không còn chỉ nghĩ rằng bộ tộc của mình là gia đình của mình, nhưng nghĩ rằng m�i ngư�i khác, bất kể sắc tộc hay tôn giáo, đ�u là con cháu ông.

Như thế nghĩa là gì? T.S. Eliot có lẽ đã trả l�i câu h�i này khi nói: “Nhà là nơi chúng ta  khởi đầu.� Những cội rễ văn hóa, tôn giáo, sắc tộc của chúng ta rất quý báu và quan tr�ng, nhưng chúng không phải là tột đỉnh mà chúng ta vươn đến. Cội rễ là nơi chúng ta khởi đầu.

Tôi lớn lên là một đứa trẻ được che chở, trong một gia đình gần gũi ở một vùng nông thôn khép kín. Chúng tôi đ�u như nhau, hàng xóm, bạn h�c, m�i ngư�i tôi quen, tất cả đ�u cùng chia sẻ lịch sử chung, sắc tộc, tôn giáo, văn hóa, các giá trị chung. Tôi trân tr�ng các giá trị đó. Chúng là ơn tuyệt v�i cho tôi. Những cội rễ này cho tôi sự ổn định giúp tôi được tự do suốt phần đ�i v� sau. Nhưng chúng chỉ là cội rễ quý báu của tôi, chứ hiếm khi là một điểm để tôi khởi đầu.

Và với tất cả chúng ta cũng vậy. Chúng ta bắt rễ trong một gia đình, một sắc tộc, một khu vực, một quốc gia, và một đức tin nhất định, với một quan điểm nhất định v� thế giới, và như thế có những ngư�i thuộc nhóm của chúng ta, có những ngư�i không. Nhưng chính đó là nơi chúng ta khởi đầu. Chúng ta lớn lên, thay đổi, chuyển chỗ, gặp ngư�i mới, sống và làm việc với những ngư�i không cùng chia sẻ n�n văn hóa, quốc tịch, sắc tộc, màu da, tôn giáo hay thế giới quan nhất định của mình.

Và thế là ngày nay, chúng ta chia sẻ đất nước, thành phố, Giáo hội của mình với những ngư�i ngoài, những ngư�i thuộc các nhóm khác. Và như thế chúng ta dấn vào cuộc đấu tranh lâu dài, và tôi mong cuộc đấu tranh này sẽ thắng lợi, để cuối cùng thấy ra rằng những ngư�i khác với chúng ta, cũng là anh chị em với chúng ta, đ�u cùng là con một Chúa, và sự sống của h� cũng quan tr�ng và quý báu như của những ngư�i cùng đức tin, huyết thống, hay quốc tịch với chúng ta. Như Abraham, chúng ta cần đổi tên để không biến chủ nghĩa ái quốc thành ngẫu tượng đến mức tin rằng nhóm của chúng ta đặc biệt và chỉ có quốc gia, màu da, n�n văn hóa, hay tôn giáo của chúng ta mới độc nhất và đặc ân trước mặt Thiên Chúa.

Thế giới của chúng ta đang toàn cầu hóa rất nhanh, và các quốc gia, Giáo hội đang ngày càng đa nguyên và đa dạng v� mặt sắc tộc, ngôn ngữ, văn hóa và tôn giáo. Quốc gia, vùng mi�n, nơi làm việc, và giáo hội của chúng ta đang thật sự khoác lên gương mặt mới. Những cộng đồng được bảo b�c cũ đã cho chúng ta cội rễ gi� đang biến mất và nhi�u ngư�i trong chúng ta sợ chuyện đó, thấy cám dỗ muốn hạn chế chuyện đó, muốn theo tả khuynh, muốn bảo vệ những ranh giới cũ, và tuyên bố rằng Thiên Chúa và chân lý chỉ có nơi chúng ta mà thôi. Có thể hiểu vì sao lại thế, nhưng nhân tính và đức tin cao đẹp nhất của chúng ta không kêu g�i chúng ta trở nên như vậy. Như Abraham, chúng ta được kêu g�i đổi tên.

Chúng ta được kêu g�i hãy trân quý di sản của mình, quốc gia, tiếng mẹ đẻ, văn hóa, đức tin và Giáo hội của mình, vì chỉ khi cắm rễ sâu trong cộng đồng ban đầu thì chúng ta mới đủ vững vàng và vị tha để biến những ngư�i ngoài thành gia đình của mình. Nhưng nhà là nơi chúng ta khởi đầu. Từ những mái ấm tuyệt v�i đem lại cội rễ vững vàng, chúng ta được kêu g�i hãy mở rộng tấm lòng v� mặt tôn giáo, văn hóa, sắc tộc để cho tất cả m�i ngư�i cuối cùng có thể gắn bó như một gia đình. Chúng ta được kêu g�i hãy đổi từ Abram thành Abraham.

J.B. Thái Hòa dịch

Phanxicovn