Hồi còn nhá», Ä‘á»c kinh xin được chết là nh là má»™t thói quen thân thuá»™c cá»§a gia đình tôi.
Tâm trà non ná»›t cá»§a tôi khi đó tá»± động liên kết chết là nh là chết trong vòng tay yêu thương cá»§a gia đình và Giáo Há»™i, bình an vá»›i Chúa và má»i ngưá»i xung quanh.
Ngay cả những ngưá»i tốt là nh, cÅ©ng không có nhiá»u ngưá»i được chết như váºy. Do ngẫu nhiên và các tình huống bất ngá» cá»§a cuá»™c Ä‘á»i, thưá»ng thưá»ng nhiá»u ngưá»i chết trong tình cảnh gãy đỗ và trong những trạng huống trái khuấy: cay chua, chưa tha thứ hay chưa được tha thứ, chưa xưng tá»™i, chưa hòa giải vá»›i gia đình và Giáo Há»™i, xa cách, há» hững vá»›i Chúa và cá»™ng Ä‘oà n, giáºn dữ, rượu chè, chết do lạm dụng ma túy, do tá»± tá». Hay đôi lúc chết trước khi kịp là m hay có thì giá» nói lên những Ä‘iá»u nên nói hay là m những việc nên là m. Thưá»ng thưá»ng há» ra Ä‘i để lại những chuyện dang dở chưa là m trên trần thế nà y.. Như trong kinh xưng tá»™i ngà y xưa, xin tha cho những gì đã nói và chưa nói, đã là m và chưa là m.
Tôi xin chia sẻ má»™t và i và dụ nhá»: Má»™t ông ná», đã ngoà i năm mươi tuổi, ông không tha cho ông cái tá»™i vì rụt rè đã không để cho mẹ ôm lúc ông bảy tuổi và không biết được bà sắp chết. HÆ¡n bốn mươi năm sau vẫn còn những chuyện dang dở chưa là m.
Má»™t trưá»ng hợp khác, tôi cá» hà nh tang lá»… má»™t ngưá»i đà n ông mà trước đó, trong má»™t phút nóng nảy giáºn dữ anh bá» nhà ra Ä‘i và chết trong má»™t tai nạn.
Tôi chắc, nhiá»u ngưá»i trong chúng ta cÅ©ng đã gặp những ra Ä‘i để lại nhiá»u chuyện chưa là m xong. Có thể chúng ta là m tổn thương há» hay há» là m tổn thương chúng ta và sau đó chưa hòa giải; đáng lý chúng ta phải chú tâm đến há» hÆ¡n nhưng vì chúng ta quá báºn tâm vá»›i cuá»™c sống nên đã không mở lòng ra đúng lúc; hoặc chúng ta ghét há», không hòa giải vá»›i há» và bây giỠđã quá trá»…! Cái chết đã chia lìa há» khá»i chúng ta và những gì chưa là m thì bây giá» không là m được nữa, chúng ta sống vá»›i lá»—i lầm và cứ nói mãi “Giá mà , giá mà …â€
Cái “giá mà †nà y sẽ biến mất nếu chúng ta áp dụng nghiêm túc tÃn Ä‘iá»u Ki-tô giáo vá» các thánh thông công. TÃn Ä‘iá»u nà y, ở trá»ng tâm đức tin cá»§a chúng ta đến mức, là má»™t trong các tÃn Ä‘iá»u được trân trá»ng nhất trong kinh Tin KÃnh, má»i gá»i chúng ta tin rằng chúng ta vẫn ở trong sá»± thông công tÃch cá»±c vá»›i những ngưá»i đã chết, trong má»™t hiệp thông ưu tiên.
Tin và o các thánh thông công là tin rằng những ngưá»i chết vẫn liên kết vá»›i chúng ta trong phương cách chúng ta có thể tiếp tục giao tiếp, chuyện trò, vá»›i há». Là tin rằng mối tương giao cá»§a chúng ta vá»›i há» có thể tiếp tục tăng triển và hòa giải cái mà , vì nhiá»u lý do có tÃnh cách con ngưá»i không thể là m trong Ä‘á»i nà y, có thể là m được lúc nà y.
Tại sao? Bởi vì không chỉ có sá»± giao tiếp giữa chúng ta và những ngưá»i đã chết trước chúng ta (đây là đặc tÃnh cá»§a tÃn Ä‘iá»u Ki-tô giáo, không phải láºp đà n gá»i hồn) mà bởi vì hiệp thông bây giá» là má»™t đặc ân. Cái chết gá»™t sạch tất cả. Không chỉ Giáo Há»™i dạy chúng ta Ä‘iá»u đó, mà đơn giản chúng ta còn trải nghiệm nó.
Thưá»ng trong gia đình, trong tình bằng hữu, trong cá»™ng Ä‘oà n, hay bất cứ trong mạng lưới xã há»™i nà o, cÅ©ng Ä‘á»u có căng thẳng, hiểu lầm, giáºn dữ, thất vá»ng, bất đồng chưa hòa giải, Ãch ká»· chia rẻ, tổn thương không là nh lại được, và rồi – có ngưá»i chết. Cái chết mang theo nó bình an, má»™t sá»± thanh luyện và má»™t đức ái mà trước đó, không thể nà o có được.
Tại sao như váºy? Không phải vì cái chết đã thay đổi cấu trúc gia đình, công sở hay các môi trưá»ng thân cáºn, cÅ©ng không phải vì, mà nhiá»u lúc dưá»ng như có thể, gốc tÃch cá»§a căng thẳng, nhức đầu, buồn Ä‘au hay cay chua đã chết. Nó diá»…n ra bởi vì, như thánh Lu-ca dạy chúng ta, khi, trên tháºp giá Äức Ki-tô tha thứ cho ngưá»i trá»™m là nh, cái chết gá»™t sạch má»i Ä‘iá»u.
Trong sá»± thông công vá»›i các thánh chúng ta có đặc ân giao tiếp vá»›i những ngưá»i ra Ä‘i để lại những chuyện chưa là m xong. Má»™t niá»m á»§i an lá»›n lao nếu đó là cái chết là nh, được ấm lòng, được hòa giải, được tình cảm nồng ấm cá»§a những ngưá»i xung quanh. May mắn thay, đối vá»›i há» và vá»›i những ngưá»i thân yêu há», có má»™t thá»i gian đặc ân sau cái chết để là m những việc chưa xong cho những ngưá»i đã kết thúc cuá»™c sống trong các cảnh huống đầy cay chua, giáºn dữ, thiếu trách nhiệm, tá»™i lá»—i, thiếu nồng ấm và yêu thương.
TrÃch sách Táºp sống vượt lên ná»—i sợ, Forgotten among the Lilies, Learning to Love Beyond Our Fears, Ronald Rolheiser
Nguyễn Kim An dịch
Phanxicovn

