Bộ mặt ẩn giấu của cái ác

Chúng ta thư�ng có suy nghĩ ngây ngô v� cái ác, ít nhất là với hình ảnh của nó trong đ�i sống hàng ngày. Hình ảnh chúng ta có v� cái ác thư�ng được cấu thành một cách giả tạo, lấy từ các chuyện thần thoại, tín ngưỡng tôn giáo, từ sách vở phim ảnh mô tả cái ác nhân cách hóa trong các thế lực thần linh nham hiểm. Các con quỷ ám trong các căn nhà, ở các lễ hội, ở các tấm ván cầu cơ triệu hồi v� với cơ thể vặn vẹo và bị nước thánh xua đuổi. Tất cả cái ác ở bên trong khái niệm của lực ma quỷ này (và chúng ta có thể tin vào đó hay không) đ�u vô cùng lu m� trước cái ác chúng ta xem trong các bản tin hàng ngày, trong đ�i sống bình thư�ng và biểu hiện ngay cả trong chính chúng ta một lúc nào đó.

Phần lớn chúng ta mù quáng trước cái ác ti�m ẩn đang rình rập bên trong chúng ta, chia rẽ các cộng đồng, ăn mòn Chúa và ăn mòn lòng tốt. Các Tin Mừng có thể giúp chúng ta hiểu đi�u này.

Trong các Tin Mừng, cái ác có hai tên vì cái ác hành động theo hai cách. �ôi khi các Tin Mừng g�i thế lực ma quỷ là “Ma quỷ� và ở các lần khác thì lại g�i là “Satan�. Vậy có gì khác biệt ở đây? Dù sao thì rốt cùng cả hai đ�u ám chỉ cùng một thế lực (hoặc một ngư�i) nhưng dưới hai tên g�i để chỉ cách thức hoạt động khác nhau của cái ác. Trong tiếng Hy Lạp, ma quỷ có nghĩa là vu khống và xé nát m�i thứ. Nhưng trớ trêu thay, Satan lại có nghĩa gần như hoàn toàn ngược lại. Nó có nghĩa là hợp nhất m�i thứ, nhưng theo một cách bệnh hoạn và ác độc.

Như thế cái ác hoạt động theo hai cách: ma quỷ hoạt động trong chúng ta bằng cách chia rẽ chúng ta, và chúng ta có thói quen vu khống lẫn nhau để cộng đồng mãi mãi bị chia rẽ do ghen tị và buộc tội. Còn satan thì làm ngược lại nhưng với kết quả tương tự. Satan kết hợp chúng ta theo một cách bệnh hoạn, có nghĩa là dưới tác động cuồng loạn của đám đông, dưới hình thức đấu đá truy�n thông xã hội, các ý thức hệ ích kỷ, kỳ thị chủng tộc, phân biệt giới tính, ghen tị, hận thù và bằng vô số cách ác độc khác để lôi kéo chúng ta vào đám đông – hận thù, cưỡng hiếp tập thể, hành hung và đóng đinh. �ó là thế lực satan đã đóng đinh Chúa Giêsu.

Khi chúng ta nhìn thế giới ngày nay, từ chính trị đến mạng xã hội, đến những gì đang xảy ra bên trong khuôn viên tôn giáo, chúng ta phải mù mới không thấy sức mạnh của “quỷ� và của “satan� đang làm việc (dù bạn định nghĩa như thế nào và hình dung những loại này như thế nào).

Chúng ta thấy quỷ làm việc ở đâu? Chung chung là  khắp m�i nơi. Ngày nay, gần như đâu đâu chúng ta cũng thấy có những ngư�i gây chia rẽ, h� gán các động lực sai cho ngư�i khác, h� gieo ng� vực và tẩy chay. Thật vậy, đây gần như là yếu tố nổi trội chúng ta thấy trong chính trị và trên mạng xã hội. Kết quả là sự tan vỡ cộng đoàn, sự bế tắc trong đư�ng lối chính trị, sự phá vỡ n�n văn minh, sự mất tin tưởng vào ý nghĩa của sự thật, ni�m tin tự mãn, nhưng đặc biệt là câu khẩu hiệu đặc trưng của chúng ta hoạt động như thật, và gần như quên đi đức ái phổ quát. Ngày nay, chúng ta đang chứng kiến sự tan vỡ nguy hiểm của lòng tin và phép lịch sự, đức tính thẳng thắn đơn thuần bị xói mòn. Con quỷ chắc đang mỉm cư�i.

Chúng ta thấy satan làm việc ở đâu? Cũng m�i nơi. Càng ngày chúng ta càng co mình vào các bộ tộc, các băng nhóm, với những ngư�i nghĩ giống chúng ta và có cùng lợi ích phải bảo vệ. Dù đi�u này có thể là đi�u tốt, nhưng nó sẽ không tốt khi chúng ta kết hợp với nhau, bám rễ trong các ý thức hệ theo lợi nhuận, theo các đặc quy�n kinh tế, phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, chủ nghĩa dân tộc sai lầm, tham lam và thù hận. Khi đi�u này xảy ra, nhóm của chúng ta không còn là một cộng đồng, thay vào đó nhóm chúng ta trở thành đám đông, trở thành kẻ bệnh hoạn, mà cuối ngày, dù khẩu hiệu có riêng biệt như thế nào thì cũng kết thúc như đám đông ngày Thứ Sáu Tuần Thánh đã hô vang: “�óng đinh! �óng đinh nó vào thập giá!� �i�u đáng kể là trong các Tin Mừng, chữ “đám đông� dùng khi nào mang một ý nghĩa xấu. Các nhà chú giải đ�u nói với chúng ta, hầu như không có ngoại lệ, mỗi khi chữ “đám đông� xuất hiện trong Tin Mừng, nó có thể được đặt trước tính từ “thiếu suy xét�. �ám đông là thiếu suy xét, còn tệ hơn, nó thư�ng có khuynh hướng bệnh hoạn nghiêng v� đóng đinh. Tiểu thuyết gia nổi tiếng ngư�i Séc Milan Kundera nhấn mạnh đi�u này khi ông chia sẻ nỗi sợ hãi to lớn của ông v� “cuộc tuần hành vĩ đại�, cơn sốt bệnh hoạn làm lây nhiễm đám đông và chẳng bao lâu sau, h� hô vàng: “Thả Ba-ra-ba cho chúng tôi, còn Giêsu thì giết nó đi, đóng đinh nó vào thập giá!� �ây là bộ mặt của satan trong đ�i sống bình thư�ng, bộ mặt thực của cái ác.

Ngày nay chúng ta cần định danh cho đi�u này khi chúng ta thấy sự phân cực ngày càng mãnh liệt và cay đắng bên trong gia đình, cộng đồng, khu phố, thành phố và quốc gia chúng ta. Chủ nghĩa bè phái, giận dữ, cay đắng, ng� vực, buộc tội và hận thù đang gia tăng ở hầu hết m�i nơi, ngay cả trong chính gia đình chúng ta, nơi chúng ta ngày càng cảm thấy khó ngồi lại với nhau, cư xử lịch sự với nhau khi nói chuyện v� các vấn đ� chính trị, xã hội và các khác biệt v� giá trị đạo đức. �áng buồn thay, ngay cả đại dịch chết ngư�i đe d�a toàn thế giới, chúng ta lại có khuynh hướng chia rẽ thay vì đoàn kết.

Cái ác thư�ng không có khuôn mặt và cảm giác của ác quỷ như trong phim kinh dị Rosemary’s Baby; nó có bộ mặt và cảm giác của bản tin cuối ngày.

Marta An Nguyễn dịch

Phanxicovn