Khai mạc ngày 21 tháng 2 tại Vatican, cuộc h�p thượng đỉnh bảo vệ trẻ vị thành niên kết thúc sau ba ngày thảo luận nhưng đã không thật sự đưa ra các biện pháp cụ thể. Sự lựa ch�n này có thể gây thất v�ng, nhưng đi�u này cho thấy, đối với �ức Phanxicô, một hoán cải tâm hồn thì cần thiết hơn m�i biện pháp, nếu không có hoán cải tâm hồn thì các biện pháp này cũng vô hiệu.

�ức Phanxicô, chính ngài cũng đã công khai cảnh báo: đôi khi các mong ch� đối với cuộc h�p thượng đỉnh này quá cao. Nhưng cũng chính �ức Phanxicô đã thắp lên ni�m hy v�ng trong l�i mở đầu cuộc h�p, ngài tuyên bố hy v�ng có các “biện pháp cụ thể và hiệu quả�.

Trong mong ch� biện pháp cụ thể

Trong ba ngày rưỡi, các bài can thiệp mạnh đã được đ�c lên. Nhưng trong bài phát biểu kết thúc, �ức Phanxicô đã làm ngạc nhiên, thậm chí làm thất v�ng. Thay vì khởi đi từ các lạm dụng trong Giáo hội để mở rộng ra các lạm dụng trong toàn xã hội thì ngài lại đi ngược lại. Trách nhiệm cá nhân của các giám mục chỉ lướt qua trong bài phát biểu dài. Còn đối với các biện pháp cụ thể thì ngài lại nói đến định nghĩa của nạn khiêu dâm trẻ em. Dù chủ đ� này là quan tr�ng và th�i sự nhưng nó không ở tr�ng tâm của cuộc h�p.

Tuy nhiên Giáo hội công giáo không phải là một đảng phái chính trị hay một nhà nước. Giáo hội không dựa vào các “thông báo� để biến đổi nhưng dựa vào sự hoán cải tâm hồn. Sự hiện diện của giáo hoàng, một giám mục giữa các giám mục trong buổi phụng vụ thống hối đã là một việc đáng kể.

Cuộc h�p được tổ chức tỉ mỉ từng phút, nhất là đặc biệt quan tâm đến các nạn nhân đến từ khắp nơi trên thế giới, hội nhập h� vào trong cuộc hop. Sau bốn ngày gặp gỡ, tất cả các chủ tịch Hội đồng Giám mục trên thế giới đã ý thức tầm rộng lớn và cấp bách của vấn đ�. Và đó là đi�u mà nhà lãnh đạo Giáo hội công giáo mong ch�.

Vatican muốn đưa ra gương mẫu

�i�u này được thấy trong ba biện pháp do Linh mục Federico Lombardi, đi�u phối viên cuộc h�p đưa ra: một tự sắc, một luật mới cho Vatican và một cẩm nang làm việc để giúp các Hội đồng Giám mục địa phương phát triển các biện pháp tích cực.

Các thông báo này cho thấy đối với giáo hoàng, vấn đ� đầu tiên là ở cấp địa phương chứ không phải ở Tòa Thánh hay ở Giáo hội hoàn vũ. Qua ba biện pháp này, Vatican muốn nêu gương chứ không áp đặt. Thật vậy, mỗi Hội đồng Giám mục địa phương phải dựa trên các đặc trưng văn hóa và pháp lý riêng của mình.

Tránh mắc kẹt

Rằng mỗi Hội đồng Giám mục địa phương có các biện pháp cụ thể và hiệu quả để chống nạn lạm dụng trên trẻ em và tránh ở thế kẹt: đối với �ức Phanxicô, đó là mục tiêu của cuộc h�p thượng đỉnh. Bây gi� chỉ còn cụ thể hóa và mỗi giám mục tham dự khi v� nước sẽ có một quyết tâm mạnh trong đư�ng hướng này.Cần phải có các thủ tục hiệu quả và phải tuân theo, đó vẫn là một thách thức.

 Con đư�ng còn dài

Ngoài ra cuộc h�p này giúp sáng t� nhi�u điểm. Nhà báo Valentina Alazraki ngư�i Mêhicô đầy kinh nghiệm, bà đã làm việc ở Vatican từ 45 năm nay, nhấn mạnh phải minh bạch và phải có thông tin đầy đủ. �ức Hồng y Reinhard Marx, chủ tịch Hội đồng Giám mục �ức nêu lên sự quan tr�ng của tài liệu lưu trữ và bảo quản tài liệu.

�ức Tổng Giám mục Mark Coleridge, giáo phận Brisbane, Úc nói đến sự sai lầm và thiếu trách nhiệm của một số giám mục. Bà Linda Ghisoni, phó tổng thư ký bộ Giáo dân, Gia đình và ��i sống nêu lên tầm quan tr�ng của việc hội nhập phụ nữ và giáo dân trong các quyết định và phân định của Giáo hội.

�ặt vấn đ� v� bí mật giáo hoàng trong các trư�ng hợp lạm dụng

Tuy vậy cuộc h�p thượng đỉnh bảo vệ trẻ vị thành niên đã không đáp ứng được tất cả mong ch�. �ức Phanxicô đã nghi ng� đi�u này nhưng ngài đã dũng cảm quyết định tổ chức. �ối với ngài, cũng quan tr�ng như cuộc h�p, ít nhất đó là bước khởi đầu trên con đư�ng đã được bắt đầu và hứa hẹn vẫn còn dài. Bây gi� các giám mục đã hiểu được sự cấp bách, và các vấn đ� khác có thể sẽ phải đối diện.

Như trư�ng hợp bí mật giáo hoàng trong các thủ tục giáo luật. �ây là công việc gay go của Giám mục Charles Scicluna, một trong các ngư�i tổ chức cuộc h�p và là nhân vật chính trong cuộc chiến chống lạm dụng. Theo ngài, nếu tính bảo mật là cần thiết thì tính bảo mật này có thể “phản tác dụng� trong các trư�ng hợp lạm dụng. Con đư�ng vẫn còn dài!

cath.ch, Xavier Le Normand, Rôma, 2019-02-25

Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn

Nỗi thất v�ng vô cùng của các nạn nhân ấu dâm trong Giáo hội

�ức Giáo hoàng chỉ “làm rối rắm� khi đổ lỗi cho Satan. �ối với các nạn nhân bị lạm dụng, cuộc h�p thượng đỉnh là một thất bại. Không có hành động cụ thể, Vatican chỉ đẻ ra con chuột. Vào cuối cuộc h�p thượng đỉnh, mỗi ngày với các l�i chứng ác mộng của các nạn nhân, các l�i chỉ trích bất thư�ng quất mạnh vào guồng máy Giáo hội, các hiệp hội nạn nhân dù đã quyết định để tiếng nói của h� được nói lên, nhưng h� đã chỉ trích rất mạnh v� việc thiếu một tài liệu cuối cùng. “�ó là quỷ…� biên tập viên báo Matin.ch như nghẹn h�ng với câu nói này của �ức Giáo hoàng: “L�i giải thích có thể vẫn còn ở cổ h�ng của rất nhi�u nạn nhân và ngư�i thân của h��.

Nhà bình luận nói tiếp, thực chất là linh mục, giám mục hay giám chức “đã lợi dụng cương vị của mình để hưởng lạc với các em bé trai hay các cô gái nh�, ngài nói: ‘Ngư�i thánh hiến được Chúa ch�n để hướng dẫn các tâm hồn đến sự cứu rỗi, lại để cho chính bản thân mình bị nô lệ hóa do chính sự yếu đuối của mình, do bệnh tật của mình, h� trở nên công cụ của Satan�. Như thế Quỷ “là ngư�i ở sân khấu chính, như nhân chứng cuối cùng… Qua Satan, những ngư�i của Chúa thấy tội của mình được giảm nhẹ. H� làm gì được khi h� là công cụ của một lực mạnh như lực ma quỷ?�

Nhà tâm lý gia Jacques Nuoffer phát biểu trên đài RTS ngày chúa nhật, với gi�ng điệu ôn hòa, ông không b� qua các l�i chỉ trích của mình đối với các kết luận có tính “lý thuyết, không có quyết định cụ thể� của Vatican: “Công việc vẫn trì trệ, có quá nhi�u guồng máy quản trị ở Vatican.� Báo Mise au point không đ� cập đến vấn đ� ấu dâm chung chung, nhưng qua những ngư�i thật sự dấn thân giúp các nạn nhân.

Báo Matin.ch nhắc đến trư�ng hợp ông Jean-Marie Fürbringer, một trong các nạn nhân của linh mục Joël, tu sĩ ấu dâm Dòng Capuxinô ở Saint-Maurice, ông bị lạm dụng khi lên 11 tuổi. Ông cũng chia sẻ nỗi thất v�ng của mình: “Chúng tôi không ngạc nhiên nhưng thất v�ng. Thành thật mà nói, đó là trò h� mục vụ, lỗi của Con Quỷ… H� đã làm rối mù khi không đ� cập trực tiếp đến các vấn đ� của Giáo hội. Và “nếu Satan mạnh hơn chúng ta?�  “Kệ. Yêu cầu nạn nhân v� nhà khiếu nại�.

Ông Peter Isely ngư�i Mỹ, một trong các nhà sáng lập tổ chức quốc tế Chấm dứt bị Giáo sĩ Lạm dụng (End Clergy Abuse) kêu g�i “không khoan nhượng� tuyệt đối phải được ghi trong luật của Giáo hội và buộc phải trục xuất kh�i hàng giáo sĩ linh mục nào phạm tội ấu dâm.

Một nạn nhân ở � châu kể anh đã bị tấn công “hơn cả trăm lần� và nói đến một “quả bom nổ chậm� trên châu lục của mình. Một phụ nữ Phi châu đã phá thai ba lần dưới sự đe d�a tài chánh của một linh mục hung bạo.

Theo báo Mediapart.fr thì giáo hoàng đã “kêu g�i thể chế không được làm ngơ trước tai h�a làm ung hoại Giáo hội từ nhi�u năm nay�. Nhưng như thế là không đủ: đây là l�i nói lặp đi lặp lại nơi các nạn nhân. �ối với giáo sư vật lý Fürbringer thì bài phát biểu kết luận của �ức Phanxicô không có các thông báo cụ thể, chỉ “nói đến nạn khiêu dâm trên internet hay du lịch tình dục trên thế giới� mà “không trực tiếp nói đến các vấn đ� của Giáo hội�. Triệt để không nói gì đến các giám mục bao che đồng nghiệp của mình, cũng như không đ� cập đến bí mật giáo hoàng thư�ng đi kèm với các vụ xử giáo luật, hai tuyên bố chính của các nạn nhân với việc loại trừ các ngư�i lạm dụng.

“Khi nào? Như thế nào? Không ai biết�

�ặc phái viên của báo Le Point ở Rôma cũng không kém phần nghiêm khắc, ông viết “Giáo hoàng chỉ nêu ra bảy nguyên tắc phải có trong đư�ng hướng mới của Giáo hội hoàn vũ: bảo vệ trẻ em, đưa ra pháp luật các linh mục ấu dâm, thanh tẩy hàng tu sĩ, đào tạo các chủng sinh, kiểm tra việc áp dụng các quy định ở các Hội đồng Giám mục địa phương, tháp tùng các nạn nhân, chống nạn ấu dâm trên internet và du lịch tình dục. Một tự sắc sẽ được công bố và một công cụ hành động sẽ được thành lập�. Nhưng “khi nào? như thế nào? Không ai biết�.

Một bài phát biểu “đáng xấu hổ�

V� phần mình, ông Francesco Zanardi nhà sáng lập một trong tám hiệp hội được hội đồng chấp thuận cho biết: “Bài phát biểu của giáo hoàng đáng xấu hổ cho các nạn nhân cũng như cho tất cả ngư�i công giáo. Từ không khoan nhượng, chúng ta bước qua không tín nhiệm. Chúng ta không cần giáo hoàng nhắc lại phải bảo vệ trẻ vị em trong khi vụ tai tiếng đã kéo dài từ năm 1999. Không phải Satan hiếp con cái chúng ta, nhưng là các linh mục�. Và trong các sự kiện này, “các nạn nhân bị bịt miệng. Các thủ tục dự trù đã không được áp dụng, các quy�n của nạn nhân đã bị vi phạm�.

Chỉ một ngoại lệ ở bầu khí m�m ẻo này là bài tham luận của nhà vatican h�c ngư�i Mêhicô, bà Valentina Alazraki, ngư�i thân cận �ức Phanxicô, bà nói đến một vụ tai tiếng khác sắp đến v� lạm dụng tình dục của các linh mục trên các nữ tu. Bà cảnh báo: “Chúng tôi các nhà báo sẽ giúp quý cha cô lập các con chiên ghẻ, vượt thắng các kháng cự. Nhưng nếu quý cha không thay đổi hoàn toàn, nếu quý cha không đứng bên cạnh các trẻ em, các gia đình, chúng tôi sẽ là kẻ thù hung dữ của các cha.� Trong cuộc tranh luận trên đài truy�n hình France 24, bà nói thêm: “Sự thật, cuối cùng?�  Không. Báo Le Point kết luận: “Tấm màn đã được vén lên, nhưng thượng hội đồng vẫn chưa giải quyết gì. Và th�i gian không còn nhi�u�. Còn theo báo Libération thì �ức Phanxicô “làm h�ng lối ra�, Vatican “đã đẻ con chuột�.  Còn với ông Peter Saunders, ngư�i Anh đi tiên phuông trong việc chống nạn ấu dâm trong Giáo hội thì “�ức Phanxicô không đưa ra các biện pháp triệt để là vì ngài sợ buộc phải trục xuất một số lớn linh mục, thậm chí cả giám mục. Bao nhiêu?�  Thêm một lần nữa “không ai biết…�. Và “dù trong những ngày này, Vatican chủ trương minh bạch nhưng vẫn rất kiệm l�i v� các con số và các thông tin v� các thủ tục đang tiến hành�.

Báo L’Orient – Le Jour lấy làm tiếc: “�ức Phanxicô khi nhậm chức đã chói l�i. Chưa từng có. Than ôi…� “Một sứ thần ngoài bảy mươi, sách nhiễu tình dục một nhân viên tòa thị chính, được hưởng quy chế ngoại giao, phải bị trừng phạt bằng cách này hay cách khác. Nhưng một linh mục, một giám mục, một hồng y lạm dụng tình dục trên trẻ em, ngay cả sách nhiễu tình dục là một tội ác không thể tha thứ. Không một chút nghi ng�, hẳn �ức Phanxicô đã phải đau khổ trong lòng, đến tận xương tủy khi nghe l�i chứng khủng khiếp của nạn nhân các vụ ấu dâm trong Giáo hội�. Vậy thì làm thế nào để giải thích ngài “chỉ giới hạn trong các chữ?�

“Không thể nào đụng đến trẻ em mà không bị phạt. Không bao gi��

Và: “Ngư�i ta không thể nào đụng đến trẻ em mà không bị phạt. Không bao gi�. Não trạng hàng giáo sĩ, chủ nghĩa tập đoàn thêm một lần nữa, tình yêu hợp nhất đối với căn nhà của Chúa Giêsu, đi�u rất mong manh, đi�u quá bầm dập có thể hủy diệt sứ mạng, chân thành và quyết liệt của �ức Phanxicô�. Ông Erwan Le Morhedec, ngư�i công giáo, tác giả của blog Koztoujours giải thích trên báo Parisien: “Các l�i của ngài phải được chuyển thành hành động. Không được dung thứ các ngư�i đi lạm dụng. Các nạn nhân và thân nhân của h� từ nay phải được tin chắc là h� được hỗ trợ�.

Giuse Nguyễn Tùng Lâm dịch

Phanxicovn