Nữ ký giả kỳ cá»±u Laura Geggel cá»§a táºp san Live Science vừa cho hay má»™t khám phá má»›i liên quan tá»›i Các Sách Cuá»™n Biển Chết. Thá»±c váºy, theo cô, bản văn trước đây không ai Ä‘á»c thấy trên má»™t số mảnh cá»§a Các Sách Cuá»™n Biển Chết nay đã có thể Ä‘á»c được, cho thấy đây có thể là má»™t sách cuá»™n chưa được khám phá và giúp giải quyết cuá»™c tranh luáºn vá» Sách Cuá»™n Äá»n Thá» (Temple Scroll). CÆ¡ Quan Khảo Cổ Do Thái (Israel Antiquities Authority, viết tắt là IAA) ngà y 1 tháng 5 vừa qua tuyên bố rằng các khám phá nà y phát sinh từ việc phân tÃch các tạo tác bằng tia hồng ngoại (infrared).
Các nhà khảo cổ cho hay: các Ä‘oạn viết má»›i tìm thấy là cá»§a các Sách Äệ Nhị Luáºt và Lêvi trong Bá»™ Thánh Kinh Do Thái (mà trong Thánh Kinh Kitô Giáo gá»i là Cá»±u Ước), và Sách Năm Hồng Ân (Jubilees), má»™t bản văn được viết cùng thá»i vá»›i Thánh Kinh Do Thái nhưng không bao giỠđược kể và o các sách Thánh Kinh.
Các nhà nghiên cứu trình bầy các chữ má»›i Ä‘á»c được tại má»™t há»™i nghị quốc tế, gá»i là “Sách Cuá»™n Biển Chết sau 70 Năm: Khai Quang Con ÄÆ°á»ng Hoang Äịaâ€, tổ chức tại Israel.
CÆ¡ Quan Khảo Cổ Do Thái cho biết các ngưá»i Ả Ráºp du cư ở địa phương và các nhà khảo cổ từng khám phá ra Các Sách Cuá»™n Biển Chết và o tháºp niên 1940 tại các hang gần Qumran ở West Bank, tá»a lạc gần bá» bắc cá»§a Biển Chết. Các cuá»™c khai quáºt trong các tháºp niên kế tiếp đã phát hiện hà ng chục ngà n mảnh giấy da và mảnh giấy cói có niên biểu 2,000 năm trước đây.
![]() |
| Các nhà nghiên cứu tại IAA là m việc để bảo toà n Sách Cuộn Biển Chết. Ảnh của IAA |
Vì có quá nhiá»u mảnh nhá» và dá»… hư hại, nên các nhà khảo cổ đã đặt chúng và o các chiếc há»™p để nghiên cứu sau nà y. Nay là lúc phải là m việc đó: các nhà nghiên cứu cá»§a CÆ¡ Quan Khảo Cổ Do Thái Ä‘ang kỹ thuáºt số hóa các sách cuá»™n để có thể được nghiên cứu và chia sẻ vá»›i công chúng mà không là m hư nguyên bản.
Trong lúc Ä‘ang kiểm tra cẩn tháºn má»™t trong những mảnh được kỹ thuáºt hóa nà y, Oren Ableman, má»™t nhà nghiên cứu sách cuá»™n tại ÄÆ¡n Vị Các Sách Cuá»™n Biển Chết cá»§a CÆ¡ Quan Khảo Cổ Do Thái và là má»™t sinh viên tiến sÄ© tại Khoa Lịch Sá» Do Thái cá»§a Äại Há»c Hebrew ở Giêrusalem, bá»—ng lưu ý má»™t Ä‘iá»u đặc biệt trên má»™t và i tá mảnh từng được khám phá ở Hang 11 gần Qumran.
Ableman, trong má»™t tuyên bố, nói rằng: những mảnh trên dưới mắt trần trông trống rá»—ng. Nhưng, nhá» dùng lối chụp hình bằng tia hồng ngoại, anh thấy chúng chứa các vần và chữ Do Thái. Sau đó, anh đã giải mã các chữ viết nà y, tháºm chà còn nối chúng vá»›i những thá»§ bản mà chúng có lẽ thuá»™c vá» trước khi bị bung ra.
![]() |
| Má»™t mảnh Äệ Nhị Luáºt (phải) cạnh cùng mảnh đó nhìn bằng hình hồng ngoại (trái). Ảnh cá»§a IAA |
Sau đây là một số mảnh đáng lưu ý:
• Má»™t mảnh từ Sách Cuá»™n Äá»n Thá», má»™t bản văn ra chỉ thị phải tiến hà nh các buổi lá»… trong má»™t Ä‘á»n thá» lý tưởng như thế nà o. Các há»c giả vốn tranh luáºn không biết có hai hay ba bản Sách Cuá»™n Äá»n Thá» từ Hang 11. Việc khám phá lần nà y cho thấy quả tình có ba bản.
• Má»™t mảnh từ Sách Cuá»™n Các Thánh Vịnh VÄ© Äại. Mảnh nà y chứa má»™t phần cá»§a Thánh Vịnh 147:1, và phần kết cá»§a câu đã được duy trì trong má»™t mảnh lá»›n hÆ¡n tìm thấy tại cùng má»™t hang. Mảnh má»›i tìm được cho thấy Thánh Vịnh xưa nà y hÆ¡i ngắn hÆ¡n bản văn Do Thái hiện Ä‘ang được dùng.
• Một mảnh khác có những vần viết bằng chữ Do Thái Cổ (paleo-Hebrew). Mảnh nà y không thể gán cho bất cứ thủ bản nà o đã được biết đến và rất có thể thuộc một thủ bản chưa ai biết.
Vũ Văn An
VietCatholic



