Tổng thống Trump đã nháºn được những phản ứng há»—n hợp từ các nhà lãnh đạo Công giáo đối vá»›i bà i phát biểu đầu tiên cá»§a ông tại Äại há»™i đồng LHQ hôm thứ Ba vừa qua. Tổng thống Trump đã á»§ng há»™ đối vá»›i má»™t chương trình tái định cư hạn chế dà nh cho ngưá»i tị nạn, gợi ý vá» hà nh động quân sá»± có khả năng xảy ra tại Venezuela, và đồng thá»i cam kết “phá há»§y hoà n toà n Bắc Triá»u Tiênâ€.
 Gần hai năm sau khi Äức Thánh Cha Phanxicô phát biểu tại Äại há»™i đồng Liên Hợp Quốc vá»›i lá»i kêu gá»i “đặt tất cả các lợi Ãch đảng phái và ý thức hệ … nhằm phục vụ công Ãch chungâ€, Tổng thống Trump đã ca ngợi tổ chức nà y vì khả năng cá»§a há» trong việc cùng cá»™ng tác vá»›i nhau hướng đến “má»™t tương lai tốt đẹp hÆ¡nâ€- nhưng rõ rà ng ông ta Ä‘ang có ý định ưu tiên vì những lợi Ãch cá»§a Hoa Kỳ.
 “Tôi sẽ luôn đặt nước Mỹ lên trước hết giống như quý vị, các nhà lãnh đạo các quốc gia cá»§a quý vị, đã đặt các quốc gia lên trước hếtâ€, Trump tuyên bố trong bà i diá»…n văn nháºm chức cá»§a mình vá»›i hÆ¡n 150 đại biểu quốc tế. Tổng thống Trump đã táºn dụng thá»i gian đứng trên bục phát biểu cá»§a mình để váºn động cho chương trình tái định cư hạn chế dà nh cho ngưá»i tị nạn, gợi ý vá» hà nh động quân sá»± có khả năng xảy ra tại Venezuela và đồng thá»i cam kết sẽ “há»§y diệt hoà n toà n Bắc Triá»u Tiên†nếu như há» tiếp tục những mối Ä‘e doạ hạt nhân cá»§a mình.
Trong khi Trump đã nhanh chóng ca ngợi lòng nhân ái và sá»± hà o phóng cá»§a ngưá»i dân Hoa Kỳ, ông cÅ©ng nói rõ rằng há» cÅ©ng có những hạn chế.
“Nếu như những ngưá»i công chÃnh không đối đầu vá»›i những kẻ độc ác, thì sá»± dữ sẽ chiến thắng†,Trump nói. “Các khu vá»±c chÃnh cá»§a thế giá»›i Ä‘ang trong cuá»™c xung đột và má»™t số nÆ¡i khác, trên thá»±c tế, như Ä‘ang xuống cõi âm ty “, ông nói thêm.
Nghị sÄ© đảng Cá»™ng hòa Sean Duffy phát biểu vá»›i Crux rằng ông rất tá»± hà o vá» những lá»i táo bạo cá»§a Tổng thống hôm thứ Ba vừa qua.Â
“Là má»™t ngưá»i Công giáo và là cha cá»§a tám đứa con, tôi tá»± hà o vì Tổng thống Donald Trump đã đứng lên vì phẩm giá cá»§a cuá»™c sống con ngưá»i trên toà n thế giá»›i và ông đã kêu gá»i tất cả các quốc gia trên thế giá»›i hãy để cho dân chúng được ‘phát triển nảy nở trong sá»± sung mãn cá»§a cuá»™c sống mà Thiên Chúa muốnâ€, ông Duffy nói.
 “Tôi cảm thấy phấn khởi vì Tổng thống đã rõ rà ng đối vá»›i việc đứng lên trước nguy cÆ¡ cá»§a chá»§ nghÄ©a khá»§ng bố Hồi giáo cá»±c Ä‘oan và các chế độ hiếu chiến, những ngưá»i âm mưu chống lại tá»± do cá»§a chúng taâ€, ông Duffy cho biết thêm.
Một quốc gia già u lòng nhân ái – với những giới hạn và các khu vực biên giới
Äể giải quyết cuá»™c khá»§ng hoảng ngưá»i tị nạn toà n cầu, Tổng thống cho biết rằng Hoa Kỳ là má»™t quốc gia già u lòng nhân ái và sẽ tiếp tục há»— trợ những ná»— lá»±c tái định cư những ngưá»i tị nạn, nhưng sẽ táºp trung và o việc thá»±c hiện Ä‘iá»u nà y gần hÆ¡n vá»›i quê hương cá»§a há».
“Äối vá»›i chi phà tái định cư cho má»™t ngưá»i tị nạn ở Hoa Kỳ, chúng tôi có thể há»— trợ hÆ¡n 10 ngưá»i ở quê nhà cá»§a há»â€, Trump cho biết.
William Canny, giám đốc Ä‘iá»u hà nh cá»§a tổ chức Dịch vụ Di dân và Tị nạn tại Há»™i đồng Giám mục Hoa Kỳ, tin rằng những nháºn xét cá»§a Tổng thống đã thất bại trong việc giải thÃch cho những ngưá»i tị nạn rằng há» không thể được tái định cư gần vá»›i các quốc gia xuất xứ cá»§a há».
“Tôi chia sẻ mong muốn cá»§a Tổng thống để giúp má»i ngưá»i ở lại nÆ¡i há» Ä‘ang ở và gần bên cạch các quốc gia lân cáºnâ€, ông Canny nói, “nhưng Liên Hiệp Quốc đã đưa ra những lá»i kêu gá»i cụ thể và nhất quán nhằm cung cấp các nhu cầu cÆ¡ bản, chẳng hạn như thá»±c phẩm, chá»— ở và việc há»c hà nh, và chỉ có 60% các nhu cầu đã được vạch ra cá»§a những ngưá»i tị nạn được đáp ứng và o năm ngoái và chỉ có 38% nhu cầu đó đã được đáp ứng tÃnh đên thá»i Ä‘iểm hiện taÌ£i trong năm nayâ€.
Theo ông Canny, LHQ đã xác định rằng khoảng má»™t triệu ngưá»i tị nạn không thể trở vá» quê hương hoặc ở lại quốc gia nÆ¡i mà hỠđã chạy trốn.
“Theo lịch sá», chúng ta đã có thể tiếp đón 75.000 đến 90.000 ngưá»i tị nạn – má»™t tá»· lệ nhá» trong số đó – đến đất nước nà y để bắt đầu cuá»™c sống má»›iâ€, ông Canny phát biểu vá»›i Crux.
“Äây chÃnh là những gia đình dá»… bị tổn thương, thưá»ng là trẻ em, vốn đã được kiểm tra an ninh má»™t cách lỹ lưỡng. Không có sá»± cân nhắc lá»±a chá» hay sá»± đánh đổi nà o đã được thá»±c hiện. Äây không chỉ là sá»± hà o phóng cá»§a những ngưá»i ná»™p thuế cÅ©ng như các công dân mà còn là má»™t sá»± cam kết cá nhân trong việc tiếp đón những ngưá»i xa lạâ€, ông Canny cho biết thêm.
Giải quyết “vấn đỠnhân đạo†của Venezuela
Tổng thống Trump cÅ©ng đã có những lá»i lẽ mạnh mẽ đối vá»›i Tổng thống Nicolás Maduro cá»§a Venezuela, ngưá»i mà ông gá»i là “má»™t kẻ độc tà i xã há»™i chá»§ nghÄ©aâ€, ngưá»i “đã đẩy má»™t quốc gia vốn Ä‘ang phát triển mạnh mẽ đến bá» vá»±c cá»§a sá»± sụp đổ hoà n toà nâ€.Â
Trên chuyến bay trở vá» Rome từ Colombia và o tuần trước, ÄTC Phanxicô cho biết Ngà i muốn LHQ can thiệp và o Ä‘iá»u mà Ngà i mô tả như là má»™t “vấn đỠnhân đạo†tại Venezuela.
Các Giám mục Venezuela đã duy trì má»™t láºp trưá»ng mạnh mẽ chống lại chÃnh phá»§ Maduro và đồng thá»i Vatican đã cá» nhiá»u phái Ä‘oà n ngoại giao tá»›i nước nà y để ná»— lá»±c là m việc nhằm hướng tá»›i má»™t giải pháp cho cuá»™c khá»§ng hoảng.
 Trong bà i phát biểu cá»§a mình hôm thứ ba, Trump nói: “Vấn đỠở Venezuela không phải là chá»§ nghÄ©a xã há»™i đã được thá»±c hiện má»™t cách yếu kém, mà chá»§ nghÄ©a xã há»™i đã được thá»±c hiện má»™t cách trung thá»±câ€. Trump đã tiếp tục ngụ ý rằng ông sẽ sẵn sà ng sá» dụng hà nh động quân sá»± nếu cần thiết.
Cha Robert Sirico, chá»§ tịch cÆ¡ sở nghiên cứu ‘Action Institute’, má»™t cÆ¡ quan nghiên cứu thị trưá»ng tá»± do, đã hoan nghênh những lá»i phát biểu cá»§a tổng thống.
“Äã từng viếng thăm Venezuela trong nhiá»u năm trước và sau thá»i tổng thống Chavez, và tôi đã chứng kiến má»™t xã há»™i xinh đẹp và thịnh vượng biến thà nh má»™t hệ thống kinh tế đổ nát và bất côngâ€, linh mục Sirico cho biết.
(Hugo Chávez, ngưá»i tiá»n nhiệm cá»§a tổng thống Maduro, đã thiết láºp “Cuá»™c Cách mạng Bolivaria†cá»§a mình trong nhiệm kỳ từ năm 1999 cho đến khi ông qua Ä‘á»i và o năm 2013).
“Tôi đã cảm thấy nhẹ nhõm và phấn khởi khi nghe những lá»i phát biểu cá»§a Tổng thống Trump tại LHQ vá» những nguyên nhân gây ra sá»± xáo trá»™n vá» xã há»™i, chÃnh trị và kinh tế Ä‘ang diá»…n ra. Ở bất cứ nÆ¡i nà o chá»§ nghÄ©a xã há»™i được thá» nghiệm, má»™t phần hay toà n bá»™, Ä‘á»u chứng minh rằng, theo lá»i cá»§a Thánh Gioan Phaolô II, chá»§ nghÄ©a xã há»™i chÃnh là “má»™t sá»± sai lầm vá» mặt nhân chá»§ng há»câ€, Ä‘iá»u đó đã được thể hiện ở rất nhiá»u quốc giaâ€, linh mục Sirico cho biết.
“Những nhà lãnh đạo chÃnh trị, Giáo há»™i và ngà nh công nghiệp giải trà , những ngưá»i đã cố gắng bảo vệ, biện minh hay giải thÃch vá» sá»± bất công xã há»™i cá»§a chá»§ nghÄ©a xã há»™i ở Venezuela đã mắc nợ cá»™ng đồng thế giá»›i và đặc biệt là những ngưá»i dân bị ngược đãi tại Venezuela, má»™t lá»i xin lá»—iâ€, linh mục Sirico cho biết thêm.
Tư tưởng Công Giáo vỠXã hội – và những căng thẳng
Trong má»™t cuá»™c phá»ng vấn vá»›i Crux, Claes Ryn, giám đốc Ä‘iá»u hà nh cá»§a Trung tâm nghiên cứu vá» Thuáºt quản lý nhà nước tại Äại há»c Công giáo Hoa Kỳ, cho biết rằng bà i phát biểu cá»§a Trump sẽ được ghi nhá»› vì phong cách đối đầu cá»§a nó, đặc biệt chống lại Bắc Triá»u Tiên và đồng thá»i nhấn mạnh đến tầm quan trá»ng cá»§a chá»§ quyá»n quốc gia.
Ông Ryn cho biết rằng ông tin rằng má»™t mặt Tổng thống tương đối phù hợp vá»›i tư tưởng Công giáo vá» xã há»™i khi nhấn mạnh đến chá»§ quyá»n quốc gia – nhưng ông tin rằng cách tiếp cáºn cá»§a Tổng thống đối vá»›i Bắc Triá»u Tiên là không phù hợp vá»›i Giáo huấn Công giáo.
“Tư tưởng Công giáo vá» xã há»™i, theo xu hướng chá»§ đạo cá»§a nó, coi nguyên tắc bổ trợ chÃnh là má»™t Ä‘iá»u căn bản, vốn nói rằng chỉ khi những ngưá»i liên quan trá»±c tiếp không thể giải quyết được những vấn đỠcá»§a chÃnh há», thì nên chuyển sang má»™t cÆ¡ quan thẩm quyá»n khácâ€, ông Ryn nói.Â
“TÃnh độc láºp, chá»§ nghÄ©a yêu nước, chá»§ quyá»n – chúng ta có thể dá»… dà ng nháºn thấy các chá»§ đỠnà y liên kết vá»›i tư tưởng Công giáo vá» xã há»™i đến mức độ nó nhấn mạnh đến tÃnh bổ trợâ€, ông Ryn nói.
“Lá»i lẽ hùng biện hiện tại cá»§a chÃnh quyá»n và tổng thống Ä‘ang Ä‘i ngược lại vá»›i việc là m lan rá»™ng cuá»™c xung đột … nó có vẻ như khó có thể hòa hợp những lá»i lẽ hùng biện cá»§a Tổng thống vá»›i tư tưởng Công giáo vá» xã há»™i đối vá»›i cách ghi Ä‘iểm đặc biệt nà yâ€, ông Ryn cho biết thêm.
Trong má»™t dòng tweet và o sáng hôm thứ Ba đưa ra má»™t lá»i bình luáºn vá» các cuá»™c tranh luáºn toà n cầu, Äức Thánh Cha Phanxicô đã kêu gá»i việc hợp tác quốc tế.Â
“Chúng ta hãy cùng nhau tìm ra các giải pháp cụ thể để giúp đỡ những ngưá»i nghèo, những ngưá»i tị nạn, các nạn nhân cá»§a các hình thức nô lệ hiện đại, để thúc đẩy hòa bìnhâ€, ÄTC Phanxicô viết.Â
Nhưng đối vá»›i Trump, tóm tắt trên tà i khoản Twitter cá»§a ông là trá»±c tiếp hÆ¡n: “Vá»›i cương vị là Tổng thống Hoa Kỳ, tôi sẽ luôn đặt Hoa Kỳ lên đầu tiênâ€.
 Minh Tuệ chuyển ngữ
dcctvn

