Bài 7 : �ặc Tính Hôn Nhân Công Giáo

Trong Thư gởi các Gia đình Công giáo của Hội �ồng Giám Mục Việt Nam năm 2016, trước khi m�i g�i các gia đình hãy trở nên “Hội Thánh tại gia� và đẩy mạnh việc thực thi “sứ vụ thương xót�, các �ức Giám Mục chân thành m�i các gia đình nhìn những thách đố mà các gia đình đang phải đối diện, đó là thực tế v� “tình trạng vợ chồng Công giáo ly thân và ly dị đang có chi�u hướng gia tăng, cách riêng nơi các gia đình trẻ[1]�. Khủng hoảng căn bản của đ�i sống gia đình là sự rạn nứt những mối tương quan mà đỉnh điểm của nó là việc ly dị, một biểu lộ “hữu hình� v� sự tan vỡ các mối quan hệ gia đình. Vì thế việc nhắc lại các �ặc Tính của Hôn Nhân Công Giáo là đi�u cần thiết để giúp các bạn trẻ ý thức v� tầm quan tr�ng của hôn nhân cũng như trách nhiệm của các bạn trong việc xây dựng và gìn giữ hạnh phúc của gia đình.

Con ngư�i ngày nay đang sống trong một xã hội hưởng thụ, nhi�u giá trị truy�n thống của cuộc sống bị coi nhẹ đi. Song song đó, chủ nghĩa cá nhân đang làm suy yếu các mối dây ràng buộc của gia đình và coi các thành viên của gia đình như một đơn vị biệt lập; đồng th�i hình thành các ước v�ng của h�, những ước v�ng đấy được coi là tuyệt đối[2]. Vấn đ� hôn nhân cũng không tránh kh�i vòng xoay của xã hội này. Nhất là con ngư�i đang tìm cách xóa b� sự hiện diện của Thiên Chúa trong đ�i sống của mình. Chính vì lối suy nghĩ và sống hưởng thụ đã ảnh hưởng đến đ�i sống hôn nhân gia đình. Tính b�n vững của gia đình đang bị đe d�a nghiêm tr�ng với quan niệm hợp thì lấy không hợp thì b�.
Tỷ lệ ly dị ngày càng gia tăng: nếu năm 2000 chỉ có 51.361 vụ ly hôn thì năm 2005 đã tăng lên 65.929 vụ[3]. Và theo số liệu từ Viện Nghiên cứu gia đình và giới tính, cả nước trung bình có trên 60.000 vụ ly hôn/năm, tỉ lệ 30%, tức là cứ 10 cặp vợ chồng kết hôn thì có 3 cặp ly hôn. Xu hướng này tiếp tục tăng ở cả thành phố và nông thôn^[4]. Nguyên do của việc ly hôn có những lý do khác nhau do: tình yêu cảm tính, thực dụng, vật chất, tình dục hóa tình yêu, … nhất là một quan niệm quá dễ dãi trong việc ly hôn.
Như thế, xây dựng một n�n tảng vững chắc cho gia đình cũng đồng nghĩa với việc củng cố tình yêu và sự hiệp thông trong gia đình. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II xác quyết: “gia đình được thiết lập do tình yêu và được sinh động cũng do tình yêu …Bổn phận đầu tiên của gia đình là trung thành sống thực tại của sự hiệp thông�[5]. Quả thật, hôn nhân là một giao ước tình yêu. Nó đòi mỗi bên phải nghiêm túc thực hiện những yêu cầu trong giao ước và đòi có một sự trung thành trong việc thực hiện giao ước. Nói cách khác, tìnhyêu chân chính, trưởng thành và có trách nhiệm đòi h�i sự duy nhất và bất khả phân ly[6]. �i�u này mang một ý nghĩa không những thanh luyện và củng cố những đặc điểm này, mà còn nâng cao chúng lên đến độ chúng được coi là biểu hiện của những đi�u thiện hảo riêng biệt của Kitô giáo[7].

Tính duy nhất, đơn hôn của hôn nhân công giáo dựa trên l�i của Chúa Giêsu đã xác quyết: “h� không còn là hai, nhưng chỉ là một xương một thịt. Vậy, sự gì Thiên Chúa đã kết hợp, loài ngư�i không được phân ly� (Mt 19, 6). Quả thật tính đơn hôn mang đến cho tình yêu phu phụ sự hiệp thông nên một với nhau trong �ức Kitô[8]. Nh� sự hiệp thông với nhau trong �ức Kitô mà sự bình đẳng giữa vợ chồng, những chi thể trong thân thể �ức Kitô, sẽ có sự tương thân tương ái với nhau cách khắng khít và có trách nhiệm hơn[9]. Chính đi�u này đòi h�i các bạn trẻ ý thức hơn trong quá trình tìm hiểu nhau và làm trổ sinh tình yêu đích thực giữa h�. Một tình yêu đích thực “có nghĩa là cho và nhận một đi�u gì đó không thể mua cũng không thể bán, mà chỉ có thể cho một cách tự nguyện và hỗ tương�[10].
Quả thật tình yêu đích thực là biết cho đi một cách nhưng không. Tình yêu này bắt nguồn từ “Thiên Chúa là tình yêu� (1Ga 4, 8. 16). Chính Chúa Giêsu, hình ảnh hữu hình, cụ thể, sống động của tình yêu và lòng thương xót của Thiên Chúa Cha[11], đã bày t� cho con ngư�i qua việc xuống thế làm ngư�i, chịu chết và phục sinh của Ngư�i. Chính đặc tính đơn hôn sẽ giúp cho vợ chồng toàn tâm, toàn ý lo lắng cho nhau và cho con cái cũng như gia đình của h�. H� không bị phân chia con ngư�i của mình nhưng “toàn hiến mình cho nhau, trung thành với nhau và mở ra cho một sự sống mới�[12]. �ây là một đi�u mà con ngư�i ngày nay đang dần đánh mất vì chủ nghĩa cá nhân và ước muốn “quy ngã� đang bao trùm cả xã hội.

Tính vĩnh viễn, bất khả phân ly trong hôn nhân công giáo đòi h�i phải chung thủy một cách bất khả xâm phạm[13]. Chính vì thế “Hội thánh có bổn phận căn bản là phải tái khẳng định thật mạnh mẽ giáo lý v� sự bất khả phân ly của hôn nhân đối với con ngư�i ngày nay đang nghĩ rằng thật khó khăn … có khi còn công khai khinh bỉ việc đôi bạn cam kết sống trung thành với nhau�[14]. Tính vĩnh viễn của hôn nhân bắt nguồn từ “sự trung tín của Thiên Chúa với giao ước của Ngài và sự trung tín của �ức Kitô với Hội Thánh �[15]. Và gia đình Kitô hữu là một mặc khải, một sự hiện thực đặc biệt mối hiệp thông trong Hội Thánh[16]. Thật thế sự trung tín của Thiên Chúa đối với con ngư�i là luôn luôn và mãi mãi dù trải qua rất nhi�u th�i gian; dù con ngư�i có bất trung cùng Thiên Chúa nhưng sự trung tín của Thiên Chúa không bao gi� thay đổi. Gi� đây Thiên Chúa kêu g�i đôi vợ chồng dự phần vào tình yêu vĩnh viễn của Ngài và trở nên chứng nhân cho tình yêu trung tín của Thiên Chúa[17] qua sự trung tín với nhau tr�n đ�i.
Tuy nhiên sự trung tín đòi h�i phải có sự bổ túc tự nhiên giữa ngư�i nam và ngư�i nữ, và được nuôi dưỡng nh� ý chí của đôi bạn muốn đích thân chia sẻ với nhau đi�u h� có và h� là; đồng th�i đôi bạn “được m�i g�i lớn lên không ngừng trong sự hiệp thông với nhau qua việc trung thành mỗi ngày với l�i cam kết hôn nhân là trao hiến tr�n vẹn cho nhau�[18]. Quả thật việc trung thành mỗi ngày đòi h�i sự hy sinh, một sự cho đi không ngừng để cùng nhau chung tay xây dựng gia đình thành một mối hiệp thông sâu xa sẽ là dấu chỉ của tình yêu bất khả phân ly của Thiên Chúa. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II kêu g�i: “ngày nay làm chứng v� giá trị cao quý của sự bất khả phân ly trong hôn nhân và của lòng chung thủy vợ chồng là một trong những bổn phận quan tr�ng nhất và cấp bách nhất của các đôi bạn Kitô hữu�[19].

�i�u răn thứ chín không dập tắt những ước mơ của con ngư�i, nhưng cấm những ước muốn vô luân, phóng đãng. Kinh Thánh chống lại những hình thức thèm muốn phạm đến đi�u răn thứ chín, tức là khi con ngư�i để cho các bản năng thống trị lý trí dẫn đến bị ám ảnh v� tình dục[20]. �i�u này đòi phải có một sự thanh khiết bắt nguồn từ chi�u sâu của tâm hồn. Như Chúa Giêsu đã dạy: “tự lòng ngư�i phát xuất những ý định gian tà, những tội giết ngư�i, ngoại tình, tà dâm, trộm cắp, làm chứng gian và vu khống� (Mt 15, 19). Do đó cần phải giữ cho tâm hồn chúng ta được thanh khiết, được trong sạch. Chính nh� sự trong sạch trong tâm hồn chúng ta sẽ được nhìn thấy Thiên Chúa (x. Mt 5, 8). Vì thế cần phải thanh tẩy ý hướng và ngũ quan của chúng ta để khước từ những tư tưởng xấu khiến ta xa Chúa. �ồng th�i chúng ta cần phải tránh xa những dịp tội, những chỗ vui chơi giải trí không lành mạnh. Mặt khác cũng cần tránh gây gương mù, gương xấu bằng một đ�i sống nết na, đoan trang vì “sự nết na hướng dẫn cái nhìn và cử chỉ cho phù hợp với phẩm giá của con ngư�i…Nết na chính là sự đoan trang. Nó gợi hứng cho việc lựa ch�n y phục. Nó giữ thinh lặng hay dè dặt khi có nguy cơ tò mò thiếu lành mạnh. Sự nết na chính là sự thận tr�ng�[21]. Vì vậy phải thận tr�ng để giữ mình cho trong sạch để xứng đáng là đ�n th� của Thiên Chúa.
Chúng ta đang sống trong một đất nước với chủ trương duy vật vô thần, quan niệm tự do và chủ nghĩa cá nhân len l�i vào trong cuộc sống gia đình và từng bước phá hủy tính chất truy�n thống của gia đình. Vì vậy việc gây ý thức nơi các bạn trẻ v� giá trị đích thực của hôn nhân công giáo là đi�u hết sức cần thiết. �ây là trách nhiệm của “tất cả m�i thành phần trong gia đình, mỗi ngư�i theo ơn g�i riêng của mình, đ�u có ân sủng và trách nhiệm để ngày nay sang ngày khác tiếp tục xây dựng sự hiệp thông và biến gia đình thành một trư�ng h�c đào tạo cho nhân tính được hoàn hảo và phong phú hơn�[22]. Tắt một l�i gia đình phải là một cộng đoàn của sự sống và tình yêu đang vươn lên và sẽ hoàn tất trong Nước Thiên Chúa.

---