Nếu chúng ta ngừng, đừng tìm đủ má»i cách để lo cho con cái? Bà Pascaline Poupinel, tâm lý gia, giải thÃch vì sao chúng ta nên để trẻ con… chán!
Trại hè, táºp kịch, các sinh hoạt thể thao, là m vưá»n, há»c hát, há»c tiếng Anh, táºp kịch… đủ tất cả má»i sinh hoạt cho các ngà y cuối tuần, cho các tháng hè, không thiếu má»™t món gì! Chỉ vì sợ trẻ con chán, nên bằng má»i giá cha mẹ kéo trẻ con Ä‘i hết sinh hoạt nà y đến sinh hoạt khác, đó là chưa cha mẹ bá» không biết bao nhiêu giỠđể lên mạng tìm địa chỉ, ghi tên, tìm đưá»ng, há»i han, trao đổi kinh nghiệm vá»›i nhau… và tốn bá»™n tiá»n cho các việc nà y!
Lo lắng vì sợ con chán
Bà Poupinel giải thÃch: “Chán, vì không có việc gì là m hếtâ€. Và đó cÅ©ng là lý do là m cha mẹ lo lắng, bá»±c bá»™i khi đứa bé Ä‘i tá»›i Ä‘i lui trong nhà há»i: “Là m gì bây giá»? Con không biết là m gì hết!â€, hoặc cứ năm phút nó lại há»i: “Con có thể dùng ipad cá»§a mẹ được không? Con có thể má»i bạn tá»›i nhà chÆ¡i không?†Và đôi khi chúng ta sợ những câu há»i nà y.
Chịu đựng được chán, dấu hiệu cá»§a má»™t sức khá»e tinh thần tốt
Trong khi cha mẹ nghÄ© mình buá»™c phải lo lắng cho con cái thì nữ tâm lý gia giải thÃch: “Không phải lúc nà o cÅ©ng phải có việc gì đó để là mâ€. Phải tháºt sá»± xem lá»i khuyên nà y là quan trá»ng vì theo nhiá»u chuyên gia như bà , nhip sinh hoạt cha mẹ tổ chức quay chung quanh đứa bé góp phần và o việc cấu tạo và ổn định tâm hệ cá»§a nó, dù cha mẹ không nháºn ra. Và khả năng chịu đựng chán cÅ©ng là dấu hiệu dứt khoát cá»§a má»™t sức khá»e tinh thần tốt.
Cẩn tháºn vá»›i ảnh hưởng cá»§a xã há»™i hiện nay
Bà Etty Buzyn, nữ tâm thần gia và trị liệu gia viết trong quyển sách cá»§a mình, “Cha, mẹ, xin để cho con có thì giỠđể mơ†(Albin Michel) như sau: “Xã há»™i hiện đại khuyến khÃch chúng ta, tạo ảnh hưởng trên chúng ta để chúng ta lo cho con cái má»™t cách “thái quáâ€. Xã há»™i chá»§ trương tiêu thụ nà y sẽ luôn đẩy mạnh ý tưởng “thêm, thêm nữaâ€. Chuá»™ng tinh thần cạnh tranh, xã há»™i đẩy chúng ta trang bị cho con cái đủ chuyện, để chúng có hiệu năng, để chúng có tinh thần chiến đấu, để đương đầu vá»›i các kỳ thi, để há»c cao hÆ¡n, để đối diện vá»›i các khó khăn nghá» nghiệp. Kỹ thuáºt số và kết nối liên tục, xã há»™i thúc đẩy từ con cái, cha mẹ trao đổi liên tục vá»›i máy vi tÃnh, vá»›i Ä‘iện thoại, rồi từ truyá»n hình qua máy tÃnh bảng.
Hãy đặt các giới hạn!
Lấy và dụ các chuyến Ä‘i dà i! Ngà y nay có nhiá»u trẻ em chán Ä‘i xe hÆ¡i, xe lá»a. Bà Poupinel luyến tiếc: “Và o thá»i chúng tôi, các chuyến Ä‘i là dịp nhìn ra cá»a sổ mÆ¡ má»™ng, đếm xe cá» trên đưá»ng Ä‘i, nói chuyện vá»›i nhau, ca hát, chÆ¡i bà i để qua thá»i gian dà iâ€. Bây giá» trước khi lên xe đã có phim ảnh trên máy… để cha mẹ được yên! Vì thế chúng ta phải biết đặt các giá»›i hạn, vì khi trẻ con ngồi trước mà n hình, trẻ con không nghÄ© gì khác, không nghÄ© mình có thể là m gì khác hÆ¡n.
Nhưng vì sao quan trá»ng cần phải có chá»— cho khoảng trống nà y, cho “không có gì là m†nà y? Bà Pascaline Poupinel nhấn mạnh đến ba lợi Ãch thiết yếu:
- Khả năng ở một mình
Äó là điá»u cần thiết để đứa bé há»c ở má»™t mình, má»™t trải nghiệm cần thiết để biết chá», biết thế nà o là hụt hẫng, biết sá»± thiếu vắng sẽ được lấp đầy khi thá»a mãn được mong muốn. “Äứa trẻ đòi vú mẹ là biểu hiệu hệ thống tâm hệ đầu tiên cá»§a con ngưá»iâ€. Khả năng ở má»™t mình cÅ©ng là khả năng nói “tôiâ€, nháºn biết mình tồn tại và tìm các nguồn lá»±c để mình tốt vá»›i chÃnh mình. Biết ở má»™t mình, cÅ©ng là tá»± tin và o chÃnh mình. Cuối cùng, chÆ¡i má»™t mình, hay ngá»§ má»™t mình không cần có ngưá»i bên cạnh là bằng chứng ná»™i tâm và tình cảm được ổn định.
- Khả năng mơ mộng
Chỉ khi nà o trẻ con hoặc trẻ vị thà nh niên không là m gì hết thì chúng má»›i có thể mÆ¡ được. MÆ¡ là hình dung, là sáng tạo, là mong muốn, là phóng chiếu, là trải nghiệm… Äó là khoảnh khắc quý báu và cần thiết để đầu óc trẻ con nảy sinh ra ý tưởng, khám phá được các khát vá»ng riêng tư nhất cá»§a mình.
Và đó cÅ©ng là thá»i gian thư giãn sau các cố gắng đòi há»i ở trưá»ng hay các sinh hoạt khác nhau. Văn hà o William Shakespeare đã viết: “Chúng ta được dệt bằng những thứ mà giấc mÆ¡ là m raâ€.
Nhưng cẩn tháºn, để trẻ con mÆ¡ không có nghÄ©a là “để mặc chúng không luáºt lệ, không giá»›i hạn!â€, bà Etty Buzyn nhấn mạnh. “Äứa bé nà y sẽ không có má»™t dịp nà o để tá»± xây dá»±ng, để giao tiếp vá»›i xã há»™iâ€. Theo tôi, cần thiết là phải khôi phục lại quan Ä‘iểm vỠđứa bé mÆ¡ má»™ng. Có phải sá»± sáng tạo cá»§a các ngưá»i lá»›n trong tương lai nà y, những ngưá»i mà mình đã để cho há» có thá»i gian mÆ¡ má»™ng mà xã há»™i chúng ta Ä‘ang cần không?
- Khả năng để nảy sinh ra động lá»±c, các ước muốn, các niá»m vui
Äiá»u quan trá»ng là tạo má»™t khoảng không gian thiếu cho con cái, để có chá»— cho sáng tạo, cho ước muốn, cho động lá»±c và cho niá»m vui. Sá»± mong chá» nà y diá»…n ra theo thá»i gian vì mong chá» là biết có thiếu, và như thế nảy sinh ra ước muốn. Và khi thá»a mãn được mong muốn nà y, thì sẽ tạo được niá»m vui và đứa bé được phát triển. Nhà tâm lý gia ngưá»i Pháp Françoise Dolto đã nói: “Các chuyện dá»… dà ng lấp được nhu cầu nhưng không lấp được ước muốn.â€
Vì thế trong các ngà y cuối tuần, các kỳ hè khi bạn thấy đứa bé con mình ngáp, đứa vị thà nh niên ngồi uể oải trên ghế sô-fa thì bạn đừng la chúng mà vui lên và tá»± nhá»§: “Tháºt tuyệt vá»i… nó biết chán rồi!â€
Marta An Nguyễn dịch

