Änl 4:1,5-9; Tv 147:12-13,15-16,19-20; Mt 5:17-19
Kiện toà n luáºt
Luáºt cÆ¡ bản nhất trong Ä‘á»i sống tu trì vốn là luáºt bác ái và ná»n tảng cá»§a luáºt nà y là sá»± tôn trá»ng và tin tưởng lẫn nhau. Sá»± kiện nà y tiêu biểu cho chÃnh sá»± tuân hà nh luáºt lệ trong Giáo Há»™i. Giáo Há»™i có luáºt lệ, nhưng không bao giá» dùng sức mạnh Ä‘e dá»a để cưỡng bách ngưá»i tÃn hữu tuân hà nh. Tinh thần Ä‘Ãch thá»±c cá»§a việc tuân hà nh luáºt lệ trong Giáo Há»™i chÃnh là tình mến; không có tình mến, thì má»™t bá»™ luáºt, dù hoà n hảo đến đâu, cÅ©ng không khác gì má»™t cây khô héo.
à nghÄ©a và tinh thần ấy cá»§a luáºt lệ, chúng ta có thể Ä‘á»c được trong Tin Mừng hôm nay. Những ngưá»i Biệt phái, nhất là các Luáºt sÄ©, vốn là những ngưá»i rất trung thà nh vá»›i lá» luáºt, há» tuân giữ luáºt lệ không thiếu má»™t chấm, má»™t phết. Nhưng đà ng sau sá»± trung thà nh ấy có hà m ẩn tá»± mãn: há» cho rằng trung thà nh vá»›i lá» luáºt là đương nhiên trở thà nh ngưá»i công chÃnh, và vì nghÄ© mình là ngưá»i công chÃnh, nên há» lên mặt khinh dá»… những ngưá»i không tuân giữ luáºt lệ má»™t cách nghiêm chỉnh như há».
Chúa Giêsu không phải là ngưá»i vô ká»· cương và luáºt pháp. Ngà i đã sống như má»™t ngưá»i Do thái, nghÄ©a là tuân giữ luáºt lệ cá»§a Môsê truyá»n lại. Chỉ có Ä‘iá»u khác biệt giữa Ngà i và các ngưá»i Biệt phái, đó là tinh thần: nếu những ngưá»i Biệt phái tá»± cho mình là ngưá»i công chÃnh nhá» tuân giữ lá» luáºt, thì Chúa Giêsu lại khẳng định rằng chỉ nhá» Æ¡n Chúa, con ngưá»i má»›i có thể nên công chÃnh. Chúa Giêsu tuân giữ lá» luáºt để kiện toà n nó, kiện toà n theo nghÄ©a thá»±c hiện chÃnh những lá»i loan báo cá»§a các tiên tri liên quan đến Ngà i, kiện toà n đến độ mặc cho lá» luáºt má»™t tinh thần má»›i, tức là tình mến.
Luáºt lệ vốn là lá»i loan báo cá»§a các tiên tri vá» Ãấng Cứu thế, do đó luáºt lệ có tÃnh tiên tri. Khi chu toà n lá» luáºt, Giáo Há»™i chứng tá» cho má»i ngưá»i thấy rằng Ngà i chÃnh là Ãấng các tiên tri đã loan báo. Như váºy, má»™t cách nà o đó, khi ngưá»i Kitô hữu tuân hà nh lá» luáºt, há» cÅ©ng loan báo chÃnh Chúa Kitô, nhưng dÄ© nhiên, há» chỉ có thể loan báo vá» Ngà i khi việc tuân giữ cá»§a há» thể hiện được chÃnh tinh thần cá»§a Ngà i. Xét cho cùng, đối vá»›i ngưá»i Kitô hữu, tuân giữ lá» luáºt là mặc lấy tâm tình cá»§a Chúa Kitô, là sống như Ngà i, là trở thà nh hiện thân cá»§a Ngà i.
Chúa Giêsu Ä‘em lại cho luáºt Môsê ý nghÄ©a Ä‘Ãch thá»±c. Luáºt Môsê chỉ có giá trị tạm thá»i. Vì Äức Kitô đến để kết thúc giai Ä‘oạn con ngưá»i tìm cách nên công chÃnh qua Lá» Luáºt Môsê. Xác tÃn vá» sứ mệnh cá»§a Chúa Giêsu, thánh Phaolô tông đồ đã khẳng định “Cứu cánh cá»§a Lá» Luáºt là Äức Kitô, khiến bất cứ ai tin Ä‘á»u được nên công chÃnh†(Rm 10,4). Vá»›i Chúa Giêsu, tất cả các Ä‘iá»u luáºt cá»§a Chúa chỉ tóm gá»n má»™t Ä‘iá»u, đó là luáºt yêu thương. Ai sống trá»n chữ “Yêuâ€, ngưá»i đó đã chu toà n Lá» Luáºt (Rm 13,10b).
Con ngưá»i ngà y nay thÃch tìm sá»± dá»… dãi, há» xem Luáºt Chúa như má»™t gánh nặng cổ hÅ©. Äây chÃnh là nguyên nhân gây ra biết bao hệ lụy đáng buồn. Trong Sứ Ä‘iệp Mùa Chay, Äức Thánh Cha Phanxicô cảnh tỉnh má»i tÃn hữu đừng để các tiên tri giả mê hoặc, đừng để tình yêu trở nên nguá»™i lạnh, hãy dấn thân sống trá»n tinh thần mùa chay. “Vì sá»± ác lan trà n, tình yêu cá»§a nhiá»u ngưá»i sẽ bị nguá»™i lạnh†(Mt 24,12). Ngưá»i ta xa lìa Thiên Chúa để chạy theo những tiên tri giả. Bao nhiêu ngưá»i trẻ tìm phương được giả dối trong ma túy, trong những quan hệ “dùng rồi bá»â€, kiếm tiá»n dá»… dà ng má»™t cách bất chÃnh! Bao nhiêu ngưá»i khác nữa bị vướng và o má»™t cuá»™c sống hoà n toà n là ảo, trong đó những tương quan có vẻ đơn giản và mau lẹ hÆ¡n, nhưng rồi chúng vô nghÄ©a má»™t cách bi thảm!
Vì thế, má»—i ngưá»i chúng ta được kêu gá»i phân định trong tâm hồn và cứu xét xem mình có bị Ä‘e dá»a vì những Ä‘iá»u giả dối cá»§a các tiên tri giả ấy hay không. Cần há»c cách không dừng lại ở mức độ gần ká», há»i hợt, nhưng nháºn ra Ä‘iá»u để lại trong chúng ta dấu vết tốt là nh và lâu bá»n hÆ¡n, vì nó đến từ Thiên Chúa và thá»±c sá»± có giá trị mưu Ãch cho chúng ta.
ChÃnh Chúa Giêsu đã trung thà nh giữ luáºt cách yêu mến và trung thà nh. Chỉ khi nà o luáºt không là m cho con ngưá»i ta tốt hÆ¡n, mà ngược lại, nó đè bẹp con ngưá»i, thì lúc đó Ngà i lên tiếng chống đối.
Hai lối hiểu và hai cách giữ luáºt khác nhau, nên những nhà lãnh đạo Dothái và Chúa Giêsu có sá»± đối kháng kÃch liệt. Há» cho rằng Chúa Giêsu đến để bãi bá» lá» luáºt, còn Chúa Giêsu thì khẳng định: “Các ngưá»i đừng tưởng Ta đến để há»§y bá» các lá» luáºt hay các tiên tri. Ta không đến để há»§y bá», nhưng để kiện toà nâ€.
Nói cách khác, Chúa Giêsu vẫn rất tôn trá»ng luáºt Cá»±u Ước, mà cụ thể là trong NgÅ© Kinh, vì ở đó chứa đựng ý muốn và lệnh truyá»n cá»§a chÃnh Thiên Chúa. Tuy nhiên, nhiá»u lúc, vì hỠđã giữ luáºt theo kiểu mặt chữ, nên không còn tình thương, lòng mến, và luáºt đã trở thà nh phương tiện cho ngưá»i ta hà hiếp, bóc lá»™t và kết án nhau.
Khi phản đối lối gán ghép tá»™i cá»§a các Luáºt SÄ© và Pharisêu gây ra cho mình, Äức Giêsu khẳng định không những không phá bá», mà còn kiện toà n và là m cho luáºt trở nên nhân nghÄ©a hÆ¡n.
Tin mừng Chúa hôm nay nhắc cho chúng ta rằng: hãy biết giữ luáºt trong lòng mến. Trung thà nh yêu mến luáºt vì nÆ¡i đó Thiên Chúa tá» bà y thánh ý cá»§a Ngà i. Tuy nhiên, giữa việc giữ luáºt và đá»i sống phải Ä‘i đôi vá»›i nhau. Không thể sống theo kiểu “ngôn hà nh bất nhất†như Luáºt SÄ© và Pharisêu, vì há» dùng luáºt cá»§a Chúa để triệt hạ nhau khi luáºt cá»§a Chúa đã bị bóp méo.
Huệ Minh

