C�T LỖI CỦA �ẠO

Hc 27:5-8; Tv 92:2-3,13-14,15-16; 1 Cr 15:54-58; Lc

Mc 2, 18-22

Mt 28, 16-20

Cốt lõi của đạo

Tin Mừng Chúa Nhật VIII hôm nay cho chúng ta thấy môn đệ Gioan và biệt phái ăn chay, tất cả đ�u thực hiện những hãm mình khổ chế, nhưng mỗi trư�ng phái có cách thức khác nhau và vào những ngày khác nhau, đến nỗi khi ta biết cách h� ăn chay ta sẽ biết h� thuộc trư�ng phái nào.

Chúa Giêsu cũng muốn chứng t� cho chúng ta thấy thế nào là sống đạo. Chúng ta hãy chiêm ngắm thái độ và l�i dạy của Ngài trong Tin Mừng hôm nay. Vừa bắt đầu sứ mệnh rao giảng của Ngài, cũng như các kinh sư của th�i đại Ngài, Chúa Giêsu cũng qui tụ một số môn đệ; và cũng như các môn đệ của các kinh sư khác, môn đệ của Ngài cũng theo một lối sống nào đó. Thế nhưng, đi�u khiến cho nhi�u ngư�i ngạc nhiên và đặt vấn đ�, đó là Chúa Giêsu và các môn đệ Ngài không tuân giữ một số ngày chay tịnh như môn đệ của Gioan hay của những ngư�i Biệt phái. Không tuân giữ những ngày chay tịnh đã đành, sau này xem ra Chúa Giêsu càng thách thức hơn nữa, khi Ngài không tuân giữ cả ngày hưu lễ hay một số tập tục khác, như rửa tay trước khi ăn.

Suốt cuộc sống của Ngài, Chúa Giêsu đã t� ra rất độc lập đối với Do thái giáo. �ây quả là cách sống đạo hoàn toàn mới mẻ mà Chúa Giêsu muốn đ� ra cho con ngư�i. �ối với Ngài, linh hồn và cốt lõi của đạo chính là tình thương; tình thương ấy đã thúc đẩy Ngài đi đến tận cùng bằng cái chết trên Thập giá, và cái chết của Ngài mãi mãi là l�i tố cáo v� thái độ bất khoan nhượng trong ni�m tin tôn giáo của con ngư�i. Vụ án của Ngài được thi hành như một vụ án chính trị; mãi mãi tên tuổi của viên toàn quy�n La mã là Philatô gắn li�n với cái chết của Ngài. Tuy nhiên, vụ án của Chúa Giêsu vẫn là một vụ án tôn giáo: Ngài chết vì sự cuồng tín và thái độ bất khoan nhượng của các thủ lãnh Do thái giáo.

Ngư�i ta chất vấn �ức Giê-su v� việc ăn chay, vì ăn chay là một trong những việc đạo đức căn bản (cùng với cầu nguyện và bố thí, được nêu trong bài Tin Mừng của Lễ Tro, Mt 6, 1-6.16-18), không chỉ trong Do thái giáo nhưng trong m�i tôn giáo, trong đó có Giáo Hội Công Giáo của chúng ta.

Nhưng dư�ng như, đối với chúng ta, những Kitô hữu, trong thực tế ăn chay là một “chuyện nh��, bởi vì chúng ta bị buộc ăn chay một năm có hai lần, thứ tư Lễ Tro và thứ sáu Tuần Thánh (Giáo Luật, đi�u 1252); dĩ nhiên, chúng ta có thể ăn chay vào những ngày khác, chẳng hạn theo truy�n thống của Giáo Hội, vào thứ sáu hằng tuần và trong suốt Mùa Chay, nhưng Luật Giáo Hội không bắt buộc.

Thế mà theo l�i kể của bài Tin Mừng hôm nay, việc ăn chay là một chuyện lớn, lớn đối với các môn đệ của Gioan Tẩy Giả và những ngư�i Pharisêu: h� ăn chay; và h� không chỉ giữ chay, nhưng còn quan tâm đến ngư�i khác có giữ chay không; h� quan tâm đến việc giữ chay của các môn đệ �ức Giê-su, và qua đó việc giữ chay của chính �ức Giê-su. Các môn đệ của Gioan Tẩy Giả, và theo Tin Mừng Mác-cô, có thêm các môn đệ của ngư�i Pharisiêu nữa, đến h�i �ức Giê-su: Tại sao chúng tôi và những ngư�i Pharisiêu ăn chay,
còn môn đệ của ông lại không ăn chay? (c. 18)

Và đối với �ức Giê-su, ăn chay cũng không h� là một chuyện nh�, bởi vì, với một câu h�i thật ngắn, Ngài trả l�i thật dài, với ba dụ ngôn liên tiếp: dụ ngôn tiệc cưới, trực tiếp liên quan đến câu h�i, và hai dụ ngôn nữa, được biết đến nhi�u hơn, mở rộng vấn đ� ăn chay: dụ ngôn “vải và áo� và dụ ngôn “rượu và bình rượu�. Hai dụ ngôn này m�i g�i chúng ta hiểu ra rằng, với �ức Ki-tô, từ nay không chỉ tương quan của chúng ta với lương thực, được diễn tả qua việc ăn chay, nhưng tương quan của chúng ta với m�i sự, phải xuất phát từ �ức Ki-tô, đặt n�n trên �ức Ki-tô và hướng v� �ức Ki-tô.

Việc ăn chay hoặc có định hướng qui v� mình hay qui v� ngư�i khác, hoặc là một việc đạo đức chỉ có dáng vẻ b� ngoài, như quan niệm của những ngư�i đến chất vấn �ức Giê-su: “Tại sao chúng tôi và những ngư�i Pharisiêu ăn chay, còn môn đệ của ông lại không ăn chay?�; và như chính �ức Giê-su đã cảnh báo: “Còn khi ăn chay, anh em chớ làm bộ rầu rĩ như b�n đạo đức giả: chúng làm cho ra vẻ thiểu não, để thiên hạ thấy là chúng ăn chay� (Mt 6, 16).

Trong khi đó, ăn chay tiên vàn có mục đích hướng v� chính Thiên Chúa, hoặc để chuẩn bị mình để gặp gỡ Thiên Chúa (x. Xh 34, 28; �n 9, 3), hoặc để diễn tả tương quan thuộc v� Thiên Chúa (x. Lv 16, 29-31). Chính vì thế, �ức Giê-su không hủy b� việc ăn chay, nhưng Ngài “hoàn tất� ý nghĩa việc ăn chay, bằng cách hướng việc ăn chay đến chính ngôi vị của Ngài, bởi vì Ngài là hiện thân của chính Thiên Chúa. Như thế, �ức Giê-su đã mang lại cho việc ăn chay một ý nghĩa hoàn toàn mới.

Ăn chay, đối với �ức Giê-su, không phải là một việc bổn phận đạo đức, có tính ép buộc và thư�ng hay qui v� mình (hãm mình, đ�n tội, xin ơn…), nhưng là một hành vi hướng v� “Một Ngư�i�, tưởng niệm “Một Ngư�i�, Ngư�i đó là “Chàng Rể bị đem đi�, là �ức Kitô chịu thương khó. Chúng ta ăn chay là để tưởng nhớ �ức Kitô chịu đóng đinh vì lòng mến và hướng tới lòng mến �ức Ki-tô. Có thể nói, vì “Thương Một Ngư�i� mà chúng ta ăn chay.

Ngư�i ngày nay ăn chay để giảm cân, chữa bệnh, nhưng gặp tiệc tùng thì cứ ăn, vì thỉnh thoảng mới có tiệc tùng, chuyện gì sau đó hãy tính. Trong việc xây dựng nhi�u ngư�i sính theo kiểu “tân cổ giao duyên� cho lạ đ�i, bắt mắt, không nhận ra sự vá víu, rằng chúng có thể sớm lỗi th�i, phá vỡ cảnh quan chung. Não trạng “tổng hợp� thích nghi cách vá víu đó cũng dễ gặp thấy trong sinh hoạt tôn giáo, cụ thể là qua câu chuyện giữa ngư�i Pharisêu và Chúa Giêsu v� việc ăn chay hay không ăn chay. Không có chuyện áp đặt ngư�i phải giống ta và ta phải theo ngư�i. Ai có thể cấm ta ăn chay để tiết chế dục v�ng, và ai có thể ngăn ta vui với ni�m vui của ngư�i khác? Tiêu chí cho m�i sự “thích nghi� là Chúa Kitô, là “chàng rể� đang hiện diện nơi bàn tiệc Nước Tr�i mà m�i ngư�i được m�i tham dự.

Phải chăng môn đệ của Chúa không ăn chay? Chúa trả l�i “H� sẽ ăn chay � nhưng hiện gi� chưa phải lúc. Không nên làm m� nhạt ni�m vui của ngày cưới giữa Thiên Chúa và nhân loại, không nÊn làm mất hương vị của việc cử hành Tin Mừng hiện th�i.

Cuộc cách mạng Kitô Giáo không phải là việc sửa một số tập tục, nghi lễ xưa. Nó đòi h�i một khung cảnh mới, một tâm tình mới. Một tâm tình làm biến đổi thành những chứng nhân của Tin Mừng.

Huệ Minh