“THIÊN CHÚA CỦA NGÆ¯Æ I LÀ THIÊN CHÚA DUY NHẤT, VÀ NGÆ¯Æ I HÃY KÃNH MẾN NGƯỜI”.
BÀI ÄỌC I: Hs 14, 2-10
“Chúng tôi sẽ không còn nói rằng: Thần minh chúng tôi là sản phẩm do tay chúng tôi là m ra”.
TrÃch sách Tiên tri Hôsê.
Äây Chúa phán: Hỡi Israel, hãy trở vá» vá»›i Chúa là Thiên Chúa ngươi, vì ngươi đã gục ngã trong đưá»ng tá»™i ác. Các ngươi hãy mang lấy lá»i Chúa và trở vá» vá»›i Chúa; các ngươi hãy thưa rằng: “Xin hãy xoá bá» má»i tá»™i ác, và nháºn Ä‘iá»u là nh. Chúng tôi dâng lên Chúa cá»§a lá»… ca tụng. Asurô sẽ không giải thoát chúng tôi, chúng tôi sẽ không cỡi ngá»±a và sẽ không còn nói rằng: Thần minh chúng tôi là sản phẩm do tay chúng tôi là m ra, vì nÆ¡i Chúa, kẻ mồ côi tìm được sá»± thương xót”.
Ta sẽ chữa sá»± bất trung cá»§a há» và hết lòng yêu thương há», vì Ta đã nguôi giáºn há». Ta sẽ như sương sa, Israel sẽ má»c lên như bông huệ và đâm rá»… như chân núi Liban. Các nhánh cá»§a nó sẽ sum sê, vẻ xinh tươi cá»§a nó như cây ô-liu và hương thÆ¡m cá»§a nó như hương thÆ¡m núi Liban. Thiên hạ sẽ đến ngồi núp dưới bóng mát cá»§a nó, há» sống bằng lúa mì và lá»›n lên như cây nho. Nó sẽ được lừng danh như rượu Liban.
Hỡi Ephraim, tượng thần giúp Ãch gì cho ngươi không? ChÃnh Ta sẽ nháºm lá»i và săn sóc ngươi, cho ngươi má»c lên như cây hương nam xinh tươi. Nhá» Ta, ngươi sẽ sinh hoa kết quả.
Ai là ngưá»i khôn ngoan hiểu được các việc nà y, ai là ngưá»i sáng suốt biết được các việc đó? Vì chưng đưá»ng lối cá»§a Chúa là đưá»ng ngay thẳng và những ngưá»i công chÃnh sẽ Ä‘i trên đó, còn các ngưá»i gian ác sẽ gục ngã trên đó”.
Äó là lá»i Chúa.
ÄÃP CA: Tv 80, 6c-8a. 8bc-9. 10-11ab. 14 và 17
Äáp: Ta là Chúa, là Thiên Chúa cá»§a ngươi, hãy nghe Ta răn bảo (x. c. 11 và 9a).
Xướng:
1) Tôi đã nghe lá»i nói má»›i lạ rằng: Ta đã cứu vai ngươi khá»i mang gánh nặng, tay ngươi không còn phải mang thúng má»§ng. Trong cảnh gian truân ngươi cầu cứu, và Ta giải thoát ngươi. – Äáp.
2) Ta đáp lá»i ngươi từ trong áng mây vang ran sấm sét, Ta thá» thách ngươi gần suối nước Mêriba. Hỡi dân tá»™c Ta, hãy nghe Ta răn bảo, Israel, ước chi ngươi biết nghe lá»i Ta! – Äáp.
3) Ở nÆ¡i ngươi đừng có má»™t chúa tể nà o khác cả, ngươi cÅ©ng đừng thá» tá»± má»™t chúa tể ngoại lai: vì Ta là Chúa, là Thiên Chúa cá»§a ngươi, Ta đã đưa ngươi ra khá»i Ai-cáºp. – Äáp.
4) Phải chi dân cá»§a Ta biết nghe lá»i Ta, Israel biết theo đưá»ng lối Ta mà ăn ở: Ta sẽ lấy tinh hoa lúa mì nuôi dưỡng chúng, và cho chúng ăn no máºt từ hốc đá chảy ra. – Äáp.
CÂU XƯỚNG TRƯỚC PHÚC ÂM:
Phúc cho những ai thà nh tâm thiện chà giữ lấy lá»i Chúa, và nhẫn nại sinh hoa kết quả.
PHÚC ÂM: Mc 12, 28b-34
“Thiên Chúa cá»§a ngươi là Thiên Chúa duy nhất, và ngươi hãy kÃnh mến Ngưá»i”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Marcô.
Khi ấy, có ngưá»i trong nhóm Luáºt sÄ© tiến đến Chúa Giêsu và há»i Ngưá»i rằng: “Trong các giá»›i răn, Ä‘iá»u nà o trá»ng nhất?”
Chúa Giêsu đáp: “Giá»›i răn trá»ng nhất chÃnh là : ‘Hỡi Israel, hãy nghe đây: Thiên Chúa, Chúa chúng ta, là Chúa duy nhất, và ngươi hãy yêu mến Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết trà khôn và hết sức ngươi’. Còn đây là giá»›i răn thứ hai: ‘Ngươi hãy yêu mến tha nhân như chÃnh mình ngươi’. Không có giá»›i răn nà o trá»ng hÆ¡n hai giá»›i răn đó”. Luáºt sÄ© thưa Ngà i: “Thưa Thầy, đúng lắm! Thầy dạy phải lẽ khi nói Thiên Chúa là Chúa duy nhất và ngoà i Ngưá»i, chẳng có Chúa nà o khác nữa. Mến Chúa hết lòng, hết trà khôn, hết sức mình, và yêu tha nhân như chÃnh mình thì hÆ¡n má»i lá»… váºt toà n thiêu và má»i lá»… váºt hy sinh”. Thấy ngưá»i ấy tỠý kiến khôn ngoan, Chúa Giêsu bảo: “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa bao nhiêu”. Và không ai dám há»i Ngưá»i thêm Ä‘iá»u gì nữa.
Äó là lá»i Chúa.
___________________________________________
I/. BÀI SUY NIỆM (Mc 12, 28b-34)
“THIÊN CHÚA CỦA NGÆ¯Æ I LÀ THIÊN CHÚA DUY NHẤT, VÀ NGÆ¯Æ I HÃY KÃNH MẾN NGƯỜI”.
“THIÊN CHÚA DUY NHẤTâ€. (Chứ không phải Thiên Chúa ÄỘC NHẤT).
Có lẽ 2 cụm từ đầu tiên mà ta cần phải phân biệt: THIÊN CHÚA DUY NHẤT – THIÊN CHÚA ÄỘC NHẤT.
2 cụm từ nà y nhìn bỠngoà i chúng có vẻ giống nhau. Nhưng thực chất chúng khác nhau rất xa.
+ THIÊN CHÚA ÄỘC NHẤT: Có nghÄ©a chỉ có má»™t Thiên Chúa và không có Chúa nà o khác.
Nhưng đó là Thiên Chúa chỉ có 1 ngôi, chứ không phải Thiên Chúa Ba ngôi như niá»m xác tÃn cá»§a ngưá»i Công giáo. Vị Thiên Chúa đó rất đơn độc, cô đơn và nghèo nà n, vì không có sá»± trao đổi và hiệp thông.
+ THIÊN CHÚA DUY NHẤT: Có nghĩa cũng chỉ có một Thiên Chúa, không có Chúa nà o khác.
Nhưng Thiên Chúa Duy nhất luôn có Ba Ngôi: Ngôi Cha – Ngôi Con (Chúa Giêsu) – Ngôi Thánh Thần. Má»—i Ngôi vị Ä‘á»u là Thiên Chúa, nhưng vì là Thiên Chúa Duy nhất, nên Ba ngôi Thiên Chúa cho biết CHỈ CÓ MỘT THIÊN CHÚA MÀ THÔI.
Thiên Chúa Duy nhất là Thiên Chúa cá»§a ngưá»i Công giáo. Vì có Ba Ngôi nên Ä‘á»i sống cá»§a Thiên Chúa luôn phong phú và sống động, vì có sá»± hiệp thông và trao đổi giữa Ba ngôi vị.
THIÊN CHÚA CÓ BA NGÔI – Má»–I NGÔI VỊ ÄỀU LÀ THIÊN CHÚA NHƯNG BA NGÔI CHỈ CÓ MỘT CHÚA, đó là má»™t mạc khải vÄ© đại cao siêu nhất cá»§a Chúa Giêsu, má»™t mầu nhiệm đỉnh cao cá»§a Äạo Công giáo. Nếu Chúa Giêsu không mạc khải thì con ngưá»i muôn Ä‘á»i không thể nà o biết được.
Hôm nay thứ Sáu tuần III Mùa Chay 2021, Phụng vụ đưa ta bước và o Chương 12 Phúc âm Marcô để được nghe GIỚI RÄ‚N ÄỨNG ÄẦU TRONG CÃC GIỚI RÄ‚N.
Bà i Tin mừng hôm nay mạc khải cho Kitô hữu chúng ta vá» niá»m xác tÃn THIÊN CHÚA DUY NHẤT.
Trong lịch sá» phát triển cá»§a con ngưá»i, tiến trình Ä‘i đến nháºn thức “THIÊN CHÚA DUY NHẤTâ€, là má»™t tiến trình rất lâu dà i, có khi mất đến hà ng trăm năm. Vì khi đối diện vá»›i thiên nhiên, con ngưá»i luôn cảm thấy mình nhá» bé và yếu á»›t, nên hỠđã dá»±ng nên vô số thần linh để thá» lạy và để được che chở như thần sông, thần núi, thần biển, mặt trá»i, thần mặt trăng.
Con ngưá»i đã tạo ra Thiên Chúa cho mình, nói cách khác: con ngưá»i đã dá»±ng nên Thiên Chúa.
Nói chung con ngưá»i sống trong quan niệm ÄA THẦN, tức nhiá»u thần.
Ngay trong dân Do Thái, sau khi được Thiên Chúa mạc khải qua trung gian Môsê trên núi Sinai. Ngà i đã mạc khải cho dân: NGÀI LÀ THIÊN CHÚA DUY NHẤT.
Sách Xuất hà nh viết:
“Thiên Chúa phán tất cả những lá»i sau đây:
“Ta là ÄỨC CHÚA, Thiên Chúa cá»§a ngươi, đã đưa ngươi ra khá»i đất Ai-cáºp, khá»i cảnh nô lệ.
Ngươi không được có thần nà o khác đối nghịch với Ta.
Ngươi không được tạc tượng, vẽ hình bất cứ váºt gì ở trên trá»i cao, cÅ©ng như dưới đất thấp, hoặc ở trong nước phÃa dưới mặt đất, để mà thá».
Ngươi không được phá»§ phục trước những thứ đó mà phụng thá»: vì Ta, ÄỨC CHÚA, Thiên Chúa cá»§a ngươi, là má»™t vị thần ghen tương. Äối vá»›i những kẻ ghét Ta, Ta phạt con cháu đến ba bốn Ä‘á»i vì tá»™i lá»—i cá»§a cha ông. Còn vá»›i những ai yêu mến Ta và giữ các mệnh lệnh cá»§a Ta, thì Ta trá»n niá»m nhân nghÄ©a đến ngà n Ä‘á»i†(Xh 20, 1 – 6).
Thiên Chúa nghiêm cấm dân không được thá» thần nà o khác ngoà i Ngà i, vì Thiên Chúa rất ghen tương, và đối vá»›i những ai thá» thần nà o khác ngoà i Ngà i thì Thiên Chúa sẽ trừng phạt há» và con cháu hỠđến ba bốn Ä‘á»i.
Như váºy, Thiên Chúa luôn đòi há»i dân chỉ tôn thá» má»™t mình Ngà i thôi, vì Ngà i là THIÊN CHÚA DUY NHẤT.
Như váºy quan niệm vá» THIÊN CHÚA DUY NHẤT là bước tiến lá»›n nhất trong Ä‘á»i sống tôn giáo.
Nhưng Israel luôn đối diện vá»›i thách thức muốn quay vá» lại vá»›i quan niệm ÄA THẦN, như khi ở trong sa mạc, hỠđã đúc bò và ng để thá» lạy nó.
Trong Bà i Tin mừng hôm nay, thánh sỠMarcô như muốn nhắc lại quan niệm vỠTHIÊN CHÚA DUY NHẤT.
Mở đầu Bà i Tin mừng, Thánh sá» Marcô đã đưa ra sá»± kiện má»™t vị Luáºt sÄ© đến há»i Chúa:
“TRONG CÃC GIỚI RÄ‚N, ÄIỀU NÀO TRỌNG NHẤT?â€.
Tại sao vị Luáºt sÄ© lại đặt ra câu há»i nà y ?
Bà i Tin mừng hôm nay (Mc 12, 28b-34). Câu 28 chỉ được trÃch má»™t phần (28b), nên Bà i Tin mừng được bắt đầu bằng câu 28, nhưng chỉ lấy phần sau.
Câu 28 đầy đủ sẽ là :
“Có má»™t ngưá»i trong các kinh sư đã nghe Äức Giê-su và những ngưá»i thuá»™c nhóm Xa-đốc tranh luáºn vá»›i nhau. Thấy Äức Giê-su đối đáp hay, ông đến gần Ngưá»i và há»i: “Thưa Thầy, trong các giá»›i răn, Ä‘iá»u răn nà o đứng đầu? “
Có nghÄ©a Bà i Tin mừng hôm nay được Ä‘i liá»n sau cuá»™c tranh luáºn giữa Chúa Giêsu và phái Sadoc vá» vấn đỠkẻ chết sống lại.
Nhóm luáºt sÄ© cÅ©ng chứng kiến cuá»™c tranh luáºn nà y, há» thấy Chúa giải đáp rất hay, nên nhóm Luáºt sÄ© đã đến há»i thá» Chúa : “Thưa Thầy, trong má»i giá»›i răn, Ä‘iá»u răn nà o đứng đầu?
Äây là câu há»i có tÃnh thá» Ngà i nhiá»u hÆ¡n, vì há» là giá»›i luáºt sÄ©, rất am hiểu vá» lá» luáºt. nên há» phải biết trong các giá»›i luáºt, Ä‘iá»u nà o quan trá»ng nhất.
Ngưá»i luáºt sÄ© chỉ há»i 1 Ä‘iá»u, nhưng Chúa đã trả lá»i 2:
“Chúa Giêsu đáp: “Giá»›i răn trá»ng nhất chÃnh là : ‘Hỡi Israel, hãy nghe đây: Thiên Chúa, Chúa chúng ta, là Chúa duy nhất, và ngươi hãy yêu mến Thiên Chúa ngươi hết lòng, hết linh hồn, hết trà khôn và hết sức ngươi’.
“THIÊN CHÚA, CHÚA CHÚNG TA, LÀ CHÚA DUY NHẤTâ€.
THIÊN CHÚA DUY NHẤT, có nghĩa ngoà i Chúa ra không còn có Chúa nà o khác.
Äá»™c giả chú ý: Marcô không viết: THIÊN CHÚA ÄỘC NHẤT.
DUY NHẤT – ÄỘC NHẤT: Là 2 quan niệm khác nhau hoà n toà n.
DUY NHẤT: tức xác định chỉ có một Thiên Chúa thôi, ngoà i Chúa ra không còn Chúa nà o khác.
Nhưng Thiên Chúa cá»§a Kitô giáo KHÔNG PHẢI LÀ THIÊN CHÚA ÄỘC NHẤT, vì nÆ¡i Ngà i luôn tồn tại má»™t thá»±c thể sống động: THIÊN CHÚA BA NGÔI: NGÔI CHA, NGÔI CON VÀ THÃNH THẦN. Luôn có sá»± trao đổi giữ Ba Ngôi vị.
Chúa Cha là Thiên Chúa, Chúa Con là Thiên Chúa, Chúa Thánh Thần cũng là Thiên Chúa.
Nhưng cả Ba Ngôi chỉ CÓ MỘT THIÊN CHÚA, chứ không phải Ba Chúa,vì NGÀI LÀ THIÊN CHÚA DUY NHẤT. Äó là Mầu nhiệm đỉnh cao cá»§a Kitô giáo.
Vì thế Mầu nhiệm MỘT CHÚA BA NGÔI luôn diá»…n tả má»™t thá»±c tế SINH ÄỘNG – PHONG PHÚ nÆ¡i Thiên Chúa.
Còn ÄỘC NHẤT: diá»…n tả đến sá»± nghèo nà n, đơn độc, lẻ loi và cô đơn.
Nếu Thiên Chúa Äá»™c nhất thì nÆ¡i Ngà i chỉ có sá»± nghèo nà n, buồn tẻ.
Vì thế trong Kitô giáo luôn xác tÃn: THIÊN CHÚA DUY NHẤT CHỨ KHÔNG PHẢI ÄỘC NHẤT..
Còn đây là giá»›i răn thứ hai: ‘Ngươi hãy yêu mến tha nhân như chÃnh mình ngươi’.
Ta yêu mình thế nà o thì hãy yêu tha nhân như váºy. Tháºt rõ rà ng và cụ thể.
Thât ra 2 giới răn nà y là 2 mệnh đỠcủa một giới răn duy nhất, đó là : MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI.
Như váºy ngưá»i Luáºt sÄ© chỉ há»i 1 Ä‘iá»u, Chúa cÅ©ng trả lá»i 1, nhưng lại được tách thà nh 2.
Như ta biết, khởi Ä‘i từ 10 giá»›i răn Chúa ban cho dân trên núi Sinai, giá»›i là m luáºt đã phân định ra 613 Ä‘iá»u răn ghi trong sách Torah. Nó như má»™t rừng luáºt.
Trong số 613 Ä‘iá»u có:
+ 248 Ä‘iá»u gá»i là TÃCH Cá»°C, buá»™c má»i ngưá»i « phải là m »,
+ và 365 Ä‘iá»u gá»i là TIÊU Cá»°C, buá»™c má»i ngưá»i « không được là m ».
Cốt lõi cá»§a câu há»i « Äiá»u răn nà o là quan trá»ng nhất trong tất cả những Ä‘iá»u răn đó » đã đặt Chúa Giêsu và o má»™t rừng luáºt như má»™t sá»± đánh đố.
Äể trả lá»i, Chúa Giêsu đã nêu sách Thứ Luáºt (Tl 6: 4-5) và những câu kinh trong Shema mà dân Do Thái thưá»ng Ä‘á»c hà ng ngà y. Mặc dù bị há»i có má»™t Ä‘iá»u, nhưng Chúa Giêsu đã đáp lại hai Ä‘iá»u.
Trong khi nối kết 2 Ä‘iá»u vá»›i nhau, Chúa Giêsu đã Ä‘i vượt qua và xa hÆ¡n cả câu há»i mà ngưá»i ta đặt ra cho Chúa, đồng thá»i nối kết Ä‘iá»u răn thứ nhất và lá»›n nhất là «Yêu Chúa» vá»›i Ä‘iá»u răn thứ hai là điá»u phải «yêu thương tha nhân»: « Ngươi sẽ không oán thù, không hiá»m ghét dân tá»™c ngươi. Nhưng ngươi phải yêu mến ngưá»i hà ng xóm như chÃnh ngươi váºy » (Lv19:18).
Hai giá»›i răn nà y chÃnh là khởi nguyên cá»§a má»i lá» luáºt và lá»i ngôn sứ. Chúa Giêsu đã không bá» qua những Ä‘iá»u răn khác mà còn cắt nghÄ©a thêm rõ rà ng như sau: «Tất cả má»i luáºt lệ và lá»i ngôn sứ Ä‘á»u dá»±a trên hai giá»›i răn nà y ».
Äiá»u đặc biệt và thú vị là những vị “há»c giả†đố thá» Chúa đã đồng ý vá»›i Ngà i và tá» ra thán phục Ngà i không má»™t háºu ý thù hằn và chá»… giá»…u gì.
Các Bà i Ä‘á»c lá»i Chúa hôm nay luôn nối kết 2 giá»›i răn : MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI.
Phạm tá»™i là xúc phạm đến Thiên Chúa và tha nhân. Khi phạm tá»™i, con ngưá»i mất tình nghÄ©a vá»›i Thiên Chúa, và là m tổn thương mối liên hệ vá»›i tha nhân. Äể nối lại những mối liên hệ nà y, con ngưá»i phải ăn năn trở lại và yêu mến Thiên Chúa hết lòng, hết linh hồn, hết trà khôn; và yêu tha nhân như chÃnh mình.
Các Bà i Äá»c hôm nay xoay quanh hai Ä‘iá»u căn bản trên.
TRONG BÀI ÄỌC I TrÃch sách Tiên tri Hôsê.
VÀI NÉT VỀ TIÊN TRI HÔSÊ:
Tiên tri Hôsê xuất hiện, hầu như đồng thá»i vá»›i Amos. Ông là ngưá»i chÃnh quán miá»n Bắc. Có lẽ ông thuá»™c hạng nông gia trung bình, sống giữa những ngưá»i trung tÃn vá»›i Giao Ước, mà lý tưởng là bình đẳng giữa Ngưá»i vá»›i Ngưá»i (má»™t di sản thá»i du mục để lại).
Ãiá»u độc đáo nÆ¡i Hôsê là ông đã sống cái sứ Ä‘iệp cá»§a ông trước, rồi má»›i rao giảng. Xin giải thÃch rõ hÆ¡n : Hôsê đã cưới Gôme, má»™t ngưá»i vợ thất trung đã sá»›m bá» chồng để sống cuá»™c Ä‘á»i gái Ä‘iếm, cÅ©ng có thể là thứ gái Ä‘iếm trong những nghi lá»… tế tà thần. Nhưng Hôsê vẫn yêu cô ấy. Ông đã tìm kiếm cô và đưa cô trở vá» nhà . Ãó là cái thảm kịch trong Ä‘á»i tư cá»§a Hôsê, và mối tình sâu xa cá»§a ông đối vá»›i ngưá»i vợ thất trung.
Hôsê rao giảng cái kiểu thảm kịch đó và cái kiểu tình yêu sâu xa đó, nhưng trên má»™t bình diện siêu nhiên. Sá»± bất hạnh cá»§a ông đã giúp ông nháºn thức rõ rà ng cái thảm kịch Israel từ bá» Thiên Chúa, và tình yêu không thể tưởng tượng cá»§a Thiên Chúa đối vá»›i Israel.
Theo lá»i cá»§a Hôsê, Israel là bạn trăm năm cá»§a Thiên Chúa, hợp nhất vá»›i Ngà i bằng những dây thân ái còn chặt chẽ hÆ¡n là hôn nhân. Tuy nhiên Israel đã thất trung, đã hăm hở chạy theo tà thần ngoại giáo. Cà ng ngà y Israel cà ng Ä‘i sâu hÆ¡n và o tá»™i ngoại tình thiêng liêng. Dù thế Thiên Chúa vẫn luôn tìm kiếm, cứu vá»›t và đem Israel trở vá» vá»›i Ngà i. Mối quan hệ giữa Thiên Chúa đối vá»›i Israel, trên bình diện siêu nhiên, chẳng khác gì mối quan hệ giữa Hôsê và Gôme, trên bình diện phà m nhân.
Bởi đó, chÃnh Hôsê đã đưa và o Thánh Kinh hình bóng “cuá»™c hôn nhân giữa Thiên Chúa vá»›i Israel”. Hình bóng đó được nhiá»u vị tiên tri vá» sau chấp nháºn, và chÃnh Ãức Kitô cÅ©ng dùng hình ảnh đó để mô tả sá»± liên hệ giữa Ngà i vá»›i Israel Má»›i, tức là Giáo Há»™i. Và hình ảnh đó được khai triển đầy đủ nhất trong thư cá»§a thánh Phaolô gá»i tÃn hữu Êphêsô 5, 22 – 23.
Hôsê lại còn để cho chúng ta má»™t chân lý sâu xa nữa khi ông nói “Vì Ta muốn tÃn nghÄ©a chứ không phải tế tá»± và nháºn biết Thiên Chúa hÆ¡n là thượng hiến” (Hs 6, 6)
(sưu tầm).
Trong Bà i Ä‘á»c I, Tiên-tri Hôsê kêu gá»i Israel hãy nháºn ra tá»™i cá»§a hỠđã xúc phạm đến Thiên Chúa và tha nhân mà ăn năn trở lại.
Thiên Chúa là Äấng xót thương, Ngà i sẽ tha thứ má»i tá»™i, cho dân trở vá», và giúp dân sinh hoa kết trái trong cuá»™c sống.
Với và i suy niệm ngắn ngủi trên, chúng ta cùng nhau bước và o Bà i Tin mừng:
________________________________________
II/. BÀI CHIA SẺ (Mc 12, 28b-34)
“KHI ẤY, CÓ NGƯỜI TRONG NHÓM LUẬT SĨ TIẾN ÄẾN CHÚA GIÊSU VÀ HỎI NGƯỜI RẰNG: “TRONG CÃC GIỚI RÄ‚N, ÄIỀU NÀO TRỌNG NHẤT?”
CÂU 28 – 28b:
Bà i Tin mừng hôm nay (Mc 12, 28b-34), câu 28 không được trÃch hết mà chỉ lấy phần sau (28b).
Câu 28 đầy đủ sẽ là : “Có má»™t ngưá»i trong các kinh sư đã nghe Äức Giê-su và những ngưá»i thuá»™c nhóm Xa-đốc tranh luáºn vá»›i nhau. Thấy Äức Giê-su đối đáp hay, ông đến gần Ngưá»i và há»i: ” Thưa Thầy! Trong các giá»›i răn, Ä‘iá»u nà o trá»ng nhất? ” (Mc 12, 28).
Như váºy ngay trước đó, thánh sá» Marcô đã tưá»ng thuáºt cuá»™c tranh luáºn gay cấn giữa Äức Giêsu vá»›i nhóm Xa-đốc vá» vấn đỠ“ Kẻ chết sống lạiâ€.
Nhóm Xa-đốc chá»§ trương không có sá»± sống lại, hỠđã dá»±ng nên má»™t câu truyện giả tưởng, hoang đưá»ng, đó là việc 7 anh em cùng lấy má»™t ngưá»i phụ nữ là m vợ, vì ngưá»i anh lấy vợ không có con thì theo Luáºt Môsê: Em cá»§a ngưá»i đó sẽ lấy ngưá»i chị dâu để có con nối dõi cho anh mình. Cả 7 anh em cùng lấy má»™t ngưá»i đà n bà là m vợ, và tất cả Ä‘á»u chết.
Như váºy, nếu có truyện kẻ chết sống lại, thì khi sống lại, ngưá»i đà n bà đó sẽ là vợ cá»§a ai? Má»™t câu há»i hóc búa.
Chúa Giêsu đã trả lá»i rất rõ rà ng, hợp tình hợp lý. Ngà i mạc khải cho biết: “Khi ngưá»i ta từ cõi chết sống lại, thì chẳng còn lấy vợ lấy chồng nữa, nhưng sẽ giống như các thiên thần trên trá»i†(Mc 12, 25).
Chúa còn nói: “Các ông lầm to!†(Mc 12, 27b) “Thế là nhóm Xa-đốc im lặng, không dám há»i gì nữa. và cuá»™c tranh luáºn đã kết thúc.
Marcô tưá»ng thuáºt tiếp: “Có má»™t ngưá»i trong các kinh sư đã nghe Äức Giê-su và những ngưá»i thuá»™c nhóm Xa-đốc tranh luáºn vá»›i nhau. Thấy Äức Giê-su đối đáp hay, ông đến gần Ngà i và há»i: “Thưa Thầy, Trong các giá»›i răn, Ä‘iá»u nà o trá»ng nhất?” (Mc 12, 28).
“TRONG CÃC GIỚI RÄ‚N, ÄIỀU NÀO TRỌNG NHẤT?â€.
GIỚI RÄ‚N – ÄIỀU RÄ‚N: Má»™t câu há»i gà i bẫy.
Tại sao ông Luáºt sÄ© không há»i: “Trong các giá»›i răn, giá»›i răn nà o trá»ng nhất†mà lại há»i: “Trong các giá»›i răn, Ä‘iá»u nà o trá»ng nhấtâ€. Như váºy ông đã cố ý đổi cụm từ “Giá»›i răn†và thay và o đó bằng từ “Äiá»u rănâ€.
Äây chÃnh là cái bẫy mà ông Luáºt sÄ© muốn giăng ra cho Chúa Giêsu.
Cái bẫy nằm ở chỗ nà o?
Thưa: Vì khi nói “Giá»›i răn†ngưá»i ta sẽ nói đến cái gì thuá»™c vá» nguyên tắc, nó có tÃnh chung chung. Nhưng khi nói vỠ“Äiá»u răn†thì ta sẽ nói đến cái gì rất cụ thể, chi tiết. Có thể trong má»™t giá»›i răn, có khá nhiá»u Ä‘iá»u quy định trong đó.
Khi nói đến “giá»›i răn†thì con số rất Ãt, ngưá»i ta chỉ có 10 giá»›i răn mà Thiên Chúa đã ban cho dân Do Thái qua ông Môsê. Ngưá»i Do Thái nà o cÅ©ng thuá»™c lòng và được giải thÃch cặn kẽ.
Còn khi nói vỠ“Äiá»u răn†thì quả tháºt đó là má»™t rừng luáºt. Như ta biết Luáºt có 365 Ä‘iá»u cấm là m và 248 Ä‘iá»u phải là m.
Như váºy câu há»i: “ÄIỀU NÀO TRỌNG NHẤT?†đúng là má»™t thách đố.
Muốn trả lá»i được câu há»i nà y ta phải lục tung trá»n bá»™ lá» luáºt má»›i tìm ra câu trả lá»i.
CHÚA GIÊSU ÄÃP: “GIỚI RÄ‚N TRỌNG NHẤT CHÃNH LÀ: ‘Há» I ISRAEL, HÃY NGHE ÄÂY: THIÊN CHÚA, CHÚA CHÚNG TA, LÀ CHÚA DUY NHẤT, VÀ NGÆ¯Æ I HÃY YÊU MẾN THIÊN CHÚA NGÆ¯Æ I HẾT LÃ’NG, HẾT LINH Há»’N, HẾT TRà KHÔN VÀ HẾT SỨC NGÆ¯Æ I’.
CÃ’N ÄÂY LÀ GIỚI RÄ‚N THỨ HAI: ‘NGÆ¯Æ I HÃY YÊU MẾN THA NHÂN NHƯ CHÃNH MÃŒNH NGÆ¯Æ I’.
KHÔNG CÓ GIỚI RÄ‚N NÀO TRỌNG HÆ N HAI GIỚI RÄ‚N ÄÓ”.
“GIỚI RÄ‚N TRỌNG NHẤTâ€: Phá cái bẫy Luáºt sÄ©.
Chúa Giêsu không trả lá»i: Äiá»u răn quan trá»ng nhất, mà Ngà i nói: “Giá»›i răn quan trá»ng nhấtâ€. Như váºy, Ngà i muốn ngầm nói cho ông Luáºt sÄ© kia hiểu má»™t Ä‘iá»u:
Các ông đừng cố ý chẻ Luáºt Chúa thà nh những mảnh vụn là m cho ngưá»i ta không nhá»› nổi. Khi không thể nhá»› thì ngưá»i ta cÅ©ng sẽ bá» qua không thi hà nh.
Lá» luáºt mà Thiên Chúa ban cho dân rất ngắn gá»n, cô Ä‘á»ng, dá»… nhá»›, dá»… hiểu và nó cÅ©ng dá»… trở thà nh những tâm niệm khắc sâu trong trái tim con ngưá»i. Các ông đừng biến Luáºt Chúa thà nh má»™t rừng luáºt, nên Ngà i má»›i trả lá»i “GIỚI RÄ‚N TRỌNG NHẤT†chứ không nói “ÄIỀU RÄ‚N TRỌNG NHẤTâ€.
“’Há» I ISRAEL, HÃY NGHE ÄÂYâ€
Khi ông luáºt sÄ© há»i Chúa Giêsu, có thể coi ông là đại diện cho Israel, vì hầu như má»i ngưá»i Israel Ä‘á»u mang tâm trạng chung, bị rối trước má»™t rừng luáºt. Như váºy khi Chúa Giêsu nói: “‘Há» I ISRAEL “, Chúa muốn trả lá»i cho tất cả má»i ngưá»i Israel, chứ không riêng gì ông luáºt sÄ© nà y.
Và nó cÅ©ng không riêng gì cho ngưá»i Israen mà còn cho cả chúng ta hôm nay.
GIỚI RĂN THỨ NHẤT:
_“THIÊN CHÚA, CHÚA CHÚNG TA, LÀ CHÚA DUY NHẤT, VÀ NGÆ¯Æ I HÃY YÊU MẾN THIÊN CHÚA NGÆ¯Æ I HẾT LÃ’NG, HẾT LINH Há»’N, HẾT TRà KHÔN VÀ HẾT SỨC NGÆ¯Æ I’
Ông Luáºt sÄ© há»i Chúa: Giá»›i răn nà o quan trá»ng nhất, tức muốn há»i vá» má»™t giá»›i răn, nhưng Äức Giêsu đã trả lá»i tá»›i hai: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI.
Giá»›i răn thứ nhất, đó là : thái độ cá»§a con ngưá»i đối vá»›i Thiên Chúa.
Chúa Giêsu dùng từ “HẾT” đến 4 lần: yêu Chúa HẾT lòng, HẾT linh hồn, HẾT trà khôn, và HẾT sức.
Như váºy, toà n bá»™ con ngưá»i cá»§a ta phải dà nh trá»n cho Chúa, tất cả phải quy hướng vá» Ngà i. Nếu còn má»™t phần nà o đó trong ta chưa quy hướng vá», tức ta chưa thá»±c hà nh trá»n giá»›i răn nà y.
Ta quy hướng tất cả cho Chúa, đó là điá»u hợp lý, vì tất cả những gì ta Ä‘ang có Ä‘á»u do Chúa ban: Sá»± sống cá»§a ta, gia đình cá»§a ta, sá»± nghiệp cá»§a ta, thà nh công cá»§a ta,… suy cho cùng Ä‘á»u do Chúa ban, ý chà cá»§a ta chỉ là phần ta cá»™ng tác và o Æ¡n thánh đó.
GIỚI RĂN THỨ HAI:
_’NGÆ¯Æ I HÃY YÊU MẾN THA NHÂN NHƯ CHÃNH MÃŒNH NGÆ¯Æ I’
Giá»›i răn thứ hai: thái độ cá»§a con ngưá»i đối vá»›i nhau.
Äức Giêsu đã dùng cụm từ “NHƯ CHÃNH MÃŒNH NGÆ¯Æ I” để lá»™t tả hết ý nghÄ©a giá»›i răn nà y. “yêu mến tha nhân NHƯ CHÃNH MÃŒNH”.
Nếu bá» cụm từ ” NHƯ CHÃNH MÃŒNH “, tức chỉ giữ phần ” HÃY YÊU MẾN THA NHÂN ” thì giá»›i răn đó sẽ trở thà nh mông lung, bất định, không biết phải yêu thế nà o má»›i đủ?
Như váºy, khi phát biểu giá»›i răn thứ hai: “Hãy yêu mến tha nhân như chÃnh mình”, tình yêu đó má»›i tá»™t đỉnh và trá»n vẹn. Vì ta yêu bản thân ta thế nà o thì ta phải yêu tha nhân như váºy.
“LUẬT SĨ THƯA NGÀI: “THƯA THẦY, ÄÚNG LẮM! THẦY DẠY PHẢI LẼ KHI NÓI THIÊN CHÚA LÀ CHÚA DUY NHẤT VÀ NGOÀI NGƯỜI, CHẲNG CÓ CHÚA NÀO KHÃC Ná»®A.
MẾN CHÚA HẾT LÃ’NG, HẾT TRà KHÔN, HẾT SỨC MÃŒNH, VÀ YÊU THA NHÂN NHƯ CHÃNH MÃŒNH THÃŒ HÆ N MỌI LỄ VẬT TOÀN THIÊU VÀ MỌI LỄ VẬT HY SINH”.
Có lẽ câu trả lá»i cá»§a Chúa đã là m cho ông Luáºt sÄ© hà i lòng và thoả mãn nên ông đã thốt lên: “Thưa Thầy, đúng lắm! Thầy dạy phải lẽâ€.
Sá»± hà i lòng và thoả mãn đó đã là m ông nhắc lại nguyên văn câu trả lá»i cá»§a Chúa, giống như nó đã ăn sâu và o trong tâm trà ông váºy.
Hai giá»›i răn nà y, tuy là hai, nhưng có thể gá»™p chung lại thà nh má»™t giá»›i răn duy nhất: MẾN CHÚA – YÊU NGƯỜI.
“Tất cả má»i giá»›i răn và lá» luáºt cá»§a Chúa được tóm gá»n trong hai chữ YÊU THÆ¯Æ NG ấyâ€
Có nghÄ©a Chúa Giêsu muốn xác định “YÊU THÆ¯Æ NG†là ná»n tảng cho tất cả lá» luáºt. Má»i lá» luáºt dù là luáºt Ä‘á»i hay luáºt Äạo được ban ra Ä‘á»u phải đặt trên ná»n tảng yêu thương, nếu không thì luáºt đó sẽ không có giá trị và phải há»§y bá».
Ngà y nay, ngưá»i ta nói nhiá»u đến tình yêu, nhưng thá»±c tế giữa ngưá»i vá»›i ngưá»i vẫn đầy đố kỵ, ghen ghét, thế giá»›i vẫn còn chiến tranh, háºn thù, khá»§ng bố. Nạn dịch virus Corona Ä‘ang hoà nh hà nh là má»™t bằng chứng.
Chỉ vì Ãch ká»·, muốn là m bá chá»§ thế giá»›i nên ngưá»i ta đã tạo ra con virus nà y là m vÅ© khà sinh há»c.
Phải chăng vì chúng ta vẫn mắc chứng phân liệt thiêng liêng: chia tách tình Chúa ra khá»i tình ngưá»i?
Có khi ngưá»i ta cho rằng không cần đến Thiên Chúa, con ngưá»i vẫn có thể tạo ra má»™t xã há»™i tốt đẹp; nhưng kinh nghiệm cho thấy chưa bao giá» ngưá»i ta thà nh công vá» Ä‘iá»u đó.
Ta sẽ đặt ra câu há»i:
Nếu không bằng yêu thương, thì ngưá»i ta sẽ tạo ra xã há»™i tốt đẹp đó bằng cách nà o ? Có phải bằng sá»± cưỡng bức, bằng bạo lá»±c, bằng súng AK và nhà tù chăng ?.
Nhưng cưỡng bức thế nà o được, khi má»—i ngưá»i má»—i ý. Như váºy sẽ dẫn đến thất bại hoà n toà n, và lúc đó háºn thù, ghen ghét, đố kỵ còn gia tăng khá»§ng khiếp.
Tệ hại hÆ¡n có khi ngưá»i ta nhân danh Thiên Chúa để loại bá» nhau, tháºm chà tiêu diệt nhau. Ta hãy nhá»› Chúa Giêsu dạy tình yêu chỉ có má»™t, Mến Chúa Yêu Ngưá»i chỉ là má»™t giá»›i răn, giá»›i răn trá»ng nhất!
“THẦY DẠY PHẢI LẼâ€
Lá»i khen ngợi cá»§a ông Kinh-sư không thêm gì cho Chúa; nhưng chứng tỠông đã nháºn ra chân lý.
Ông nhấn mạnh đến con ngưá»i chỉ có má»™t Thiên Chúa duy nhất và con ngưá»i phải thá» phượng Ngà i hết lòng, hết trà khôn, và hết sức lá»±c; vì Ngà i dá»±ng nên con ngưá»i, quan phòng má»i sá»± trong trá»i đất, và quyết định váºn mạng Ä‘á»i sau cá»§a má»—i ngưá»i. Ông cÅ©ng nhấn mạnh đến sá»± cao quà cá»§a tình yêu hÆ¡n má»i lá»… toà n thiêu và hy lá»….
“HÆ N MỌI LỄ VẬT TOÀN THIÊU VÀ MỌI LỄ VẬT HY SINHâ€
Äiá»u nà y, các ngôn sứ và Sách Thánh Vịnh cÅ©ng đã từng nhắc Ä‘i nhắc lại; chẳng hạn:
“Máu chiên bò Chúa không ưng, cá»§a lá»… toà n thiêu Chúa không nháºn, thì nà y con đến để là m theo ý Cha” (Psa 40:6). Hay như lá»i tiên tri Hosê: “Vì Ta muốn tình yêu chứ không cần hy lá»…, thÃch được các ngươi nháºn biết hÆ¡n là được cá»§a lá»… toà n thiêu” (Hos 6:6).
“THẤY NGƯỜI ẤY TỎ à KIẾN KHÔN NGOAN, CHÚA GIÊSU BẢO: “ÔNG KHÔNG CÃ’N XA NƯỚC THIÊN CHÚA BAO NHIÊU”. VÀ KHÔNG AI DÃM HỎI NGƯỜI THÊM ÄIỀU GÃŒ Ná»®A.
“ÔNG KHÔNG CÃ’N XA NƯỚC THIÊN CHÚA BAO NHIÊU”
Vâng, khi má»™t ngưá»i đã tìm ra chìa khóa cuá»™c Ä‘á»i và dÅ©ng cảm sống như thế, thì ngưá»i đó đã bắt đầu sống trong Nước Trá»i rồi, dẫu rằng há» vẫn còn ở Ä‘á»i nà y; vì cuá»™c sống ở Ä‘á»i sau chỉ là cuá»™c Ä‘á»i nà y nối dà i và là m hoà n hảo tình yêu mà ngưá»i đó đã có vá»›i Thiên Chúa và vá»›i tha nhân ở Ä‘á»i nà y.
Vì thế Äức Giêsu má»›i nói: “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa bao nhiêu”, tức ông đã gần Nước Thiên Chúa rồi, ông chỉ còn cách Nước Thiên Chúa bằng cú thở cuối cùng thôi.
Khi cú thở đó kết thúc, đó là lúc ông ở trong Nước Thiên Chúa, miá»…n là ông đã sống Ä‘iá»u Äức Giêsu dạy: Mến Chúa – Yêu Ngưá»i.
Äến đây thì má»i ngưá»i đã rõ và không còn ai thắc mắc gì nữa. Mến Chúa – Yêu Ngưá»i là trá»n má»i lá» luáºt rồi. Từ nay ngưá»i ta sẽ giữ luáºt và hiểu luáºt má»™t cách rõ rà ng, vì má»™t khi đã yêu thì ngưá»i ta sẽ biết mình phải là m những gì và không được là m những gì.
Kitô hữu hôm nay cÅ©ng có thể há»i Chúa câu há»i tương tá»±: Äiá»u răn nà o quan trá»ng hÆ¡n cả chi phối má»i lá» luáºt trong Giáo Há»™i?
Chúa cÅ©ng sẽ giữ nguyên câu trả lá»i như ngà y xưa. Ngà i vẫn tóm má»i Ä‘iá»u răn và giá»›i răn trong má»™t động từ đơn giản: YÊU THÆ¯Æ NG.
Chúng ta hãy dâng lá»i cầu nguyện:
Lạy Chúa! Xin để tình yêu chiếm lấy trái tim con, chi phối má»i chá»n lá»±a, và biến Ä‘á»i con thà nh tình yêu.
Xin cho con biết sống Luáºt Yêu thương: Mến Chúa – Yêu ngưá»i trong thá»i gian còn lại cá»§a Mùa Chay Thánh 2021 nà y.
Amen.
______________________________
Giuse Vĩnh Tâm.

